W niniejszej pracy przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych próbek pozyskanych z zarobów próbnych oraz z kolumn cementowo-gruntowych wykonanych na poletku badawczym w ramach realizowanego projektu badawczo-rozwojowego. We wprowadzeniu przedstawiono motywację badań oraz cele, jakie przyświecały układowi programu badawczego. Przedstawiono ogólnie uwarunkowania geotechniczne, założoną wstępnie metodologię pobierania próbek kompozytu gruntowo-cementowego i finalnie metodologię badań wytrzymałościowych. W badaniach prowadzonych z pomiarem ścieżki naprężenia wyznaczano wytrzymałość i sztywność tworzywa. Wyniki badań zarobów próbnych i próbek walcowych pozyskanych z gotowego kompozytu gruntowo-cementowego na placu budowy zostały przedstawione w formie wykresów i poddane krytycznej dyskusji na tle dotychczasowych badań próbnych zarobów przygotowanych w warunkach laboratoryjnych. Pozwoliło to na ich ocenę jakościową i ilościową oraz sformułowanie wniosków i wytycznych zawartych w podsumowaniu.
EN
This paper presents the results of laboratory testing of samples produced in the lab (as reference samples) and obtained from cement-soil columns made on the building site as part of the research and development project. The introduction presents the motivation of the research and the goals that guided the layout of the research program. General geotechnical conditions, initially assumed methodology of soil-cement composite sampling and finally the methodology of strength tests were presented. In tests conducted with the measurement of the strainstress path, the strength and stiffness of the material were determined. The research results concerning all kinds of samples were presented in the form of graphs and subjected to critical discussion. The test results were presented in the form of graphs and subjected to a critical discussion against the background of former Authors’ experience and reference samples from composites prepared in laboratory conditions. This allowed for their qualitative and quantitative assessment and the formulation of conclusions and guidelines juxtaposed in the summary.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The article presents various systems of sample preparation for testing of compressive strength of hydraulic road binders, encompassing the manner of sample formation and curing, as well as determination of mixture composition (mortar or paste) and water content. Two methods of sample curing were taken into account: in water bath and in humid air. Research was performed on chosen hydraulic road binders with varying content of calcareous and siliceous constituents. The tested binders were also characterized in terms of proportion of material retained on 45 μm sieve. The obtained results confirmed the need for distinction between various systems of specimen preparation in road binder compressive strength testing in order to appropriately classify the binders according to their performance and functions in road pavements or improved subgrades.
PL
W artykule przedstawiono systemy przygotowania próbek do badania wytrzymałości na ściskanie spoiw drogowych, obejmujące wykonanie i dojrzewanie próbek. Wykonanie obejmuje zagadnienie składu mieszanki (zaprawa lub zaczyn) wraz z doborem ilości wody. W zakresie dojrzewania próbek wyróżniono dwa sposoby: w kąpieli wodnej i w wilgotnym powietrzu. Badania przeprowadzono dla przykładowych hydraulicznych spoiw drogowych o różnej zawartości składników krzemionkowych i wapiennych. Do opisu badanych spoiw wykorzystano również badania pozostałości na sicie 45 μm. Wyniki badań potwierdziły potrzebę wyróżnienia w badaniach wytrzymałości na ściskanie spoiw drogowych różnych systemów przygotowania próbek na cele klasyfikacji tych spoiw pod względem ich działania i funkcji w konstrukcji nawierzchni drogowej lub ulepszonym podłożu.
Prace nad nowymi rodzajami powłok są realizowane przez liczne ośrodki naukowe i technologiczne, za czym jednak nie podąża rozwój metod badawczych. Do oceny nowych rozwiązań technologicznych stosowane są różne metody i stanowiska badawcze, a wyniki uzyskiwane za ich pomocą są wzajemnie nieporównywalne. Brak powszechnie uznanej metody badawczej stanowi barierę dla rozwoju nowych technologii, zwłaszcza powłokowych. W pracy przedstawiono metodę badania zużywania i współczynnika tarcia skojarzeń z elementami pokrytymi powłokami PVD/CVD przeznaczonymi do pracy w warunkach ruchu oscylacyjnego. Metoda jest realizowana za pomocą stanowiska badawczego SRV firmy Optimol Instruments Prüftechnik GmbH (Niemcy). Wykonane badania weryfikacyjne potwierdziły poprawność przyjętych parametrów dla oceny charakterystyk tribologicznych elementów z powłokami w zakresie od temperatury pokojowej do 900°C.
EN
The development of new types of coatings are realised by many scientific and technological centres in many countries. To evaluate the new solutions, researchers use various methods and various tribotesters. Consequently, the results obtained are incomparable. A barrier to the development of new technologies, especially surface modifications dedicated to work at high temperatures, is a lack of tribological test methods recognized worldwide. This paper presents a method for tribological evaluation of tribosystems with PVD/CVD coated elements, in oscillatory motion and at high temperatures (up to 900°C). The method is realised by using SRV Optimol Instruments Prüftechnik GmbH (Germany). The realised verification tests proved the correctness of the developed methodology.
