Istniejące badania empiryczne wskazują, że dziewczynki uzyskują wyższe wyniki w testach czytania i pisania w języku ojczystym w porównaniu do chłopców. Różnice te wahają się od 0,15 do 0,6 odchylenia standardowego, a więc od niewielkiego do znaczącego. Wielkość tego efektu różni się także między krajami, etapami edukacyjnymi i latami. Celem tego badania było oszacowanie wielkości efektu różnic płciowych w wynikach polskich standaryzowanych testów o wysokiej doniosłości, w tym wypadku egzaminu gimnazjalnego z języka polskiego. W badaniu wykorzystano modelowanie Item Response Theory, a następnie oszacowano wielkość efektu różnic płciowych w wynikach, biorąc pod uwagę wrażliwość efektu na typ wykorzystanej statystyki. Wzięto pod uwagę różnice w wariancji wyników w grupie dziewcząt i chłopców, gdyż dotychczasowe badania często pomijały ten fakt, co mogło prowadzić do błędów interpretacyjnych. Wyniki wskazują na znaczący efekt różnic płciowych w wynikach z języka polskiego, większy niż można by się spodziewać na podstawie istniejących badań empirycznych, zarówno w zakresie średniej wielkości efektu, jak i różnic wśród uczniów o najwyższych i najniższych umiejętnościach (krańce rozkładu umiejętności). Rezultaty badania mogą być użyteczne dla nauczycieli i twórców edukacyjnych polityk publicznych, którzy są zainteresowani zapewnieniem realizacji zasady sprawiedliwości i równości w edukacji.
Celem artykułu jest przedstawienie problematyki zróżnicowania poziomu wiedzy o historii Polski XX w. uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Zarysowano kontekst teoretyczny i metodologiczno-badawczy oraz przedstawiono analizy poziomu wiedzy w zależności od wybranych charakterystyk uczniów. Analizy przeprowadzono z wykorzystaniem dwupoziomowych modeli regresji liniowej na danych z ogólnopolskiego, reprezentatywnego dla populacji uczniów szkół ponadgimnazjalnych, badania postaw wobec historii Polski XX w. Na jego podstawie zdiagnozowano znaczące różnice w poziomie wiedzy w zależności od typu szkoły ponadgimnazjalnej i płci. Podjęto próbę interpretacji dostrzeżonych różnic w szerszym kontekście – poprzez uwzględnienie dodatkowych czynników wyjaśniających: rodzinnych, szkolnych, indywidualnych, związanych z potencjalnymi zainteresowaniami historycznymi oraz natężeniem postaw wobec historii. Kontrola dodatkowych czynników (przede wszystkim natężenia postaw) wpłynęła na zmniejszenie efektów typu szkoły i płci, jednakże pozostały one istotne.
XX
The aim of this article is to present the problem of differences in the level of knowledge of 20th century Polish history among students of upper secondary schools. The article begins with a theoretical and methodological context, followed by an analysis of the level of knowledge depending on students’ characteristics. Analyses were conducted according to two-level linear regression models based on data retrieved from a representative (of the population of second year upper secondary school students) survey on attitudes towards 20th century Polish history. Considerable differences were observed in the level of knowledge depending on the type of school and gender. To provide a wider context for the interpretation of these differences, additional factors – such as family, school and individual characteristics (potential interest in history and intensity of attitudes towards history) – were taken into consideration. The control of these additional factors, particularly the intensity of attitudes, reduced the effect of school type and gender, however, they still remained significant.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.