W artykule rozpatrzono możliwości zastosowania zasobników energii z płynną solą w systemach energetycznych, które przechodzą przemiany w kierunku ograniczenia liczby wytwórczych jednostek węglowych. Na przestrzeni ostatnich lat wspomniane zasobniki stały się popularne w krajach o wysokim nasłonecznieniu. Niniejszy artykuł przedstawia analizę wykorzystania magazynów energii dla innych szerokości geograficznych. Rozpatruje się przy tym dodatkowe rozwiązania, odpowiednie dla systemów energetycznych, które przechodzą transformację ukierunkowaną na zmniejszenie spalania paliw kopalnych.
EN
The paper presents an analysis on the possible applications of molten salt energy storages to power systems that undergo transformations, which aim to reduce the number of fossil fueled power generating units. In the recent years the salt storages have become popular in the countries of high solar irradiance. This paper focuses on the applications of these storages in the areas of other latitudes. Additional designs are under the investigation that are suitable for the power systems where the usage of the fossil fuels is continuously being decreased.
W artykule rozpatrzono możliwości zastosowania zasobników energii z płynną solą w systemach energetycznych, które przechodzą przemiany w kierunku ograniczenia liczby wytwórczych jednostek węglowych. Na przestrzeni ostatnich lat wspomniane zasobniki stały się popularne w krajach o wysokim nasłonecznieniu. Niniejszy artykuł przedstawia analizę wykorzystania magazynów energii dla innych szerokości geograficznych. Rozpatruje się przy tym dodatkowe rozwiązania, odpowiednie dla systemów energetycznych, które przechodzą transformację ukierunkowaną na zmniejszenie spalania paliw kopalnych.
EN
The paper presents an analysis on the possible applications of molten salt energy storages to power systems that undergo transformations, which aim to reduce the number of fossil fueled power generating units. In the recent years the salt storages have become popular in the countries of high solar irradiance. This paper focuses on the applications of these storages in the areas of another latitudes. Additional designs are under the investigation that are suitable for the power systems where the usage of the fossil fuels is continuously being decreased.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Boliwia jest najwyżej położonym krajem Ameryki Południowej. Stolica La Paz, leżąca na wysokości ok. 4000 m n.p.m., jest najwyżej położoną stolicą na świecie. Na zachodzie kraju wznoszą się kordyliery Andyjskie. Pomiędzy kordylierami rozciąga się na wysokości 3300-3800 m n.p.m. płaskowyż Altiplano. W południowo-zachodniej części Altiplano znajdują się rozległe solniska, w tym największa na świecie pustynia solna Salar de Uyuni.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedmiotem artykułu jest oddziaływanie rozpuszczonych w wodzie soli na ściany budowli. Autor przywołuje najpopularniejsze rodzaje soli mających destruktywny wpływ na mury i ściany budowli. Charakteryzuje procesy chemiczne wpływające na powstawanie tych zjawisk, w tym ciśnienie krystalizacyjne dla wybranych soli. Klasyfikuje również rodzaje destrukcji muru wywołanej przez krystalizację soli. Dokonuje także porównania norm i wytycznych międzynarodowych klasyfikujących stopień zasolenia murów. Na koniec omawia prace naprawcze i renowację zasolonych murów.
EN
The subject of the article is the influence of salt dissolved in water on building walls. The author describes the most common types of salt that are destructive to free-standing and building walls. He characterises the chemical processes influencing the emergence of these phenomena, including the crystallisation pressure for selected salt types. He also categorises the types of wali damage caused by salt crystallisation. He also makes a comparison of international standards and guidelines. To conclude, he describes repair work and renovation of salinated walls.