Do opracowania metodyki badawczej zastosowano wzorce materiałów, w tym wzorce krzemianów warstwowych, z których sporządzono mieszaniny o ustalonym składzie. Przygotowanie próbek obejmowało separację grawitacyjną w celu możliwie najwyższego stopnia oczyszczenia zakupionych wzorców z domieszek minerałów nieilastych. Wyseparowane próbki były analizowane metodą dyfrakcji rentgenowskiej, a ich obraz dyfrakcyjny został zapisany jako wzorzec i wykorzystany w późniejszych badaniach przygotowanych mieszanin wieloskładnikowych. Próbki wzorcowe i mieszaniny były analizowane z wykorzystaniem posiadanego oprogramowania TOPAS v4.2 i TOPAS v5.0 oraz DIFFRAC EVA, co pozwoliło na użycie metody Rietvelda oraz innych metod polegających na dopasowywaniu obliczonego obrazu dyfrakcyjnego względem zmierzonego, na podstawie udokładnianych parametrów strukturalnych. Wykazano, że metoda PONKCS w połączeniu z tradycyjnie stosowaną w rentgenowskiej ilościowej analizie fazowej metodą Rietvelda pozwala na efektywne i stosunkowo precyzyjne oznaczenie zawartości zdefektowanych minerałów ilastych w mieszaninach wieloskładnikowych.
EN
In order to define the proper analytical methodology a set of standards including layer silicates was used, from which the mixtures of known composition were prepared. Sample preparation included gravity separation aimed to purify purchased standards from non-clay admixtures. Separated samples were analyzed by roentgen diffraction technique (XRD) and their diffraction signal was saved and used in the later analyses of prepared multicomponent mixtures. Standard samples and prepared mixtures were analyzed with TOPAS v4.2, TOPAS v5.0 and DIFFRAC EVA software which allowed for implementation of the Rietveld method as well as other techniques relying on fitting of the calculated to measured diffraction profile due to the adjustment of the refinable parameters. It was shown that the PONKCS method combined with the traditional Rietveld refinement allows for effective and relatively precise measurement of the quanitity of the highly defected clay minerals in the multicomponent mixtures.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki badań wytrzymałości resztkowych fibrokompozytu wykonywanego przy użyciu piasków odpadowych o różnym stopniu zbrojenia rozproszonego. Omówiono metodę wyznaczania tych wytrzymałości oraz sposoby interpretacji wyników. Ostatecznie pokazano wpływ zawartości włókien stalowych na wytrzymałości resztkowe oraz wyznaczono średnie i charakterystyczne wartości wytrzymałości, niezbędne do wymiarowania elementów konstrukcyjnych z fibrokompozytu.
EN
The article presents the results of the residual strength fiber composite performed using waste sands with varying degrees of dispersed reinforcement. Discusses the method of determining the strength and how to interpret the results. Finally, the effect of steel fiber content on the residual strength, and determination of the mean and characteristic strength values necessary for dimensioning of components of fiber composite.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W ślad za mandatem M/443 na kable zasilające, sterowania i komunikacyjne została opracowana norma wyrobu PN-EN 50575, dotycząca kabli elektrycznych służących do przesyłu elektryczności i komunikacji, instalowanych w budowlach i stosowanych podczas robót budowlanych, którym stawia się wymagania związane z bezpieczeństwem pożarowym, a konkretnie z ich właściwościami w zakresie reakcji na ogień, ograniczenia rozprzestrzeniania się ognia i dymu oraz wydzielania substancji niebezpiecznych. W artykule opisano metody badań kabli elektroenergetycznych dotyczące reakcji na ogień, dymotwórczości oraz kwasowości gazów powstałych podczas spalania powłok i izolacji kabli, a także przedstawiono kryteria, jakie muszą spełniać kable elektroenergetyczne w celu osiągnięcia odpowiedniej klasy reakcji na ogień zgodnie z normą PN-EN 13501-6.
