W celu zapewnienia zdrowotnej jakości żywności ogranicza się stosowanie w łańcuchu pokarmowym produktów przetwórstwa odpadów pochodzenia zwierzęcego. Niezbędne są odpowiednie procedury i warunki segregacji, zbiórki, przetwarzania i niszczenia odpadów. Powoduje to wzrost kosztów produktów zwierzęcych, szczególnie wołowiny, obciążających rolników, przetwórców i samorządy terytorialne, oraz konieczność głębokiej restrukturyzacji przemysłu utylizacyjnego. Problemy finansowania systemu gospodarowania odpadami szczególnego i wysokiego ryzyka zagrażają szczelności tego systemu.
EN
In order to assure food safety and quality the use of waste products of animal origins is being reduced along the whole food chain. There are strict procedures and conditions for segregation, collection processing and utilization of such wastes. It results in a rise of production costs of animal products, in particular beef, which burdens the farmers, processors, and local self-goverments. Moreover it will require also a further deep restructuring in utilization industry. Problems with the finance of utilization system of special and high-risk wastes threaten the efficiency of the system.
Związek między ilością i jakością spożywanej żywności a rozwojem i zdrowiem człowieka jest przedmiotem nauki o żywieniu człowieka, Międzynarodowa Unia Nauk Żywieniowych (IUNS) za propozycją Bergera1' wskazuje, że chodzi tu o "związek miedzy pożywieniem a organizmem człowieka na poziomie molekularnym, komórki, tkanki, organizmu i populacji".
Zgodnie z powszechnie akceptowaną opinią, przemysł żywnościowy pod względem asortymentowej mnogości wyrobów uznawany jest za jeden z największych dostawców dóbr materialnych codziennej potrzeby i użytku.
The concept of food quality is well-known and ubiquitous but it still lacks an unambiguous definition. The aim of this paper is to present the essence of the food quality concept from the point of view of its health benefits and the ways of enhancing them. For this purpose functional foods are used as an example. In this paper the concept of food as well as its quality and health benefits are analyzed. What is more, some kinds of healthy food and the ways of obtaining them are outlined. To this end functional foods and possibilities of their development are analyzed. However, it is emphasized that, if possible, functional foods should be complementary to a balanced and varied diet as one of the elements of the so called "healthy lifestyle" because, as in the case of any undertaking, using such foods carries some risk with it.
Jakość żywności była wielokrotnie definiowana w literaturze przedmiotu. Celem publikacji jest scharakteryzowanie jakości żywności z punktu widzenia konsumenta, ponieważ to konsument wybierając i konsumując żywność dokonuje oceny jej jakości. Konsument wybiera produkt spożywczy, który w największym stopniu odpowiada jego wymaganiom. Postrzeganie jakości jest procesem subiektywnym. W pierwszej części artykułu przedstawiono wybrane definicje jakości żywności z punktu widzenia konsumenta. W drugiej części zawarto wyniki badań konsumenckich na temat wyznaczników wysokiej jakości żywności. W ten sposób w artykule przedstawiono hierarchię wyznaczników wysokiej jakości żywności w opinii konsumentów. Zdaniem konsumentów wyznacznikami wysokiej jakości żywności są: brak dodatków do żywności oraz marka.
EN
There are many food quality definitions. The main aim of this document is to describe food quality from consumers' perspective because consumers while choosing and buying food products asses their level of quality. Consumers choose the product that most fits their requirements. Food quality perception is subjective. In the first part of the article food quality definitions are being characterized. In the second part - results of survey are presented. Consumers that took part in the survey chose the characteristics of "high" food quality. According to consumers' opinion high quality of food is characterized by lack of food additives and brand.
Certyfikat wydany dla producenta żywności w oparciu o zatwierdzone wymagania w normie ISO 22000 jest swoistego rodzaju nobilitacją wchodząc w skład systemu FSSC - Food Safety System Certification.
