The optical properties of water (color and turbidity) and the content of iron and manganese compounds were determined in a multi-year study of underground water in 1990–2004. Water samples were collected from 12 intake monitoring sites in the following regions: Lower Vistula Valley, Zulawy Wislane – Vistula Delta Plain, Starogard Lakeland and Ilawa Lakeland. The maximum allowable turbidity levels (1 NTU) were exceeded in raw water samples, which required treatment. The optical parameters of water were affected by iron and manganese concentrations. Water samples with, a high iron content were collected from all investigated regions. The highest iron content of raw water samples was noted in Sztum (2.50 to 6.90 mg • dm–3 total Fe), and the lowest – in Malbork (0.05 to 0.20 mg • dm–3 total Fe). The highest manganese concentrations (0.72 to 1.72 mg • dm–3) were reported in raw water samples collected in the Zulawy Water Mains. Manganese levels ranged from 0.19 to 0.40 mg • dm–3 Mn in Sztum, and from 0.14 to 0.30 mg • dm–3 Mn in Kwidzyn. The lowest manganese concentrations were reported in raw water samples from Tertiary and Cretaceous water-bearing horizons. These samples did not require treatment. In most cases, the flow of water through the distribution network modified the parameters of treated water. This is an adverse phenomenon, as the final product supplied to end-users may not comply with standard requirements. For this reason, optical parameters and the manganese and iron content of potable water have to be monitored regularly between the point of water intake and the end-user.
PL
W oparciu o wyniki badań wód podziemnych, przeprowadzonych w latach 1990–2004, określono właściwości optyczne wód (barwa i mętność) oraz stężenie w nich związków żelaza i manganu. Wody pobierano z 12 punktów monitoringowych na ujęciach położonych w regionach: Dolina Dolnej Wisły, Żuławy Wiślane, Pojezierze Starogardzkie i Pojezierze Iławskie. Stwierdzono, że pod względem mętności badane wody surowe nie spełniały obowiązującej normy (1 NTU) i wymagały uzdatniania. O właściwościach optycznych ujmowanych wód decydowały stężenia w nich związków żelaza i manganu. W każdym z regionów występowały również wody zawierające duże ilości żelaza. Zdecydowanie najzasobniejsze w żelazo były wody surowe w ujęciu Sztum (od 2,50 do 6,90 mgFeog. • dm–3), a najuboższe w Malborku (od 0,05 do 0,20 mgFeog. • dm–3). Zaś największe stężenia manganu (0,72 do 1,72 mg • dm–3) stwierdzano w wodach surowych Centralnego Wodociągu Żuławskiego. Z kolei w Sztumie wynosiły one od 0,19 do 0,40 mgMn • dm–3, a w Kwidzynie od 0,14 do 0,30 mgMn • dm–3. Najmniejsze stężenia manganu występowały w wodach surowych, ujmowanych z pięter wodonośnych Trzeciorzędu i Kredy. Z tego względu wody te nie wymagały uzdatniania. Kontakt wody z siecią na ogół zmieniał parametry wody uzdatnionej. Nie jest to zjawisko korzystne, bowiem odbiorca może otrzymać produkt niespełniający wymaganych norm. Dlatego tak ważne jest monitorowanie właściwości optycznych wody oraz zawartości w niej żelaza i manganu począwszy od ujęcia, poprzez stację uzdatniania do odbiorcy.
W pracy przedstawiono ocenę jakości wody do spożycia przez ludzi, która jako jedyny z podstawowych komponentów środowiska mieści się w definicji żywności. Analizę jakości wody przeprowadzono na podstawie wyników badań wód podziemnych w obszarze miasta i gminy Gniew z lat 2007-2012. W analizowanym okresie najczęściej przekraczającymi dopuszczalną normę parametrami fizykochemicznymi były: mętność, barwa, żelazo, mangan i jon amonowy. W wodzie z ujęcia Wielkie Walichnowy stwierdzono anomalię fluorkową, która była pochodzenia naturalnego.
EN
This paper presents an assessment of the quality of water intended for human consumption, which as the only one of the basic components of the environment fits with the definition of food. Water quality analysis was based on the test results of the groundwater in the cities and villages Gniew in the years 2007-2012. In the analyzed period, usually in excess of the permissible standard physicochemical parameters were: turbidity, color, iron, manganese and ammonium. In the water from the Grand Walichnowy uptake a fluoride anomaly was found, which was of natural origin.
This paper presents an analysis of groundwater from the intakes “Park” and “Motława” situated in Tczew (Poland). These water intakes have varied hydrological conditions and volume of utilized resources (wells). In this area, the deepest drillings extend to 180 m (cretaceous stage) with 20% being constituted by tertiary-quaternary formations with depths ranging from 60 to 63.7 m. The distribution of water from the intakes depended on the population to which it was supplied and the average production of water ranged from 5,802.4 to 7,591.5 m3 per day on “Motława” intake and from 3,196.3 to 4,125.4 m3/day on “Park” intake and did not exceed the production capacity specified by the regulations. In 1994–2009, analyses of water intended for consumption from the above-mentioned intakes in Tczew were performed by testing the water reaction and the content of ammonium ions and chlorides. In the period of the studies, the permissible reaction was not exceeded and the concentrations of ammonium ion and chlorides were on a relatively steady level.
