W opracowaniu przedstawiono produkcją ziół jako szansę rozwoju niektórych regionów w warunkach funkcjonowania w UE. Jako przykład przedstawiono rynek Białorusi. (abstrakt oryginalny)
EN
The process of EU integration faces on a lot of possibilities for pre-border companies to develop new business relations. There is an opportunity to develop a cluster of herbal product companies which operate across Bielowieza Savage forest. The development of regional herbal market could positively influence on sale strategy in Belarus and Poland. (original abstract)
Artykuł poświęcono determinantom jakości surowca zielarskiego. Omówiono determinanty endo- i egzoinfluencyjne. Zwrócono uwagę na uprawy kontraktowe kontrolowane. Podkreślono, że wysoka jakość surowca zielarskiego, jest warunkiem niezbędnym do rozszerzenia produkcji zielarskiej na terenie Polski, jak też polityki proeksportowej.
EN
The paper presents the determinants referring to quality, which concern herbal raw material production. The author points out two different types of determinants (exo- and endoinfluential). Additionally the role of natural habitat has been shown. New contract audited tillage system has been presented in comparison to the old ones. As a conclusion we may say that the role of quality in herbal raw material production is still increasing and good quality of herbal products gives great opportunity for Polish export policy. (original abstract)
Celem podjętych badań było określenie zasobności wybranych gatunków ziół w fosfor. W latach 1998 i 1999 na użytkach zielonych przeanalizowano łącznie 172 zbiorowiska roślinne z udziałem Taraxacum officinale, Achillea millefolium, Plantago lanceolata, Alchemilla vulgaris, Heracleum sibiricum i Cirsium oleraceum. Pobrano próbki glebowe na oznaczenie właściwości chemicznych gleby oraz próbki ziół na określenie zawartości fosforu. Analizowane gatunki występowały na glebach o różnej zasobności w składniki pokarmowe. Średnia zawartość próchnicy wahała się od 2,50% w glebie zbiorowisk z Taraxacum officinale do 6,20% w glebie zbiorowisk z Cirsium oleraceum, przy czym zróżnicowanie to było istotne. Istotne różnice stwierdzono także w zasobności gleby w potas. Zawartość tego pierwiastka w 100 g gleby wynosiła średnio 4,97 mg dla zbiorowisk z Alchemilla vulgaris i 11,02 mg dla Heracleum sibiricum. Nie stwierdzono istnych różnic w zawartości fosforu w glebie, na ogół kształtowała się ona na bardzo niskim poziomie. Stwierdzono natomiast istotne różnice między poszczególnymi gatunkami w zawartości fosforu w suchej masie ziół. Najmniej fosforu zawierały Alchemilla vulgaris (0,32%) i Cirsium oleraceum (0,32%) najwięcej zaś Heracleum sibiricum (0,49%) i Achillea millefolium (0,47%). (abstrakt oryginalny)
EN
Aim of undertaken investigations was qualification of affluence select sorts of herbs in phosphorus. In years 1998 and 1999 on gasslands analysed together 172 plant communities with Taraxacum officinale, Achillea millefolium, Plantago lanceolata, Alchemilla vulgaris, Heracleum sibiricum and Cirsium oleraceum. Received soil samples for mark of chemical propriety of soil and samples of herbs for qualification content of phosphorus. Analysed species stepped out on soils about different affluences in nutrients elements. Average content of humus hesitated from 2,50% in soil of Taraxacum oficinale community to 6,20% at Cirsium oleraceum. Significant differences observed in affluences of soil in potassium. Content of this element in 100 g soil carried out average 4,97mg for Alchemilla vulgaris community and 11,02 mg. at Heracleum sibiricum. Did not ascertain a significant differences in contents of phosphorus, in general it was shaped on very low level. Analysis of phosphorus in dry matter of herbs showed significant differences in its contents at each species. Least of phosphorus contained Alchemilla vulgaris (0,32%) and Cirsium oleraceum (0,32%) most of all Heracleum sibiricum (0,49%) and Achillea millefolium (0,47%). (original abstract)
W pracy ukazano, iż istnienie i rozwój bazy surowców zielarskich w Polsce ma duże znaczenie dla przyszłości niektórych rejonów naszego kraju. Polska jest krajem o dużym potencjale w zakresie produkcji surowców zielarskich, jak i przetwórstwa zielarskiego.(abstrakt oryginalny)
EN
In the article one showed that the existence and the development of the base of herbal raw materials in Poland has the significant importance for the future of some regions of our country. Poland is a country about the large potential in the range of the production of herbal raw materials, as and the herbal processing.(original abstract)
