The article describes the characteristics of the spatial disorientation simulator constructed for the Polish Air Force Academy aviation training. Using the spatial disorientation simulator enables safe training for military pilots, as it simulates visual illusions and spatial disorientation. The simulator makes it possible to train pilots in spatial disorientation conditions for every possible type of aircraft, through designing and conducting the proper aircraft cabin models. Spatial disorientation training has to main aims. The first one is familiarizing the pilots with spatial disorientation phenomenon, and providing them with essential knowledge and abilities through theoretical and practical acquaintance with physiological limitations. Such limitations are related to the impact of different aviation environmental aspects on the human body. The second aim of the training is increasing the efficiency of aviation training, in relation to recognizing, analyzing and proper reacting to real and simulated occurrences, which lead to spatial disorientation. The author describes main stages of the training conducted during the spatial disorientation course. The article categorizes major features of different spatial confusion types and characterizes types of air illusions.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Orientacja przestrzenna głowicy spawalniczej jest jednym z mniej eksponowanych parametrów technologicznych. Podczas spawania ręcznego robotnik sam dostosowuje technikę prowadzenia elektrody do warunków procesu. W systemach zmechanizowanych i zautomatyzowanych konieczne jest szczegółowe ustalenie wszystkich parametrów geometrycznych wzajemnego ustawienia narzędzia i przedmiotu spawanego, a następnie ich ustawienie lub zaprogramowanie w maszynie. W artykule przedstawiono wybrane aspekty orientacji przestrzennej głowicy roboczej podczas zmechanizowanego i zautomatyzowanego spawania łukowego.
EN
The spatial orientation of the welding head is one of the less prominent technology parameters. During manual welding the welder adjusts himself the way of electrodes drive to conditions of welding process. The mechanized and automated systems, it is necessary to determine in detail all parameters of geometric alignment of the tool and the workpiece, and then the setting or programming of the machine. The article presents some aspects of the spatial orientation of the working head during mechanized and automated arc welding.
The participants of trainings who learn the computer aided design using AutoCAD have often problems with spatial orientation, intuitive determination of coordinate axes' directions, and drafting with Cartesian coordinate system. These deficiencies are revealed while drawing on two-dimensional XY planes (2D) and in three-dimensional XYZ space (3D). Pedagogical experiment showed that learners who used monitors equipped with directional arrows indicating the directions of X & Y axes, demonstrated 18% better results on transfer tests of skills of rapid drawing with AutoCAD than those ones who used monitors without these arrows. Gender, age and field of education were not factors differentiating tests' results. Participants using the arrows considered them to be moderately effective (average rating Mo=2.02 on five-point scale of 0 to 4), wherein the older people assessed their educational suitability far higher (Mo>50=2.59 & Mo41-50=2.23 versus Mo0-30= 1.82). The results of the study confirm the usefulness of simple teaching aids for technical education.
PL
Uczestnicy szkoleń uczący się projektowania wspomaganego komputerowo za pomocą programu AutoCAD mają problemy z orientacją w przestrzeni, intuicyjną identyfikacją kierunków i zwrotów osi współrzędnych, oraz z kreśleniem w oparciu o kartezjański układ współrzędnych. Niedomagania te ujawniają się podczas rysowania na płaszczyznach XOY I w przestrzeni XYZ. Eksperyment pedagogiczny wykazał, że uczący się korzystający z przypinanych do monitorów, dydaktycznych strzałek kierunkowych, wskazujących kierunki I zwroty osi układu współrzędnych XOY, uzyskują o 18% lepsze wyniki na testach umiejętności szybkiego kreślenia niż osoby, które strzałek nie stosują. Płeć, wiek i kierunek wykształcenia nie są czynnikami różnicującymi wyniki testów. Jednocześnie uczestnicy korzystający ze strzałek uważają je za średnio skuteczne (średnia ocen Mo=2,02 pkt w pięciopunktowej skali od 0 pkt do 4 pkt), przy czym wyżej ich przydatność dydaktyczną oceniają osoby starsze (Mo>50=2,59 i Mo41-50=2,23 versus Mo0-30)= 1.82). Wyniki badania potwierdzają przydatność prostych pomocy dydaktycznych dla edukacji technicznej.