Historyczny rozwój solnego rzeźbiarstwa związany jest z tradycją górniczą. Ten rodzaj twórczości uzależniony był od rozwoju technik eksploatacji soli kamiennej. Możliwy był tylko w przypadku kopalń podziemnych, z których sól eksploatowano metodami tradycyjnymi „na sucho”. Pierwsze prace rzeźbiarskie wykonywali górnicy - uzdolnieni artystycznie samoucy. Początkowo ich rzeźby służyły kreowaniu i przyozdabianiu podziemnych kaplic, które powstawały już w XVII wieku w kopalni soli w Wieliczce, a w następnych stuleciach również w Bochni. Początki XX wieku to okres przenoszenia tradycji rzeźbiarskich do kopalni soli w Kaczyce (Cacica). W XX wieku solne rzeźbiarstwo zaczęło rozwijać się również w kopalni soli w Kłodawie. Solne rzeźby są też ozdobą podziemnej katedry w kopalni Realmonte na Sycylii. Poza Europą miejscem, w którym były tworzone solne rzeźby, jest kolumbijska kopalnia soli w Zipaquira, oraz kopalnia Khwera w Pakistanie. Tradycja rzeźbienia w soli przez górników jest wciąż kontynuowana. Powstały nie tylko dzieła o treści religijnej, ale również pomniki ku czci zasłużonych ludzi polityki, nauki i sztuki. Analizując rzeźby solne, można wskazać przykłady kwalifikujące się do sztuki zarówno profesjonalnej, jak i nieprofesjonalnej. Odpowiedź na pytanie, gdzie w przypadku rzeźbiarstwa w soli, biegnie granica między sztuką wysoką a ludową nie jest prosta. Specyfika surowca, jakim jest sól, warunkuje formę i technikę rzeźbiarską. O wyborze gatunku soli decyduje temat i wielkość mającej powstać rzeźby. Sól jako materiał rzeźbiarski jest nietrwała i determinuje nierozwiązywalne częstokroć problemy konserwatorskie. Odrębnym zagadnieniem jest wykorzystanie soli jako materiału rzeźbiarskiego przez współczesnych artystów profesjonalnych niemających związków z górnictwem. Jedno z takich dzieł znajduje się w kolekcji Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie. Generalnie jednak sól nie jest popularnym surowcem dla współczesnych artystów, wykorzystują ją jedynie nieliczni. Warto podjąć dalsze badania nad rzeźbiarstwem solnym, które jako część dziedzictwa górnictwa solnego wymaga kompleksowych studiów. Przeprowadzenie interdyscyplinarnych badań powinno przyczynić się do jego popularyzacji oraz objęcia jeszcze lepszą ochroną. Celem nadrzędnym mogłoby być wpisanie rzeźbiarstwa w soli na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO.
XX
The historical development of salt sculpture is associated with the mining tradition. This type of work depended on the development of rock salt mining techniques. It was only possible in the case of underground mines, from which the salt was excavated using traditional “dry” methods. The first sculptural works were made by miners – artistically talented self-taught men. Initially, their sculptures were used to create and ornament underground chapels, which were founded as early as in the seventeenth century in the salt mine in Wieliczka, and subsequently in Bochnia. The beginning of the 20th century is the period of transferring sculptural traditions to the Kaczyce salt mine (Cacica). In the 20th century, salt sculpture also began to develop in the salt mine in Kłodawa. Salt sculptures decorate the underground cathedral in the Realmonte mine in Sicily. Outside Europe, the art of salt sculptures also emerged in the Colombian salt mine in Zipaquira, and the Khwer mine in Pakistan. The tradition of salt carving is still alive. Not only did the miners create work of religious content, but also monuments in honor of famous people from the field of politics, science and art. While analyzing salt sculptures, one can point to the examples that could be classified as both professional and unprofessional art. When it comes to sculpture in salt, the boundary between high and folk art is not easy to be defined. Special features of salt as a material determines the form and technique of sculpturing. The choice of salt type depends on the theme and size of the sculpture. Salt as a sculptural material is not lasting and often causes problems with conservation work that are difficult to be solved. A separate issue is the use of salt as a sculptural material by contemporary professional artists who have no connection with mining. One of such works is a part of the collection of the Museum of Contemporary Art in Krakow (MOCAK). Generally, however, salt is not a popular material for contemporary artists, used only by a few. It is worth undertaking further research on salt carving, which, as a part of the salt mining heritage, requires comprehensive studies. Interdisciplinary research should contribute to its popularization and even better preservation. The main objective could be the inclusion of salt sculpture in the UNESCO World Heritage List.
Celem pracy była ocena porównawcza jakości sensorycznej i wybranych wskaźników fizykochemicznych paluszków słonych, wyprodukowanych przez trzech wybranych producentów A, B i C. Ocenę jakości badanego produktu przeprowadzono na podstawie oceny sensorycznej oraz oznaczenia suchej masy, kwasowości, soli i cukrów ogółem. Wyniki oceny sensorycznej wykazały, że paluszki słone badanych producentów charakteryzowały się cechami sensorycznymi zgodnymi z wymaganiami PN-A-74111:1998. Zawartość suchej masy, soli i kwasowości były zgodne z wymaganiami normy, z wyjątkiem zawartości cukrów w paluszkach, wyprodukowanych przez producenta (A).
