Opracowanie jest próbą ustalenia przestrzennej zmienności opadów atmosferycznych na obszarze Łodzi, w jej granicach administracyjnych, a równocześnie częścią większego projektu zmierzającego do opracowania zintegrowanego modelu odpływu rzecznego w warunkach silnej antropopresji. Do realizacji tego zadania, posłużono się danymi zarejestrowanymi w latach 2010–2012 przez różne instytucje działające w obrębie aglomeracji (rys. 1). Pozyskane szeregi cechowała jednak nieciągłość oraz istnienie błędów o różnej genezie i o różnym charakterze. Dlatego pierwszym zadaniem było wykrycie i uzupełnienie braków pomiarów lub ich poprawienie. Ostatecznym celem prezentowanego opracowania było uzyskanie sekwencji map obrazujących przestrzenne zróżnicowanie opadów w poszczególnych latach trzylecia 2010–2012 oraz ich średnich sum rocznych w tym okresie, co ma pozwolić na określenie przestrzennej zmienności dostawy wody do powierzchni terenu. Efektem była sekwencja map przedstawiających przestrzenne zróżnicowanie opadów atmosferycznych na obszarze miasta w poszczególnych latach okresu (rys. 3), średnich sum opadów (rys. 4), maksymalnych dobowych sum opadów (rys. 5), maksymalnych godzinowych sum opadów (rys. 6) oraz liczby dni z opadem >0,1 mm (rys. 7) w badanym okresie.
EN
This study is an attempt to determine the spatial variability of precipitation in the city of Lodz, within its administrative boundaries, and it’s a part of the larger project, which aims to develop an integrated river outflow model under a strong anthropopressure. Therefore, the hydrologic year was taken (from November 1 to October 31). To accomplish this task, the data recorded in 2010–2012 by various institutions operating within the agglomeration were used (fig. 1). Data strings from 24 rain gauges were used. However, the obtained sequences were characterized by discontinuity and the existence of various origin errors and different character. Therefore, the first task was to detect and fill the measurement gaps or to correct them. The ultimate aim of the present study was to obtain a cartographic representation of the spatial variability of precipitation in each year of the period 2010–2012 (fig. 3) and their average annual throughout this period (fig. 4), which made it possible to determine the spatial variability of water flow to the surface. Figs. 5 and 6 represent respectively the maximum daily rainfall and maximum hourly rainfall recorded in the investigated three-year period. Fig. 7 shows the average annual number of days with precipitation in the city area. Despite the very dense measurement network (which continues to be expanded) and a very high resolution of data, it was a difficult task, which required multi-step preparation and verification procedures. Data strings were incomplete or affected by errors of various kinds. One must therefore be aware of the imperfections of data collected automatically. Studies on spatial distribution of precipitation, their duration and intensity can be used to understand the causes and learn the scope of urban flooding. Creation of storm sewers control system which reacts in real-time to readings of automatic stations will avoid future losses related to sudden urban floods.
W artykule omówiono kilka zagadnień dotyczących roli warunków fizjograficznych w procesie obiegu wody i migracji innych substancji w obrębie małej zlewni położonej w strefie podmiejskiej dużego miasta (Łodzi). Opisu dokonano w dwu zasadniczych aspektach: formowania odpływu i kształtowania retencji. Wyniki dotyczą w szczególności roli: rzeźby terenu (nachyleń stoków), przepuszczalności gruntu oraz podatności terenu w procesie formowania różnych form odpływu. W odniesieniu do retencji, omówiono problemy retencji powierzchniowej, w tym koryt i zbiorników wodnych, pojemności wodnej ryzosfery (strefy korzeniowej roślin) oraz zasobów wód podziemnych. Szczególnie dużo uwagi poświęcono zagadnieniom prezentacji i analizy zmienności przestrzennej wymienionych cech zlewni. Do ich zobrazowania wykorzystano mapy rastrowe oparte o siatkę pól elementarnych (rys. 3–11).
EN
In the article some problems connected with the role of physiographical conditions in water circulation process and migration of substances within a little drainage basin situated on the outskirts of a large town (Łódź) were discussed. The description was given in two basic aspects: runoff forming and retention shaping. The results referred especially to the role of relief of the Earth’s surface (inclination of slopes), soil permeability and ground susceptibility to shaping the runoff forms. As regards water retention, surface retention of channels and waterbodies, water capacity of the rhizoshpere, and groundwater resources were mentioned. Great attention was given to the presentation and analyses of spatial variability of the drainage basin characteristics. To illustrate it digital maps were used, which were based on elementary squares network (fig. 3–11). These maps are the most important results of the research.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.