EN
Following the mandate M/443, the PN-EN 50575 product standard has been developed. This standard refers to electric cables used for electricity and communication, installed in buildings and used for constructional work, which are subject to fire safety regulations in the case of their reaction to fire performance, fire spread, smoke production and release of dangerous substances. In this article there are presented reaction to fire, smoke production and acidity of gases evolved during the combustion of cable sheath, bedding and insulations test methods, together with criteria for cables which must be fulfilled to reach the appropriate reaction to fire class according to PN-EN 13501-6 standard.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In this article the results of experimental investigations of reinforced concrete (RC) beams on the shear strength are presented. Tests are performed by the improved methodology with testing every beam twice. All experiments are conducted considering different shear span to effective depth ratio. This makes for establishing the impact of the force application position on the carrying capacity of reinforced concrete beams without transverse reinforcement. The result showed the increase of carrying capacity by 8-10% while reducing the shear span to effective depth ratio from d/a=2 to d/a=1,5 and 18-20% while ratio was d/a=1. Calculations by the current standards in different countries showed low compliance with experiment, which is negative for economic design. Carrying capacity calculation method for reinforced concrete beams without shear reinforcement considering loading accommodations as proposed and tested. This factor is not taken into account in Ukrainian current norms of reinforced concrete structures designing. The deviation between theoretical calculation by the proposed empirical formula and experimental data is 10% which provides sufficient reliability of the results for future using.
PL
W artykule zaprezentowano wyniki badań doświadczalnych nośności na ścinanie żelbetowych (RC) belek. Badania zostały przeprowadzone według ulepszonej metodologii, weryfikując wyniki każdej belki dwukrotnie. Wszystkie badania przeprowadzono przy uwzględnieniu różnych zakresów strefy ścinanej w stosunku do efektywnej wysokości przekroju. W ten sposób określono wpływ pozycji przyłożenia siły nośność belek żelbetowych bez zbrojenia poprzecznego. Wyniki badań wykazały wzrost nośności o 8-10 % gdy stosunek zakresu strefy ścinanej do wysokości efektywnej d/a maleje z 2 do 1,5 i 18-20 % gdy stosunek ten był d/a = 1. Przeprowadzone obliczenia nośności na ścinanie według obowiązujących norm z różnych krajów pokazał małą zgodność z wynikami badań, co negatywnie wpływa na ekonomiczne projektowanie elementów. Zaproponowano i sprawdzono eksperymentalnie metodę obliczania nośności żelbetowych belek bez zbrojenia na ścinanie uwzględniającą miejsce przyłożenia obciążenia. Czynnik ten nie jest brany pod uwagę w aktualnych ukraińskich normach projektowych konstrukcji żelbetowych. Różnice między wynikami obliczeń teoretycznych według proponowanego wzoru empirycznego a wynikami badań doświadczalnymi wynosi 10%, co potwierdza wystarczającą dokładność i przydatność do przyszłego użycia.
Z tribologicznymi badaniami wysokotemperaturowymi elementów, zwłaszcza ceramicznych lub z powłokami, związanych jest wiele problemów technicznych. Do głównych problemów konstrukcyjnych należą: sposób mocowania elementów testowych oraz zadanie i stabilizacja temperatury warstwy wierzchniej elementów testowych. Niestety każde z istniejących rozwiązań stosowanych w dostępnych komercyjnie urządzeniach ma wady. W pracy zaprezentowano autorskie rozwiązania obejmujące zmianę sposobu mocowania elementów testowych (kulki i tarczy) oraz zadawania i stabilizacji temperatury w komorze badawczej. Opracowane rozwiązania zastosowano na stanowisku T-21 typu kula/trzpień–tarcza. Wykonane badania weryfikacyjne potwierdziły poprawność przyjętych rozwiązań.
EN
In high-temperature tribological testing of elements, in particular ceramics or coatings, there are a wide range of technical problems. The main technical problems include the method of fixing of the test specimens and the temperature stabilization of the surface layer of the test elements during the test. Unfortunately, each of the existing solutions used in commercially available devices has drawbacks. The paper presents original solutions involving a change to a method for the fixing of test elements (balls and disks) and the setting and temperature stabilization in the test chamber. The solutions developed were used in a T-21 ball/pin-ondisc tribotester. The verification tests have confirmed the correctness of the solutions adopted.
W artykule przedstawiono wyniki badań aktywności hydraulicznej popiołów lotnych wapniowych oraz aktywności pucolanowej popiołów lotnych krzemionkowych, stosowanych do spoiw drogowych i mieszanek związanych spoiwem hydraulicznym, określonych w normie PN-EN 14227-4. Badaniom poddane były wybrane popioły reprezentujące konwencjonalne popioły lotne ze spalania węgla kamiennego i brunatnego. Określony został wpływ sposobu przygotowania i przechowywania prób na urabialność mieszanki oraz na uzyskane wartości wytrzymałości na ściskanie (aktywność hydrauliczna lub pucolanowa).
