Pozycja węgli brunatnych na tle geosynoptyki utworów trzeciorzędowych województwa łódzkiego

• Autorzy: Trzepierczyński J.

Warianty tytułu

EN

Brown coal setting in a view of geosynoptics of the tertiary deposits in Łódź voivodeship

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Utwory trzeciorzędowe tworzą pokrywę miąższości kilkudziesięciu metrów w częściach południowo-zachodniej i północno-wschodniej województwa łódzkiego. Miąższość ta wzrasta w rowach tektonicznych i ponad wysadami solnymi czyli w obszarach występowania złóż węgla brunatnego. Rozpoznanie budowy geologicznej ze względu na złoża węgla brunatnego jest tak szczegółowe, że wyklucza możliwość odkrycia nowych złóż. W związku z tym w artykule podnosi się potrzebę bardziej racjonalnego wykorzystania węgla brunatnego nie tylko dla potrzeb przemysłu energetycznego, ale również poprzez wysoko zaawansowane technologie przemysłu chemicznego. Zadanie to jest możliwe do zrealizowania ponieważ w województwie łódzkim energię cieplną uzyskaną ze spalania węgla brunatnego można częściowo zastąpić energią z wód geotermalnych.

EN

Tertiary deposits form the cover of several dozen meters thickness in south-western and north-eastern parts of Łódż voivodeship. Thickness increases in tectonic troughs and over salt diapir, that means in the brown coal deposits. Geological setting in the territory of brown coal deposits occurence is satistied enough to recognize any new ones. In this article attantion is paid to more sensibly utilization of brown-coal for power industry as well as for high advanced technology of chemical industry. The task is possible to realize because there is high potential of energy of geothermal waters in Łódź voivodeship.

Słowa kluczowe

PL

węgiel brunatny; geosynoptyka; trzeciorzęd; energia cieplna; wody geotermalne; województwo łódzkie

EN

brown coal; geosynoptics; Tertiary; thermal energy; geothermal reservoir; Łódzkie Voivodeship

• Wydawca: Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
• Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
• Rocznik: 2001
• Tom: R. 40, nr 2
• Strony: 3--12
• Opis fizyczny: Bibliogr. 49 poz., rys., tab.

Twórcy

autor

Trzepierczyński J.

