Artykuł porusza problematykę wdrażania nowych idei urbanistycznych w planowaniu i kształtowaniu struktury przestrzennej miasta. Przyjęta strategia tzw. urban village nawiązuje do zasad planistycznych ustanowionych na poziomie stanowym oraz regionalnym. W Seattle przez ustalenia planistyczne w tzw. comprehensive plan wdrażana jest strategia rozwoju urban villages – lokalnych ośrodków ogniskujących rozwój mieszkalnictwa, usług i miejsc pracy. Wyróżniono ich cztery rodzaje – urban centers, hub urban villages, residential urban villages i manufacturing/industrial centers. Każde z nich różni się stopniem wielofunkcyjności i liczbą nowo wybudowanych obiektów mieszkaniowych i usługowych w stosunku do nowych miejsc pracy. Ustalono także standardy projektowania, które zostały zróżnicowane na trzy kategorie: środowisko naturalne, obszary zabudowane i przestrzeń publiczna.
EN
The paper points out the issue of implementation of the new urban design ideas in creating structural urban pattern of cities. Seattle urban village strategy is related to the state and county goals for urban growth. City of Seattle establishes smart growth strategy through comprehensive plan of urban centers/villages, which are the centers focusing on housing, facilities and new jobs development. In Seattle there are four types of centers distinguished: urban centers, hub urban villages, residential urban villages and manufacturing/ industrial centers. Mulitifunctional level of housing, jobs and facilities is a main topic of differentation. It has established also standards for urban design, divided into three categories: natural environment, built environment and public space.
The issue of smart growth is a relatively new one, yet it has already been discussed by a few authors. According to the definition proposed by the European Commission, smart growth it is growth based on two pillars: knowledge and innovation. Smart growth is difficult to measure due to its complexity, multidimensionality, unobservability. The aim of the paper is construction of the synthetic measure of the level of smart growth. The research focuses on the 28 European Union countries in 2013.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
One of the key reasons behind the urban sprawl process is the desire to increase the quality of life by living in “better” conditions. “Smart growth” is an alternative concept for the extensive development of the city, integrating different ways of land development in a compact manner. The main current of the work is to reflect on the quality of life in the urban areas. The aim of research is to determine ways to “heal” the spatial development of urban and suburban areas under the existing conditions of increasing urban chaos. The interpretation of living conditions for particular social groups is needed to find solutions that increase the quality of life. The background to the research is an analysis of literature on the subject, the consideration of good examples and own observations.
PL
Jednym z kluczowych czynników powodujących proces urban sprawl jest chęć poprawienia swojej jakości życia poprzez zamieszkanie w „lepszych” warunkach. Smart Growth jest koncepcją alternatywną dla ekstensywnego rozwoju miasta integrującą różne sposoby zagospodarowania terenu w zwarty sposób. Głównym nurtem artykułu jest zastanowienie się nad jakością życia na terenach zurbanizowanych. Celem badań będzie określenie sposobów „uzdrowienia” zagospodarowania przestrzennego terenów miejskich i podmiejskich w istniejących warunkach narastającego chaosu urbanistycznego. Interpretacja warunków życia jest potrzebna do zastanowienia się nad sposobami rozwiązań polepszających jakość życia. Tłem do badań jest analiza literatury przedmiotu, dobrych przykładów oraz obserwacje własne.
Nieład urbanizacyjny to ważki problem w Polsce i Unii Europejskiej, a także w USA. Niniejszy artykuł analizuje koncepcje nieładu urbanizacyjnego, jego motywy i negatywne efekty środowiskowe, socjalne i ekonomiczne w kontekście UE, posługując się jako studium przypadkiem Polski. Badania dotyczą możliwych sposobów kontroli nieładu urbanizacyjnego i promowania niewielkich miast przez właściwe interwencje publiczne, ochronę dobrze rozumianego interesu publicznego, biorąc także pod uwagę doświadczenia amerykańskie takie jak Nowa Urbanistyka i Inteligentny Rozwój oraz niektóre doświadczenia europejskie.
The concept of smart specialization as a policy approach for regional development through increased regional productivity and competitiveness in the European context is actively discussed (European Union, 2009; OECD, 2014). Meanwhile, smart specialization has found its way into EU cohesion policy as well as into the European Commission’s Innovation Union flagship programme. In Eastern Europe, economic growth came to a sudden halt during the financial crisis in 2008/2009, leading to mass unemployment, economic decline and shrinking public spending. The economic downturn in Russia after 2008 was triggered by the outflow of capital and avoided large-scale social consequences. The paper highlights the main conceptual aspects of the smart specialization approach in the European Union and its implications on future EU Eastern Innovation cooperation with a special focus on EU’s largest Eastern partner Russia.
