Nieodwracalne tendencje wirtualizacji działalności gospodarczej wskazują, że telepraca stanowić będzie istotne uzupełnienie tradycyjnych form pracy. Zaprezentowane w artykule wybrane aspekty dotyczyły przesłanek rozwoju telepracy, genezy, pojęcia i klasyfikacji telepracy. Szczególną uwagę poświęcono potrzebie tworzenia odpowiednich warunków do wdrażania i rozwoju tej formy organizacji pracy oraz społeczno-ekonomicznemu wymiarowi telepracy.
EN
In this article presented selected aspects of teleworking development. Described genesis, concept and classification of teleworking. Special attention paid to necessity to create condition to implementation and development of this form of work organization and presented socio-economic dimension of teleworking.(MP)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono społeczne aspekty pracy w porze nocnej. Szczególną uwagę poświęcono przesłankom skłaniającym pracodawców i pracowników do pracy w nocy oraz konsekwencjom z niej wynikającym dla obu wskazanych grup. (abstrakt oryginalny)
EN
The article presents social aspects of night work. The author focuses on the rationale prompting employers and employees to work at night and its consequences. (original abstract)
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Standardy funkcjonują w bardzo wielu dziedzinach, między innymi w organizacji pracy, gdzie za standardowy uważa się zestaw uzgodnionych metod pracy, które skutecznie łączą ludzi, materiały i maszyny w celu zapewnienia jakości, wydajności, bezpieczeństwa i porównywalności. (...) Korzyści wynikające ze stosowania standaryzacji pracy możemy podzielić na wymierne - dające się łatwo zmierzyć i wyrazić wartościowo oraz niewymierne - czyli takie, których ocena za pomocą prostych wskaźników jest trudna, a czasami wręcz niemożliwa. (...) Standaryzacja pracy stanowi nie tylko doskonałe narzędzie diagnostyczne do usprawniania procesu produkcyjnego, ale jest także elementem, który minimalizuje utratę wiedzy "ukrytej". Dodatkowo pozwala na stworzenie i zachowanie know-how firmy, które w obecnych czasach często świadczy o konkurencyjności przedsiębiorstwa. (fragment tekstu)
EN
The study consists of four parts. First includes common explanation, the role and meaning of standardized work. Two approaches to standardization: Taylor's (traditional unit-cost-focused manufacturing) and lean manufacturing (waste reduction results in lower total cost, improved delivery and quality) are presented and apart from that, a standardized work is shown as a fundament for lean manufacturing concept. Basing on literature research the definition and purposes of it and the elements relevant to this question (tact time, cycle time, quality specification, work sequence, auto/machine time, completion time and in-process stock) are clarified. In the second part implementing conditions (repeatable work, reliable equipment, quality and safety) and the documentation (Standardized Work Sheet, Standardized Work Combination Table, Production Capacity Chart, Operator Balance Chart, Failure Mode and Effects Analysis Chart) has been described. Model Standardized Work Sheet is presented and characterized, including all its elements. As well as the procedure of creating Standardized Work Sheets, with all steps required. Third part includes case study analysis. Based on studies of two cases (simple production worker and operator), faced implementation conditions, its process and effects are shown. Two Standardized Work Sheets for described work places are presented. Research results for the whole line (regarding eighteen Standardized Work Sheets for the production line) are shown in aspects concerning: VA operations and work place load. In summary, the features of the standardized work have been classified as knowledge management tools (tapped in gathering, codification, transfer and using of knowledge). As well as problems and constraints that companies have to deal with during implementation of standardization and the way of solving them. In the end the benefits of using standardization are presented. (original abstract)
Przedmiotem opracowania są elastyczne systemy produkcji, warunkujące przystosowanie się przedsiębiorstw do zmieniającego się otoczenia. Autorzy omówili ogólne i szczegółowe rozumienie pojęcia elastyczności, przedstawili tendencje rozwoju elastycznej produkcji i przykładowe rozwiązania użytkowe.
