Celem opracowania jest przedstawienie zmian starzenia się populacji i zdrowotności ludzi starszych w Polsce i innych krajach europejskich. Drugim celem artykułu jest sprawdzenie poziomu zmian stanu zdrowia w starszych grupach, których konsekwencją jest starzenie się populacji. Miernikiem wskazującym poziom zdrowotności populacji jest oczekiwana długość życia bez niepełnosprawności. (abstrakt oryginalny)
EN
The aim of this paper is presentation of changes in ageing of the populations and general health of elderly people in Poland and other European countries. Another aim of this paper is checking the level of changes in general state of health in groups of elderly people, the consequence of which is ageing to populations. The measure indicating the level of general good health of a population is Disability Free Life Expectancy - DFLE. (original abstract)
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W opracowaniu przedstawiono tendencje w kształtowaniu się nakładów na ochronę zdrowia w krajach Unii Europejskiej i dokonano oceny kondycji zdrowotnej społeczeństw. Kraje członkowskie Unii podzielono na trzy grupy różniące się poziomem rozwoju społeczno-gospodarczego, czego odzwierciedleniem jest m.in. różnica w wielkości produktu krajowego brutto przypadającego na jednego mieszkańca i nakładów per capita przeznaczonych na opiekę zdrowotną. (fragment tekstu)
EN
The publication presents current trends in healthcare budgeting in the European Union and their impact on societies' health status. The following parameters have been compared: healthcare expenditure per capita, (in USD, PPP), healthcare expenditure as % of GDP and individual expenses on health (% of total outlays). Presented data demonstrate strong correlation between healthcare expenditure and societies' health status, measured by: life expectancy, healthy life expectancy (HALE), infant and maternal mortality, morbidity and mortality in cardiovascular diseases and malignant neoplasms as well as epidemiology of tuberculosis. (original abstract)
Omówiono tendencje zmian stanu zdrowia Polaków, sytuację bytową ludności wsi, a także wybrane obiektywne wskaźniki zdrowia ludności wsi (umieralność, wybrane grupy chorób, samobójstwa, subiektywne mierniki zdrowia, samoocena zdrowia, dolegliwości). Następnie przedstawiono szczegółowe wyniki badań dotyczących stanu zdrowia ludności wiejskiej.
EN
In this paper trends in state of health of Poles were discussed together with financial situation in the country and selected health indicators like: mortality, selected group of diseases, suicides, ailments. Also detailed results of researches on state of health country's people were presented. (KZ)
Cel pracy: Podjęte badania miały na celu określić zmiany ontogenetyczne dorosłych kobiet i mężczyzn ciśnienia krwi i tętna w populacji o niskim statusie społeczno--ekonomicznym. Materiał i metody: W pracy wykorzystano wyniki badań 142 kobiet i 97 mężczyzn, mieszkańców południowej Lubelszczyzny. Badanych podzielono na grupy wiekowe, 21-30, 31-40, 41-50 oraz 51-60 lat. Wykonano następujące pomiary: ciśnienia tętniczego krwi oraz tętna. Wyniki poddano analizie statystycznej, obliczono wartości średnie i odchylenia standardowe dla każdej z grup wiekowych, oraz wskaźnik dymorfizmu (WD). Wyniki i wnioski: Uzyskane wyniki wskazują na niepokojące zmiany nadciśnieniowe u mężczyzn w całym badanym okresie ontogenezy. U kobiet zaobserwowano bardziej regularny przyrost ciśnienia tętniczego z wiekiem; zmiany chorobowe pojawiają się dopiero w najstarszej z grup wiekowych. Nie stwierdzono nietypowych zmian w częstości skurczów serca. Zróżnicowanie międzypłciowe w badanej populacji względem ciśnienia tętniczego malało z wiekiem badanych. (abstrakt oryginalny)
EN
Aim of work: The aim of this experiment was to determine ontogenetic changes of adult women's and men's blood pressure and heart rate withi the population with low SES. Material and methods: our work made use of examination results of 142 women and 97 men-habitants of southern Lublin Voivodeship. The examined were divided into 3 age group: 21-30, 31-40, 41-50 and 51-60. We measured pressure and heart rate. Our results were subject to the statistic analysis, average values and those of the standard deviation were calculatd for all the age groups, as well as the dimorphism index. Results and conclusion: the results of the experiment indicate worrying changes in blood pressure in men independently of the age group. We recorded a more regular increase in wome's blood pressure and pathologica changes appear only in the oldest age group. Non-standard changes in hearth rate were not found. WD index of blood pressure diminished along with age of the examined. (original abstract)
Procesy zachodzące w sektorze ochrony zdrowia oddziałują zarówno na wymiar ekonomiczny, społeczny oraz zdrowotny, mając kluczowe znaczenie dla spójności społeczno-ekonomicznej gospodarki. Bezsporny wydaje się fakt, że bez badań z zastosowaniem rachunku ekonomicznego nie może być mowy o właściwym zarządzaniu sektorem ochrony zdrowia. Tego typu analizy nabierają szczególnego znaczenia w obliczu problemów demograficznych i rosnącego deficytu budżetowego. W wyniku przeprowadzonych badań - z zastosowaniem metod statystyki opisowej - została dokonana ocena funkcjonowania polskiego systemu ochrony zdrowia po 1999 r. i zweryfikowana hipoteza o poprawie sytuacji zdrowotnej i dostępności do usług zdrowotnych po reformie systemu i utworzeniu Narodowego Funduszu Zdrowia. W badaniach szczególny nacisk położono na czynnik dostępu do opieki zdrowotnej jako determinanty pogłębiających się różnic w stanie zdrowia populacji w wymiarze regionalnym. (abstrakt oryginalny)
EN
Not only economical dimension but also social and self health are effected by changing processes in health protection which are essential for social and economical integrity. There is no deny that without the scientific research with use of economical calculation there would not be a proper health protection management. This kind of analysis have greatest meaning while facing demographical and financial deficit problems. As a result of statistics science research of polish health protection system has been evaluated after 1999 and further verified a hypothesis of improving health conditions and accessibility to health services after reform and creation of National Health Service. The biggest emphasis has been put on access to health care as an intensified discrepancies of regional population health state. (original abstract)
Oceny wpływu globalizacji na zdrowie są niezwykle sprzeczne, aczkolwiek istnienie wpływu globalizacji wydaje się bezsporne. Artykuł ma stanowić przyczynek do dyskusji nad usystematyzowaniem pozytywnych i negatywnych skutków globalizacji w zakresie zdrowia oraz punkt wyjściowy dla przyszłych działań. Autor omawia pojęcie i wymiary globalizacji takie jak: gospodarka, polityka, technologia, społeczeństwo i ekologia. Następnie definiuje zdrowie oraz systematyzuje ryzyka i szanse dla zdrowia w aspekcie procesu globalizacji.
EN
Since the early 1990s, globalization has been a fashionable buzzword. The scientific community has responded with "the theory of globalisation", which provides promising codifications and a frame for further research. This theory describes globalization as a range of processes that is changing its boundaries. These boundaries are spatial, temporal and cognitive. These processes affect and are affected by many areas, including economy, politics, technology, society, and ecology. Health is mainly seen as the process of maintaining one's health status. The description of health is determined by a variety of individual, social, medical, and structural factors, like environment and economy in both national and international contexts (eg globalization). There are a variety of fields within this matrix of globalization that affect health. Debates over the merits and drawbacks of globalization for health are increasingly polarized. The evaluation of risks and the opportunities globalization provides for health is a field open for further research. (original abstract)
W opracowaniu przedstawiono problem wartości, stylu życia i zachowań konsumenckich młodych ludzi. Wyodrębniono grupy o charakterystycznej świadomości zdrowotnej. (abstrakt oryginalny)
EN
In the progress of the research I examined the values, life styles and food consumer behavior of the young people from the point of view of health consciousness. As a result of all the three experiments I managed to create such homogeneous groups which were characteristic to the health consciousness of the given age group according to the given factors. In my opinion each individual analysis is suitable by itself for evaluating young people's health consciousness, I considered it to be important to examine the separate factors jointly in order to achieve a clearer, more exact picture. Therefore the contraction on the experimental factors was also carried out in the segmentation of the young people. (original abstract)
Przedmiotem artykułu jest dobór wielkości stanowiących podstawę do budowy syntetycznego miernika stanu zdrowia ludności i poddanie ich przestrzennej (wg województw) analizie porównawczej.
EN
The results of empirical investigation of the health of the polish population are presented. The multivariate statistical framework is used in the research. The classification and hierarchy of the woivodshafts are given. (original abstract)
Praca zawiera ocenę wpływu stanu środowiska przyrodniczego na zdrowie ludności wybranych obszarów Polski. Autorka podejmuje również próbę odpowiedzi na pytanie, czy stan zdrowia ludności województwa warszawskiego jest zbliżony do stanu zdrowia populacji żyjących w korzystniejszych czy mniej korzystnych warunkach ekologicznych.
EN
The main goal of article is assessment of environment condition impact on health of a population of select areas of Poland. Author attempts to give an answer to the question whether state o health of population of Warsaw province is similar to state of health of population living in more ecological conditions. (A.P.)
Omówiono wpływ konsumowanej żywności na zdrowie ludzkie. Stwierdzono że koszty ochrony zdrowia w znacznym stopniu zależą od jakości produktów przemysłu spożywczego i pełnego wykorzystania jego osiągnięć.
EN
About 50 procent of the diseases in Poland are timely caused trough inpriopriate nourishment. The increasing weight of production of the food industry in the nourishment of the population, should be accompanied by constant increase of the wholesomes values of this products. The according steps in this industry, with the respectation of the raw materials can and should to increase the improvement of human health considerably depend from the quality of the fulfiling of the food industry and clearly of the utilization on his attaitments in the public scale. (original abstract)
W opracowaniu przeprowadzono analizę empiryczną, mającą na celu zbadanie stopnia nierówności regionalnych w stanie zdrowia mieszkańców Polski. Zastosowano metodologię taksonomii numerycznej - za pomocą metody unitaryzacji zerowanej zbudowano miernik syntetyczny opisujący sytuację zdrowotną w 66 podregionach Polski. Zmiennymi opisującymi stan zdrowia są: przeciętne dalsze trwanie życia w wieku 65 lat kobiet i mężczyzn oraz umieralność niemowląt. W pierwszym etapie badania dokonano wielowymiarowej oceny sytuacji zdrowotnej w podregionach. Najkorzystniejszym stanem zdrowia charakteryzował się podregion miasta Warszawa. Wśród innych podregionów o korzystnej sytuacji zdrowotnej dominują podregiony leżące w Polsce wschodniej. Najmniej korzystny stan zdrowia cechuje obszary północno-zachodnie kraju oraz województwa śląskie i dolnośląskie. Nierówności w stanie zdrowia oceniono na podstawie zróżnicowania stanu zdrowia ludności podregionów leżących w każdym z sześciu regionów. Najmniej zróżnicowanym stanem zdrowia charakteryzują się regiony wschodni oraz północno-zachodni. Najsilniejsze zróżnicowanie zdrowotne charakteryzuje natomiast regiony północny i południowy. Przeprowadzona analiza doprowadziła do sformułowania trzech wniosków. Po pierwsze, regiony mniej rozwinięte gospodarczo, leżące we wschodniej Polsce, charakteryzują się relatywnie korzystnym stanem zdrowia ludności. Po drugie, stan zdrowia w niektórych podregionach o charakterze miejskim jest wyraźnie korzystniejszy niż w terenach ościennych. Po trzecie, stan zdrowia jest pozytywnie skorelowany z wielkością zasobów osobowych systemu opieki zdrowotnej. (abstrakt oryginalny)
EN
The analysis conducted in the paper is aimed at investigation of regional inequalities in health status of Poland's population. The numerical taxonomy methodology was used as a tool of empirical analysis. With the use of zero unitarization method, the synthetic measure of health situation in 66 subregions of Poland was constructed. The variables describing health status are life expectancies, of both males and females, at the age of 65 as well as infant mortality rate. In the first stage multidimensional evaluation of health status in the subregions was conducted. The city of Warsaw appeared to be the subregion with the best health status of the