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W procesie przetwarzania i konfekcjonowania ziół powstaje frakcja odpadowa, która jest niewykorzystana w produkcji zielarskiej powodując obniżenie zyskowności produkcji. Przeprowadzone badania miały dać odpowiedź czy przy zastosowaniu nowej konstrukcji separatora pneumatyczno-sitowego będzie możliwość pozyskania z frakcji odpadowej wartościowego surowca do przetwórstwa. Wyniki przeprowadzonych badań potwierdziły możliwość odzyskania z powstających odpadów około 70% surowca. (abstrakt oryginalny)
EN
In the processing and packaging of herbs generates a fraction of waste, which is not used in the manufacture of herbal causing loss of production profitability. The aim of the study was analysis if using the new separator design pneumatic-screens will be able to obtain the raw material for processing. Results of this study confirmed the possibility of recovery of waste generated about 70% of the raw material. (original abstract)
Zioła i przyprawy są obecne w każdym domu. Pozyskiwanie ich w sposób ekologiczny jest możliwe i wskazane. Na wartość i jakość surowca zielarskiego wpływ ma wiele czynników, zarówno tych pochodzenia naturalnego jak i antropogenicznego. Jakość ziół i przypraw determinowana jest przede wszystkim jakością surowca wyjściowego (pochodzeniem z upraw ekologicznych czy też konwencjonalnych) oraz warunkami uprawy, zbioru, przetwórstwa (szczególnie suszenia) i przechowywania. Na każdym z tych etapów produkcji wiele jest czynników, które mogą w sposób nieodwracalny zmienić jakość produktu i dlatego też wskazane jest ich ciągłe śledzenie. (abstrakt oryginalny)
EN
Herbs and spices are present in each house. Acquiring them in the environmental way is possible and recommended. Many factors affected the value and the quality of the herbal raw material, these of natural as well as anthropogenic origin. The quality of herbs and spices is being determined above all with quality of the initial raw material (coming from ecological or conventional cultivations) and with conditions of the cultivation, of harvest, processing (particularly of drying) and of storage. On each of these stages of production are a lot of factors which can in the irreparable way change the quality of the product and therefore their constant tracking is also recommended. (original abstract)
Celem opracowania jest uporządkowanie i przeanalizowanie dotychczasowego stanu badań odnośnie ziołomiodów poprzez: ukazanie prób otrzymywania produktów wytwarzanych przez pszczoły z innych surowców niż nektar lub spadź; przegląd opinii różnych autorów na temat potrzeby i zasadności uzyskiwania takich produktów, ich nazewnictwa; przedstawienie towaroznawczej charakterystyki ziołomiodów w oparciu o literaturę naukową i fachową.
EN
Herbal honey is a natural bee product obtained as a result of the biological processing by a colony of bees of saccharose nutrients containing herbal extracts. The report aims at classifying and analysing the studies on herbal honey by: presenting attempts at obtaining products made by bees from materials other than nectar and honeydew; reviewing the opinions of other authors about the need for such products and their names; presenting characterisation of herbal honey from the viewpoint of the science of commodities and basing on the professional literature on the subject. (original abstract)
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem pracy było określenie aktywności biologicznej oraz oznaczenie związków lotnych metodą GC/MS olejku i ekstraktu z mięty. Surowiec do badań stanowiło ziele mięty pieprzowej (Mentha piperita L.) odmiany 'Asia', pochodzącej z uprawy doświadczalnej. Olejek eteryczny otrzymywano za pomocą hydrodestylacji przy użyciu aparatu Derynga, a ekstrakt alkoholowy metodą maceracji. Stwierdzono, że badany olejek i ekstrakt z mięty wykazują odmienny skład chemiczny. W olejku zidentyfikowano 45 związków, natomiast w ekstrakcie 15. Olejek charakteryzował się największym udziałem mentolu (24,2 %), izomentonu (11,6 %), izomentolu (7,9 %), eukaliptolu (6,1 %) oraz octanu mentylu (5,8 %). W ekstrakcie dominowały takie związki, jak: mentol (34,4 %), izomenton (17,8 %), neoizomentol (7,1 %). W składzie ekstraktu z mięty oznaczono także metaboliczny prekursor steroli - skwalen, fitol oraz stig- mast-8(14)-en-3ß-ol. Do oceny aktywności przciwdrobnoustrojowej wobec bakterii i grzybów zastosowano metodę dyfuzyjno-krążkową. Badania wykazały, że bakterie były mniej wrażliwe na działanie olejku miętowego niż grzyby, natomiast ekstrakt nie wykazał aktywności przeciwgrzybicznej. (abstrakt oryginalny)