When evaluating or ordering alternatives concerning given multiple criteria, decision-makers often use aspiration and reservation levels for criteria, which allows them to define some reference alternatives that build a common framework for the evaluation. In this paper, new multiple criteria approach, called distances to aspiration reference points (DARP), is presented, which can be implemented in a specific evaluation or ranking problem when many different aspiration levels should be taken into consideration. One example of such problem is measuring sustainable development of countries or states within the Union. In DARP, to measure the performance of alternative (state), the notion of distances between alternative and individual or common aspiration reference points is used. To manage the problem of different reference points, a modified max-min normalisation technique is proposed. DARP application for measuring smart growth of the EU countries is conducted to demonstrate the effectiveness of the proposed method.
When evaluating or ordering alternatives concerning given multiple criteria, decision-makers often use aspiration and reservation levels for criteria, which allows them to define some reference alterna-tives that build a common framework for the evaluation. In this paper, new multiple criteria approach, called distances to aspiration reference points (DARP), is presented, which can be implemented in a specific evaluation or ranking problem when many different aspiration levels should be taken into consideration. One example of such problem is measuring sustainable development of countries or states within the Union. In DARP, to measure the performance of alternative (state), the notion of dis-tances between alternative and individual or common aspiration reference points is used. To manage the problem of different reference points, a modified max-min normalisation technique is proposed. DARP application for measuring smart growth of the EU countries is conducted to demonstrate the effectiveness of the proposed method.
Celem artykułu jest przedstawienie idei społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw jako jednego z czynników inteligentnego rozwoju. Scharakteryzowany zostanie ponadto rozwój tej koncepcji w Polsce, główne modele, a także relacje, jakie zachodzą pomiędzy przedsiębiorstwem a otoczeniem. Przytoczone zostaną również przykłady firm, które w sposób bardzo aktywny wdrażają postulaty koncepcji społecznej odpowiedzialności w życie.
EN
The aim of the article is to present the idea of the corporate social responsibility as a one of the factors of smart growth. The article contains the characteristics of the development of this conception in Poland, main models or relation between the company and the society. Furthermore, special attention has been paid the organizations that implement that idea into life in a very active way.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
„Tu chcę żyć. Kraków 2030” – taki tytuł, mający podkreślić wybitnie pluralistyczny charakter, nosi uchwalona 7 lutego 2018 r. nowa Strategia Rozwoju Miasta. Równolegle, 24 stycznia 2018 r., zapadła decyzja o przystąpieniu do sporządzania drugiego z kluczowych dokumentów dotyczących polityki planistycznej metropolii – Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Inicjatywa ta, uprzedzająca wdrożenie postanowień Kodeksu urbanistyczno-budowlanego, podjęta w roku wyborczym (radnych i prezydenta miasta), budzić może liczne kontrowersje. Jaki obraz krakowskiej metropolii ma szansę zatryumfować?
EN
“This is where I want to live. Krakow 2030” – such is the title of the new City Development Strategy adopted on the 7th February 2018; the title is to underscore the highly pluralistic character of the new strategy. Nearly simultaneously (on the 24th January 2018) the Krakow City Council had reached a decision concerning its participation in the drawing up of the other key documents relating to the planning policy of the metropolis, namely: the new Study of the conditionings and directions in spatial planning. The latter initiative, which precedes the implementation of the resolutions of the Urban Building Code, undertaken in the election year (of both city councilors and city mayor), may arouse numerous controversies. What image of the Krakow metropolis will ultimately emerge?
W referacie autor próbuje odpowiedzieć na pytanie, jaka jest rola (znaczenie) wielokulturowości jako realnego czynnika zróżnicowanego i inteligentnego rozwoju Polski. Natomiast wielokulturowość jest formą odpowiedzi na inne pytanie, jaka jest i na czym ma polegać demokracja w sferze kulturowej. Najogólniej wpływ wielokulturowości na zrównoważony i inteligentny rozwój Polski wiąże się z oczekiwanym jej wpływem na kształtowanie się nowego ładu społeczno-kulturowego w społeczeństwie. Generalnie wielokulturowość sprzyja integracji społeczeństwa zróżnicowanego kulturowo. Służy nowym formom pożądanej spójności społecznej jako koniecznego czynnika wzrostu gospodarczego i społecznego rozwoju w warunkach ponowoczesnej gospodarki. Usuwa ze stosunków międzyludzkich różne formy predestynacji kulturowej, dowartościowuje kultury mniejszościowe, co powoduje ich włączanie, a więc umacnia przez to siłę ekonomiczną społeczeństwa. Stwarza lepsze warunki do wykorzystania zróżnicowanego kulturowo kapitału: ludzkiego, społecznego i kulturowego. W przekonaniu autora, obecnie Polska znajduje się na etapie rozwiązywania wielu dylematów związanych z ewentualnym wyborem scenariusza rozwoju w kierunku społeczeństwa wielokulturowego.