The article presents a design of a measurement system implementing algorithms for determination of the orientation of objects within three-dimensional space using am integrated triaxial MEMS system, magnetometer, and Madgwick’s AHRS sensor fusion algorithm. Also included in the proposed implementation are the algorithms for calibration of sensors. Estimated orientation of the object of interest is provided using Euler’s angles or quaternions The system consists of a data acquisition system and software to visualize the acquired data. The main components of the acquisition system include a microcontroller featuring ARM Cortex M4 processor core and integrated 9DOF module consisting of an accelerometer, gyroscope, and magnetometer. The measurement system is capable of communicating with other devices via a Bluetooth interface. The measurements of the monitored values read by 9DOF sensors may be collected at sampling frequencies of up to 100Hz. Options to save data to SD cards and to maintain power supply from a battery are also available. The proposed solution is characterized by low construction costs, small dimensions, and ease of implementation in all types of systems. It can be used for example in mapping the movement of limbs (spatial orientation of the foot, detection of gait cycle phases, assessment of motor activity), as a support tool in inertial navigation systems or in the control of objects in motion (aerial vessels, mechanical vehicles). The article also presents an application of the system as a limb motion capture device.
The results of experimental verification of considerations conducted in [3] are presented, in terms of application single – axis tracking units, to increase the efficiency of the photovoltaic conversion, in comparison with fixed systems optimally oriented. The design and physical realization of a measurement stand is presented. A photovoltaic module inclination angle correlation algorithm, for a selected location and a measurement period, is described. The measurements were conducted in natural lighting conditions for different weather conditions. The current – voltage and power – voltage characteristics were compared for a fixed and vertically variable configuration. The value of the electric energy generated by tested photovoltaic modules in both cases was determined.
Obserwuje się stały wzrost zainteresowania systemami wizyjnymi zarówno w przemyśle jak i w innych obszarach działalności ludzkiej. Sport, rozrywka, medycyna to dziedziny w których coraz częściej znajdują zastosowania metody przetwarzania grafiki. Systemy bezpieczeństwa cywilnego oraz systemy militarne posiadają komponenty, które w istocie stanowią podsystemy wizyjne realizujące zadania samodzielnego robota lub wspomagają dowódcę-operatora. Do określania orientacji przestrzennej stosuje się głównie systemy inercyjne których wskazania mogą się jednak pogarszać w miarę upływu czasu, a także pod wpływem przyspieszeń wynikających z ruchu obiektu. Artykuł zawiera opis i wstępną klasyfikację wybranych metod transformaty Hougha przydatnych do wyznaczania linii horyzontu w obrazach pochodzących z kamery cyfrowej. Informację o dokładnej chwilowej orientacji przestrzennej okrętu można wykorzystać podczas manewrowania jednostką lub wykonywania zadania bojowego.
EN
There is a steady growth of interest in video systems both in industry and in other areas of human activity. Sports, entertainment, medicine is a field in which more and more are graphics processing method. Civil security systems and military systems have components that are essentially video subsystems robot performing tasks independently or assist the commander-operator. To determine the spatial orientation is mainly used to indicate that the inertial systems, however, may deteriorate over time, and because of the acceleration resulting from the movement. The article contains a description and preliminary classification of selected methods Hough transform useful for determining the horizon line in the images from a digital camera. Information about the exact instantaneous spatial orientation of the ship can be used when maneuvering unit, or performing a combat mission.
Niniejszy tekst jest wynikiem dyskusji nawigatora z architektem o możliwościach przeciętnego człowieka dysponującego doskonałymi środkami transportowymi, którym nie dorównują wykształcone przez tysiąclecia kompetencje w zakresie orientacji geoprzestrzennej. Kształtowały się one między innymi pod wpływem kanonów urbanistyki i architektury jednak że te kanony również nasze cechy kształtowały. Rewolucyjne zmiany w technice i towarzyszący im ogromny rozwój możliwości transportowych powoduje istotne zaburzenia tego, zdawało by się naturalnego, procesu. Celem autorów jest wskazanie problemu i dyskusja przyczyn oraz potrzeby rozwiązania go.