• Uniwersytet Śląski Katedra Geologii Podstawowej, 41-200 Sosnowiec

Bibliografia

• [1] BARANIECKA M.D., 1979 — Objaśnienia do Mapy Geologicznej Polski 1:200 000, ark. Płock, s. 91.
• [2] BARANOWSKI J., MAŃKOWSKA A.. 1979 — Objaśnienia do Mapy Geologicznej Polski 1: 200 000, ark. Kalisz, s. 47.
• [3] BIENIEWSKI J., 1962 — Problemy geologiczne złoża węgla brunatnego Rogóźno. Węgiel Brunatny R. 4 nr 1.
• [4] BOLEWSKI A. (red), 1981 — Węgiel brunatny. Surowce Mineralne Świata, s. 255.
• [5] CHĘCIŃSKI J., 1957 — Uproszczona dokumentacja geologiczno-technologiczna zasobów złóż ceramiki budowlanej cegielni Dąbrówka, miejscowość Dąbrówka, powiat Łódzki, woj. łódzkie. Centr. Arch. Geol. Inst. Geol., Warszawa.
• [6] CIUK E., 1963 — Sprawozdanie z prac geologiczno-poszukiwawczych węgla brunatnego w rejonie Złoczewa. Centr. Arch. PIG, Warszawa.
• [7] CIUK E., 1965 — Złoże węgla brunatnego w okolicy Złoczewa w województwie łódzkim. Kwart. Geoi. t. 9, z. 2, s. 416-417.
• [8] CIUK E., 1970 — Schematy litostratygraficzne trzeciorzędu Niżu Polskiego. Kwart. Geol. t. 14, nr 4.
• [9] CIUK E., 1975 — Geologiczne podstawy realizacji inwestycji bełchatowskiej. Sympozjum nt.: Bełchatowskie Zagłębie Węglowe, Łódź 14-15 kwietnia 1975.
• [10] CIUK E., MARZEC M., 1960 — Dokumentacja geologiczna złoża węgla brunatnego Rogóźno w kategorii C2. Centr. Arch. Geol. PIG, Warszawa.
• [11] CIUK E., PIWOCKI M., 1980 — Geologia trzeciorzędu w rowie Kleszczowa i jego otoczeniu. Przewodnik LII Zjazdu PTG, Bełchatów 11-14 września 1980, s. 56-70.
• [12] CIUK E., PIWOCKI M., 1990 — Map of brown coal deposit sand prospect areas in Poland 1 : 500 000, Wyd. Geol., Warszawa.
• [13] DECZKOWSKI Z., 1977 — Budowa geologiczna pokrywy permsko-mezozoicznej i jej podłoża we wschodniej części monokliny przedsudeckiej (obszar kalisko-częstochowski). Prace IG T. LXXXII, s. 56.
• [14] GABZDYL W., 1994 — Geologia złóż węgla. Polska Agencja Ekologiczna, s. 399.
• [15] GŁAZEK J., SZYNKIEWICZ A., 1980 — Kras między Pilicą a Wartą i jego praktyczne znaczenie. Przewodnik LII Zjazdu PTG, 11-14 września 1980, s. 84-99.
• [16] GOTOWAŁA R., 1999 — Przedmłodoalpejska tektonika obszaru rowu Kleszczowa. Mat. kont.: Młodoalpejski rów Kleszczowa: rozwój i uwarunkowania w tektonice regionu. Konf. nauk. PTG - Sekcja Tektoniczna, Uniw. Wrocł., ING, Uniw. Śl., KGP, s. 7-21.
• [17] GOTOWAŁA R., HAŁUSZCZAK A., 1999 — Pozycja i główne etapy młodoalpejskiego rozwoju rowu Kleszczowa w świetle badań mezostrukturalnych w odkrywce KWB „Bełchatów" i numerycznej analizy wyników wierceń. Ibidem, s. 23-37.
• [18] JURA D., KUZAK R., TRZEPIERCZYŃSKI J., 1999 — Powierzchnia podmioceńska w rejonie rowu Kleszczowa (ark. Częstochowa 1:200 000). Ibidem, s. 59-67.
• [19] KASIŃSKI J.R., CZARNECKI L., FRANKOWSKI R., PIWOCKI M., 2000 — Geology of the Bełchatów lignite deposit and environmental impact of exploatation. w: Guide to Field Trips 4th European Coal Conference, PIG, s. 40-65.
• [20] KASIŃSKI J., PIWOCKI M., 1999 — Tertiary tectonic troughs in the Polish Lowlands. Abstract, Technika Poszukiwań Geologicznych. Geosynoptyka i Geotermia, nr 1, s. 57.
• [21] KOTYZA J., JASZCZUR L., 1999 — Warunki występowania wód geotermalnych oraz zawarte w nich zasoby energii cieplej pod gminami: Galewice, Krośniewice, Poddębice, Radomsko, Sokolniki i Stryków. VII Kurs PSG nt.: Rola geosynoptyki i geotermii w strategii zrównoważonego rozwoju Polski do roku 2025, Łódź 21 czerwca 1999, s. 79-91.
• [22] KOSSOWSKI L., 1962 —Dokumentacja geologiczna złoża węgla brunatnego Rogóźno. Kategoria C1 Centr. Arch. Geol. PIG, Warszawa.
• [23] KRUSZEWSKI T., 1966 — Charakterystyka petrograficzno-chemiczna minerałów węglanowych występujących poniżej pokładu dolnego w złożu węgla brunatnego Rogóźno. Prz. geol., nr 11, s. 492-493.
• [24] KRUSZEWSKI T., 1968 — Principes pétrographiques des tentatives de la classification gémétique des lignites du Miocéne Continental de Pologne. 23 Intern. Geol. Congr. v. 11, Praque.
