Przemysł spożywczy zajmował i nadal zajmuje znaczące miejsce w gospodarce narodowej kraju. W 2001 r. na przemysł spożywczy przypadało 20,2% ogółu produkcji sprzedanej w obrębie sekcji przetwórstwo przemysłowe. Jego potencjał produkcyjny warunkowany jest w miarę stałym i wysokim popytem na artykułu konsumpcji spożywczej, a cechą szczególną jest jego ścisły związek z rolniczą bazą surowcową. Celem artykułu jest ukazanie regresu przemysłu mleczarskiego w regionie przemyskim w okresie transformacji gospodarki kraju. W badanym obszarze przed 1990 r. funkcjonowało łącznie 8 zakładów przetwórstwa mleczarskiego, z których obecnie pracuje tylko jeden w Lubaczowie. Problematyka mleczarstwa rozpatrywana jest w obszarze administracyjnym byłego województwa przemyskiego, które w niniejszym opracowaniu autor proponuje określić mianem regionu. O charakterze gospodarczym i społecznym regionu przemyskiego decyduje rolnictwo i obszary wiejskie, gdyż 53% czynnych zawodowo stanowią zatrudnieni w rolnictwie, podczas gdy w kraju wskaźnik ten wynosi 28%. W obszarach wiejskich zamieszkuje tu aż 59,8% ogółu ludności. Prawie 40% produkcji przemysłowej w tym regionie przypada na przemysł rolno-spożywczy (Fedan 2001).
Celem pracy był instrumentalny pomiar ATP przy użyciu luminometru z powierzchni rąk pracowników zakładu mleczarskiego. Wymazy pobierano z powierzchni obu dłoni przed i po procesie ich mycia i dezynfekcji. Ustalono wysoki stopień korelacji wyników (r=0,97) otrzymanych metodą luminometryczną i metodą tradycyjnych posiewów mikrobiologicznych. Na powierzchni rąk brudnych zmierzono średnio 883 umownych jednostek luminescencyjnych RLU (x/max=3082 RLU) i oznaczono 1,2x10/3 jtk ogólnej liczby drobnoustrojów. Po procesie mycia wartości wyników zmierzonych przy użyciu luminometru zmniejszyły się o 24,2% a oznaczonych tradycyjną metodą mikrobiologiczną o 25,1%. Wyniki wymazu rąk czystych mieściły się w granicach 14-637 RLU.
EN
The aim of the work was an instrumental measurement of ATP from the surface of dairy workers' hands using a luminometer. The swabs were obtained from the surface of both palms before and after the process of their washing and disinfection. A high (r=0.97) degree of correlation was observed between results obtained with the luminometric method and the traditional microbial inoculation method. On the surface of dirty hands, an average of 883 RLU (x/max =3082 RLU) was measured and an overall microbes number of 1,2x10/3 cfu was marked. After the washing process, the result values measured with a luminometer decreased by 24.2% and those marked with the traditional microbiological method decreased by 25.1%. The results of clean hands swab did not exceed 14-637 RLU.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
There are two kinds of wastewater that may originate at a dairy plant: post-production and non-production waste. Dairy wastewater treatment is a process consisting of several stages. In the pre-treatment stage, fat and sand is removed from wastewater. The second stage treatment consists mainly in aerobic treatment with activated sludge, advanced oxidation methods and an anaerobic treatment. In recent years, more and more plants have been treating their wastewater in SBR type reactors, because they are flexible at work and enable the user to change conditions to suit the variable quality of raw wastewater. The research on the kinetics of the wastewater treatment process in an SBR reactor has been conducted. The removal of several factors such as nitrogen compounds, TOC, phosphorus and the kinetics of oxygen concentration and redox potential have been analyzed. The experiment was carried out in two 12 dm3 volume SBR reactors in a lab-scale. The SBR reactors were operated with a cycle time of 12 hours with three hours of filling, seven hours of aeration, an hour of sedimentation, half an hour of decantation and half an hour of technical break. In presented research average parameters of raw wastewater were: TOC 329 mg C/dm3, ammonium nitrogen 11.15 mg NNH4/dm3, and total phosphorus 15.42 mg P/dm3.
