Underground mines of Kryvyi Rih iron ore deposit apply room mining systems or systems with bulk caving of ore and overlying rocks in a ratio of 35% to 65%. Most mines prefer room mining systems with pillar caving due to high, technical and economic indicators. However, when mining certain areas, the problem arises of hanging wall rocks stability. Under the same mining and geological conditions of the deposit, stopes are stable in some areas, but in others waste rocks get in the stope from the side of the hanging wall when a slight exposure is created. Thus, in conditions of instable rocks of the hanging wall, development and improvement of the technology involving room mining is an urgent issue. Analysis of researchers reveals factors that significantly indluence stability of the hanging wall rocks and ore. The developed methods enable determining stability parameters and applying an improved option of room mining system in conditions of the instable hanging wall with the help of a protective ore pillar located at the instable hanging wall. Calculations performed demonstrate that application of the proposed mining system enables an increase in the iron content in the mined ore mass by 0.94%, the increased amount of the ore mass extracted and a profit of 18.73 thousand euros for the whole of a block.
PL
Kopalnie podziemne złoża rudy żelaza w Krzywym Rogu stosują systemy urabiania komorowego lub systemy z zawałem rudy i nadległych skał w stosunku 35% do 65%. Większość kopalń preferuje systemy eksploracji komorowej z zawałem filarowym ze względu na wysokie wskaźniki techniczne i ekonomiczne. Jednak podczas eksploatacji niektórych obszarów pojawia się problem ze stabilnością wiszących skał. W takich samych warunkach górniczo-geologicznych złoża stopnie na niektórych obszarach są stabilne, ale na innych skały płonne dostają się do stopu od strony wiszącej ściany, gdy powstaje niewielkie odsłonięcie. Dlatego też w warunkach niestabilnych skał wiszącej ściany pilnym zagadnieniem jest rozwój i doskonalenie technologii eksploatacji komorowej. Analiza badań ujawnia czynniki, które znacząco wpływają na stabilność wiszących skał i rudy. Opracowane metody umożliwiają wyznaczenie parametrów statecznościowych oraz zastosowanie udoskonalonego wariantu systemu eksploracji pomieszczenia w warunkach niestabilnej ściany wiszącej za pomocą filaru ochronnego rudy, znajdującego się przy niestabilnej ścianie wiszącej. Z przeprowadzonych obliczeń wynika, że zastosowanie proponowanego systemu urabiania umożliwia zwiększenie zawartości żelaza w wydobywanej masie rudy o 0,94%, zwiększenie ilości wydobywanej masy rudy oraz zysk w wysokości 18,73 tys. euro za cały blok.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przeanalizowano możliwości produkcji energii elektrycznej dla farm wiatrowych typu offshore dla planowanej lokalizacji na Morzu Bałtyckim. Dodatkowo przeprowadzono uproszczoną analizę ekonomiczną takiej inwestycji. Posłużono się rzeczywistymi danymi istniejących instalacji typu onshore oraz offshore, analizami wykonanymi przez renomowane ośrodki badawcze jak National Renewable Energy Laboratory (NREL) z USA, czy modelem Jensena do oszacowania strat farmy wiatrowej. Pokazano, że współczynnik wykorzystania mocy dla farmy wiatrowej na Morzu Bałtyckim wynosi około 46%, natomiast straty farmy wiatrowej mogą wynieść od 15% do 18% w zależności od wielkości turbin. Przeprowadzona analiza ekonomiczna pokazała, że zwrot kosztów inwestycyjnych silnie zależy od mocy znamionowej turbin wiatrowych i może wynieść od kilku do kilkunastu lat.
EN
The paper analyzes the possibilities of power production for offshore wind farms for the planned location in the Baltic Sea. In addition, a simplified economic analysis of such an investment was carried out. Real data of existing onshore and offshore installations, analyzes performed by renowned research centers such as the National Renewable Energy Laboratory (NREL) from the USA, or the Jensen model to estimate wind farm losses were used. It has been shown that the capacity factor for a wind farm in the Baltic Sea is about 46%, while wind farm losses can range from 12% to 18% depending on the size of the turbines. The conducted economic analysis showed that the return on investment costs strongly depends on the rated power of wind turbines and can range from several to dozen years.