• [25] KUTEK J., GŁAZEK J., 1972 — The Holly Cross area, Central Poland in the Alpine cycle. Acta Geol. Pol. v 22, nr 4.
• [26] KUHL J., KRUSZEWSKI T., 1965 — Petrographische Untersuchungen der schwefel - und salzhaltigen Braunkohle von Rogóźno bei Łódź (VR Polen). Freiberger - Forsch H., C., nr 189, Leipzig.
• [27] LISZKOWSKI J., 1996 — Poligeneza rzeźby obszarów wyżynnych Polski w świetle analizy reliktowych pokryw wietrzeniowych. Acta Geogr. Łódź, nr 71, s. 165-179.
• [28] MAKOWSKA A., 1974 — Objaśnienia do Mapy Geologicznej Polski 1 : 200 000, ark. Skierniewice, s. 61.
• [29] MATL K., 1991 — Budowa geologiczna małych, przypowierzchniowych złóż węgla brunatnego. Gospodarka Surowcami Mineralnymi, t. 7, z. 2, Wyd. CPPGSMiE, PAN, s. 267-290.
• [30] MATL K., WAGNER M., 1991 — Wykształcenie petrograficzne węgla z kilku wybranych małych złóż węgla brunatnego. Ibidem, s. 317-328.
• [31] MROZEK K., 1980 — Prace przemysłu naftowego związane z heterogenicznym rowem Bełchatowa. Przewodnik LII Zjazdu PTG, Bełchatów 11-14 września 1980, s. 170-174.
• [32] PAULO A., 1991 — Gospodarka złożami węgla brunatnego w Polsce w latach 1960-1988. Gospodarka Surowcami Mineralnymi, t. 7, z. 2, Wyd. CPPGSMiE, PAN, s. 291-315.
• [33] PIWOCKI M., 1962 — Sprawozdanie z prac geologiczno-poszukiwawczych węgla brunatnego w rejonie Rogów-Łyszkowice-Skierniewice (woj. łódzkie) wykonanych w latach 1960-1961. Kwart. geol. t. 6, nr 4, s. 754-755.
• [34] PIWOCKI M., 1964 — Trzeciorzęd między Rogowem, Skierniewicami i Rawą Mazowiecką, Kwart. geol. t. 8, nr 3.
• [35] PIWOCKI M., 1966 — Zarys budowy geologicznej i węglonośności trzeciorzędu okolic Rogowa, Skierniewic i Rawy Mazowieckiej. Biul. Inst. Geol. nr 202.
• [36] PIWOCKI M., 1987 — Charakterystyka chemiczno-technologiczna głównych grup trzeciorzędowych węgli brunatnych w Polsce. Biul. Inst. Geol. 357, s. 41-60.
• [37] POŻARYSKI W., 1970 — Rowy tektoniczne kimeryjskie na tle ewolucji strukturalnej Niżu Polskiego. Kwart. geol. t. 14, nr 2.
• [38] RÓŻYCKI F., 1949 — Torf i węgiel brunatny na terenie Łodzi. Spraw. Łódzk. Tow. Nauk. t. 3, z. 1.
• [39] SOKOŁOWSKI J., 1990 — Geologia regionalna i złożowa Polski. Wyd. Geol., s. 339.
• [40] SOKOŁOWSKI J., 1999 — Rola geosynoptyki i geotermii w zrównoważonym rozwoju Polski. VII Kurs PSG nt.: Rola geosynoptyki i geotermii w strategii zrównoważonego rozwoju Polski do roku 2025. Łódź 21 czerwca 1999, s. 79-91.
• [41] SOKOŁOWSKI J., 2000 — Rola energii geotermalnej w strategii zrównoważonego rozwoju kraju i ochronie klimatu. Konf. nauk. Rola odnawialnych źródeł energii w strategii zrównoważonego rozwoju kraju. Łódź, 18-19 września 2000, s. 73-85.
• [42] TRZEPIERCZYŃSKI J., 1985 — Struktury podłoża waryscyjskiego na północ od Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Prz. geolog. nr 8.
• [43] TRZEPIERCZYŃSKI J., 1987 — Tektonika paleozoiku w strefie granicznej podłoża monokliny przedsudeckiej i śląsko-krakowskiej. Biul. IG, nr 357, s. 61-95.
• [44] TRZEPIERCZYŃSKI J., 1999 — Geosynoptyka megakompleksów kenozoicznego i mezozoicznego województwa łódzkiego. VII Kurs PSG nt.: Rola geosynoptyki i geotermii w strategii zrównoważonego rozwoju Polski do roku 2025. Łódź 21 czerwca 1999, s. 31-49
• [45] TRZEPIERCZYŃSKI J., 2000a — Cele i zadania geosynoptyki w administracji publicznej. Technika Poszukiwań Geologicznych. Geosynoptyka i Geotermia, s, 3-10.
• [46] TRZEPIERCZYŃSKI J., 2000b — Geosynoptyczne uwarunkowania wykorzystania energii geotermalnej w województwie łódzkim. Ibidem, s. 161-166.
• [47] TRZEPIERCZYŃSKI J., JURA D., 1986 — Mapa Geosynoptyczna Polski. Mapa geologiczno-strukturalna powierzchni podkenozoicznej (ark. Częstochowa 1:200 000, mat. podst. 1:50 000). Arch. Uniw. Śl., PGA, Kraków.
• [48] WOJTOWICZ E., ZIEMBIŃSKA M., 1965 — Wyniki petrograficznych i palinologicznych badań węgli brunatnych ze złoża w okolicy Złoczewa. Kwart. geolog. t. 9, z. 2, s. 415-416.
• [49] ZYCHIEWICZ Z., 1953 — Dokumentacja geologiczna złoża węgla brunatnego w Rogowie. Centr. Arch. Geolog. PIG, Warszawa.