PL
Na terenie zakładów mleczarskich powstają dwa rodzaje ścieków: poprodukcyjne i nieprodukcyjne. Oczyszczanie ścieków przemysłu mleczarskiego przebiega kilkuetapowo. W oczyszczaniu wstępnym ze ścieków usuwane są min. tłuszcze i piasek. Oczyszczanie drugiego stopnia to głównie oczyszczanie tlenowe metodą osadu czynnego, ale również metody pogłębionego utlenienia, a także oczyszczanie beztlenowe. W ostatnich latach coraz więcej zakładów decyduje się na oczyszczanie ścieków w sekwencyjnych reaktorach biologicznych (SBR), ponieważ wykazują się wysokim stopniem elastyczności w działaniu, pozwalając użytkownikowi zmieniać warunki, tak, aby dopasować je do zmieniającej się jakości ścieków surowych. W przeprowadzonych badania prześledzono kinetykę oczyszczania syntetycznych ścieków przemysłu mleczarskiego w systemie SBR. Analizowano usunięcie związków azotu, fosforu, węgla organicznego a także kinetykę stężenia tlenu rozpuszczonego i potencjału redoks. Badania przeprowadzono w skali laboratoryjnej w dwóch reaktorach o pojemności 12 dm3 każdy. Reaktory pracowały w cyklu 12-godzinnym, z czego napełnianie trwało 3 godziny, napowietrzanie 7 godzin, następnie była godzinna sedymentacja, półgodzinna dekantacja i półgodzinna przerwa techniczna. W prezentowanych badaniach średnie stężenie zanieczyszczeń w ściekach surowych wynosiło: OWO 329 mg C/dm3, azotu amonowego 11,15 mg NNH4/dm3, a fosforu ogólnego 15,42 mg P/dm3.
W pracy przedstawiono wyniki dokładności dozowania automatu rozlewniczo-pakującego stosowanego w przemyśle mleczarskim podczas pakowania kefiru i ocenę przydatności danej partii towaru przed wprowadzeniem na rynek. Pierwsza część badań dotyczyła oceny partii produktu przed wprowadzeniem w zakładzie systemu kontroli, a druga część badań polegała na ocenie partii na podstawie wprowadzonego wewnętrznego systemu kontroli masy netto i objętości towaru paczkowanego w opakowaniu. W wyniku wprowadzenia wewnętrznego systemu kontroli towarów paczkowanych poprawiła się dokładność dozowania towaru.
EN
The paper presents the results of tests on proportioning accuracy of automatic machine for filling and packing used in milk industry for kefir packaging, and the assessment of usability for a given batch before launching it into the market. The first part of tests concerned product batch assessment before launching at control system plant, and the second one involved batch assessment on the basis of the introduced internal control system for net mass and volume of packaged goods in a package. The introducing of internal control system for packaged goods contributed to a more accurate proportioning.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przedstawione zostały wyniki badań pilotażowych, prowadzonych w 1997 roku na terenie województwa białostockiego na temat możliwości dostosowawczych producentów surowca dla przemysłu mleczarskiego do wymogów obowiązujących w krajach zrzeszonych w Unii Europejskiej. Na podstawie zgromadzonych ze 110 obiektów wyników badań można stwierdzić, że przy właściwej współpracy przedsiębiorstw branży mleczarskiej z producentami mleka towarowego istnieją realne możliwości bezkolizyjnego rozwiązania problemu. Konieczne jest kontynuowanie analogicznych badań w 1998 roku.
EN
The thesis contain the results of pilot studies delivered in 1997 in the area of Białystok voivodship on the issue of possibiblity of meeting the dairy suppliers European Union member countries requirements by polish producers. On the basis of the studies from 110 cases one can assume that through the process of correct cooperation between dairy businesses and milk producers there are real possibilities of nonconflicting problem solution. Such studies should be conducted further in 1998.