EN
The objective of the research study was to determine the biological activity of essential oil and extract made from 'Asia' peppermint cultivar and to determine the volatile compounds therein using a GC/MS method. The research material constituted the 'Asia' cultivar of peppermint herb (Mentha piperita L.) originating from an experimental farm. The essential oil was produced by hydrodistillation using a Deryng apparatus, and the alcoholic extract by maceration. It was found that the essential oil and the extract from peppermint showed different chemical compositions. In the essential oil, 45 compounds were identified, whereas in the extract: 15. The essential oil was characterized by the highest percent content of menthol (24.2 %), isomenthon (11.6 %), isomenthol (7.9 %), eucalyptol (6.1 %), and menthyl acetate (5.8 %). In the peppermint extract, the following compounds prevailed: menthol (34.4 %), isomenthone (17.8 %), and neoisomenthol (7.1 %). Furthermore, the metabolic precursor of sterols, squalene, was determined in the peppermint extract, as were phytol and stigmast 8(14)-en-3ß-ol. A disc-diffusion method was applied to assess the antibacterial and antifungal activity. The analyses proved that the bacteria were less sensitive to the peppermint essential oil than the fungi and the extract did not show any antifungal activity. (original abstract)
W pracy przedstawiono przegląd danych literaturowych dotyczących składu chemicznego kwiatostanów lipy i olejku eterycznego. Zebrano także dane na temat zastosowania lipy. Preparaty z kwiatostanów lipy mają szerokie zastosowanie w lecznictwie oraz przemyśle kosmetycznym. (oryg. streszcz.)
EN
Based on the literature data a review of chemical composition of the linden flower and its application has been given. (original abstract)
Zioła znalazły szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach życia. Coraz częściej zauważa się korzystanie medycyny z jej zasobów. W kosmetyce znajdują zastosowanie dzięki swym bogatym i urozmaiconym właściwościom. Ogromna liczba gatunków sprawiła, że szeroko pojęta fitoterapia stała się obszerną dziedziną wiedzy. Aktualnie są dostępne na polskim rynku nie tylko gatunki rodzime występujące na naszych terenach, ale również rośliny rzadkie, występujące w specyficznych warunkach klimatycznych, importowane, a także chronione. Arnika górska jest jednym z gatunków ziół całkowicie chronionych, występujących na łąkach środkowej Europy. W artykule zaprezentowano wpływ czasu ekstrakcji na zawartość związków fenolowych oraz flawonoidów w ekstraktach przygotowanych w warunkach laboratoryjnych. Określono również wpływ użytego rozpuszczalnika na zawartość związków fenolowych w sporządzonych ekstraktach. (abstrakt oryginalny)
EN
Herbs have been widely applied in many areas of life. They are increasingly used as medical resources. Herbs are compounds of cosmetics because of their rich and varied properties. Due to a huge number of species, widely understood phytotherapy became an extensive field of knowledge. Currently there are not only native species found in our area, but also rare plants that grow in specific climatic conditions available on the Polish market. Arnicae anthodium is one of the herbs found in the meadows of Central Europe. In this paper we present influence of the time of extraction on the amount of phenolic compounds and flavonoids contents in the prepared extracts. We also determined the influence of solvent on the content of phenolic compounds in the prepared extracts. (original abstract)
Przyprawy i zioła przyprawowe mają szerokie zastosowanie; stanowią dodatek do potraw, dodatki funkcjonalne wykorzystywane w przemyśle spożywczym, środki zapobiegające wielu chorobom. Dodaje się je do potraw także ze względów estetycznych i wizualnych. Skład chemiczny przypraw jest bardzo zróżnicowany. Zawierają one zarówno składniki odżywcze, jak i nieodżywcze. Specyficzne właściwości roślin przyprawowych wynikają z obecności substancji nieodżywczych, tzw. związków biologicznie czynnych. Odpowiadają one za właściwości aromatyzujące przypraw, ale także są składnikami funkcjonalnymi, które wskazują dobroczynne działanie na organizm człowieka. Do głównych zdrowotnych zalet przypraw należą: usprawnianie procesów trawiennych, wzmaganie apetytu, zwiększenie wydzielania śliny i soków żołądkowych, wpływanie na układ nerwowy i pracę serca. Udowodniono również ich działanie antynowotworowe (czosnek, imbir, melisa).