EN
The process of the transformation of the economic system of our country causes that the external conditions of the functioning of businesses become less definite. One of the methods of making it possible for a business to cope well with these changing conditions is increased flexibility in the sphere of manufacturing. The notion of flexibility of manufacturing is commonly associated with a smoothness of adaptation of economic systems to the desirable conditions or to external conditions. Among factors of this flexibility one may include increased national and international competition which forces businesses to decrease production costs and at the same time satisfy individual requirements, greater pace of launching new products with a simultaneous shortening of their life cycle. Also the following should be mentioned as a major prerequisite for increasing flexibility: science of computers, electronics, telecommunications and manufacturing technologies which are able to greatly reduce production time and unit labour outlays. The most spectacular manifestation of the trend to increase the flexibility of businesses is installation of automated manufacturing systems - the socalled flexible automated manufacturing consisting in the introduction of modem computer-assisted manufacturing methods. (original abstract)
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Scharakteryzowano jedną z form organizacji pracy zespołowej - pracę wielozespołową. Wyjaśniono jej istotę oraz przedstawiono trzy modele tej pracy w kontekście funkcji jaką spełnia w niej pracownik. Omówiono także skutki jakie niesie praca wielozespołowa. Należą do nich m.in. rozluźnienie kontaktów pracowniczych czy też zwiększenie pewności pracy.
EN
In this article the nature of the multi team work is explained. The author shows the organizational forms of multi team work and indicates its effects in the managements area. (original abstract)
W artykule omówiono zasady wdrażania elastycznych form organizacji czasu pracy z uwzględnieniem ich społecznych i ekonomicznych przesłanek, istoty i typologii oraz metodyki wdrażania elastycznych form organizacji czasu pracy. Ponadto przedstawiono bariery związane z wdrażaniem nowoczesnych systemów organizacji czasu pracy i sposoby ich pokonywania.
EN
The starting point in this article are some considerations regarding the gist of the working time as well as social and economic premises of the implementation of elastic forms of the working time organisation. Afterwards, there have been shown the essence and typology of flexible methods of the working time organisation. The fundamental passage hereof deals with the methodology for the implementation of flexible forms of the working time organisation. Here are shown the procedural stages that comprise the phases and steps which determine the concrete organisational actions. The final part presents some barriers related to the implementation of the modern systems of the working time organisation and the ways of their overcoming.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Głównym celem artykułu jest ukazanie znaczenia telepracy w świetle rosnącej wrażliwości ekologicznej społeczeństwa. Opierając się na analizie krajowej i zagranicznej literatury przedmiotu, pokazano, iż jedną z głównych zalet tej formy organizacji pracy jest możliwość zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych do środowiska dzięki ograniczeniu dojazdów do pracy oraz podróży służbowych. (abstrakt oryginalny)
EN
The main aim of this paper is to present the role of telework in the light of the growing ecological awareness of society. Basing on the analysis of subject literature, the author argues that the main advantage of this kind of work organization is the possible decrease in greenhouse gas emissions thanks to reducing work-commute and other work travel. (original abstract)
Artykuł oparty jest na przeprowadzonych przez autora badaniach empirycznych, dotyczących stosowania nowoczesnych form organizacji pracy w zakładach w Polsce. Badania obejmują metody i techniki projektowania pracy oraz uelastyczniania czasu pracy. Nowe formy organizacji pracy stosowane w praktyce gospodarczej to: rotacja pracy, rozszerzanie zakresu zadań, wzbogacanie treści pracy polegające na pionowym przegrupowaniu czynności, grupowe formy pracy, praca w niepełnym wymiarze, płynne granice przechodzenia na emeryturę, ruchomy czas pracy, urlopy specjalne, kafeterie, praca okresowa, praca zmianowa, praca "a la carte" oraz praca w domu. Autor stwierdza, iż dominujące w dużych i średnich przedsiębiorstwach nowe formy organizacji pracy stwarzają podstawy do większej elastyczności zasobowo-potencjałowego (klasycznego) modelu zarządzania kadrami. W najbardziej nowoczesnych, najczęściej małych i średnich zakładach, uruchamiany jest również model potencjałowo-zasobowy, w którym jakość kadr i elastyczność formuł zarządzania stają się częścią strategii rozwoju.