Zaproponowano technologię biokonwersji biomasy poprodukcyjnej z przemysłu mleczarskiego (serwatka) do wysokoenergetycznych paliw gazowych – biowodoru i biometanu na podstawie szeregowego połączenia biochemicznych szlaków fermentacyjnych: fermentacji „kwaśnej”, fotofermentacji i fermentacji metanowej. Następujące po sobie etapy biodegradacji zapewniają skuteczne sterowanie procesami rozkładu poprzez wzmacnianie lub wyciszanie biochemicznych procesów jednostkowych, przez co możliwe staje się uzyskanie maksymalnej efektywności jednoczesnej produkcji biopaliw i unieszkodliwienia serwatki.
EN
In the paper the conversion technology of the after-production waste bio-mass from the dairy industry (whey) into high energy gas fuels (bio-hydrogen and bio-methane) has been proposed.
Ocena konkurencyjności polskiego sektora mleczarskiego po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej potwierdza jego dobre przygotowanie do działalności na Wspólnym Rynku Europejskim. Polscy producenci i przetwórcy mleka wykorzystali tę szansę, efektywnie zwiększając eksport. Było to możliwe dzięki inwestycjom na modernizację produkcji oraz podniesienie i zapewnienie jej jakości. Sektor mleczarski dobrze radzi sobie w zmieniającym się otoczeniu konkurencyjnym.
EN
The assessment of the Polish dairy sector after Poland`s accession to the EU confirms its suitable preparations to operating on the Common European Market. The Polish producers and processors of milk have taken advantages of the opportunities, which were given to them by the increase of export, what was the result of prior investments on modemization of production as well as improvement and assurance of quality of their products. The dairy sector manages to operate rivalry in the dynamic manner.
Od kilku lat w Polsce szybko rozwija się produkcja serów i twarogów, napojów mlecznych, zwłaszcza jogurtów, a nieco wolniej śmietany normalizowanej. Przetwórstwo mleka od dwóch lat napotyka barierę wynikającą z systemu kwotowania. Sytuacja ekonomiczna polskiego mleczarstwa jest dobra i stabilna, a stan finansowy bezpieczny. Znaczna aktywność inwestycyjna producentów wyrobów mleczarskich przyczyniła się do kilkakrotnego zwiększenia liczby zakładów z uprawnieniami do eksportu na rynek Wspólnoty.
EN
Since some years the production of cheese and cottage cheese, milk drinks, especially yoghurts develop quickly in the dairy sector. A little slower development is observed in the production of normalized cream. During the last two years the processing of milk has been limited by a barrier of the quota system. The economic situation of the Polish dairy system is good and stable, and the financial state - secured. The investment activity of the producers of milk products has been and still is high, what resulted in a multiple increase of the plants with authorization to export to the European Common Market.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem przeprowadzonych badań było wyjaśnienie przyczyn powstania przyspieszonej korozji wielościegowego złącza spawanego w zbiorniku mleczarskim z nierdzewnej stali (1.4301). Badania metalograficzne ujawniły obecność w złączu nietypowych obszarów o podwyższonej twardości, w których rozwinęła się korozja o charakterze galwanicznym. Skład chemiczny stopiwa (6,9% Cr i 3,4% Ni) był niewystarczający dla zapewnienia odporności korozyjnej. Nieodpowiedni skład chemiczny wewnątrz spoiny został spowodowany użyciem niewłaściwego materiału dodatkowego do spawania podczas wykonywania ściegów wewnętrznych. Naprawa złącza polegająca na wycięciu ściegów wadliwych (przeprowadzona niewłaściwie), po ponownym spawaniu doprowadziła do obecności w spoinie stref wrażliwych na korozję. Zbiornik został wyłączony z eksploatacji po półrocznym okresie użytkowania.