EN
The aim of the paper was a comparative assessment of sensory quality and selected physico-chemical properties of salted sticks by produced for three selected producers A, B and C. Assessment of the quality of the investigational product was based on their assessment of: sensory quality and the determination of dry matter, acidity, total salts and sugars. The results of the sensory assessment showed that the salted sticks from the producers under scrutiny were characterised by sensory properties in compliance with the Polish standard. The content of dry matter, salt and acidity were compliant with the standard, with exception of sugar content in sticks produced by the producer's (A).
Graduation towers are wooden frameworks stuffed with blackthorn bundles. Brine is pumped to the top of the towers. Afterwards, the brine flows down on the bundles and drops are formed upon impact with the twigs and branches. The technique results in high evaporation rates due to the enormous surface of the drops, the high air velocity on the drop surfaces, and the dependence of the vapor pressure on the radius of a brine surface. Minerals precipitate as so-called thornstone. Gypsum crystals mostly radiate out from the twigs of the bundles and the surface of the thornstone is comparable with sandroses. A rounding of the crystals is caused by dissolution processes. Samples from the graduation tower in Bad Kösen, Germany, show that the thornstone contains layers of foreign particles, fine-grained carbonates, and sometimes traces of halite. Strontium illustrates that the brine could be evaporated until halite saturation. Due to its high efficiency, the technique made it possible to produce table and pickling salt during the 18th and 19th century, even from low-concentrated brines and under the climatic conditions in Austria, Germany, Poland, and Switzerland. Nowadays, graduation towers are centres of recreation in spa towns. The particle inclusions of the thornstone demonstrate the cleaning of the air. Water evaporation cools the air and the resulting microclimate with fresh, salty aerosols is used for therapeutic inhalations. The trickling of brine creates a relaxing atmosphere and the brines can be used for bath therapies. In addition, the towers are technical monuments, tourist attractions, and event locations. Visitors have the opportunity to learn principles of solution mining and salt processing.
Mineral resources of the Ponidzie region, whose usage played an important role in the economic and cultural history of Poland, or whose geological surveys contributed to the development of geological sciences include: Pińczów limestones, gypsum, sulphur, oil and salt (although salt does not occur in this region). The Pińczów limestones have been commonly used for construction and sculpture since the Early Middle Ages, particularly intense during the Renaissance and Baroque periods as well as in the mid-20th century. Also the tradition of gypsum usage dates back to the beginning of the Polish State, which is proved by Early Medieval monuments in Wioelica. Although the sulphur extraction in the Czarkowy mine took place only during the 19th century, this mine was famous as the only one in the Russian Empire. In turn, the discovery of oil near the village of Wójcza in the second half of the 19th centur, caused geological discussion on the sources of this product in the Fore-Carpathian Depression. However, the most interesting is the salt prospection in the 18th and 19th centuries. Owing to the lack of salt in the region, the survey was not successful, but contributed to the comprehensive geological recognition of the region as well as provided springs of mineral water which are still used or has stimulated growth of unique halophilic plant communities.
Firma KGHM Polska Miedź S.A. eksploatuje w kopalni Polkowice – Sieroszowice, oprócz rudy miedzi, również towarzyszące jej złoże soli kamiennej. Eksploatacja soli kamiennej odbywa się systemem filarowo – komorowym z wykorzystaniem maszyn urabiających do produkcji ciągłej. Dlatego właśnie, bardzo ważne jest zastosowanie urządzeń wychwytujących powstający podczas urabiania pył solny dla zapewnienia zarówno bezpiecznych warunków pracy jak i zwiększenia produktywności. Niniejszy artykuł opisuje proces projektowania, wykonania i uruchomienia na dole kopalni pół-mobilnej stacji odpylającej na sucho, dostarczonej w maju 2013 roku przez firmę CFT GmbH, Gladbeck, Niemcy.