An experimental investigation of mechanical idle running losses in an agriculture tractor transmission was used to collect a wide range of data. The influence of the engine rotation speed, the number of switched-on gears, and the oil level in the transmission gearbox on the idle running losses was determined. Adequate regression models in cases of switched-on and switched-off PTO were received. A genetic algorithm was used to optimize mathematical models obtained using regression analysis. A feedforward artificial neural network was also developed to estimate the same experimental data for mechanical idle running losses in transmission. A back-propagation algorithm was used when training and testing the network. A comparison of the correlation coefficient, reduced chi-square, mean bias error, and root mean square error between the experimental data and fit values of the obtained models was made. It was concluded that the neural network represented the mechanical idle running losses in tractor transmission more accurately than other models.
Izolacje wewnętrzne i zewnętrzne są stosowane w celu zmniejszenia oddziaływania procesów wymiany ciepła od urządzeń energetycznych do otoczenia, a także, aby zmniejszyć ich straty oraz zwiększyć wydajność urządzenia. Przemysłowe urządzenia wysokotemperaturowe, do których należą piece fluidalne, nie zawsze muszą mieć izolację zewnętrzną. W przedstawionych rozważaniach pominięto bardzo ważną sprawę związaną z BHP, natomiast skupiono się na problemie powstawania strat ciepła i ich wykorzystaniu. Jest to szczególnie istotne, ponieważ znajomość zasad wymiany ciepła pozwala na polepszenie warunków tego procesu, zmniejszenie start oraz na zwiększenie wydajności powierzchni grzejnych i zachowanie odpowiednich kształtów tych powierzchni. Ważnym elementem jest także wykorzystanie powstających strat ciepła do innych celów, które mogą wpłynąć na racjonalną gospodarkę ciepłem w halach przemysłowych. Przykładem takiej racjonalnej gospodarki ciepłem, może być właśnie piec fluidalny przeznaczony do spalania komunalnych osadów ściekowych. W takim przypadku ogniotrwała wymurówka stanowi izolację pomiędzy komorą spalania, a otoczeniem. Natomiast wpływ procesów wymiany ciepła, m.in. strat ciepła jest zauważalny przez zwiększoną temperaturę w otoczeniu pieca. W takiej sytuacji pojawiają się następujące pytania: czy dodatkowa izolacja zewnętrzna jest potrzebna, czy eksploatacja takiego urządzenia będzie możliwa i łatwiejsza, czy straty ciepła będzie można wykorzystać? Są to tezy, na które autorzy spróbują odpowiedzieć w niniejszym artykule. Przeprowadzone badania pozwalają na stwierdzenie, że straty ciepła są wywołane jego przenikaniem, że izolacja nie jest koniecznie potrzebna w eksploatacji tego typu urządzeń, a różnice temperatury można wykorzystać do zwiększenia komfortu cieplnego pomieszczeń przemysłowych.
EN
Internal and external insulations are used to reduce the impact of heat transfer processes from power equipment to the environment, and to reduce heat loss and increase equipment efficiency. Industrial high-temperature equipment, which includes fluidized bed furnaces, does not always need to have external insulation. In the presented considerations, a very important issue related to health and safety was omitted, while the focus was on the problem of heat loss generation and its utilization. It is particularly important because the knowledge of the principles of heat exchange allows for improving the conditions of this process, reducing the start and increasing the efficiency of heating surfaces and maintaining the appropriate shapes of these surfaces. An important element is also the use of the arising heat losses for other purposes, which may influence rational heat management in industrial halls. An example of such rational heat management may be a fluidized bed furnace intended for burning communal sewage sludge. In such a case the refractory lining constitutes the insulation between the combustion chamber and the surroundings. On the other hand, the influence of heat exchange processes, among others heat losses, is noticeable by increased temperature in the furnace surroundings. In such a situation the following questions arise: is additional external insulation necessary, will it be possible and easier to operate such a device, will the heat loss be usable? These are the theses that the authors will try to answer in the following article. The conducted research allows us to conclude that heat losses are caused by its penetration, that insulation is not necessarily needed in the operation of this type of equipment, and temperature differences can be used to increase thermal comfort of industrial rooms.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper deals with an induction machine refined mathematical model taking into account the nonlinearity of the magnetization curve and steel losses at high saturation of the magnetic system. The steel losses increase influence on the characteristics of induction generators operating with connected high-value capacitors under the mode of high saturation of the magnetic circuit is demonstrated. The obtained calculated characteristics coincide with the results of the experimental research of a 2.2 kW induction machine with appropriate accuracy.
