Ekonomia instytucjonalna pojawiła się w Stanach Zjednoczonych już ponad sto lat temu. Amerykańscy ekonomiści w odróżnieniu od europejskich w małym stopniu koncentrowali uwagę na rozważaniach teoretycznych, natomiast intensywniej skupiali się na wyciąganiu wniosków, które mogły mieć praktyczne zastosowanie w polityce gospodarczej. Logistyka w ujęciu instytucjonalnym wiąże się z aspektem organizacyjnej integracji działań (czynności) logistycznych, a w gospodarce narodowej funkcjonuje w postaci kilku strategii. Głównymi wyznacznikami jej działania są zespoły metod i teorii, które odgrywają w logistyce istotną rolę. Celem artykułu jest rozpoznanie i analiza wpływu ekonomicznych determinant funkcjonowania logistyki w gospodarce narodowej w ujęciu ekonomii instytucjonalnej. Głównym problemem badawczym artykułu jest próba znalezienia odpowiedzi na pytanie: „Jakie ekonomiczne determinanty decydują o funkcjonowaniu logistyki w gospodarce narodowej?”.
EN
Institutional economics appeared in the United States over a hundred years ago. American economists, unlike European economists, focused their attention to a small extent on theoretical considerations, while they focused more intensively on drawing certain conclusions that would have practical application in economic policy. In institutional terms, logistics is associated with the aspect of the organizational integration of logistic activities, and in the national economy it functions according to several strategies. The main determinants of its operation are sets of methods and theories, which play an important role in logistics. The aim of the article is to identify and analyze the impact of economic determinants of logistics functioning in the national economy in the approach of institutional economy. The main research problem of the article is an attempt to answer the question: "What economic determinants determine the functioning of logistics in the national economy?".
The planned incorporation into the Polish legal system in the near future and, consequently, the introduction of Companies Investing in Real Estate Leasing or Rental (FINN) into the Polish capital market will result in an institutional change within the financial system. Similarly to closed-ended investment funds and real estate joint-stock companies, the FINN companies will specialize in investing capital in the residential real estate market, and later perhaps also in the commercial real estate market. The principles of FINN’s activities included in the legislative draft are modelled directly on the legal regime of the Real Estate Investment Trust (REIT), therefore, they will be subject to numerous prohibitions and limitations, introducing organizational controls and restrictions to the investments, which however is rationally justified. These procedures aim at creating an entity with a structure of a relatively neutral, passive real estate broker or intermediary, focused solely on generating benefits for investors-shareholders. The initiation of the FINN market in Poland, and thus the scale of the ensuing institutional change, will be determined by the inclination of joint stock companies from the WIG-Nieruchomości index (Warsaw Stock Exchange Real Estate Index) to transform into FINN companies. In turn, this inclination will be determined by the conditions of institutional change – mostly of a legislative and market-driven character. With this in mind, the aim of this study is to conduct a preliminary analysis of the conditions of institutional change and present a forecast of the development potential of the WIG-Nieruchomości companies, which, due to their very similar scope and form of activity, constitute the main functional basis for the emergence of the FINN market as a new, separate segment of the capital market in Poland.
PL
Planowana w nieodległej przyszłości inkorporacja do polskiego systemu prawnego, a w konsekwencji wprowadzenie na polski rynek kapitałowy Firm Inwestujących w Najem Nieruchomości (FINN) spowoduje w systemie finansowym zmianę instytucjonalną. FINN - podobnie jak zamknięte fundusze inwestycyjne oraz nieruchomościowe spółki akcyjne - będą specjalizować się w inwestowaniu kapitału na rynku nieruchomości mieszkaniowych, a w późniejszym okresie być może również na rynku nieruchomości komercyjnych. Znajdujące się w projekcie legislacyjnym zasady działalności FINN są wzorowane bezpośrednio na reżimie prawnym Real Estate Investment Trust (REIT), czyli będą one obciążone wieloma zakazami i limitami wprowadzającymi ograniczenia o charakterze organizacyjnym i inwestycyjnym, ale ma to racjonalne uzasadnienie. Zabieg taki ma na celu stworzenie podmiotu o konstrukcji względnie neutralnego, pasywnego pośrednika na rynku nieruchomości, nastawionego wyłącznie na generowanie korzyści dla inwestorów-akcjonariuszy. O inicjacji rynku FINN w Polsce, a tym samym o skali zaistniałej zmiany instytucjonalnej zadecyduje skłonność spółek akcyjnych z indeksu WIG-Nieruchomości do przekształcania się w FINN. A skłonność tę determinować będą warunki zmiany instytucjonalnej - głównie o charakterze legislacyjnym i rynkowym. Toteż celem opracowania jest wstępna analiza uwarunkowań zmiany instytucjonalnej oraz prognoza potencjału rozwoju spółek WIG-Nieruchomości, stanowiących - ze względu na bardzo zbliżony zakres oraz formę działalności - podstawowe zaplecze funkcjonalne dla powstania rynku FINN, jako nowego, odrębnego segmentu rynku kapitałowego w Polsce.