The quality of food in Poland is improving all the time. Our country's accession to the EU forced the food producers, food industries, as well as trade appropriate quality management procedures. Improved markedly modernization of production lines and implementation of quality management systems. Food has become more secure, better quality and poor health. For example, according to assessments of health, the quality of soft drinks. In 1990, 26.4% concerns related to the batch test, then 20 years later, only 3%. The same applies to milk from 20.8% to 1%. The State shall exercise supervision over food safety, including through theestablishment of control agencies such as: The State Sanitary Inspection and Veterinary Inspection. In Poland, are created programs to promote food and its quality (eg "Best in Poland", "Food Approved", "Polish Food Producer", "Slow Food", "Quality and Tradition", "Leaders of Food Quality"). The direction is good - especially the quality and not just procedures, methods, criteria, certificates or certificates - but widely understood culture of the organization.
The aim of the study was to identify whether and to what extent the selected quality signs guarantee food safety understood in a broader sense as a food quality and whether the legal requirements governing their functioning aff ect their use by food producers. Detailed analysis concern the selected signs encountered in the Polish food market: “Poznaj Dobrą Żywność” (Try Fine Food), “Jakość Tradycja” (Quality Tradition), “Lista Produktów Tradycyjnych” (Traditional Products List) and Protected Designation of Origin (PDO), Protected Geographical Indication (PGI) and Traditional Speciality Guaranteed (TSG). Considerable attention was paid to their legal requirements related to ensuring food safety, because, as a factor in the economic environment, they strongly infl uence the activity of entities in agribusiness. For the study dogmatic method and documentary method for the secondary data collection were used. Results were elaborated and shown by the descriptive method and graphic techniques. The least of all the quality signs in Poland are those legally protected by the EU (9 PDO, 19 PGI, 9 TSG), which is undoubtedly linked with high EU requirements of their use for producers. Among all of the analysed signs, the most popular is the Polish “Traditional Products List” (1347 registered products till the end of 2014), probably due to the lack of any institutional verifi cation ex ante and ex post of statutory requirements fulfi lment regarding the quality of the products to be put on the List. Considerations can be the basis for further research, especially in terms of proposing the creation of legal and economic instruments or improvements to existing ones in terms of helping producers to meet the high legal requirements of the discussed quality signs.
PL
Celem badań jest wskazanie, czy i w jakim stopniu wybrane znaki jakości gwarantują bezpieczeństwo żywności, rozumiane w szerszym znaczeniu jako gwarancja szczególnych cech jakościowych, oraz czy wymogi prawne regulujące ich funkcjonowanie mają wpływ na ich stosowanie przez producentów żywności. Szczegółowo przeanalizowano tu następujące znaki i systemy jakości spotykane na polskim rynku żywności: Poznaj Dobrą Żywność (PDŻ), Jakość Tradycja (J&T), Lista Produktów Tradycyjnych (LPT) oraz Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP), Chronione Pochodzenie Geografi czne (ChPG) i Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS). Szczególną uwagę poświęcono ich wymogom prawnym w odniesieniu do zapewnienia jakości i bezpieczeństwa żywności, bo jako czynnik otoczenia gospodarczego istotnie wpływają one na działalność w agrobiznesie. W badaniach wykorzystano metodę dogmatyczną oraz metodę dokumentacyjną do zebrania danych wtórnych. Wyniki zostały opracowane i przedstawione metodą opisową oraz technikami grafi cznymi. Przeprowadzone badania wykazały, że najmniej na polskim rynku występuje znaków chronionych prawem unijnym (9ChNP, 19 ChOG, 9 GTS), co niewątpliwie wiąże się z wysokimi wymogami prawnymi ich stosowania. Spośród wszystkich analizowanych znaków najbardziej popularna jest „Lista Produktów Tradycyjnych” (1347 produktów zarejestrowanych na koniec 2014 r.), do czego zapewne przyczynił się brak jakiejkolwiek weryfi kacji ex post i ex ante spełnienia ustawowych wymogów co do jakości umieszczonych na niej produktów. Rozważania mogą posłużyć jako podstawa do dalszych badań, zwłaszcza w odniesieniu do zaproponowania instrumentów prawnych i ekonomicznych oraz ulepszenia tych istniejących pod kątem pomocy producentom w spełnieniu wysokich wymagań prawnych omówionych znaków jakości.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących znajomości systemu HACCP wśród pracowników zakładów gastronomicznych. Badaniem objęto 100 osób pracujących w losowo wybranych zakładach gastronomicznych, takich jak: restauracje, bary i kawiarnie. Narzędzie badawcze stanowił autorski kwestionariusz ankiety. Uzyskane wyniki świadczą o niewystarczającym poziomie wiedzy respondentów i wskazują na konieczność prowadzenia szkoleń w zakresie zasad i znaczenia systemu HACCP wśród osób pracujących w branży gastronomicznej. Od ich poziomu wiedzy w dużym stopniu zależy funkcjonowanie systemu HACCP w zakładzie, co przekłada się na jakość i bezpieczeństwo produkowanej żywności.
