Potential mutagenic and carcinogenic properties of model water disinfected with chlorine, chlorine dioxide and the mixture of chlorine and chlorine dioxide were examined on the basis of the Ames test. The results of the tests indicate that by-products obtained during water chlorination are mutagenic. The most positive results of the Ames test were obtained using the chlorine for disinfection of model water. When the chlorine dioxide was used, the results of the Ames test were not positive. In the case the water was disinfected with a mixture of chlorine and chlorine dioxide, the positive results of the test, proportional to the chlorine dose, were achieved. Additionally we determined the Amberlite resins allowing most effective concentration of the disinfection by-products. In the set of three columns filled with XAD-2, XAD-7 and XAD-16 resins, the concentration of organic micro-contaminants from water achieved the optimum.
PL
Stwierdzono potencjalną aktywność mutagenną i kancerogenną wody modelowej dezynfekowanej chlorem, dwutlenkiem chloru oraz mieszaniną chloru i dwutlenku chloru. Do badań użyto krótkoterminowego testu bakteryjnego Salmomella (test Amesa). Najwięcej pozytywnych rezultatów testu uzyskano w przypadku dezynfekcji wody chlorem. Z kolei dezynfekcja mieszaniną chloru i dwutlenku chloru dawała nieco mniej wyników dodatnich. Otrzymane wyniki świadczą, że podczas dezynfekcji wody chlorem i mieszaniną chloru i dwutlenku chloru tworzą się mutagenne produkty. W wyniku dezynfekcji wody dwutlenkiem chloru nie powstawały związki o charakterze mutagennym i rakotwórczym, ale przypuszczalnie związki o charakterze toksycznym, na co wskazywała niska wartość współczynnika mutagenności. Uzyskane wyniki potwierdziły konieczność stosowania szczepów TA98 i TA 100, ponieważ charakterystyczne dla nich mutacje gwarantują ocenę potencjalnej mutagenności szerokiego spektrum chloropo-chodnych mikrozanieczyszczeń wody. Ważne jest, aby do badań stosować żywice o różnym powinowactwie do adsorbowanych zanieczyszczeń, przez to otrzymujemy szeroką gamę tych związków. Proponowany układ kolejno po sobie następujących żywic XAD-2, XAD-7 i XAD-16 w trzech kolumnach wydaje się optymalny.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W niniejszej pracy omówiono problem ubocznych produktów dezynfekcji wody. Źródłem większości organicznych produktów ubocznych jest naturalna materia organiczna. Nieorganiczne produkty uboczne dezynfekcji ograniczają się w zasadzie do bromianów, chloranów i chlorynów. Najbardziej znane są uboczne produkty chlorowania wody a szczególnie związki lotne i o umiarkowanej polarności. Praca podkreśla jednak wagę właściwej dezynfekcji wody i jej mikrobiologicznego bezpieczeństwa. W artykule wskazano na fakt naszej niepełnej wiedzy o produktach ubocznych zarówno chlorowania, ozonowania jak i stosowania dwutlenku chloru w technologii uzdatniania wody. Podkreślono także wpływ wiedzy dotyczącej generowania ubocznych produktów dezynfekcji na zmiany, jakie dokonały się w technologiach uzdatniania wody w ciągu ostatnich 30 lat.
EN
The paper reviews the problem of drinking water disinfection by-products. The natural organic matter is the main source of the organic by-products. Inorganic disinfection by-products are limited to bromates, chlorites and chlorates. Chlorinated compounds, particularly volatile and relatively nonpolar compounds belong to the most known by-products. The paper however emphasizes the importance of the proper disinfection of drinking water as well as its microbiological safety of water. The paper points out our still insufficient knowledge on the disinfection by-products in relation to all: chlorination, ozonation as well as application of ClO2. The review indicates also how the knowledge on the formation of disinfection by-products has influenced water treatment technologies for last 30 years.