EN
Spices and herbs play a special role in human nutrition. They are used in food because of their taste and smell values. They are used as additives for dishes and as functional additives in the food industry. Almost all the spices used are of plant origin. The specific - functional properties of spices result from their chemical composition. They contain many different compounds belonging to the groups of nutrients (carbohydrates, proteins, fats, minerals and vitamins) and non-nutrients. The non-nutrients, such as volatile oils, alkaloids, flavonoids, glucasinolates, phytoncides, glucosides and many other compounds are of great significance as they exert an influence on many important biological functions of the human organism. That is why their content is one of the main quality criteria for spice plants (original abstract).
Zioła prowansalskie składają się głównie z tymianku, rozmarynu oraz innych przypraw/ /ziół liściastych. Mieszanka ta poza właściwościami przyprawowymi, konserwującymi ma właściwości przeciwutleniające. Celem pracy była ocena tych właściwości w 10 mieszankach ziół prowansalskich z rynku Trójmiasta. Skład badanych mieszanek był zróżnicowany, zależny od producenta. Całkowitą zawartość polifenoli oznaczono metodą FolinaCiocialteau. Aktywność antyutleniająca oznaczona została z wykorzystaniem odczynnika DPPH i przedstawiona jako procent zmiatania wolnych rodników. Zawartość polifenoli w badanych próbkach była zróżnicowana, zależna od składu mieszanki. Oznaczono zawartość polifenoli ogółem na poziomie 5,5827,27 mg GAE/g oraz zdolność do wygaszania rodnika DPPH w zakresie 67,8499,04%. Badania potwierdzają, iż zioła prowansalskie są potencjalnym źródłem składników antyutleniających, przy czym ich skład wpływa na zawartość polifenoli ogółem i na zdolność zmiatania wolnych rodników. (abstrakt oryginalny)
EN
Herbes de Provence are composed mainly of thyme, rosemary and other spices / leafy herbs. This blend beyond ability of food aromatizing and preserving has antioxidant properties. Aim of this study was to evaluate these properties in 10 blends of Provencal herbs from the Tricity market. The composition of blends was varied, depending on the producer. The total phenolic content was determined by Folin - Ciocialteau method. Antioxidant activity was determined using the DPPH reagent and showed as DPPH radical scavenging percent. The total phenolic content in the studied samples was variable, depending on the composition of blend. The phenolic content of ranged from 5,58mg to 27,27 mg GAE / g, and the radical DPPH - scavenging had values of 67,84-99,04%. Research confirms that the Herbes de Provence is a potential source of antioxidant, their composition has impact on the total polyphenol content and the ability to neutralize free DPPH radicals. (original abstract)
Omówiono alternatywne kierunki produkcji na obszarach wiejskich. Ukazano jedną z koncepcji alternatywnych źródeł dochodu wsi jaką stanowi uprawa roślin zielarskich.
EN
Searching for alternative directions of production in rural area. The aim of the article is to show one of the concepts for searching alternative sources of rural area income which is cultivation of herbs. (original abstract)
Zioła prowansalskie są mieszanką przyprawową zaliczaną do tzw. blends. Podstawowymi jej składnikami są tymianek i rozmaryn, dodatkowo w ich skład wchodzić mogą bazylia, lebiodka, majeranek, lawenda, szałwia, liść laurowy, mięta, estragon, cząber oraz trybula. Celem badań była ocena znajomości mieszanek przyprawowych na przykładzie ziół prowansalskich. Badanie ankietowe obejmowało analizę czynników decydujących o zakupie i stosowaniu, częstotliwość stosowania, znajomość składu i przeznaczenia. Następnie porównano skład ziół prowansalskich producentów obecnych na trójmiejskim rynku oraz przeprowadzono ocenę organoleptyczną poszczególnych mieszanek. Obejmowała ona wygląd ogólny, smak, zapach, konsystencję i barwę. Tylko 30% badanych uznało zioła prowansalskie za mieszankę składającą się tylko z ziół, a 36% badanych po przeprowadzonej ocenie organoleptycznej wskazało na obecność soli kuchennej w jednej z badanych mieszanek. Ocena ogólna mieszanek była na zbliżonym poziomie przy bardzo zróżnicowanych cenach zakupu. Stwierdzono różnice w składzie badanych mieszanek, a co za tym idzie różnice w ich ocenie organoleptycznej. (abstrakt oryginalny)
EN