EN
This paper presents the results of a study on HACCP knowledge among catering staff. The study involved 100 people working in catering establishments randomly selected, such as restaurants, bars and cafes. The research tool was a survey questionnaire. The results indicate an insufficient level of knowledge of the respondents and indicate the need for training in the principles and significance of the HACCP system among people working in the catering industry. Since their knowledge is highly dependent, functioning of the HACCP system in the catering establishment seriously depends on their knowledge which is reflected in the quality and safety of food produced.
Przedstawiono możliwości wykorzystania oraz podstawowe zasady oznaczeń mikrobiologicznych z wykorzystaniem szybkich testów diagnostycznych. Szczególną uwagę zwrócono na podstawowe wiadomości dotyczące mechanizmów prowadzenia tych oznaczeń. Przedstawiono dane dotyczące kosztów wykonania tego rodzaju testów.
EN
The possibility of application and mechanisms of rapid biological methods were discussed in this article. The interest is focused on principles of the rapid methods. Information about costs of methods is given.
W pracy przedstawiono warunki, system i pierwsze doświadczenia wdrożeń w zakresie zarządzania bezpieczeństwem i jakością żywności w Centrum Onkologii w Bydgoszczy.
EN
The paper presents conditions and first experiences in implemen- I tation of the system concerning a quality and safety of food in the Oncology Center in Bydgoszcz.
W pracy zaprezentowano wyniki pomiarów temperatury oraz na ich podstawie dokonano oceny skuteczności przebiegu kluczowych procesów produkcji wędlin w systemie HACCP na przykładzie jednego z Zakładów Mięsnych Małopolski. Ocenę skuteczności procesów dokonano w wyznaczonych punktach kontrolnych (CP) oraz krytycznych punkach kontrolnych (CCP). Dla procesów przechowywania surowca (CP1) i przechowywania wyrobów gotowych (CP2) mających określoną dolną i górną granicę tolerancji skuteczność procesów określono poprzez analizę wyliczonych wskaźników zdolności procesu Cp i Cpk. Dla procesu termicznej obróbki wędlin ocenę skuteczności procesu dokonano na podstawie osiągniętych wartości temperatur. Stwierdzono, że proces przechowywania surowca w komorze chłodniczej (CP1) jest nieustabilizowany (Cpk2 = 0,81) i należy podjęć działania korygujące. Pozostałe procesy poddane analizie są ustabilizowane.
EN
The paper presents results of temperature measurements, which provided grounds to determine efficiency of the progress of key cold cured meat production processes in the HACCP system on the example of one of Meat Plants in Małopolskie Voivodeship. The efficiency of processes was assessed in predetermined control points (CP) and critical control points (CCP). In case of the processes involving raw material storage (CP 1) and finished product storage (CP2), which have specific lower and upper tolerance limits, process efficiency was determined through the analysis of calculated process capacity indicators - Cp and Cpk. In case of cold cured meat heat treatment process, process efficiency has been determined on the grounds of obtained temperature values. It has been proved that the process of raw material storage in cold room (CP1) is unstabilised (Cpk2 = 0.81), and corrective measures are necessary. The other analysed processes are stabilised.