EN
The present work was aimed at explanation what were the reasons of corrosion in multilayer joint in a milk container of stainless steel (1.4301). Metallographical examinations revealed the presence of strange areas with increased hardness in which a galvanic corrosion process took place. The chemical composition of deposite (6.9 % of Cr and 3.4 % of Ni) was insufficient to achieve corrosion resistance. Not correct chemical composition inside the weld deposit was caused by usage of unsuitable filler material while running two internal layers. Reparation consisting of cutting off the improper deposit (done incompletely) and following welding caused presence of sensitive to corrosion areas inside the weld. Container was shut down after 6 months of performance the tank.
Radykalna poprawa koniunktury na światowym rynku w 2007r. była przyczyną wzrostu cen i destabilizacji krajowego rynku mleka. Mleko i jego przetwory należały do najszybciej drożejącej żywności. Podwyżki cen skupu znacznie wyprzedzały przyrost cen zbytu i w detalu. Mimo to skup mleka przez polskie podmioty systematycznie malał poczynając od maja 2007 r. Dopiero w grudniu 2007 r. spadkowa tendencja została odwrócona. Wzrost cen zbytu, zmiana struktury produkcji oraz poprawa efektywności przetwórstwa spowodowała prawie 11 % wzrost wartości sprzedaży i znaczną poprawę kondycji finansowej przemysłu mleczarskiego, jednak w drugiej połowie 2007 r. oraz w 2008 r. rentowność przetwórstwa mleka ulegnie pogorszeniu z powodu wzrostu kosztów produkcji. Wyraźnie zwiększyła się wrażliwość mleczarni na sygnały płynące z rynku światowego.
EN
Considerable improvement in the situation on the world market in 2007 caused an increase of prices and deregulation of the domestic dairy market. Milk and dairy products were among these products which prices were rising most dynamically. Considerable increase of export prices caused further price--hike. Growth of procurement prices was higher than rise in retail and producer prices. Despite these facts milk procurement registered by Polish entities was constantly decreasing since May 2007. In December 2007 this tendency was imerted. The rise of prices, the change of production structure and betterment of processing effectiveness caused almost 11% rise in selling value and considerable improvement in financial condition of the dairy industry. Nevertheless in the second half of 2007 and projected for 2008 the profitability of milk processing will worsen because of considerable increase of production costs. Dairy factories have become more sensitive to the situation on the world market.
Utrzymująca się nadwyżka krajowej produkcji nad zapotrzebowaniem krajowym sprawia, że kondycja krajowego mleczarstwa w coraz większym stopniu zależy od koniunktury na światowym rynku. Spadek cen światowych skutkował pogorszeniem sytuacji finansowej przemysłu mleczarskiego w pierwszej połowie 2012 r. Wpłynął na to przede wszystkim spadek cen zbytu, bowiem przerób mleka oraz produkcja przetworów mlecznych znacząco wzrosły. Nie należy się jednak obawiać powtórki scenariusza z kryzysowych lat 2008-2009, bowiem sytuacja na świecie jest inna. Przede wszystkim znacząco wzrosły koszty produkcji oraz ceny surowego mleka w Nowej Zelandii i rozwijających się krajach Ameryki Południowej, co wpłynęło na poprawę konkurencyjności mleczarstwa unijnego, a w tym polskiego.
EN
Persisting surpluses on the domestic market makes the condition of Polish dairy sector more and more reliable on the situation on the world market. A decline in the world prices resulted in a deterioration of financial standing of Polish dairy industry in the first half of 2012. Since milk processing and production of dairy products considerably increased, the deterioration was caused primarily by declining producer prices. However, the crisis scenario observed over the period of 2008-2009 is unlikely to repeat. This time the situation of the world markets is different. First of all, there was a substantial rise in the production costs and prices of raw milk in New Zealand and developing countries in the Latin America which led to an improvement in competitiveness of the dairy sector in the EU, including Poland.
Modernizacja i restrukturyzacja w polskim mleczarstwie obejmuje również instalacje energetyczne. Dotyczy to eliminacji kotłów parowych starszych typów oraz węgla kamiennego. Efekty modernizacji kotłów dotyczą sfery ekologicznej, technicznej i ekonomicznej.
