The author of this paper starts his consideration with the proposition that Zbigniew Herbert’s philosophy of culture is largely reflected in the vision of “the provincial town” presented in his essays. The author of the paper draws attention to three elements the essayist assigns a positive value to in the towns he visits. The first one is an organic relationship between the town and nature. Although the town is built as an expression of a desire to create a “human” world, it also mimics nature (lack of right angles, an “organic” structure of streets, etc.). It is only in this way that space thus created can represent a “natural” human environment. The second element, which the essayist appreciates in the town, is its central plan which is indicated by the presence of the square and the main building (mostly, a sacred one). This plan makes urban space both an orderly and metaphorically sensible area. The third element Herbert attaches importance to is the simultaneous presence of many styles in the town (including its specific structures), which constitute a testimony to its history. The town ought to “grow” slowly. Thus it becomes a testimony to the continuity of culture and a mark of relations linking its particular elements.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The subject of the analysis performed in this paper are two anthologies of poetry compiled by the interpreter and literature researcher Katarina Šalamun-Biedrzycka. There are both bilingual – Polish‑Slovenian. While the former (Silver and moss / Mah in silver) covers Slovenian poetry, the latter (Dotik Duha / Touched by the spirit) is comprised of the 20th-century Polish poetry. Through the selection of texts the author of the anthologies expressed her own vision of poetry understood as “a communication of consciousness”. Thus, she put herself in a polemical position against the canons of poetry embedded in Poland and Slovenia. The author of this paper highlights the similarities between the vision of literature articulated by Šalamun-Biedrzycka and the category of “wczucie” (empathy, German Einfühlung) as proposed by the German philosopher Edith Stein. Last but not least, he argues that the emphasized significance of literature as a medium of interpersonal closeness is an expression of universalistic consciousness of the author of the anthologies.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł zawiera analizę roli humoru w eseistyce Zbigniewa Herberta. Autor zauważa, że efekt humorystyczny towarzyszy najczęściej sytuacjom, w których eseista tłumaczy czytelnikowi określone elementy świata, który odwiedza w swych podróżach. Oswajanie tego, co obce i egzotyczne, dokonuje się przez wskazywanie odpowiednika w świecie wspólnym dla czytelnika i bohatera. Ta sama logika rządzi próbami przybliżenia czytelnikowi zjawisk historycznych – to, co odległe i niezrozumiałe, staje się znajome dzięki sugestywnym analogiom. Funkcję, jaką pełni w badanych utworach ironia, autor artykułu wyjaśnia natomiast przez analogię z pojęciem „ironii zdrowej”, jakie zaproponował Kierkegaard. „Ironia zdrowa” jest czymś pośrednim między ironią a humorem. Ironia i humor umożliwiają osiągniecie dystansu do reguł, jakimi rządzą się kultury – dzięki temu pomagają bohaterowi zobaczyć innych w ich wymiarze egzystencjalnym, ludzkim, a dzięki temu obudzić poczucie solidarności z nimi.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.