PL
Przedstawiono zmodyfikowany model matematyczny silnika indukcyjnego biorący pod uwagę nieliniowość krzywej magnesowania i śtraty przy nasyceniu. Obliczone parametry porównano z danymi eksperymentalnymi dla silnika 2.2. kW.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The actual trend in high speed electromechanical drives technology is to use permanent magnet (PM) brushless motors The following issues, which are essential in electromagnetic, mechanical and thermal design of high-speed PM brushless motors have been discussed: 1) main dimensions and sizing procedure, 2) mechanical requirements, 3) stator design guidelines including bad practices, 4) rotor design guidelines, 5) retaining sleeves (cans), 6) losses in the rotor, 7) thermal and cooling issues.
PL
We współczesnych napędach elektromechanicznych wysokiej prędkości stosowane są głównie silniki bezszczotkowe o magnesach trwałych. W artykule przedstawiono najważniejszcze problemy wystepujące w projektowaniu tych maszyn: 1) wymiary główne, 2) wymagania mechaniczne,3) projektowanie stojana z uwzględnieniem złych praktyk, 4) projektowanie wirnika, 5) tuleja nieferromagnetyczna wirnika, 6) straty w wirniku, 7) zagadnienia cieplne oraz chłodzenie.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Given that more than 90% of earthquake fatalities occur in rural environments, one has to rethink how to protect the population. With most rural buildings being one- and two-story dwellings, the earthquake closet (EC) offers an affordable solution as a protection unit. Two recent earthquakes with nearly 100,000 fatalities each are used for estimating the lives that could be saved and how much this would cost. The cost of constructing an EC in a single-family home is taken to be $500–$600 in developing countries. For the “statistical value of life” $1 million is used, a minimum amount given in the literature. The cost of hospitalization is derived from reports after an earthquake. The number of fatalities and injured avoided is estimated for an example earthquake each in China and Pakistan. The estimated dollar savings resulting in large earthquakes reach $18.3 billion at a cost of $1.3 billion, and $10 billion at a cost of $0.5 billion, respectively, in the two examples.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The 2015 M7.8 Gorkha earthquake has moved the upper, unbroken, part of the Main Himalayan Thrust (MHT) and the neighboring sections of this fault closer to failure. Using the program and data set of QLARM, which has been correct in fatality estimates of past Himalayan earthquakes, we estimate quantitatively the numbers of fatalities, injured and strongly affected people when assumed ruptures along these two sections will happen. In the Kathmandu up-dip scenario with M8.1, we estimate that more than 100,000 people may perish, about half a million may be injured, and 19 million are likely to be affected strongly, if we assume the high virtual attenuation observed for the 2015 Gorkha earthquake exists here also. Likewise, if the 100 km underthrusting segment west of Gorkha ruptures, we quantitatively estimate that 12,000–62,000 people may perish and 4 million to 8 million will be strongly affected, in a down-dip (lower half of the thrust plane) and an up-dip rupture (upper half) scenario, respectively. If the up-dip part of the MHT cannot rupture by itself, and greater earthquakes are required to generate the several meters of displacement observed in trenches across the MHT, then our estimates are minima.