EN
The article presents results of empirical studies concerning the so-called new forms of work organisation in the Polish economy and their use in personnel management in enterprises. Four forms are of utmost importance: shift work, vertical and horizontal re-grouping of tasks and team work. These forms occur mainly in large and medium size enterprises, being the basis for a classical (resource-potential) model of personnel management in these enterprises which are in different phases of adjustment to the requirements of market economy. The alternative is a modern model (potential-resource) based on personnel quality and flexibility, emerging mainly in small and medium size firms (up to 100 employees) which started their operation in the period of transformation. The directions of changes as regards the extension of cooperation with the EU countries are the following: changes in regulations, facilitating a wider application of flexible forms of work organisation, as well as adaptation or takeover of the already existing organisation solutions and procedures from the enterprises operating on the EU markets. (original abstract)
W opracowaniu podjęto próbę kategoryzacji form organizacji pracy, organizacji czasu pracy i zatrudnienia. Wskazano na znaczenie wprowadzania rozróżnienia pomiędzy tymi pojęciami, jak również podjęto próbę ich zdefiniowania. Formy organizacji pracy, organizacji czasu pracy i zatrudnienia zostały ponadto podzielone na bardziej szczegółowe kategorie. (abstrakt oryginalny)
EN
The article addresses the attempt to categorize forms of work arrangements, forms of working time arrangements and forms of employments. It has been shown that it is important to distinguish between these three categories. This is also an attempt to define these fundamental phenomena. The forms of work arrangements, working time arrangements and employments have been divided into more detailed categories. (original abstract)
W artykule przedstawiono charakterystykę telepracy na przykładzie Wielkiej Brytanii, bazując na wynikach badań londyńskiego Instytutu Badań nad Zatrudnieniem. Omówiono pozytywne i negatywne aspekty telepracy zarówno od strony menedżerów, jak i od strony zatrudnionych pracowników. Na koniec nakreślono zjawisko telepracy w Polsce.
EN
Classical rules of organizing and rationalizing work referred to manual and mechanized production and office processes, mainly in the closed area of companies and their basic elements: methods, time and posts of work. The unprecedented - in the history of mankind - progress of electronic technołogy and modern tools of inforrnation processing and communication at the end of the 20th century and the beginning of the 21st century enabled their fast implementation in practice. This created conditions for mobility and flexibility of the performance of some types of professional work outside the permanent place (company) and at the time unlimited by its beginning and end. Therefore a chance arose to develop a new, different from traditional assumptions, form of organizing work from a distance, which is called telework. The article presents the basic types of telework and an example of their use in British practice, based on the results of the research carried out in 2002 by the London Institute for Employment Studies. Positive and negative aspects of this form of organization of work for companies management and their employees are discussed briefly. Finally the situation in this domain in Poland in the first years of this century is outlined. (original abstract)
Opisano problemy zarządcze w organizacji stosującej formę zdalnej pracy. Przedstawiono podobieństwa i różnice w telepracy i funkcjonowaniu zespołów wirtualnych. Zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych w spółce konsultingowej w zakresie organizowania pracy,motywowania, kontroli pracy, dzielenia się wiedzą, kształtowania kultury organizacji, komunikacji pomiędzy zdalnymi pracownikami oraz dezintegracji organizacji.
EN
The article focuses on management problems in using virtual teams who communicate by phone but do not work together in the same office. Telework decreases the efficiency of communication and negatively affects motivation, knowledge sharing and employee development. Virtual team management problems are caused by organizational barriers between team members from different companies. An additional problem is often that only insufficient IT support is available to distant employees.(original abstract)
Zaprezentowano dwie metody humanizacji pracy, bazujące na wyzwalaniu aktywności pracowników: metodę kół jakości i metodę MAPS.