W przyrodzie obserwuje się duże zróżnicowanie twardości wód, która zależy głównie od obecności w wodzie metali ziem alkalicznych, zwłaszcza wapnia i magnezu. Pierwiastki te występować mogą jako wodorowęglany, inne sole lub wodorotlenki, wywołując tzw. twardość węglanową. Wiele badań ekologicznych i epidemiologicznych wskazuje na zależność pomiędzy twardością wody do spożycia a chorobami układu krążenia. Celem badań było określenie twardości wody z różnych ujęć wód podziemnych położonych w czterech regionach (Dolina Dolnej Wisły, Żuławy Wiślane, Pojezierze Starogardzkie i Pojezierze Iławskie) o zróżnicowanych warunkach hydrogeologicznych na przestrzeni lat 1990-2004. Największą, średnią twardość wykazały wody regionu Pojezierza Iławskiego (292 mg dm-3 CaCO3), mniejszą Doliny Dolnej Wisły (203 mg dm-3 CaCO3), jednak mieściły się w zakresie od 46 mg dm-3 CaCO3 do 385 mg dm-3 CaCO3.
EN
In nature, there is a big variation of hardness of water, which is mainly dependent on the presence of water, alkaline earth metals, especially calcium and magnesium. These elements may be present as bicarbonates, or hydroxides of other salts, resulting in the so-called. carbonate hardness. Many ecological and epidemiological studies indicates a correlation between drinking water hardness and cardiovascular diseases. The aim of the study was to determine the hardness of different groundwater water intakes located in four regions (Lower Vistula Valley, Żuławy Vistula, Starogard Lakelans and Iława Lakeland) with diverse hydrogeological conditions in the years 1990-2004. The largest, the average hardness of the water showed Iława Lakeland region (292 mg∙dm-3 CaCO3), less the Lower Vistula Valley (203 mg∙dm-3 CaCO3), but ranged from 46 mg∙dm-3 to 385 mg CaCO3∙dm-3 of CaCO3.
W pracy przedstawiono wyniki analiz wód podziemnych, które jako czynnik środowiska stanowią rezerwuar stosunkowo czystej o ogromnym, ciągle wzrastającym znaczeniu. Badania obejmowały regiony: Dolina Dolnej Wisły, Żuławy Wiślane, Pojezierze Starogardzkie i Pojezierze Iławskie na przestrzeni lat 1990-2004. Stwierdzono, że wody surowe różniły się zawartością chlorków o charakterze międzyregionalnym. Najmniej zasobne w chlorki były wody Pojezierza Iławskiego (od 10 mgźdm-3 Cl do 21 mgźdm-3 Cl), najzasobniejsze wody Żuław (od 55 mgźdm-3 Cl do 104 mgźdm-3 Cl), przy dopuszczalnej zawartość chlorków w wodzie do spożycia do 250 mgźdm-3 wodzie.
EN
Results of ground waters analysis which, as an environmental factor, are a reservoir of relatively pure water of constantly growing value have been presented in this work. The research included regions of Low Vistula River Valley, Żuławy, Starogard Lake District and Iława Lake District between 1990 and 2004. Raw waters have been verified to differ in the amount of inter-regional chlorides. The least abundant in chlorides waters belonged to Iława Lake District (from 10 mgźdm-3 Cl to 21 mgźdm-3 Cl) and the most abundant waters were found in Żuławy (from 55 mgźdm-3 Cl to 104 mgźdm-3 Cl) with acceptable amount of chlorides in drinking water to 250 mgźdm-3
W pracy przedstawiono wyniki analiz wód podziemnych, które jako jeden z najcenniejszych abiotycznych elementów środowiska podlegają szczególnej ochronie. Wieloletnie wyniki badań, obejmowały dwa ujęcia wody „Park" i „Motława" w Tczewie (północna Polska), na które składało się 19 otworów eksploatacyjnych ujmujących wody z trzech warstw wodonośnych: kredy (4), trzeciorzędu (10) i 5 trzeciorzędowo-czwartorzędowe. Stwierdzono, niskie zawartości NO2 (od 0,000 mg/dm-3 NO2 do 0,043 mg/dm-3 NO2) i NO-3 (od 0,09 mg/dm-3 NOf do 0,26mg/dm-3 NO-3), które były poniżej obowiązujących norm NDS. Nieco inaczej kształtowały się zawartości amoniaku (NH4 ), którego zawartość w wodach surowych w ujęciu całościowym każdego ujęcia charakteryzowała się przekroczeniem normy NDS. Oddzielnym problemem są fluorki w wodach, których stężenia mieściły się w granicach od 0,28 do 2,80 mg/dm-3 F przy najwyższym dopuszczalnym stężeniu (NDS) równym 1,5 mg/dm- F. Wykazano, że 38% próbek przekraczało normę jakości. Stwierdzono, że najwyższe stężenia fluorków miały miejsce w wodach pobieranych z poziomów wodonośnych kredy do głębokości 150 m. Mieszanie wód pochodzących z różnych warstw wodonośnych okazało się wystarczającym zabiegiem dla uzyskania wody dobrej jakości o optymalnym stężeniu fluorków.