Today's market determinants and most importantly, very dynamically changing customer requirements significantly shortened the product life cycle. This situation reflects in companies by common extension of the assortment offered and personalised serial production. The result of a flexible approach to market changes is the implementation of LEAN concept, which, both in terms of management and production aims to develop efficiency within an organisation, which will then enable quick and dynamic response to changes in the environment. The popularity of LEAN concept (in management and production) among managers comes from its universality and a wide range of instruments used to maximise the use of existing potential. The main assumptions of LEAN concept are aimed at the maximum use of an organisation's resources, defining the activities necessary to execute an order and identifying the areas generating losses and then minimising them and eventually eliminating. LEAN concept is based on flagship-main tools for identification and modernisation of processes, the difficulty in using them results from the need to recognise and select the most effective ones that meet the expectations of a given organisation. The article presents issues related to the first stage of implementing LEAN concept in a company's structures, i.e. identification of opportunities and selection of appropriate tools.
The simulation research results of gains, losses and heat balance of two-, three- and four-paned windows positioned at 30, 60 and 90° angles relative to a surface for climatic conditions in Poznań and the Greater Poland region expected in the eco-power industry have been presented. It has been shown that in a summer period the increase in a number of panes and the angle of widows decreases high solar heat gain which determines similar alternations of heat balance at low losses. Particularly high window heat balance occurs from May to August due to high sun exposure at low heat losses. In winter, window heat balance is generally positive, apart from December, when it is minor and negative due to the lowest solar radiation at not the lowest outdoor temperature. Increasing a number of panes and a window angle does not change significantly window heat balance in a winter period.
PL
Przedstawiono oczekiwane w ekoenergetyce wyniki badań symulacyjnych zysków, strat i bilansu cieplnego okien 2-, 3- i 4- szybowych ustawionych pod kątami 30, 60 i 90° względem podłoża, dla warunków klimatycznych Poznania i regionu Wielkopolski. Wykazano, że w okresie letnim wzrost liczby szyb i kąta ustawienia okien zmniejsza wysokie zyski ciepła, które przy niskich stratach determinują podobne zmiany bilansu cieplnego. Szczególnie wysoki bilans cieplny okien występuje w okresie od maja do sierpnia wskutek wysokiego nasłonecznienia przy niskich stratach ciepła. W okresie zimowym bilans cieplny okien jest ogólnie dodatni z wyjątkiem grudnia, kiedy jest nieduży i ujemny z powodu najniższej emisji promieniowania słonecznego przy nie najniższych temperaturach zewnętrznych. Zwiększanie liczby szyb i kąta ustawienia nie zmienia znacząco bilansu cieplnego okien w okresie zimowym.
The article presents a research stand, a way of conducting and results of loss tests and prototype efficiency of a continuously variable chain transmission, which is to be used in a prototype hybrid drive system. This transmission is to serve as a continuous module connecting the secondary energy source - flywheel and combustion engine with vehicle wheels. In addition, the article presents the idea of a prototype drive system with an explanation of the operation. In the proposed solution of the drive system, the efficiency of the continuously variable transmission is crucial both when transferring power to the drive wheels from the combustion engine and from the energy accumulator, as well as from the wheels to the energy accumulator. The tests have shown that in the area of transmission of small loads, the efficiency of the transmission decreases, even though the losses increase with the increase of the transferred load. In addition, the tested transmission is characterized by greater efficiency when working in the reducer mode than the speed multiplier. The existence of the transmission's working area has been noticed and explained, where its mechanical losses are covered by the power supply from both directions.