The paper attempts to define theoretical grounds for the phenomenon of food safety. Usually, food safety refers to two key areas: the presence of foreign substances in food and food falsification. The former describes food safety in terms of health, the latter in terms of economic aspects. The focal point of the analysis is the “individual”, whose status is very different in respective theories of economics. The discussions compared the approach to the role and character of the individual in all major schools of economic thought ranging from classical liberalism, Keynesian school, Schumpeterian school to neo-institutional and behavioural schools. The author concludes that what best explains the behaviour of individuals in its market activity as regards food safety is the neoclassical approach. Finally, the paper formulates the prerequisites to provide consumers with the desired food safety status.
PL
W artykule podjęto próbę określenia podstawy teoretycznej zjawiska, jakim jest bezpieczeństwo żywności. Z reguły bezpieczeństwo żywności odnosi się do dwóch zasadniczych obszarów, tj. obecności substancji obcych w żywności, zwykle w niej nie występujących oraz fałszowania żywności. Pierwszy obszar zagadnień określa bezpieczeństwo zdrowotne żywności, drugi jej bezpieczeństwo ekonomiczne. W centrum przeprowadzonej analizy stoi „jednostka”, której status jest określany bardzo różnie w poszczególnych teoriach ekonomicznych. W rozważaniach porównano podejście do roli i charakteru jednostki we wszystkich podstawowych szkołach ekonomicznych, odnoszących się do tych spraw, począwszy od szkoły klasycznej liberalnej przez szkołę keynesowską, schumpeterowską do (neo)instytucjonalnej oraz szkoły behawioralnej. W konkluzji autor dochodzi do wniosku, że tym, co najpełniej wyjaśnia zachowanie jednostki w jej aktywności rynkowej w zakresie bezpieczeństwa żywności, jest podejście zawarte w kanonie szkoły neoklasycznej. W zakończeniu sformułowane zostały warunki niezbędne do zapewnienia konsumentom pożądanego stanu bezpieczeństwa żywności.
W artykule przedstawiono oficjalne dane dotyczące światowej produkcji żywności poddanej promieniowaniu jonizującemu w 2005 r., a także dane z UE za 2005 i 2006 r. Podsumowano kierunki zastosowania promieniowania jonizującego do utrwalania jakości i bezpieczeństwa żywności. Scharakteryzowano i podano przykłady możliwości wykorzystania obróbki radiacyjnej do spowalniania procesów fizjologicznych owoców i warzyw, eliminacji szkodników płodów rolnych, eliminacji lub redukcji mikroflory patogennej oraz powodującej psucie się żywności. Podano także przykłady nietypowych kierunków zastosowania promieniowania jonizującego, np. do zwiększania szybkości suszenia surowców pochodzenia roślinnego, a także do redukcji alergenności niektórych białek oraz poziomu szkodliwych związków chemicznych powstających w żywności (N-nitrozoamin i amin biogennych).
EN
In the article, some current data on quantity of irradiated food in the world in 2005 are presented, including some EU official data in 2005 and 2006. The paper summarizes applications of ionizing irradiation to food quality and food safety preservation. Some characteristics with many examples relating to application of irradiation treatment to inhibition of physiological processes in fruits and vegetables, elimination of food pests, elimination and/or reduction of pathogenic and food spoilage microorganisms are discussed. In the article, also some non-conventional applications of food irradiation are included, e.g. enhancement of dehydration rate during technological processes as well as reduction of allergenicity level of some food proteins and reduction of some hazardous chemicals formed in food products (N-nitrosamines and biogenic amines).
W dzisiejszych czasach, gdy na rynek trafia olbrzymia ilość nowych produktów żywnościowych, coraz większą uwagę przywiązuje się do tego, by żywność charakteryzowała się jak najwyższymi walorami smakowymi i zapachowymi.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.