EN
The paper addresses the problem of the significance of multiculturalism as a real factor behind sustainable and smart growth of Poland. Multiculturalism is an answer to the question of what the role democracy in the cultural sphere actually consists in. Generally, the impact of multiculturalism on sustainable and smart development Poland is associated with its expected influence on the formation of a new social and cultural order in society. Multiculturalism tends to promote integration of culturally diverse societies. It creates new forms of desired social cohesion as a necessary factor of economic growth and social development in conditions of a postmodern economy. It removes various forms of cultural predestination, recognises the value of minority cultures, which results in their inclusion, thus strengthening the economic power of society. Moreover, multiculturalism creates better conditions for the use of culturally diverse human, social, and cultural capital. According to the author, Poland is currently solving many dilemmas related to its possible development into a multicultural society.
W artykule zaprezentowano poglądy naukowców porządkujące znaczenie w zakresie określenia zasad trwałości rozwoju. Odzwierciedlają one różne poziomy ekologicznego i ekonomicznego odniesienia oraz istniejący konflikt między konserwatywnym podejściem do środowiska i ekspansywnym w stosunku do zasobów środowiska formami gospodarowania. Opierając się na własnych wieloletnich doświadczeniach autorki wynikające z udziału w pracach eksperckich i naukowo-badawczych dotyczących problematyki ochrony środowiska i rozwoju zrównoważonego Śląska, podjęto próbę oceny efektów dotychczasowego rozwoju regionu śląskiego kształtowanych na podstawie dokumentów strategicznych, w tym strategii innowacji. Zaprezentowano aktualnie istniejące problemy tego regionu. Wskazano perspektywiczne kierunki rozwoju regionu śląskiego, które wzmocnią jego konkurencyjność w budowaniu, „zielonej gospodarki” w naszym kraju.
EN
EcoThe article presents the views of scientists ordering the importance in the scope of defining the principles of sustainability. The aim of the article is the author’s assessment of the current development of the Silesian region shaped on the basis of developed strategic documents, including innovation strategy. Currently, existing problems in the region are presented and promising development directions of the Silesia region which will strengthen its competitiveness and development opportunities are also indicated.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy wskazano na rolę czynników niematerialnych w świetle potrzeb realizacji priorytetu smart growth strategii Europa 2020 w regionach słabych ekonomicznie Polski. Treść artykułu zawiera objaśnienie koncepcji smarth growth, znaczenie poziomu i strukturalnych relacji czynników niematerialnych w implementacji tej koncepcji. Udokumentowano potrzebę prowadzenia badań zdolności do inteligentnego rozwoju regionów słabych ekonomicznie w Polsce, w celu określenia sposobów jej zwiększenia. Autorka weryfikuje następującą hipotezę: niedobór lub brak potencjału kluczowych czynników niematerialnych, a także ich komplementarności nie stwarza szans urzeczywistnienia priorytetu smart growth w regionach słabo rozwiniętych Polski.
EN
The role of intangible factors in development of undeveloped regions in Poland for realization of smart growth priority of Europa 2020 Strategy has been highlighted. The concept of smart growth and importance of the level and structural relations of intangible factors for its implementation have been explained in this paper. The necessity of research in the area of smart growth capability of economically weak regions has been documented. The following working hipothesis has been proven and accepted: deficiency or lack of potential and compatibility of crucial intangible factors, does not create opportunities for smart growth.
Urban sprawl is an important problem in Poland and in the EU, as well as in the US. This article analyzes the concept of urban sprawl, its drivers, its negative environmental, social and economic impacts in the EU context, using Poland as a case study. The research explores the possible ways of controlling urban sprawl and promoting more compact cities through a smart public intervention, protecting the relevant (and sometimes contrary) public interest involved, taking into account American developments like New Urbanism and Smart Growth and some EU experiences.
