Z uwagi na wzrastającą świadomość konsumentów dotyczącą relacji: żywność–żywienie–zdrowie w niniejszej pracy poruszono temat wpływu jednego z elementów procesu technologicznego, a mianowicie utrwalania termicznego na determinanty jakości soków, gdyż jego oddziaływanie na soki nie ogranicza się tylko do przedłużenia trwałości produktu, ale również zwiększa lub zmniejsza poziom jego jakości. Badania wykonane w ramach niniejszej pracy pozwoliły na weryfikację hipotezy zakładającej, że poziom wybranych fizykochemicznych i sensorycznych determinant jakości soków owocowych zależny jest od rodzaju przeprowadzonego procesu ich utrwalenia. Badaniom poddano soki pomarańczowe utrwalone z wykorzystaniem zabiegu pasteryzacji konwencjonalnej i delikatnej. Uzyskane rezultaty dowodzą wpływu rodzaju procesu utrwalania na walory sensoryczne badanych soków.
EN
In the light of increasing consumer awareness of the relationship between food, nutrition, and health, the present work looks at the impact of one of the elements of thermal preservation on the determinants of juice quality. The impact on the juice is not limited only to extended product life but also to increased or decreased quality. This study has allowed the author to verify the hypothesis that the level of selected physicochemical and sensory determinants of quality of fruit juices depends on the type of preservation process used. The research was done on orange juices preserved using conventional and gentle pasteurisation. The results show the impact the individual preservation processes had on the sensory qualities of the juices under consideration.
Celem badań była identyfikacja zachowań konsumenckich na rynku soków oraz ich uwarunkowań, ze szczególnym uwzględnieniem identyfikacji czynników istotnie determinujących zakupy tego produktu. Badanie zostało przeprowadzone w 2015 roku za pomocą ankiety on-line. W badaniu wzięło udział 530 osób – o zróżnicowanych cechach społeczno-demograficznych, głównie z południowo- -wschodniej Polski. Ocenie poddano między innymi częstość i rodzaj nabywanych soków oraz czynniki decydujące o zakupie tych produktów. Zdecydowana większość respondentów kupuje soki (97,4%), największa grupa dokonuje zakupów tego produktu kilka razy w miesiącu (36,6%) oraz nieco częściej, tj. raz na tydzień (24,2%), nie zaobserwowano statystycznie istotnych różnic w odniesieniu do częstotliwości zakupu soków przez poszczególne grupy demograficzne. Za najistotniejsze zmienne determinujące zakup soków respondenci uznali: jakość produktu (96,6%), smak − rodzaj owoców, z jakich sok został wyprodukowany (95,1%), walory sensoryczne (86,0%), klasę produktu, tj. sok/nektar/napój (83,8%) oraz cenę produktu (81,5%). Najmniej istotnymi zmiennymi okazały się: grafika na opakowaniu oraz reklama – tylko około 9% respondentów wskazało je jako istotne lub bardzo istotne. Zidentyfikowano cztery czynniki główne, które mają wpływ na decyzje zakupowe w badanym obszarze: walory sensoryczne produktu, zawartość witaminy C i cukru, zawartość konserwantów oraz wygodne opakowanie. Zestawienie wyników prowadzi do wniosku mającego istotne implikacje praktyczne oraz społeczne. Poszerza wiedzę na temat zachowań polskich konsumentów na rynku FMCG, oraz może być wykorzystane przez przedsiębiorstwa do opracowywania strategii rozwoju produktu, zgodnych z hierarchią ważności konsumentów oraz ich preferencjami. Artykuł ma charakter badawczy.
EN
An aim of the research was to identify consumer behaviours and determinants of these behaviours in the juice market. The study involved 530 people living in the south-eastern part of Poland, representing all socio-demographic groups. The research was focused, among others, on such factors as the frequency and type of juice purchased and the factors influencing choices in the juice market. The vast majority of surveyed respondents (97.4%) buy juice. Juices are purchased mostly (36.6% of respondents) a few times a month or once a week (24.2% of respondents). There are no statistically significant differences between demographic groups in the frequency of purchase of juice. As the most important variables determining the purchase of juices respondents consider: the quality of the product (96.6%), taste (kind of fruit) (95.1%), sensory values (86.0%), kind of the product (juice/nectar/drinks) (83.8%), and product price (81.5%). The least important variables are: the graphics on the packaging and advertising - only about 9% of respondents consider them as important or very important. As a result of the factor analysis, four factors influencing purchasing decisions were identified: sensory qualities, the proportions of vitamin C and sugar, preservatives used, and packaging. The social implication of the research is complementing the knowledge on Polish consumers’ behaviours in the FMCG market. The results may be also used in practice by food companies to set up product development strategies, in line with consumers’ preferences.
RU
Целью изучения было выявление потребительского поведения на рынке соков и его обусловленностей, с особым учетом выявления факторов, существенно предопределяющих покупки этого продукта. Изучение провели в 2015 г. с помощью онлайн-анкеты. В опросе приняли участие 530 лиц с разными со- циально-демографическими свойствами, в основном из юго-восточной Польши. Оценивали, в частности, частотность и вид покупаемых соков, а также факторы, решающие вопрос покупки этих продуктов. Подавляющее большинство респондентов покупают соки (97,4%), самая большая группа покупает этот продукт несколько раз в месяц (36,6%) и несколько чаще, т.е. один раз в неделю (24,2%); не отметили статистически существенных отличий по отношению к частотности покупки соков отдельными демографическими группами. Самыми существенными переменными, предопределяющими покупку соков, респонденты сочли качество продукта (96,6%), вкус – вид фруктов, из которых произвели сок (95,1%), сернсорные качества (86,0%), класс продукта, т.е. сок/нектар/напиток (83,8%), и цену продукта (81,5%). Наименее существенными переменными оказались графика на упаковке и реклама – лишь около 9% респондентов указали их в качестве существенных или весьма существенных. Выявили четыре основных фактора, которые влияют на решения о покупке в изучаемой сфере: сенсорные качества продукта, содержание витамина C и сахара, содержание консервантов и удобную упаковку. Сводка результатов ведет к заключению с существенными практическими и общественными импликациями. Она расширяет знания о поведении поль- ских покупателей на рынке FMCG, а также может использоваться предприятиями для разработки стратегий развития продукта, согласных с иерархией важности для потребителей и с их предпочтениями. Статья имеет исследова- тельский характер.