PL
W artykule przedstawiono stanowisko badawcze, sposób prowadzenia oraz wyniki badań strat oraz sprawności prototypowej bezstopniowej przekładni łańcuchowej, która ma znaleźć zastosowanie w prototypowym hybrydowym układzie napędowym. Przekładnia ta ma służyć jako moduł bezstopniowy łączący wtórne źródło energii - koło zamachowe oraz silnik spalinowy z kołami pojazdu. Ponadto w artykule przedstawiono ideę prototypowego układu napędowego wraz z wyjaśnieniem działania. W zaproponowanym rozwiązaniu układu napędowego kluczowa jest sprawność bezstopniowej przekładni zarówno podczas przenoszenia mocy do kół napędowych z silnika spalinowego i z akumulatora energii, jak i z kół do akumulatora energii. Badania wykazały, że w obszarze przenoszenia małych obciążeń sprawność przekładni spada, mimo że ze wzrostem przenoszonego obciążenia straty rosną. Ponadto badana przekładnia charakteryzuje się większą sprawnością przy pracy w trybie reduktora niż multiplikatora prędkości obrotowej. Zauważono i wyjaśniono istnienie obszaru pracy przekładni, gdzie jej straty mechaniczne pokrywane są poprzez dopływ mocy z obu kierunków.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This paper deals with the design and tests of an internal permanent magnet synchronous machine with 12 slots and 10 poles. The machine is analysed under no load condition to estimate the flux linkage and the electromotive force as well as under load condition to calculate the iron core losses, the permanent magnet losses and the output power by utilizing the transient finite element analysis. Several simulation results under no load condition e.g. open circuit voltage and under load condition e.g. torque are compared with those of the experiment to validate the electromagnetic simulation model and to investigate the machine’s characteristics.
PL
W artykule opisano projekt I badania silnika synchronicznego z magnesami trwałymi z 12 szczelinami I 10 biegunami. Silnik analizowano w stanie jałowym w celu określenia strumienia magnetycznego oraz pod obciążeniem w celu określenia strat i mocy wyjściowej. Przeprowadzono symulację I wyniki porównano z danymi eksperymentalnymi.
Background: This model presents a significant model for analyzing the effect of deteriorating items and promotional effort in fuzzy optimal instantaneous replenishment model for finite planning horizon. Accounting for holding cost per unit per unit time and ordering cost per order have traditionally been the case of modeling inventory systems in fuzzy environment. These imprecise parameters defined on a bounded interval on the axis of real numbers and the physical characteristics of stocked items dictate the nature of inventory policies implemented to manage and control in the production system. Methods: This model postulates the promotional effort cost to frame total inventory cost. Thus a modified fuzzy EOQ (FEOQ) model with promotional effort factor is introduced, it assumes that a percentage of the on-hand inventory is wasted due to deterioration and considered as an enhancement to EOQ model to determine the optimal promotional effort and the replenishment quantity so that the net profit is maximized. In theoretical analysis, the necessary and sufficient conditions of the existence and uniqueness of the optimal solutions are proved and further the concavity of the fuzzy net profit function is established. Computational algorithm using the software LINGO 13.0 version is developed to find the optimal solution. Results and conclusions: The results of the numerical analysis enable decision-makers to quantify the effect of promotion policy on optimizing the net profit for the retailer and wasting the percentage of on-hand inventory due to deterioration respectively. Finally, sensitivity analyses of the optimal solution with respect the major parameters are also carried out. Furthermore fuzzy decision making is shown to be superior then crisp decision making without promotional effort in terms of profit maximization.
PL
Wstęp: Tematem pracy jest model istotności służący do analizy efektów zniszczenia towarów oraz efektu promocyjnego w modelu rozmytym ciągłego uzupełniania w określonym horyzoncie czasu. Głównym parametrem tworzenia modelu zarządzania zapasem w rozmytym środowisku jest zazwyczaj koszt jednostkowy na jednostkę zamówienia w określonej jednostce czasu. Te nieprecyzyjne parametry, oparte o oś liczb rzeczywistych, tworzą otoczenie, w którym stosuje się system zarządzania zapasem. Metody: Model określa wpływ promocyjny na całkowity koszt zapasu. W tym celu został stworzony rozmyty model ekonomicznej wielkości zakupu uwzględniający efekt promocyjny oraz procentowe zniszczenie zapasu, tak, aby osiągnąć maksymalny zysk netto. W trakcie analizy teoretycznej, niezbędne i wystarczające warunki istnienia i unikalności rozwiązań optymalizacyjnych wykazały słuszność dalszych badań nad funkcją rozmytej zyskowności netto. W celu znalezienie optymalnego rozwiązania stworzono algorytm przy użyciu oprogramowania LINGO 13.0. Wyniki i wnioski: Wyniki analizy numerycznej umożliwiają oszacowanie efektu polityki promocyjnej na optymalizację zysku netto dla detalisty jak również poziomu zniszczeń towaru. Również zostały przeprowadzone analizy wrażliwości uwzględniające najważniejsze parametry, które wykazały celowość stosowania proponowanej metody dla maksymalizacji zysku przy uwzględnieniu efektu promocyjnego.