EN
The paper presents two methods of labour organization humanization, based on liberation of performer's activity while realizing tasks. It may be done by informing people of their role in the enterprise, making them identify themselves with the tasks which they perform, and by creating the mechanisms of co-operation between workers as regards solving the problems connected with their work-places, organization cells, and institutions in which they are employed. The paper consists of two main parts. Part I presents the quality circle mathod. Part II deals with the MAPS method (Multivariate Analysis, Participation and Structure). The both methods of labour organization humanization deny the philosophy of Taylor. (original abstract)
Brak Work-Life Balance (WLB) zachodzi na skutek przemian w dwóch najważniejszych sferach życia człowieka - w obszarze rodziny i pracy zawodowej. Sytuacja ta domaga się poszukiwania rozwiązań niwelujących zaburzenia na linii praca-życie pozazawodowe. Elastyczne formy pracy mogą stać się istotnym narzędziem w budowaniu WL, ale nie są stosowane w Polsce na dużą skalę. Jedną z istotnych przeszkód w tym zakresie jest ograniczona wiedza na ten temat zarówno w środowisku pracowników, jak i pracodawców. (abstrakt oryginalny)
EN
Lack of Work-Life Balance (WLB) is the result of changes in two major spheres of human life - in the area of family and work. This situation requires finding solutions to rectify the problems of reconciling work and private life. Flexible forms of work can become an important tool in building a WLB. However, these forms are not used in Poland on a large scale. One of the major obstacles in this regard is limited knowledge on this subject, both among workers and employers. (original abstract)
Celem opracowania jest identyfikacja form zatrudnienia w małych i średnich przedsiębiorstwach hotelarskich i gastronomicznych zarejestrowanych w województwie świętokrzyskim. Osiągnięcie tego celu pozwoli ustalić, w jakim stopniu przedsiębiorcy wykorzystują elastyczne formy zatrudnienia. Przyjęte w przedsiębiorstwach modele zatrudnienia są efektem poszukiwań oszczędności odnośnie do kosztów pracy i chęci zwiększenia stopnia reagowania na zmiany otoczenia. (abstrakt oryginalny)
EN
The goal of this article is to identify the forms of employment in small and medium size hotel and gastronomic enterprises registered in the Świętokrzyskie Province. Realization of this task will allow to enquire how many entrepreneurs use flexible methods of employment. The analysis of employment structure in small-scale and medium-scale enterprises has shown that there is no universal pattern of employment. Practical patterns of employment in enterprises are the effect of reduction of labour costs and the need to react to changes on the market. (original abstract)
Autor, dyrektor przedsiębiorstwa zatrudniony na podstawie kontraktu menedżerskiego, przedstawia wprowadzone przez siebie zmiany w sposobie zarządzania i nowych form pracy (umów o pracę), a także ich pierwsze pozytywne efekty w przedsiębiorstwie CERABUD w Krotoszynie.
Autorka przedstawia formy czasu pracy, możliwości jego uelastycznienia i rozwiązania jakie ma do dyspozycji przedsiębiorstwo handlowe. Podstawowymi formami czasu pracy są: klasyczna; zadaniowo-wynikowa; elastyczna (dzieli się ona na: chronometryczną; chronologiczną). Czas pracy w handlu będzie determinowany czynnikami zewnętrznymi jak: wygoda dokonywania zakupów, dostępność produktów, dogodność godzin otwarcia dla osób pracujących. Z tych powodów nastąpi rozwój elastycznych form zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, pracy kontraktowej i sezonowej wykonywanej w nietypowych godzinach. Rozwój w tym kierunku spowoduje konieczność wprowadzenia zmian w Kodeksie Pracy.