Herbes de Provence are a mixture of spices belonging to blends. The basic ingredients are thyme and rosemary, additionally their composition may include basil, origan, marjoram, lavender, sage, bay leaf, mint, tarragon, chervil and summer savory. The aim of this study was to gain knowledge about blends on the example of Provencal herbs. The study included an analysis of factors influencing the purchase and use, frequency of use, knowledge of the composition and destiny. Composition of the Provencal herbs from current producers available on Tri-City market was determined. Sensory evaluation was also made, including general appearance, taste, smell, texture and color. Only 30% of the respondents regarded the mixture of Provencal herbs as herbs, 36% of respondents after sensory evaluation indicated the presence of salt in one of the tested spice mixtures. Overall rating of the investigated samples was at a similar level, although their purchase prices were different. Differences in the composition of the examined blends were found and thus the differences in the sensory evaluation. (original abstract)
Dieta człowieka jest bogata w zioła i przyprawy. Dodatki te są wykorzystywane nie tylko do poprawy smaku, zapachu czy barwy potraw, ale również stosuje sieje w celach prozdrowotnych. Dlatego szczególnie interesujące są badania wpływu wysokich temperatur, które towarzyszą przygotowaniu żywności, na właściwości przypraw. Stabilność termiczną wybranych handlowych przyprawy badano za pomocą analizy termograwimetrycznej (TG) i skaningowej kalorymetrii różnicowej (DSC) w zakresie temperatur 20-500°C. W pracy przedstawiono porównanie wyników uzyskanych dla mieszanki przypraw do kurczaka "Złocista" z wynikami uzyskanymi dla poszczególnych jej składników indywidualnie. Stwierdzono, że wszystkie przyprawy wykazują stabilność termiczną do temperatury wrzenia wody. Tylko kilka z analizowanych przypraw wykazuje stabilność do temperatury smażenia. Stwierdzono również, że analiza krzywych TG i DSC dla mieszaniny nie dostarcza informacji o jej składzie. Dlatego też żadna z metod nie może być używana do identyfikacji składników mieszaniny. (abstrakt oryginalny)
EN
Nowadays diets are rich of spices and herbs. These additives are used not only to improve the flavor of dishes, but also acting positively on human health. Spices change the taste and color of prepared meals, as well as acting preservative. Many spices found the application in the kitchen because of their properties. They exhibit antioxidant and antiradical properties. They are used also for changing colour and can be an important source of antioxidants and vitamins. Therefore it is particularly interesting to study effect of high temperatures that accompanied the preparation of food on properties of the spices. Thermal stability of selected commercial spices has been investigated by means of thermal gravimetric analysis (TGA) and differential scanning calorimetry (DSC) in the temperature range 20-500°C. Comparison is made between thermal stability and thermal phase transition analysis recorded for selected spices. Application of both methods can give complex and wide information about stability of spices. In this work we present the effect of heating on several spices contained in chicken spices' mixture and all spices separately. It was found that all spices exhibit thermal stability only up to boiling temperature. Only few spices exhibit stability to frying temperature. It was also found that analysis of the TG and DSC curves for a mixture does not provide information about the composition. Therefore both methods cannot be used for identification of the components of the mixture. Practical applications of TGA and DSC methods in quality control of spices and other dry foods as well as in food processing are suggested. (original abstract)
W pracy dokonano przeglądu literatury dotyczącej badań nad czarnuszką siewną (Nigella sativa L.). Omówiono skład chemiczny, aktywność biologiczną i zastosowanie nasion rośliny. Szczególny nacisk położono na skład i właściwości olejku eterycznego z nasion N. sativa. (oryg. streszcz.)
EN
This review includes the relevant literature on Nigella sativa, describes recent advantages regarding to chemical composition, properties and application of black cumin, especially essential oil from the seeds. (original abstract)
W niniejszym opracowaniu przedstawiono charakterystykę, rodzaje oraz właściwości ekstraktów roślinnych, które ze względu na bogate źródło substancji biologicznie czynnych stanowią największą grupę surowców kosmetycznych. Opisano wpływ najważniejszych aktywnych składników roślinnych na fizjologię skóry oraz sklasyfikowano zioła stosowane w kosmetologii według posiadanych właściwości pielęgnujących i leczniczych. (abstrakt oryginalny)
EN
In this article the profile, kinds and properties of plant extracts - the largest group of cosmetic raw materials are shown. The influence of the most important plant active ingredients on the function of the skin is described. The herbs used in cosmetology are categorized according to their cosmetic and medical properties. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.