EN
Results of ground waters analysis, which as one of the most precious abiotic elements of the environment are under special protection, were presented in the work. Long-term research results included 2 water intakes "Park" and "Motława" in Tczew (northern Poland) consisting of 19 operational openings taking water from three water-bearing layers: Cretaceous (4), Teritary (10) and 5 Teritary-Cretaceous. Low content of NO2 (from 0,000 mg/dm-3 NO2 to 0,043 mg/dm-3 NO2) and NO3 (from 0,09 mg/dm-3 NO3 to 0,26 mg/dm-3 NO3) was found, placing lower than the NDS obligatory standards. Ammonia content (NH4+) turned out differently. Its content in raw water in general depiction of every water intake was characterized by overrunning the NDS standards. Fluorides in waters are a separate problem, the concentration of which was between 0,28 to 2,80mg/dm-3 F at the highest concentration allowable (NDS) equaling 1,5 mg/dm-3. It wasproved that 38% of samples over run the quality standards. It was noted that the highest fluorides' concentration level was present in waters taken from water-bearing Cretaceous levels down to 150 m. Mixing the waters coming from different water-bearing layers turned out to be a sufficient procedure for getting good quality water with optimum fluorides' concentration.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Adequate water quality is a priority goal to be met within the framework of the EU National Drinking Water Monitoring Program. As set forth in this program, the quality of water intended for human consumption is to be controlled by sanitary inspection units. Another important goal is to supply consumers with safe potable water and to take relevant actions to mini-mize the health hazard associated with water quality deterioration. According to WHO and the Regulation of the Ministry of Health, the recommended daily intake of manganese (0.5 mg ź dm-3) conforms to the public health protection strategy. In the present study, samples of raw and treated underground water from twelve intakes located in four mesoregions of northern Poland were analyzed during the years 1994-2004. Manganese concentrations were determined under the water quality moni-toring program, taking into account selected environmental and technological factors related to the condition of water supply networks. Manganese concentrations in raw water drawn from Tertiary, Quaternary and Cretaceous deposits ranged from 0.001 to 1.2 mg ź dm-3. Water quality was determined by the hydrogeological properties of deposits, and the highest manganese concen-trations were observed in raw water samples from the QT horizon in the region of Zulawy Water Mains. The average indicator of water treatment effectiveness reached 22 %. Despite the use of effective treatment methods, total manganese removal from water is impossible for technological reasons. The key factor affecting the manganese content of mains water is the concentration of this element in raw water. The study indicated that water is subject to secondary contamination during distri-bution, resulting from the condition and not type of the applied piping material. Therefore, it seems advisable to assess potential health risks to consumers posed by exceeding the maximum allowable concentrations (MAC) of manganese.
PL
Jakość wody do spożycia jest priorytetem w Narodowym Monitoringu Wody, który stworzony został w strukturach Unii Europejskiej, a realizowany przez inspekcje sanitarne. Ważnym celem użytecznym jest zapewnienie konsumentom wody o odpowiedniej jakości zdrowotnej oraz działanie w kierunku minimalizacji ryzyka zdrowotnego związanego z pogarszaniem jakości wody. Według WHO i Rozporządzenia Ministra Zdrowia zalecana wartość manganu 0,5 mg ź dm-3 jest odpowiednia dla ochrony zdrowia publicznego. W latach 1994-2004 wykonywano badania wód podziemnych surowych i uzdatnionych z dwunastu ujęć położonych w czterech mezoregionach północnej Polski. Analizie poddano mangan w ramach monitoringu kontrolnego, biorąc pod uwagę czynniki środowiskowe oraz związane z funkcjonowaniem sieci wodo. ciągowych. Wody surowe, ujmowane z utworów kredy, trzeciorzędu i czwartorzędu, reprezentowały stężenia w zakresie od 0,001 do 1,2 mg ź dm-3. Ich jakość uwarunkowana była cechami hydrogeologicznymi złoża, przy czym największe stężenia odnotowano w wodach ujmowanych ze wspólnego piętra QT w rejonie Centralnego Wodociągu Żuławskiego. Przeciętny wskaźnik efektywności uzdatniania wody wyniósł 22 %. Pomimo skutecznych metod uzdatniania, zupełna eliminacja tego składnika jest niemożliwa z powodów technologicznych systemu dystrybucji wody do konsumenta. Głównym czynnikiem kształtującym zawartość manganu w wodzie wodociągowej jest stężenie tego składnika w wodzie surowej. Badania wykazały wtórne zanieczyszczenie wód w sieci dystrybucyjnej, wynikające nie z zastosowanego rodzaju, lecz kondycji materiału budującego sieć. Dlatego celowa jest ocena ryzyka zdrowotnego konsumentów w razie przekroczeń wartości dopuszczalnych (NDS).
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW