Autor przedstawił ruch liberalny w Polsce w latach 80-tych i 90-tych. Skoncentrował się na jednej z trzech odmian liberalizmu - liberalizmie gospodarczym, był on bowiem dominujący. Ukazał społeczne reakcje na liberalizm, jego podłoże społeczne, granice oraz liberalizm jako ruch polityczny i gospodarczy.
Na początku artykułu zarysowano zasadnicze różnice między indywidualizmem a kolektywizmem. W części drugiej przedstawiono sformułowaną przez Antoniego Kostaneckiego koncepcję rozwoju kultury jako wzajemne oddziaływanie nurtów indywidualistycznego i kolektywistycznego w myśli ekonomicznej i pozaekonomicznej. Następnym zagadnieniem jest prezentacja koncepcji sformułowanych przez współczesnych Kostaneckiemu myślicieli - Ferdynanda Zweiga i Leona Petrażyckiego. W podsumowaniu zarysowano dylematy związane ze współczesnym odbiorem tych koncepcji. (abstrakt oryginalny)
EN
The first part of the article is devoted to dualism of individualism and collectivism. The second part presents the concept of development of economic and cultural thought formulated by Antoni Kostanecki. The next part presents concepts formulated by other thinkers, Ferdynand Zweig and Leon Petrażycki, Antoni Kostanecki's contemporaries. In the concluding part dilemmas arising from the concept are analysed. (original abstract)
Autor wysunął tezę, że z końcem XIX wieku został stworzony podstawowy model polityki społecznej państwa, obejmujący przede wszystkim ochronę pracy, system opieki i ubezpieczeń społecznych, który ewolując w międzyczasie, poszerzając swój zakres podmiotowy i przedmiotowy, funkcjonuje do czasów współczesnych. Autor omówił poglądy na temat polityki społecznej, w tym dwa kontrastujące ze sobą podejścia do problemu polityki społecznej stanowiska J.Ch.L. Simonde de Sismondi i D. Ricarda, liberalizm socjalny J.S. Milla i ewolucjonizm Spencera, a dalej koncepcję socjalizmu utopijnego, w tym odrębną koncepcję Marksa oraz XIX-wieczne katolickie reformy społeczne w duch chrześcijańskim. Odrębne miejsce w referacie zajmuje polityka społeczna w Europie XIX wieku. Autor omówił m.in. zagadnienia ochrony zdrowia i higieny, ówczesny system ubezpieczeń społecznych oraz charakter opieki społecznej i działalności charytatywnej.
EN
The 19th century, with its rapid economic development, brought numerous social problems which had not been encountered before. They were connected with the formation of a population group which earned their living only by means of their own work. They were the workers. Those people remained without anu means if left without an ability to work. In that situation, a need to create a system of protection and help for such people appeared. Together wiyh the creation of industrial society, numerous socio-economic theories started to appear. They range from extremely liberal (eg. D. Ricardo), through suggestions for a system and complex way of solving the socia; issues (eg. J.S. Mill, Leon XIII) to revolutionary slongs of the Marxist theory. (short original abstract)
W artykule przedstawiono projekt filozoficznej koncepcji dobra wspólnego w demokracji - strukturę wartości, w której wyróżniono wartość sprawiedliwości (wartość naczelna), następnie pokój społeczny, wolność pozytywną, osobę ludzką, demokrację oraz wartość gospodarki (gospodarka jako wartość została po raz pierwszy włączona do koncepcji dobra wspólnego). Opisano status ontologiczny, aksjologiczny i przedmiotowy dobra wspólnego oraz jak ono może być realizowane w polityce demokratycznej w sensie instytucjonalnym. Uzasadniono pogląd, że każda wykładnia takiego dobra jest koncepcją filozoficzną (ewentualnie ideologiczną), a zatem nie może być uznawana za teorię dobra wspólnego. W ostatnim punkcie analizowane są związki między wartościami dobra wspólnego a polityką społeczną w zakresie teoretycznym, gdy formułuje się doktrynę takiej polityki oraz w zakresie empirycznym, gdy projektowane są zasady realizacyjne doktryny albo pozadoktrynalne zasady polityki społecznej. (abstrakt oryginalny)
EN
The article proposes a philosophical concept of the common good in democracy. The concept describes a value system comprised of justice (as the primary focus), social peace, positive freedom, individuals, democracy and economy. It is the first such concept to incorporate economy in the common good system. The author describes the ontological, axiological and subject-based status of the common good and the way in which the concept can be applied in policies pursued by democratic institutions. The author supports the view that each concept of the common good is philosophical (and possibly ideological) in nature and that, as such, may not be deemed to constitute a theory of the common good. In closing, the author explores theoretical links between the common good and social policy which arise at the time of formulating social policy doctrine and empirical links between the two arising at the time of designing doctrine and non-doctrine-based rules for social policy implementation. (original abstract)
Praca zajmuje się teoretyczną stroną polityki społecznej. Omówiono definicje polityki społecznej, jej teorie, konstruowanie modeli polityki społecznej i ich opis, a także znaczenie takiego modelowania.
Zamierzeniem autora było rozwinięcie lokalnej, choć posiadającej cechy uniwersalne, poznańskiej koncepcji kultury o jej fragment gospodarczy.
EN
The article develops one of the trends in the social-regulatory (previously referred to as "social-pragmatic") concept of culture, known in the humanistic circle of Poznań from 1973 (in the cricles inspired by Jrezy Kmita) founded on the sociological theory (social theory) named by author (J. Kimta) "functional-genetic theory". i reoriented myself to both approaches: the functional-genetic theory of society and the social-regulator (social-pragmatic) concept of culture in 1977. This concept of culture and social theory was outlined by their author in 1973; in the same year the two approaches to those problems were separated: Kmita's cultural historic approach and Leszek Nowak's idealisaton-functional approach. Since thea all my works, and these are mainly textbooks in philosphy and its history, in epistemology and methodology of humanities, in social and economic philosophy, in business ethics, are placed in the paradigm of this orientation (applied here mainly in order to reflect secular philosophical and religious formation of the outlook on life, philosophy of science, philosophy of politics, economic philosophy - as a fragment of the philosophy of technical-applied culture as well as philosophy of the culture of moral standards - including particulary its moral/ethical element. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.