EN
Article describes research result of hydraulic activity of calcareous fly ash and pozzolanic activity of siliceous fly ash used for hydraulically bound mixtures specified in norm PN-EN 14227-4. The conventional fly ashes from the combustion of coal and lignite were tested. The impact of the methods of preparation and storage of the samples, on the workability of the mixture and the resulting compressive strength values (hydraulic activity or pozzolanic activity) were determined.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Shot blasting machines are widely used for automated surface treatment and finishing of castings. In shot blasting processes the stream of shots is generated and shaped by blasting turbines, making up a kinetic and dynamic system comprising a separating rotor, an adapting sleeve and a propelling rotor provided with blades. The shot blasting performance- i.e. the quality of shot treated surfaces depends on the actual design and operational parameters of the unit whilst the values of relevant parameters are associated with the geometry of turbine components and the level of its integration with the separator system. The circulation of the blasting medium becomes the integrating factor of the process line, starting from the hopper, through the propeller turbine, casting treatment, separation of contaminated abrasive mixture, to its recycling and reuse. Inferior quality of the abrasive agent (shot) and insufficient purity of the abrasive mixture are responsible for low effectiveness of shot blasting. However, most practitioners fail to fully recognise the importance of proper diagnostics of the shot blasting process in industrial conditions. The wearing of major machine components and of the blasting agent and quality of shot treated surfaces are often misinterpreted, hence the need to take into account all factors involved in the process within the frame of a comprehensive methodology. This paper is an attempt to formulate and apply the available testing methods to the engineering practice in industrial conditions.
Odporność na wstrząsy cieplne decyduje o wyborze materiału w przypadku jego użytkowania w warunkach, w których występuje gradient temperatury. Obejmuje to wyroby stosowane w procesach wysokotemperaturowych, prowadzonych zarówno w sposób okresowy, jak i ciągły. Odporność na wstrząsy cieplne określana jest w sposób empiryczny poprzez umowną ocenę skutków wywołanych przez bezpośrednie poddawanie wyrobów cyklicznym zmianom temperatury. W celu oznaczania odporności na wstrząsy cieplne zostało opracowanych wiele metod pomiarowych, umożliwiających szacowanie efektywnego czasu pracy wyrobu w warunkach zmiennej temperatury. Metoda pomiarowa jest tym doskonalsza, im warunki badania bardziej odwzorowują autentyczne warunki pracy badanego materiału. Wymóg ten jest jednak bardzo trudny, a wręcz niemożliwy do spełnienia w warunkach laboratoryjnych. W niniejszej pracy dokonano przeglądu metod oznaczania odporności na wstrząsy cieplne materiałów ogniotrwałych. Wzięto pod uwagę zarówno metody znormalizowane, jak i nieznormalizowane opisane w dostępnej literaturze. Opisane metody porównano i wskazano najistotniejsze różnice w metodyce oraz sposobie prezentacji wyniku badania oraz omówiono słabe strony tych metod. Zaprezentowano wyniki porównawczych badań odporności na wstrząsy cieplne materiału magnezytowego uzyskane w dwóch niezależnych laboratoriach. Badania zostały przeprowadzone według wcześniej określonej metodyki i miały na celu ustalenie wpływu warunków przeprowadzenia badania na wynik końcowy.
EN
Thermal shock resistance determines the choice of material for applications in temperature gradient conditions. This includes products used in batch and continuous high temperature processes. Thermal shock resistance is determined empirically by evaluation of the effects of direct sample treatment by cyclic changes of temperature. There have been developed many methods of thermal shock resistance determination. This methods allow to determine the effective time of the product live under conditions of variable temperature. The measuring method is the more accurate when the more test conditions are closer to real working conditions of the testes material. This requirement is very difficult or even impossible to meet in the laboratory. This paper presents the review of the methods for the thermal shock resistance testing of refractory materials. Both the standardised and not standardised methods described in the literature are presented. These methods were compared and identified the most important differences in methodology and presentation of the test results. The weaknesses of the presented methods were discussed. The results of comparative tests of thermal shock resistance of magnesite material obtained in two independent laboratories were presented. Tests were carried out according to predetermined methodology. The tests aimed to determine the influence of test conditions on the result.
W artykule podano podstawy metodyki badań z zastosowaniem kalorymetru stożkowego według ISO 5660. Wykonano analizę niepewności pomiarowych szybkości wydzielania ciepła. Przedstawiono i przedyskutowano wyniki badań otrzymane przy spalaniu wybranych materiałów budowlanych.
EN
The paper includes the test methodology for cone calorimeter using according to ISO 5660. The uncertainty analysis of obtained results was presented. The test results for selected buliding materials has been shown and discussed.
W pracy przedstawiono metodykę badań technologicznego ścinania materiałów ziarnistych oraz metodykę badań elektronooptycznych na przykładzie ziarna pszenicy odmiany Izolda. Opisano także oryginalne oprzyrządowanie badawcze zastosowane w w/w badaniach. Wykazano przydatność tego oprzyrządowania do badań różnorodnych materiałów ziarnistych.
EN
The paper presents methodology of technological shear of grains on the example of Izolda variety wheat grain. The original testing equipment applied in mentioned experiments is described. The eąuipment usefulness for testing different grain materials is shown.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.