PL
Nieład urbanizacyjny to ważki problem w Polsce i Unii Europejskiej, a także w USA. Niniejszy artykuł analizuje koncepcje nieładu urbanizacyjnego, jego motywy i negatywne efekty środowiskowe, socjalne i ekonomiczne w kontekście UE, posługując się jako studium przypadkiem Polski. Badania dotyczą możliwych sposobów kontroli nieładu urbanizacyjnego i promowania niewielkich miast przez właściwe interwencje publiczne, ochronę dobrze rozumianego interesu publicznego, biorąc także pod uwagę doświadczenia amerykańskie takie jak Nowa Urbanistyka i Inteligentny Rozwój oraz niektóre doświadczenia europejskie.
Współczesne miasta są centrami wzrostu gospodarczego na całym świecie. Duża koncentracja ludzi oraz aktywności ekonomicznych i związanych ze spędzaniem czasu wolnego wymaga reorganizacji modeli zarządzania miastami. Ważnym, lecz mało eksponowanym elementem takich modeli powinno być definiowanie roli osób starszych, a w szczególności osób w wieku 65 plus, którzy należą do „klasy kreatywnej”. Obecnie nie funkcjonują spójne modele, ani pakiety rozwiązań dla tego wyzwania. Opracowanie niniejsze ma na celu zarysowanie istoty problemu i wskazanie pewnych roboczych rozwiązań w tym zakresie.
EN
Contemporary cities are centres of economic growth across the world. The large concentration of people as well as economic activities and those related to leisure requires reorganisation of the models of town management. An important though poorly exposed element of this in such models should be definition of the role of elderly people, and particularly of individuals aged 65+, who belong to the ‘creative class’. At present, there are not functioning coherent models or packages of solutions for this challenge. This study aims at outlining the essence of the problem and at pointing out to some draft solutions in this respect.
W artykule omówiono zagadnienia organizacji przestrzeni w inteligentnym rozwoju przedsiębiorstw. Inteligentne specjalizacje mają zapewnić przewagę konkurencyjną. Ich realizacja wymaga wsparcia w zakresie wymiany informacji. ICT obejmuje całość zagadnienia informatycznego wspomagania funkcjonowania przedsiębiorstw, a AR jest technologią umożliwiającą innowacyjny rozwój. IRI zapewniają dostosowanie narzędzi informatycznych do stwierdzonych potrzeb. Stanowią one narzędzia organizacji wymiany informacji, umożliwiające rozciąganie łańcucha wartości.
EN
The paper discusses the issues of the organization of space in smart growth of enterprise. Smart specializations are designed to provide a competitive advantage. Their implementation requires the support of the exchange of information. ICT covers all aspects of computer aided operation of enterprises, and AR is a technology that allows innovative development. PIS provide tools to adapt to the identified needs. They constitute the tools to organize the exchange of information enabling an extension of the value chain.
Model współczesnych ośrodków miejskich kształtowany jest w wyniku wpływu coraz większej ilości pejoratywnych procesów urbanistycznych, jak i nowo powstających trendów globalnych na strukturę przestrzenno-społeczną aglomeracji. W efekcie, przestrzenie miejskie przekształcają się w struktury zdefragmentowane, cechujące się znacznie mniejszą czytelnością niż ich modernistyczne odpowiedniki, co stanowi istotny dylemat związany z rzeczywistością i otoczeniem, w której miałby funkcjonować przyszły człowiek. Niniejszy artykuł jest zatem próbą zdiagnozowania stanu polskich przestrzeni miejskich oraz wskazania postępujących przeobrażeń, które wymagają najpilniejszych działań wstrzymujących niekorzystne konwersje. Istotą jest także przybliżenie procesu odnowy miast, jak również uświadomienie prognostycznych uwarunkowań polskich zespołów miejskich w przyszłości.
EN
The model of contemporary urban centers is shaped as a result of the influence of a growing number of pejorative urban processes as well as newly emerging global trends on the spatial and social structure of the agglomeration. As a result, urban spaces are transformed into defragmented structures, characterized by much lower readability than their modernist counterparts, which is an important dilemma associated with reality and the environment in which the future man would function. This article is therefore an attempt to diagnose the condition of Polish urban spaces and to indicate the ongoing transformations that require the most urgent actions to stop unfavorable conversions. The essence is also the approximation of the process of urban renewal, as well as the awareness of the prognostic conditions of Polish urban cities in the future.