EN
This text results the discussion of the navigator with the architect about possibilities of contemporary people having at his disposal perfect means of transport to which do not equal formed by millenniums competences within the range the geospace orientation. They were shaped among other things under of canons of the town-planning and the architecture however simultaneously predispositions of the man formed. Revolutionary changes in the technique and accompanying them the huge development of transportation possibilities causes essential disturbances of this process, which seems be natural. An aim of authors is to point out the problem and to discuss reasons of this, as well as the need of its solution.
Informacja o dokładnej chwilowej orientacji przestrzennej okrętu może być przydatna nawigatorowi podczas manewrowania jednostką. W przypadku systemów dynamicznego pozycjonowania jest ona wręcz niezbędna do właściwego ich działania. Z podobną sytuacją mamy również do czynienia w przypadku rozpoznawczych systemów wizyjnych zainstalowanych na okręcie które muszą nadążać za poruszającym się celem uwzględniając przy tym zachowanie się nosiciela. Do określania orientacji przestrzennej stosuje się głównie systemy inercyjne których wskazania mogą jednak pogarszać się w miarę upływu czasu, a także pod wpływem przyspieszeń wynikających z ruchu obiektu. W artykule zaprezentowano koncepcję systemu wizyjnego, który może samodzielnie wyznaczać orientację przestrzenną lub być wsparciem dla systemów inercyjnych zabezpieczając je przed niekontrolowanym wzrostem błędu kątów orientacji.
EN
The information about an exact temporary spatial orientation of a ship can be useful for a navigator during maneuvering process. The information above is also necessary for a proper work of dynamic positioning systems. Ship vision systems responsible for targeting an object also need the information about ship spatial orientation. To determine the spatial orientation, inertial systems are frequently used. However, their indications deteriorate in the passage of time as a result of accelerations of a ship. The paper presents the concept of the vision system which can be applied as a support for the inertial systems or as an independent source of the information about the ship spatial orientation.
The European Geostationary Navigation Overlay Service (EGNOS) thanks to geostationary satellites covers an area of whole Europe, including Baltic and North Sea. It allows to fix the coordinates of object position with typical absolute accuracy of 1,5 m. Previous research have shown that relative accuracy is usually higher than absolute one [Nowak A., 2010; Nowak A., 2011], so probably it could be possible to use EGNOS to determine direction in space. The research described in the paper concerned relative accuracy of three homogeneous EGNOS receivers, in context of the ability to determine the ship’s hull spatial orientation. Theoretical basis, the process of the experiment and the results of recorded data analysis were described. The research were conducted in the summer of 2014. Three homogenous Leica Viva series receivers were used. They were configured to receive a differential messages of the EGNOS system. Recorded data were analyzed in context of fixes relative accuracy. On the basis of achieved results, a conclusion about the possibility of construction the meas-urement system for the automatic determination of the ship’s hull spatial orientation angles in real time was drawn. The further research directions were pointed out, too.
PL
Europejski system wspomagania systemów GNSS (EGNOS — European Overlay Geostationary Navigation System) dzięki wykorzystaniu satelitów geostacjonarnych pokrywa swoją usługą obszar całej Europy, włączając Morze Bałtyckie i Morze Północne. To pozwala wyznaczać współrzędne pozycji obiektów z dokładnością absolutną rzędu 1,5 m. Wcześniejsze badania dowiodły, że względna dokładność jest zwykle wyższa niż absolutna [Nowak A., 2010; Nowak A., 2011], wobec czego postawiono hipotezę, że można by użyć EGNOS do określania kątów orientacji obiektu w trzech wymiarach. Badania przedstawione w artykule dotyczyły względnej dokładności trzech jednorodnych odbiorników EGNOS w kontekście możliwości określania orientacji przestrzennej kadłuba statku. Opisano teoretyczne podstawy, realizację eksperymentu i wyniki analizy zarejestrowanych danych. Badania były prowadzone latem 2014 roku. Użyto trzech jednakowych odbiorników serii Leica Viva, które skonfigurowano tak, by otrzymać informacje różnicowe. Zarejestrowane dane analizowano w kontekście względnej dokładności wyznaczeń. Na podstawie osiągniętych wyników wyprowadzono wniosek o możliwości budowy systemu pomiarowego do automatycznego określania przestrzennych kątów orientacji kadłuba statku w czasie rzeczywistym. Wskazano również kierunki dalszych badań w tym obszarze.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono metody wyznaczania kierunku północnego oparte na pomiarach inercjalnych. Opisano ideę girokompasu - przyrządu, który zrewolucjonizował na początku XX w. pomiar kursu na statkach i okrętach. Przedstawiono procedurę girokompasowania stosowaną od połowy XX w. najpierw w układach kardanowych, a następnie w układach bezkardanowych orientacji przestrzennej. Pokazano modyfikacje tej metody pozwalające na zwiększenie dokładności pomiaru. Zaprezentowano rownież metodę inercjalną bezgiroskopową, która stanowi ciekawą propozycję rozwoju inercjalnych metod określenia kierunku północnego.