Klasyfikacja skutków zanieczyszczenia środowiska według Kazimierza Górskiego i Bazylego Poskrobki przedstawiona w artykule jest najpełniejszą systematyką strat ekologicznych w Polsce. Na tym tle omówiono miejsce strat w drogownictwie i transporcie wśród strat pośrednich spowodowanych antropogennym obciążeniem środowiska. Skutki pośrednie mają charakter strat gospodarczych (wymiernych) i strat społecznych (niewymiernych lub trudno mierzalnych). Poza aspektami humanitarnymi degradacja elementów środowiska ma wymierny aspekt ekonomiczny.
EN
The classification of enviromental pollution effects by Kazimierz Górka and Bazyli Poskrobko presented in the article is the fullest systematics of the economic losses in Poland. On the basis of this classification we have elaborated on the place of highway-engineering and transport losses among indirect losses caused by anthropogenic environmental loading. Indirect effects have a character of economic (measurable) and social (immeasurable or hardly measurable) losses. Apart from the humane aspect the degradation of environmental components has an economic aspect.
Celem przeprowadzonych badań było określenie przyczyn oraz oszacowanie wielkości strat w poszczególnych ogniwach łańcucha mleczarskiego, tj. w produkcji pierwotnej, przetwórstwie i dystrybucji. Stwierdzono, że zakłady mleczarskie dzięki znaczącym inwestycjom zmodernizowały procesy technologiczne, co pozwoliło im nie tylko uzyskać najwyższą jakość produktów końcowych, ale i maksymalnie wykorzystać produkty odpadowe. Dlatego nie należy oczekiwać znaczącej redukcji strat w przetwórstwie. Większe możliwości widoczne są w produkcji surowca mlecznego na poziomie gospodarstw rolnych, które mogą ograniczać straty mleka przez zmniejszenie zachorowalności krów mlecznych na zapalenie wymion. Natomiast największych rezerw zapobiegania stratom i marnowaniu żywności należy szukać przede wszystkim w ostatnich ogniwach łańcucha mleczarskiego, tj. w handlu i konsumpcji.
EN
The aim of research was to identify the reasons for and assess the size of losses in the dairy food chain, i.e. primary production, processing and distribution. In conclusion it has been stated that, in the initial stages of the dairy chain, the food losses are marginal. At present, the dairy enterprises represent a very high modernization level of technological processes which allows them to maximise the use of waste products. Therefore, large reduction in milk losses in the processing industry should not be expected. Greater possibilities can be seen in production of raw milk in dairy farms, which are able to limit milk losses by decreasing mastitis in dairy cows. Thus, the greatest reserves for prevention of milk losses and waste are especially found in the final links of the dairy chain, i.e. distribution and consumption.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pewnych okolicznościach, włączeniu nieobciążonego transformatora nadprzewodnikowego do sieci towarzyszyć może prąd włączania o dużej wartości. Na skutek nasycenia rdzenia, pole magnetyczne w kolumnie wielokrotnie przekracza wartość obliczeniową. W efekcie może mieć miejsce przekroczenie krytycznych wartości prądu oraz natężenia pola materiału nadprzewodnikowego, uzwojenia transformatora przechodzą ze stanu nadprzewodzenia do stanu rezystywnego. Wzrost strat przekłada się na wzrost temperatury nadprzewodnika, mogący prowadzić do termicznego uszkodzenia uzwojeń. W pracy poddano analizie wzrost strat w uzwojeniu transformatora HTS na skutek przepływu prądu włączania.