population. The other regions whose population is relatively healthy are located mostly in eastern Poland. The worst health status characterized north-western regions along with śląskie and dolnośląskie voivodships. The health inequalities were evaluated according to the variation of the health status in the subregions located in each of the six regions. The least variation characterized the eastern and the north-western regions, while the highest dispersion of health status was observed in the northern and the southern regions. The analysis conducted led to three main conclusions. Firstly, less economically developed regions, located in the eastern part of Poland, are characterized by relatively better health outcomes. Secondly, the health status in some of the large-city subregions is evidently better than in neighbouring subregions. Thirdly, the health status is positively correlated with the number of the health care personnel. (original abstract)
This article considers the findings of the project called 'Szkoła Promująca Zdrowie' by Polish schools. It emphasizes the importance of health promotion: a wholesome and physical education in our schools. As well as raising awareness of the subject, the article also considers the stages of the program as they were introduced. (original abstract)
Omówiono specyfikę pracy rolnika z punktu widzenia jego bezpieczeństwa. Na podstawie danych statystycznych przedstawiono stan zdrowia mieszkańców wsi, zgony, niepełnosprawność, chorobowość subiektywną i hospitalizowaną. W zakończeniu zaproponowano własną koncepcję rozwiązań systemowych w zakresie opieki zdrowotnej nad rolnikami.
EN
In this paper specificity of farmer's work in point of view his safety was discussed. State of health village inhabitants, deaths, disability and prevalence rate were presented on the basis of statistical data. In conclusion the author suggested own systemic solutions in health care of farmers. (KZ)
W artykule omówiono zagadnienie ekonomiki zdrowia. W szczególności przedstawiono dziedzinę badań ekonomiki zdrowia: jej kategoryzację, definicję, rozwój tej dyscypliny i założenia naukowe. Następnie rozważono zdrowie jednostki i społeczeństwa jako przedmiot badań ekonomiki zdrowia. Na koniec zawarto opis i ocenę zdrowia. Opis i ocena zdrowia bazują na rozmaitości poszczególnych demograficznych, socjoekonomicznych, indywidualnych, strukturalnych i medycznych czynników, jak również na narodowych i międzynarodowych uwarunkowaniach.
EN
The economy of health is a young, independent research discipline of economics. It deals with economic questions in the health sector. This field of research is following the approach of solving practical economic problems in the health sector. This is accomplished using a multitude of economic theories and by using the necessary links to interdisciplinary approaches. The health of both individuals and societies is the subject of this research discipline. Healthfulness is seen as a human right, as a process of maintaining health status and as a capital resource. The description and evaluation of health is based on a variety of individual, social, medical, and structural factors, such as environmental and economic ones, both in a national and international context. How this young science will develop is difficult to predict. However, until the ongoing huge problems in the health sector are solved, politics and industry will continue to ask scientists for support. Currently, the role of prevention, anti-aging and the impact of globalisation on the health sector are fields scientists are asked to research. (original abstract)
Analiza przemian demograficznych zachodzących w Polsce, wraz z analizą danych innych krajów, pozwoliły autorkom na rozpatrywanie demograficznych przesłanek rozwoju żywności funkcjonalnej na polskim rynku żywnościowym. W pracy przedstawiły zarówno świadomość żywieniową konsumentów, jak i demograficzne aspekty jako przesłanki rozwoju prozdrowotnych produktów żywnościowych.