EN
Modernisation and restructurisation in Polish dairying includes also energetic installations. It referes to steam boilers of older type and coal. The effects of the boilers' modernisation concern ecology, technology and economics.
W artykule przedstawiono przy pomocy wskaźników sytuację ekonomiczną i finansową w przemyśle mleczarskim w latach 2000-2005. Korzystano z wskaźnika rentowności brutto i netto, wskaźnika akumulacji oraz płynności finansowej. W przemyśle mleczarskim generalnie przedsiębiorstwa osiągają zadowalające wyniki finansowe i ekonomiczne, ale przedsiębiorstwa produkujące lody osiągają wyniki korzystniejsze w porównaniu z przedsiębiorstwami przetwarzającymi mleko.
EN
The paper presents economic and financial situation in dairy industry in the years 2000-2005. The indicators used are as follows: gross and net profitability, accumulation index and financial fluidity index. Generally, dairy industry companies show satisfactory financial and economic results but ice-cream production companies have better results in comparison with milk-processing ones.
Polska jest piątym w UE producentem przetworzonej żywności pochodzenia zwierzęcego (z udziałem 8%). Przemysł drobiarski zajmuje w UE drugą, mleczarski piątą, a mięsny szóstą pozycję. Rozwój tych działów przemysłu spożywczego jest w Polsce wielokrotnie szybszy niż w "starej" Unii (UE-15). Słabą stroną tych sektorów jest prawie dwa razy niższa wydajność pracy oraz niższy poziom koncentracji. W tych dziedzinach największe różnice między Polską a UE-15 występują w przemyśle mleczarskim, mniejsze w mięsnym, a najmniejsze w drobiarskim.
EN
Poland is the fifth producer of the processed food products of animal origin (with participation 8 %) in the EU. The poultry industry is found on the second position in the Community, dairy - on the fifth, and meat is recorded on the sixth position. The development of these sectors of the food industry in Poland is repeatedly faster than in the "old" EU-15. The weak point of the discussed sectors includes almost twice lower labour productivity and lower level of concentration. In the mentioned areas, big differences between Poland and UE- 15 are found in the dairy industry; smaller ones in meat, and the smallest ones - in poultry sector.
Członkostwo Polski w Unii Europejskiej spowodowało wzrost polskiego handlu artykułami mleczarskimi z państwami Unii Europejskiej. Poprawa pozycji eksportowej polskich artykułów mlecznych była możliwa dzięki intensywnej restrukturyzacji sektora oraz rozszerzeniu asortymentu. Polska, mając w 2009 r. szóstą co do wielkości kwotę dostaw do przemysłu, znajdowała się wśród eksporterów UE na ósmej pozycji. Podstawowym rynkiem eksportowym polskich artykułów mlecznych, podobnie jak innych państw członkowskich, jest rynek europejski, którego udział kształtuje się na poziomie ok. 80%. Jeszcze większy jest udział rynku unijnego w imporcie – ok. 90%. Warunkiem zachowania konkurencyjności polskich artykułów mlecznych na jednolitym rynku europejskim, zwłaszcza w przypadku zniesienia kwot mlecznych, będzie poprawa wskaźników techniczno-ekonomicznych polskiego przemysłu mleczarskiego.
EN
Polish accession to the European Union has increased the Polish trade in dairy products with other European Union countries. The intensified restructuring process in the sector leading to extend the range of production caused the improvement of the Polish position as the one of the main exporters of dairy products among the EU countries. In 2009, Poland had the sixth largest industrial milk quotas among EU countries and had the eighth value of export among the EU exporters. The main export market for Polish dairy products, as well as for other Member States, is the Common European Market – it is equal to ca. 80%. Even greater is the share of the EU market in imports - about 90%. The competitiveness of Polish dairy products in the Common European Market, especially in case of abolition of milk quotas, is determined by the improvement of the technical-economic indicators of Polish dairy industry.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.