EN
In some cases after the superconducting transformer is switched into the energetic network, core saturation occurs. Magnetic field is many times greater than the calculated field. The outer magnetic field causes increase in losses in superconducting transformer’s windings. The effect is getting the windings from superconducting to resistive state. Increase in windings temperature in the resistive state can lead to irreversible superconductor degradation.
W niniejszej pracy podjęto próbę zastosowania teorii niezawodności, a w zasadzie wykorzystania jej praktycznego aspektu, jakim jest inżynieria niezawodności i jej narzędzia opisu matematycznego obiektów i systemów technicznych w pełni zaprojektowanych i zbudowanych przez człowieka, do opisu struktury niezawodnociowej systemu quasi-naturalnego - systemu hydrologicznego, jego bezpieczeństwa oraz występujących w nim zagrożeń wynikających z pojawiania się meteorologicznych i hydrologicznych zdarzeń ekstremalnych, traktowanych, jako zdarzenia niepożšdane powodujące ryzyko wystąpienia strat zarówno finansowych jak i ludzkich. Dotychczas takie podejście do problemów bezpieczeństwa i niezawodności funkcjonowania systemów hydrologicznych w tym ochrony przed ekstremalnymi zjawiskami hydrologicznymi, do których należą duże wezbrania powodujące powodzie, nie było w hydrologii polskiej stosowane. Proponowane w pracy metody szacowania zagrożeń, ryzyka i strat związanych z występowaniem ekstremalnych zdarzeń hydrologiczno-meteorologicznych mają na celu zwiększenie możliwości obronnych przed tymi zdarzeniami i poprawienie zarządzania ryzykiem ich pojawiania się oraz wzmocnienie aktualnie stosowanych metod ochrony przed powodziami zgodnymi z wytycznymi europejskiej Dyrektywy powodziowej.
EN
An attempt of application of the theory of reliability, in fact application of its practical aspect, i.e. reliability engineering and its tools of mathematical description of technical objects and systems, was undertaken in order to describe a reliable structure of a quasinatural system - hydrologic system, its safety as well as hazards in the river basin caused by extreme hydrological and meteorological events treated as undesired events causing risk of human lives and financial losses. Such approach to problems of safety and reliability in the functioning of hydrologic systems including protection against extreme hydrological events, e.g. huge floods causing flooding, has never been developed in Polish hydrology until now. The suggested methods of hazard, risk and losses assessment connected with occurrence of extreme hydrological and meteorological events are aimed at enhancing capabilities of protection against these events and improving management of flood risk, as well as at strengthening the cur- rently used methods of flood protection in accordance with the Flood Directive. The river basin is treated as a hydrologic system, where various hazards appear as a result of mutual relations between forces of Nature, Human, Technology (Engineering) and natural Environment, constituting the system of connection N-H-T-E, which has direct influence on the safety of people and economy. Extreme hydrological events in the form of huge floods causing floodings were treated as undesired events from the point of view of safety of life and health, and property of human beings, as well as a sign of failure of the hydrologic system to function efficiently (reliably). For such statement, first of all, it was necessary to identify the mechanism of occurrence of extreme hydrological hazards, as well as technical and nontechnical activities of protection typical for these hazards (Chapter 3). Then, it was necessary to define a reliable structure of a hydrologic system and describe it with a mathematical model; for that a fault tree is proposed, which enables probabilistic description of undesired events occurring in the hydrologic system (Chapter 4). Once the reliable model of the hydrologic system is known, the hazard and risk of extreme hydrological events can be assessed with the method of the event tree. The proposed reliability, hazard and risk measures can be used for quantitative assessment of risk and losses resulting from undesired events occurrence. When the risk of extreme hydrological events is identified, ensuring safety of people and the hydrologic system itself can be managed (Chapter 5). The process of risk management is a selection of effective means ensuring safety and protection against identified hazards, i.e. capability of prevention of losses, the so-called safety potential. The safety potential has to balance capabilities of the hydrologic system to losses causing, the so-called hazard potential. So, according to the ALARP principle, risk management should keep balance of both potentials in the zone of tolerated risk. The presented example (Chapter 6) employs only a fragment of possibilities of reliability engineering, hazard analysis and risk and safety of hydrologic systems associated with them. The obtained results encourage to carry on further research on development of the reliability and safety theory in hydrology.