EN
The effect of nutrition on human health and psychophysical well being is beyond the discussion. The thesis of Hipocrates who is called "the Father of medicine" considered food and medicine to be equally important. This thesis has been confirmed by scientific evidence. The level of consumer's health awareness results in nutrient profile acting also as a determinant of their state of well-being and health. The correct diet and proper nutrition approach being closely connected with others factors (such as stress limitation, physical exercise and genetic factors) are related to length and quality of people life. The relationship between diet and the human body condition influences development of functional foods, which is characterized by content of compounds that provide benefits beyond basic nutrition. The analysis of observed demographic changes in Poland as well as the data analysis from other countries allows to take into consideration the demographic aspects of functional foods products development on polish food market. This article presents both the consumer health awareness and demographic perspectives of functional foods products development. (original abstract)
W artykule podjęto próbę klasyfikacji województw pod względem stanu zdrowia i środowiska naturalnego. Województwa zostały dodatkowo porównane za pomocą wybranych metod taksonomii liniowej i uporządkowane ze względu na stan zdrowia społeczeństwa.
EN
In the article several classifications of voivodships with respect to level of environmental and health dangers in Poland in year 2000 were presented. The voivodships were classified using k-means and linear methods. The differences between results obtained by different classifying methods were explained. (original abstract)
Celem artykułu jest przedstawienie tych nowych wskaźników stanu zdrowia, które tworzą grupę miar określanych jako sumaryczne miary stanu zdrowia populacji (summary measures of population health).(...) Wśród charakteryzowanych sumarycznych miar zdrowia znalazły się: oczekiwane lata życia bez niesprawności (DFLE), oczekiwane lata życia w zdrowiu (HALE), lata życia skorygowane ze względu na niesprawność (DALY), utracone lata życia w zdrowiu (HeaLY) oraz lata życia skorygowane ze względu na jakość (QALY). Zaprezentowano również podstawowe składowe tych miar w postaci utraconych lat życia w związku z umieralnością (YLL) i niesprawnością (YLD) oraz standardowe międzynarodowe klasyfikacje do pomiaru problemów zdrowotnych i niesprawności: Międzynarodową Klasyfikację Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD) oraz Międzynarodową Klasyfikację Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). W artykule przedstawiono także wyniki własnego oszacowania dwóch miar sumarycznych stanu zdrowia dla mężczyzn i kobiet w Polsce w roku 1996 oraz 2004 w postaci oczekiwanych lat życia w zdrowiu oraz oczekiwanych lat życia bez negatywnych ocen stanu zdrowia. Podstawę artykułu stanowił szeroki przegląd literatury przedmiotu z zakresu sumarycznych miar zdrowia w postaci artykułów i opracowań naukowych oraz publikacji WHO. (fragment tekstu)
EN
Summary measures of population health can take into account different outcomes of ill health, both fatal and non-fatal. Research on new measures of population health coincided with a period of significant decrease in mortality and an increase in life expectancy. This was coupled with striving to achieve better living conditions and improvements in the health status. In parallel, new theoretical concepts of mortality change were proposed. New summary measures of health are discussed in the context of the WHO general model of the health transition and theories referring to changes in health and disability of aging populations. In particular, the theory of morbidity compression, the theory of morbidity expansion, the dynamic equilibrium theory and the general notion of population ageing, are examined. The article presents a typology of summary health measures based on two groups: health expectancies and health gaps. The main measures discussed are: the disability-free life expectancy (DFLE), the health adjusted life expectancy (HALE), the disability-adjusted life-years (DALYs), the healthy life-years (HeaLYs) and the quality adjusted life-years (QALYs). As an illustration, health changes in Poland between 1996 and 2004, evaluated by the healthy life expectancy in good perceived health, are discussed. This measure was calculated on the data coming from the health survey carried out in Poland in 1996 and 2004 according to the international recommendations. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.