EN
The mining company KGHM Polska Miedź S.A. operates the Polkowice Sieroszowice mine near Lubin, in Poland, where, among copper ore, rock salt is mined. The salt mining is done with the ‘pillar and room’ system by continuous mining. That is why dust removal from the tunnel and keeping the air clean is extremely important both for health and safety at work and for productivity. This paper describes the design and commissioning of a semi-mobile dry dust removal plant for a tunnelling device, which CFT GmbH, in Gladbeck, Germany, delivered in May 2013.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Following the First Partition in 1772, Poland lost the salt mines in Wieliczka, Bochnia and in the territory of Ruthenia to Austria. This was a serious blow to the economy, because since then, it became necessary to import salt, which was primarily taken advantage of by the Royal Prussian Maritime Trading Company (Pruska Kompania Morska) importing it from Austria. King Stanislaw August Poniatowski tried to initiate the exploration and exploitation of salt in the areas where it could be profitable. To this end, he ordered the exploration to Filip Carosi and Stanislaw Okraszewski, among other. The salt-works of the Castellan of Łuków, Jacek Jezierski in the town of Solec, in the Łęczyckie Region, active since 1780, was a private investment. Leopold von Beust's Joint Stock Company obtained salt from a brine near the town of Busko, and The Domestic Persons Company (Kompania z Osób Krajowych) - from a brine in the town of Rączki on Pilica river. In 1782, the King appointed The Ore Commission (Komisja Kruszcowa), consisted of twelve commissioners, in order to conduct the exploration for minerals, including salt, their extraction and further administration. The Crown Treasury Commission (Komisja Skarbu Koronnego), a magistracy dealing with, among others, the economy of the country in a broad sense, was also involved in the exploration and exploitation of salt. At its command, in the summer of 1788, Tadeusz Czacki made a tour of the Kielce region in search of traces of salt. In view of the important events of the Four-Year Sejm (Sejm Czteroletni) and the subsequent loss of independence, the subject of salt exploration had to be abandoned.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This paper analyses the effect of microstructure, mineralogical composition and possible salt contamination on parameters of moisture accumulation and transport. Analysis is done for three types of contemporary and two types of historical bricks.
PL
W artykule przedstawiono wpływ mikrostruktury, składu mineralnego oraz możliwego występowania soli na akumulację i transport wilgoci. Analizy zostały przedstawione dla trzech typów elementów ceramicznych: materiału współcześnie stosowanego oraz dwóch stosowanych w przeszłości.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Through working out a indoor plan of the effects of deicing salt on adhesion properties between asphalt mortar and aggregate, based on innovative experiments with water boiled method to analysis of the effects of deicing salt on adhesion properties between asphalt and basalt and the effects of deicing salt on adhesion properties between SBS modified asphalt and basalt. The results show that specimens have a greater difference in adsorption capacity with the different effect solutions, through the effect of CaCl2�ANC, the adhesion properties of asphalt and mortar and aggregate have been improved to some extent. In addition, through the effect of different deicing salt, the discrete levels of adsorption capacity of specimen different are different, through the effect of CaCl2, adhesion improving while the instability of adsorption capacity have appeared, but NC is relatively stable. Therefore, comprehensive consideration of the appropriate choice of the type of deicing salt can effectively reduce the effects of deicing salt on adhesion properties between asphalt mortar and aggregate.
PL
Artykuł analizuje wpływ soli użytej do odlodzenia na właściwości przyczepności między asfaltem a kruszywem. Odpowiedni dobór soli odmrażającej ma istotny wpływ na tę przyczepność.
Odporność betonów nawierzchniowych na działanie soli odladzających jest jednym z parametrów decydującym o trwałości betonu podczas jego eksploatacji. W Polsce nie ma dotychczas znormalizowanej metody badania odporności betonu nawierzchniowego na działanie środków odladzających. W artykule przedstawiono metodykę badań oraz kryteria oceny odporności betonów na działanie środków odladzających stosowanych w różnych krajach. Szczególną uwagę zwrócono na metodę badania wskazaną w normach PN-EN 1338, PN-EN 1339 i PN-EN 1340 do badania odporności na działanie soli odladzających betonowych prefabrykatów drogowych.
EN
Resistance of concrete pavments to the de-icing salt is one of the parameters for concrete durability. In Poland there is not any standardized method of testing concrete resistance to the de-icing. The article presents the research methodology and criteria for evaluation of concrete resistance to de-icing agents used in different countries. Particular attention was paid to the test method indicated in the standards PN-EN 1338, PN-EN 1339 and PN-EN 1340 for testing resistance to de-icing salts.
Jedną z przyczyn nadciśnienia tętniczego jest nadmierne spożycie sodu. Głównym źródłem sodu w diecie jest sól kuchenna (chlorek sodu) stosowana w domu do dosalania potraw oraz produktów przetworzonych, solonych ze względów technologicznych i smakowych. Obniżenie zawartości chlorku sodu w produktach nie jest proste, gdyż sól odgrywa istotną rolę w technologii przetwarzania żywności i trudno ją zastąpić. Nadaje smak, ma działanie utrwalające, wpływa na teksturę wyrobów mięsnych, umożliwia prawidłowy przebieg fermentacji i tworzenia ciasta, ułatwia też wytwarzanie serów. Mimo wszystko producenci żywności, mając na uwadze zalecenia żywieniowe, wytwarzają produkty spożywcze i przyprawy ze zmniejszoną zawartością chlorku sodu - sól kuchenną, przyprawy smakowe, pieczywo, wędliny, sery oraz zupy w proszku, sosy, chipsy, snacki. Zmniejszenie dodatku soli do przetworzonych produktów może być skuteczną metodą obniżenia spożycia sodu i szansą na zmniejszenie zachorowań na nadciśnienie tętnicze oraz choroby będące jego następstwem. Musi to być połączone z odpowiednią edukacją konsumentów.