Wprowadzony w życie 19 maja 2005 roku Załącznik VI Konwencji MARPOL dotyczący zapobiegania zanieczyszczania powietrza przez statki, wymusił na armatorach stosowanie rozwiązań zmierzających do ograniczenia emisji do atmosfery szkodliwych substancji. Poziom emisji tych związków jest proporcjonalny do ilości spalanego paliwa, stąd poszukiwane są rozwiązania pozwalające ograniczyć jego zużycie. Zastosowanie odpowiedniej konstrukcji pędników o wysokiej sprawności, dostosowanych do określonego typu kadłuba statku pozwala znacząco ograniczyć zużycie paliwa. W artykule przedstawiono różne typy pędników oraz strukturę strat powstających podczas ich eksploatacji i decydujących o sprawności napędowej. Zaprezentowano rozwiązania oraz elementy konstrukcyjne mające wpływ na ograniczanie strat i podniesienie efektywności pędnika podczas eksploatacji statku. Na koniec podano przykłady aplikacji opisanych rozwiązań na współczesnych jednostkach pływających.
EN
Annex VI of the MARPOL Convention concerning prevention of air pollution from ships, in force since May 19th 2005, has forced the ship owners to use means for reduction of environment harmful substances emitted into the atmosphere. The emission level of the harmful substances is proportional to the ship’s fuel consumption. Therefore the new solutions are developed to reduce fuel consumption with its application into the marine environment. The efficiency of the ship’s propeller is one of the factors considerably influencing the fuel consumption and the entire ship’s propulsion efficiency. The correct choice of the high efficiency propellers that are matched to the certain ship’s hull type, result in the significant reduction of the fuel consumption. Different propellers types and the structure of the losses created during the propeller operation strongly contributing in the propulsion efficiency have been discussed in the paper. Technical solutions and construction devices that limit the losses and help to increase the propeller efficiency in the ship’s operational mode have been presented. The application in the contemporary oceangoing ships of described designs have been raised at the end of the paper.
The experiment was conducted in a potato store in Łąkie, belonging to the farm "Dobrynka". Research factors in the experiment were: variety (Primadonna, Red Lady, Satina) and the location of containers in column (counting from the bottom - first, second, third, fourth). The potatoes were stored at 2-4oC air temperature and relative humidity of 70-80%. The aim of the study was to determine quality changes and yield losses of tubers during storage. It was found that out of the studied factors, ‘variety’ decided most of the size and quality of the storage losses of the tubers. Regardless of the variety, the most significant natural losses were found in the mass of tubers stored on the first and second, and the smallest - on the fourth level. The studied factors had no effect on the changes in the useful value of tubers during storage.
PL
Doświadczenie przeprowadzono w przechowalni ziemniaków w Łąkie, należącej do gospodarstwa rolnego „Dobrynka”. Czynnikami badawczymi w doświadczeniu były: odmiana (Primadonna, Red Lady, Satina) oraz położenie kontenerów w kolumnie (licząc od dołu - pierwszy, drugi, trzeci, czwarty). Ziemniaki były przechowywane w temperaturze powietrza 2-4oC i wilgotności względnej 70-80%. Celem badań było określenie zmian jakościowych oraz strat plonu bulw w okresie przechowywania. Stwierdzono, że z badanych czynników 'odmiana' decydowała najbardziej o wielkości strat przechowalniczych i jakości przechowywanych bulw. Niezależnie od odmiany, istotnie największe ubytki naturalne stwierdzono w masię bulw składowanych na pierwszym i drugim, a najmniejsze - na czwartym poziomie. Badane czynniki nie miały wpływu na zmiany wartości użytkowej bulw w czasię przechowywania.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.