Teoria ekonomii jest nauką społeczną. U jej podstaw znajdują się różne koncepcje człowieka gospodarującego, kierującego się w swym postępowaniu tak interesami, instynktami jak i wartościami. Znajduje to wyraz w takich koncepcjach jak np. homo oeconomicus, homo contractor czy „homo agens – institutionalist”. W ramach nowej ekonomii instytucjonalnej (NEI) wyróżnić należy różnego rodzaju teorie w ramach dwóch podstawowych nurtów: nowego instytucjonalizmu i neoinstytucjonalizmu. Nurty te przywiązują główną uwagę do mechanizmów adaptacji, a nie do zagadnień efektywnej alokacji zasobów i optymalizacji. Sprzyja temu łączne ujmowanie czynników ekonomicznych i społeczno -politycznych. Poszczególne teorie NEI zwracają uwagę na rolę tak instytucji formalnych, nieformalnych i instytucji – organizacji. Szczególnie duże jest tu znaczenie teorii praw własności, teorii kontraktów, teorii kosztów transakcyjnych, teorii zmian instytucjonalnych, teorii podejmowania decyzji kolektywnych, teorii regulacji i innych. Istotny wpływ na procesy syntezy instytucjonalnej i tworzenie ekonomii instytucjonalnej wywierają tacy autorzy jak D. North, G. Hodgson, E. Ostrom, O. Williamson i wielu innych. Dorobek różnych nurtów ekonomii instytucjonalnej stopniowo pozwala przezwyciężać takie ograniczenia badawcze w ekonomii głównego nurtu jak np.: indywidualizm metodologiczny, koncepcja reprezentatywnego podmiotu, idea jednej równowagi jako atraktora, założenie pełnej informacji, niskie koszty transakcyjne czy silna wersja hipotezy racjonalnych oczekiwań podmiotów gospodarczych. Wskazuje się także na wady ujęć czysto, modelowych o dużym stopniu sformalizowania i o uniwersalnych, ponadczasowych prawidłowościach oraz przyjmowanie założeń coraz bardziej odległych od zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej. Z drugiej strony niedostatek w rozwoju procesów modelowania stanowi słabszą stronę różnych nurtów ekonomii instytucjonalnej.
EN
The theory of economics is a social science. It is based on various concepts of the economic man, who is guided by his interests in business, instincts and values. This is reflected in such concepts as for example homo oeconomicus, homo contractor or “homo agens – institutionalist”. As part of the new institutional economy, different kinds of theories should be distinguished within the framework of two basie trends: new institutionalism and neo-institutionalism. These trends pay close attention to the mechanisms of adaptation, and not to the issues of effective allocation of resources and optimisation. The combined recognition of economic and socio-political factors favours this. Individual theories of NEI draw attention to the role offormal and informal institutions and institutions – organisation. The significance of the theory ofproperty rights, the theory of contracts, the theory of transaction costs, the theory of institutional changes, the theory of collective decision- making, the theory of regulation and others are particularly significant. The authors such as D. North, G. Hodgson, E. Ostrom, O. Williamson and many others exert a significant influence on the processes of institutional synthesis and creation of institutional economics. The achievements of various trends in institutional economics gradually overcome such research limitations in mainstream economics such as, methodological individualism, the concept of a representative subject, the idea of one balance as an attractor, the assumption of fuli information, Iow transaction costs or a strong version of the rational expectations of business entities. It also points to the disadvantages of purely model conceptualisations with a high degree offormalisation and universal, timeless regularities as well as assumptions that are increasingly distant from the changing economic reality. On the other hand, the deficiency in the development of modeling processes is the weaker side of the various trends in institutional economics.
Artykuł stanowi analityczne studium zmian charakteru współczesnej logistyki. Rozważania zostały skoncentrowane na rozpoznaniu współczesnej wielowymiarowości logistyki jako dyscypliny wiedzy oraz zbioru praktycznych działań. Dokonano tego przywołując dorobek nowej ekonomii instytucjonalnej. Kwestia wielowymiarowości logistyki rozpatrzona została przez pryzmat elementów strukturalnych paradygmatu ekonomiki instytucjonalnej, to jest „ceremonii społecznych”, „technologii”, „filozofii” oraz „środowiska” otoczonego własnym „pasem bezpieczeństwa”, będącego ich otoczeniem. Charakterystyka została oparta na przypisanym im zbiorze zasadniczych wyznaczników. Takie podejście ma argumenty w przeszłości i w teraźniejszości.
EN
The article “An attempted neo-institutional look at the multi-dimensionality of modern logistics” is an analytical study of changes in the nature of modern logistics. Note that the discussion was focused on the identification of modern multidimensional logistics as a discipline of knowledge and a set of practical actions. This was done recalling the achievements of the new institutional economics. The issue was considered as multidimensional logistics through the prism of structural elements of the paradigm of institutional economy, it is “social ceremony”; “technology”; “philosophy” and “environment” surrounded by their own “safety belt” which is their surroundings. Characterisation was done on the basis of their assigned set of fundamental determinants. This approach has produced arguments in the past and in the present.