EN
The main cause of hypertension is the excessive intake of sodium. The main sources of dietary sodium include various processed food products which require the addition of salt for technological reasons. Reducing the sodium chloride content in these products is not easy, because salt plays an important role in the food-processing technologies and so, it is difficult to be replaced. Salt gives the taste, prolongs durability, affects the texture of the meat, and ensures proper fermentation and creation of the dough; it also facilitates the production of cheese. Nonetheless, in response to nutritional requirements, food manufacturers produce more and more foods and spices with a reduced content of sodium chloride - table salt, spices, bread, meat products, cheeses and instant soups, sauces, crisps, snacks. Reducing the salt content in processed food products might be an effective method of reducing sodium intake and, maybe, a way to lower hypertension incidence rate. This, however, has to be combined with an adequate education of the consumers.
Zasolenie gleb, związane z zimowym utrzymaniem dróg, w ujęciu prawnym nie jest zanieczyszczeniem. Nie obowiązują w naszym kraju wartości graniczne (standardy) dla stężenia soli w glebie. Nie ma więc także obowiązku usuwania jej nadmiaru z gleby. A nie ulega przecież wątpliwości, że jej stosowanie jest istotnym obciążeniem środowiska oraz że jego skutki są znaczące i widoczne, zwłaszcza w kondycji drzew i krzewów rosnących w pasie drogowym.
Krystalizacja soli rozpuszczonej w cieczy porowej wpływa niekorzystnie na trwałość materiałów budowlanych. W poniższej pracy przedstawiono analizę eksperymentalną i teoretyczną tego zagadnienia. Zaprezentowano wyniki badań doświadczalnych, w których zmierzono zmiany temperatury podczas procesów krystalizacji i rozpuszczania się soli. Opracowano również model matematyczny i program komputerowy służący do analizy transportu energii, soli i wilgoci. Podczas modelowania uwzględniono kinetykę przemiany fazowej soli. Wytrącona sól wpływa na zmianę struktury wewnętrznej porów: porowatość, rozkład wielkości porów, przepuszczalność. Procesy krystalizacji i rozpuszczania wytrąconej soli są procesami odpowiednio egzo- i endotermicznymi. Podczas rozwiązywania modelu teoretycznego wykorzystano standardowe procedury numeryczne - MES do obliczenia całek przestrzennych oraz MRS do wyznaczenia całek czasowych. Symulacje komputerowe krystalizacji soli wykonano dla trzech różnych równań opisujących kinetykę przemiany fazowej. Dysponując wynikami eksperymentalnymi dla siarczanu sodu wyznaczono, przez rozwiązanie zagadnienia odwrotnego, współczynniki materiałowe występujące w równaniu kinetyki przemiany fazowej.
EN
Water and salt are wildly recognized as major factors of porous materials damage, therefore a lot of experimental and theoretical studies are devoted to them. One of the most adverse phenomenon which is related to the salt and moisture presence in the pore system of building materials is salt crystallization. The experimental setup was constructed to measure the changes of temperature due to the crystallization/dissolution process. The mathematical model of salt, moisture and energy transport was derived and based on it the computer code was developed. The salt phase change kinetics is taken into account while modelling. The crystallization process itself changes the internal structure of porous medium e.g. porosity, permeability, which must be taken into account while modelling the transport phenomena. Additionally the heat is released or consumed during the crystallization/dissolution process. To solve the set of governing, differential equations the finite element and finite difference methods are used. Salt phase change was calculated using three different rate laws. The comparison of experimental data and numerical results is presented for cooling-warming of brick containing sodium sulphate.
W ostatnich latach nasiliła się degradacja drzewostanów miejskich, szczególnie przyulicznych. Jednym z tego powodów jest nadmierne zasolenie siedlisk przyulicznych, wynikające w znacznym stopniu z chemicznego odladzania jezdni.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Modeling energy transfer in salt-affected monumental building walls requires knowledge of heat, salt, and water interaction. Effective thermal conductivity is a very important parameter in the thermal performance analysis of building walls. In this paper the effect of soluble salts on the effective thermal conductivity of porous materials is investigated and the MAXWELL-EUCKEN model is evaluated.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.