EN
Appropriate working time management is nowadays, the most important think to consider in trade establishments. Polish economy gives more opportunities to these, who are ready ti take a risk and to make changes in their policy of working time. Flexible time of work is the very useful and advantageous system of human management in trade firms, because in this way human resources could be used more efficiently. Also their quality of service is higher. It is the one of competitive factors depending on the firm itself. (short original abstract)
Artykuł przedstawia główne kwestie odnoście elastyczności pracy. W literaturze przedmiotu pojęcie elastyczności nie jest jednoznacznie zdefiniowane. Autorka omawia wybrane opinie dotyczące pojęcia i form elastyczności pracy (elastyczność zatrudnienia, funkcjonalna, płac i czasu pracy). Szczególny nacisk kładzie na zasadę pełnego zatrudnienia i koncepcję przejściowych rynków pracy. Na zakończenie prezentuje elastyczność pracy w świetle strategii rozwoju społeczno-gospodarczego Polski.
EN
The article presents the main issues regarding work flexibility. It also contains some thoughts as to the essence of work flexibility, which is not clearly defined in the literature of the subject, and forms it may take (the flexibility of employment, function, remuneration and working time). Particular emphasis is put on such work organization, as to deal with the issues of unemployment and the need to increase companies' competitiveness. The problems depicted in the article are presented in the light of European and US findings on the subject. Moreover, the article also presents their role in the social and economic strategies of Poland. (original abstract)
Motywowanie pracowników do pracy powinno się stać priorytetem dla menedżerów małych i średnich przedsiębiorstw. Zrozumienie motywacji przez menedżerów jest bardzo ważne, ponieważ to na nich spoczywa obowiązek uruchomienia motywacji pracowników, aby osiągnęli cele własne i organizacji. Niniejszy artykuł stanowi prezentację wyników badań przeprowadzonych na obszarze aglomeracji warszawskiej. Przedmiotem analizy były opinie pracowników tego sektora na temat czynników motywujących ich do pracy oraz oczekiwań w stosunku do menedżerów. (abstrakt oryginalny)
EN
Encouraging the employees to work should become the priority for the managers of the small and medium enterprises. Managers' awareness of the fact that the significance of motivation is essential for the enterprise - is very important because of the fact that the managers are the people in charge of activating the employees' motivation in order to achieve aims of an enterprise and their own goals. This article consists of presentation of the results of the researches carried out in the Warsaw agglomeration. The main subject of the analysis were opinions passed by the small and medium enterprises employees in the scope of the motivating factors that encourage them to a better work and theirs expectations from to the managers. (original abstract)
Rozwój organizacji wirtualnych wymusza zastosowanie elastycznych, rozproszonych form pracy, umożliwiających pokonywanie różnic czasowych i geograficznych. Takimi przenikającymi się wzajemnie narzędziami wirtualizacji pracy są telepraca oraz zespoły wirtualne. Są one narzędziami uniwersalnymi i można je wykorzystać w większości organizacji. Wprowadzenie telepracy i zespołów wirtualnych istotnie modyfikuje sposób realizacji większości aspektów polityki personalnej. Scharakteryzowano tutaj takie etapy procesu kadrowego jak: dobór pracowników, adaptacja, rozwój zawodowy, ocena i motywacja pracowników. Na koniec pracy przedstawiono zalety i wady wprowadzenia telepracy dla pracowników, pracodawców i społeczeństwa.
EN
The paper presents the most popular forms of virtual work environment: telework and virtual teams. They both have critical impact on the social system of an organization, particularly on human resource management, as well as situation of individual workers. Telework and virtual teams require modification of management style and assessing new managerial competences. They are not perfect solutions - both have important advantages and disadvantages, moreover could be implemented only in suitable circumstances.(original abstract)
Zasady kompleksowej przebudowy procesów gospodarczych wyznaczyły nowe kierunki rozwoju różnych form organizacji pracy w instytucjach społeczno-gospodarczych, wynikające z konieczności implementacji najnowszej technologii informacji. W artykule scharakteryzowano takie formy jak: telepraca, sieci Intranet, portale i witryny internetowe, wirtualne uniwersytety oraz biblioteki elektroniczne.
EN
Implementation of innovative information technologies paved way for the development of new forms of organization of work in socio-economic institutions. The article presents teleworking, intranet networks, portals, home pages, virtual universities and e-libraries. (J.W.)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.