EN
In the article north finding methods based on inertial measurements are presented. The idea of gyrocompass is described, as at the beginning of 20th century this instrument revolutionised procedures of course angle measurement on ships. The gyrocompassing procedure is presented - it was used during first half of 20th century, primarily in cardan and then in strapdown inertial attitude measuring systems. Modifications of this method, aimed at improving measurement accuracy, are discussed. The nongyroscopic inertial method is also considered, as an interesting proposition for the development of inertial north finding methods.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki badań charakterystyk kierunkowych głośników oraz omówiono ich wpływ na zrozumiałość mowy. Adaptacja systemu nawigacji Step Hear miała na celu umożliwienie bezpiecznego poprowadzenia osoby niewidomej bądź słabowidzącej po trasie testowej (od wejścia do budynku do unikalnych laboratoriów akustycznych: studia nagrań, komory bezechowej oraz komory pogłosowej). Dobór rozmieszczenia głośników i wyznaczenie miejsc niebezpiecznych, określenie poziomu głośności komunikatów oraz ich zrozumiałość zweryfikowano przy udziale grupy 15 studentów Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, Katedry Mechaniki i Wibroakustyki. Badania charakterystyk kierunkowych głośników przeprowadzono w warunkach akustycznego pola bezechowego oraz w warunkach rzeczywistych.
EN
In the paper, the results of examinations of directional characteristics of loudspeakers and their impact on speech intelligibility, are presented. The adaptation of the navigation system Step Hear aimed at facilitating the blind person to move safely through the test path (from the entrance of the building to the unique acoustics laboratories: recording studio, anechoic chamber and reverberation chamber). The placement of loudspeakers and designation of hazardous areas, as well as the assessment of volume level of messages and their intelligibility were subjected to verification by a group of 15 students of the AGH University of Science and Technology in Kraków, Department of Mechanics and Vibroacoustics. The directional characteristics of the speakers were measured in the acoustic anechoic chamber and in real conditions.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy zostały przedstawione problemy związane z estymacją i wizualizacją kątów orientacji potrzebnych do procesu sterowania i nawigacji na lekkich samolotach. Omówiono koncepcję rozwiązania oraz realizacją modelu laboratoryjnego systemu, który został zbudowany z wykorzystaniem przemysłowego modułu komputerowego PC-104.
EN
The paper presents problems focused on estimation and visualization of attitude angles, which are used for control and navigating in light aircraft. The article presents the idea of the solution and realization of the lab model of such system based on PC-104 computer platform.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł prezentuje wyniki badań porównawczych nieliniowej filtracji Kalmana, stosowanej do określania położenia i prędkości obiektów bezpilotowych (UAV). W wielu aplikacjach nawigacyjnych model systemu nie jest liniowy, lecz zawiera nieliniowości w równaniach stanu i/lub w pomiarowym. Sytuacja taka wymaga zastosowania linearyzacji. Wtedy, jednym z możliwych rozwiązań jest rozszerzony filtr Kalmana EKF (Extended Kalman Filter). Alternatywą dla rozszerzonego filtru Kalmana jest bezśladowy filtr Kalmana UKF (Unscented Kalman Filter), który nie linearyzuje modeli procesów i pomiarów, ale operuje na parametrach statystycznych poddanych nieliniowym przekształceniom. Podstawą działania UKF jest przekształcenie bezśladowe. Celem artykułu jest porównanie jakości estymacji położenia i prędkości UAV przy użyciu dyskretnego, rozszerzonego i bezśladowego filtru Kalmana. Porównanie jakości filtracji zostało przeprowadzone metodą badań symulacyjnych w środowisku MATLAB.