Regulation (EU) 2021/1060 of the European Parliament and of the Council of 24 June 2021 provides for the need to include initiatives such as “Smart Villages” in territorial development strategies. An explanation is needed for the purposes of constructing and implementing this element of the strategy. The research undertaken for this purpose started with a structural analysis, which showed, among other things, that the terms smart village and smart villages occur in about 100 legal acts and its preparatory documents of the European Union from the period between 2015 and 2021. A general definition of smart village as a concept that aims to develop services through digital technologies and better use of knowledge, for the benefit of inhabitants and businesses, is provided in a 2017 Commission document. Although a later opinion of the European Committee of the Regions, proposed replacing this term with smart rural areas; both phrases appear in the most recent documents. A contextual analysis of the 2020 and 2021 acts and documents shows expanded common elements of the smart village and smart city concepts compared to the original ones. This provides justification to the search for theoretical support in publications on smart cities, which, in addition to the opportunities and benefits, also points to the need to strengthen personal data protection and cybersecurity.
Inteligentny rozwój Polski i Unii Europejskiej to strategia Zjednoczonych Państw Europy polegająca na rozwoju gospodarki opartej na wiedzy i innowacji. Stanowi on swoistą, długofalową wizję społecznej gospodarki rynkowej przyjętą w 2010 roku przez Unię Europejską w celu wyjścia z kryzysu gospodarczego. Opracowana strategia ,,Europa 2020’’, jak również Program Operacyjny Inteligentny Rozwój mają zapewnić państwom członkowskim Unii Europejskiej wkroczenie na drogę zrównoważonego wzrostu, który w przyszłości zapewni dobrobyt i postęp społeczny. W tych wspólnych działaniach Unii Europejskiej najistotniejsze są procesy rozwojowe oparte na: wiedzy, innowacji, inwestycjach i właściwie zarządzanych finansach. Po kryzysie przywódcy Europy 2008 roku dostrzegli, że powstaje nowy paradygmat technologiczny. Tworzy się nowe społeczeństwo informacyjne i społeczeństwo wiedzy. Z tego też względu w państwach członkowskich Unii obowiązkowo muszą być wprowadzone i realizowane prawne zasady prowadzenia polityki rozwoju. Każda z polityk narodowych musi uwzględniać trzy strategiczne priorytety w zakresie rozwoju, tj.: wzrost inteligentny, wzrost zrównoważony i wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu. Aktualnie postęp kulturalno-cywilizacyjny wręcz wymusza na państwach przyjęcie w swoich strategiach krajowych i polityce rozwoju pięciu kluczowych celów w przedmiocie: zatrudnienia, inwestycji, emisji gazów cieplarnianych, nauki i kształcenia oraz wykluczenia i ubóstwa. W Polsce zostały przyjęte i są wdrażane krajowe programy reform wyznaczające sposoby realizacji priorytetów i celów strategii ,,Europa 2020’’. Godne uwagi jest to, że realizację priorytetów i celów krajowych wspiera Komisja Europejska, dążąc do tego, aby rozwój zrównoważony, wspierając gospodarkę krajową, efektywniej korzystał z zasobów i był bardziej przyjazny środowisku dla dobra przyszłych pokoleń.
EN
Smart development of Polish and the European Union is a strategy of the United States of Europe involving the development of an economy based on knowledge and innovation. It is peculiar, long-term vision of the social market economy adopted in 2010 by the European Union to exit from the economic crisis. Developed strategy, ,,Europe 2020’’ as well as the Operational Programme Development of Intelligent shall provide the Member States of the European Union encroachment on the path of sustainable growth, which in the future will ensure prosperity and social progress. In these joint activities of the European Union's most important developmental processes are based on knowledge, innovation, investment, and well-managed finances. The leaders of Europe after the crisis 2008 years have recognized that a new technological paradigm. Creates a new information society and knowledge society. Therefore, in the Member States of the Union must necessarily be introduced and implemented the legal principles of development policy. Each national policies must take account of three strategic priorities for development ie smart growth, sustainable growth and growth conducive to social exclusion. At present, the progress of culture and civilization simply forces the adoption of their national strategies and development policies to achieve five key objectives concerning employment, investments, greenhouse gas emissions, science and education, and poverty and social exclusion. In Poland, have been adopted and are being implemented in the national reform programs defining the ways of the priorities and objectives of the strategy, ,,Europe 2020’’. Worth emphasizing is that the priorities and objectives of the national supports the European Commission with a view to the sustainable development to support the domestic economy more efficient use of resources and a more friendly environment for future generations.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.