Z własnego doświadczenia i studiów dysponuję informacją o roli logistyki w życiu doczesnym człowieka i wspólnoty, zwłaszcza żołnierskiej. Mam głęboki szacunek do sucharów i próbuję zrozumieć nawet nanomikroekonomikę. W obecnej sytuacji „wielowymiarowości” logistyki proponuję uszanować rolę redukcji ofert składanych przez teoretyków naszej praktyce. Opowiadam się za korzystaniem z metodologii i ekonomiki instytucjonalnej, a przede wszystkim z ofert lingwistyki. Sygnalizuję pożytek z poznania „teorii instytucjonalnych nominacji”, która ułatwi nam wciąż aktualne spory o pochodzenie nazwy „logistyka” i prezentację obiektu istniejącego zaiste tylko w przestrzeni nieskończenie wielowymiarowej. Skupiłem uwagę na jednej ze struktur lingwistycznych, która daje się adaptować jako narzędzie analizy aktualnej wiedzy logistycznej. Chodzi o przejrzystość układu „jądro - dwie powłoczki” i unikanie „pułapek” metodologicznych. Zwróciłem m.in. uwagę na obserwowaną i u naszych logistyków nieporadność w definiowaniu obiektów na potrzeby praktyki i teorii.
EN
Experience and studies give me information about the role of logistics in the existence of man and community, especially a soldier`s. I hold military biscuits and the modern introduction to nanomicroeconomics in high esteem. In the present situation of “multidimentional logistics”, I offer to respect the reduction of ideas addressed to our practice. It will be better to theorise. I accept the exploration of methodology and institutional economics and especially offer teach out from linguistics. I point out the big profit from “institutional nomination theory” to facilitate a dispute about the name “logistics” and put forward a presentation of an object that exists in the multidimensional area. I focused my attention on one linguistic structure, with the ability to be adapted as a tool for analysis of actual logistics knowledge. It concerns the transparency of the “nucleus - two pillowcase” system and escaping methodological “traps”. Among other things, I focused my attention on the ineptitude in defining objects for praxis and theory in our logistics.
Artykuł zatytułowany „Kontrowersje i dylematy rozwiązania problemu bezpieczeństwa ekonomicznego w Polsce” identyfikuje i charakteryzuje kontrowersje i dylematy, które rodzi problem bezpieczeństwa ekonomicznego państwa w warunkach współczesnego rozwoju gospodarki światowej. Spojrzenie na nie z punktu widzenia nowej ekonomii instytucjonalnej pozwala na wyróżnienie trzech istotnych otwartych podzbiorów, pozostających między sobą w ścisłych więzach współzależnościowych. Pierwszy ma charakter metodologiczny; drugi wyrasta z podłoża zmian generowanych przez procesy globalizacji i regionalizacji; trzeci zaś jest pokłosiem zmian cywilizacyjnych dokonujących się w świecie technologii i organizacji działalności gospodarczej oraz postaw ludzkich i społecznych.
EN
The article titled ‘Controversies and Dilemmas on Solving the Issue of Economic Security’ identifies and characterises controversies and dilemmas which raise the issue of economic security of a country in the conditions of contemporary development of the world economy. This detailed look, from the point of view of new institutional economy, allows three important subsets to be distinguished, those which are open as well as those which remain in strict correlation to each other. The first one is of a methodological nature; the second one derives from the area of changes generated by the processes of globalisation and regionalisation; the third one is the aftermath of civilisational changes taking place in the world of technology and organisation of business activities, as well as human and social attitudes.
Nauka ekonomii ma pokazać, w jaki sposób gospodarować zasobami środowiska (zarówno materialnymi, jak i niematerialnymi) tak, aby w długim okresie generowały one jak największe korzyści dla ludzkości. Jednakże niewiele teorii ekonomii uwzględnia aspekty środowiskowe, co powoduje, że większość decyzji gospodarczych jest podejmowana z pominięciem tych zagadnień. Celem niniejszego opracowania jest zwięzłe przedstawienie analizy porównawczej dorobku teorii ekonomii w zakresie rozwiązywania problemów środowiskowych, które pomoże odpowiedzieć na pytanie, czy problemy ochrony środowiska są wystarczająco poruszane w teorii ekonomii oraz jakie kierunki rozwoju tej nauki dają szansę na większe upowszechnienie tych zagadnień.
EN
Economy as a science of resources management (including natural ones) has an essential influence on the development of environmental protection. Thus, it is necessary to ask whether the current theory of economy is able to justify the need for environmental protection or whether, within its framework, it is necessary to look for new solutions which will allow to identify such evidence? The article is a synthetic presentation of the contemporary theory of economy in the field of environmental protection which can help assess the influence of different economic trends on the development of this issue. In consequence, it may be concluded that the leading economic trends regard natural resources as a marginal issue. Thus, it is important to look for a new direction, the so-called third way. The quoted theories show that the third way may comprise environmental economy, institutional economy, postindustrial economy or a theory based on physics.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.