EN
The paper presents a comparison of the estimation quality for the following Kalman filters: covariance filter (KF), extended filter (EKF) and unscented filter (UKF). In situations when the problems are nonlinear or the noise that distorts the signals is non-Gaussian, the Kalman filters provide a solution that may be far from optimal. Nonlinear problems can be solved with the extended Kalman filter. This filter is based upon the principle of linearizing the state transition matrix and the observation matrix with Taylor series expansions. Unscented Kalman filter with comparison to EKF does not linearize the model but operates on the statistical parameters of the measurement and state vectors that are subsequently nonlinearly transformed. The unscented Kalman filter is based on the unscented transform (UT).
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W referacie przedstawiona została dyskusja wybranych metod wyznaczania (estymacji) orientacji przestrzennej. Opisano system pomiarowy, który został skonstruowany, a następnie zainstalowany na pokładzie małego, bezzałogowego obiektu latającego, gdzie posłużył do przeprowadzenia pomiarów i rejestracji parametrów jego lotu. Wyniki tych eksperymentów wykorzystano do określenia (w trybie 'off-line') orientacji przestrzennej obiektu podczas lotu za pomocą omawianych wcześniej metod. Przeprowadzono także analizę porównawczą uzyskanych rezultatów, dokonując ich weryfikacji. Wyniki były porównywane z wzorcową orientacją kątową, wyznaczoną na podstawie analizy obrazu otrzymanego z kamery zainstalowanej na pokładzie obiektu latającego. Przedstawiono wnioski i sugestie odnośnie rozwiązań, które mogą znaleźć zastosowanie w pokładowych systemach orientacji przestrzennej małych, bezzałogowych obiektów latających.
EN
The paper discusses selected methods of spatial orientation determination (estimation). The measurement system construed and subsequently installed onboard of a small unmanned aerial vehicle is described, as it was used to carry out measurements and register its flight parameters. The results of those experiments were used to determine (in offline mode) the spatial orientation of the vehicle during the flight with the methods discussed before. Also comparative analysis and verification of the obtained results were conducted. The results were compared to a model angular orientation determined on the basis of the image analysis received from camera installed on the aerial vehicle. The conclusions and suggestions about solutions that might be applied in spatial orientation onboard navigation systems of small, unmanned aerial vehicles were presented.
W siłach powietrznych wszystkich państw, dysponujących nowoczesnymi, szybkimi samolotami, coraz częściej zdarzają się przypadki utraty orientacji przestrzennej. Wypadki te najczęściej kończą się katastrofą. Co jest przyczyną tego zjawiska, jakie są jego objawy początkowe, jak unikać tych przypadków? Parę lat temu, w marcowym numerze miesięcznika Luftwaffe, ukazał się artykuł pod znamiennym tytułem: „Uwierz w przyrządy”¹, w którym autorzy analizują problem utraty orientacji przestrzennej od strony przyczyn, skutków i środków zaradczych, jakie zostały podjęte na Zachodzie, dając tym samym próbę odpowiedzi na postawione pytania.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The article presents the history of attack and defence in limited visibility conditions in military conflicts of the 20th century. The author showed the attack and defence in night in conditions, and also technical developments applied successfully in this kind of actions in the 20th century that influenced them. The final part of the article concentrates on psychological aspects on contemporary battlefield in limited visibility conditions.
Omówiono główne problemy, z jakimi stykają się osoby niewidome w codziennym życiu. Krótko przedstawiono kierunki obecnych prac badawczych związanych z budową urządzeń przystosowanych dla tej grupy użytkowników. W głównej części artykułu opisano sposoby wykorzystania nadajników radiowych do stworzenia przyjaznego osobom niewidomym miasta. Przeanalizowano możliwości zastosowania usługi GPS do ułatwienia orientacji w terenie osobom niewidomym. Opisano problemy i podano możliwe metody poprawy dokładności i dostępności usługi GPS w terenie zabudowanym.
EN
The work presents main everyday problems of visually impaired people. The research directions for building equipment targeted at this group are shortly described. The main part of the paper covers the ways in which radio transmitters can be used to create the blind-friendly city. Some possibilities to use GPS to facilitate spatial orientation are analyzed. The paper also describes the related problems and presents possible solutions to improve the accuracy and availability of the GPS service in urban areas.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.