Przedstawiono ogólny matematyczny model diagnostyczny przekładni zębatej pracującej z uszkodzonym zębem w wyniku zmęczenia materiału; podano postać optymalnego filtru Kalmana umożliwiającego najlepsze śledzenie rozwoju uszkodzenia w obecności losowych zakłóceń pomiarowych oraz przedstawiono praktyczny przykład budowy modelu i przewidywanie resztkowego czasu pracy przekładni od momentu pojawienia się uszkodzenia do całkowitego zmęczeniowego wyłamania zęba.
EN
This article presents a general mathematical diagnostic model of a gear transmission operating with a tooth damaged dye to material fatigue. A from is given of an optimum Kalman's filter permitting best tracing the expansion of damage in the presence of random measuring disturbances, there is also presented a practical example of building the model as well as prediction of the residual time of the transmission operation since the damage appeared till ultimate tooth breakage due to fatigue.
Pitting jest procesem zużycia (nazywany też zużyciem guzełkowatym) zmęczeniowego, spowodowany cyklicznym oddziaływaniem naprężeń kontaktowych w granicach naprężeń Hertza, powstających w warstwach wierzchnich skojarzeń trybologicznych podczas toczenia z poślizgiem kół zębatych przy styku smarnym. Charakterystycznym obrazem powierzchni uszkodzonej pittingiem są liczne jamki o dość regularnym, często kroplowatym kształcie i ostrych krawędziach ścian. Liczba i rozmiary jamek pittingowych mogą ulegać zmianom (zwiększać się lub zmniejszać - pitting przemijający.) Dla potrzeb diagnostyki w niniejszej pracy zajęto się formą tzw. pittingu liniowego i lawinowego. Miarą rozwoju pittingu jest przyrost powierzchni uszkodzeń bocznej powierzchni zęba w określonej jednostce czasu. Z reguły, jeśli ten przyrost jest liniowy lub progresywny, to taka forma rozwoju pitingu prowadzi do uszkodzenia łożysk lub wyłamania zęba przekładni. Praktyka eksploatacyjna przekładni dużych mocy (cementownie, hutnictwo, energetyka) wskazuje na dość częste przypadki koniecznego ze względów ekonomicznych eksploatowania przekładni z wyraźnymi śladami pittingu liniowego i nawet początkowego stadium pittingu progresywnego. Dla tych przypadków eksploatacji przekładni, konieczny jest nadzór diagnostyczny, pozwalający ocenić zagrożenie wystąpienia lawinowej formy pittingu, prowadzącego w konsekwencji do konieczności wyłączenia z eksploatacji urządzenia. Opis postaci funkcji i doświadczalnej metodyk wyznaczenia jej parametrów jest przedmiotem niniejszego artykułu.
W artykule przedstawiono podstawy budowy diagnostycznego modelu pękania zębów kół przekładni walcowej. Idea polega na określeniu stanu urządzenia poprzez analizę wyznaczonych wcześniej zmian parametrów stanu, z zastosowaniem funkcji niezawodności.
EN
In paper, the concept of diagnostic model of crack of gears has been presented. The idea of the model consists in a possibility of determination of the device status by means of the parameters-determinated in advance upon theoretical or experimental procedure. The device status is determinated by the reliability function.
W artykule przedstawiono metodykę badań rozkładu temperatury na powierzchni współpracujących zębów przekładni walcowo-stożkowych ogólnego przeznaczenia, pod kątem zharmonizowanej z Dyrektywą nr 94/9/WE (ATEX) normą PN-EM 13463-2 pt. "Urządzenia nieelektryczne w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. Cześć 1: Podstawowe założenia i wymagania". Opisano metodologię doświadczalnego wyznaczania parametrów modelu matematycznego, na podstawie którego wyznacza się maksymalną temperaturę na powierzchni zębów, gdzie zazębienie jest miejscem występowania maksymalnych temperatur w przekładni pracującej w warunkach znamionowych.
EN
A research methodology of a temperature distribution at a surface of the meshing teeth of general-purpose cylindrical-bevel gears has been presented in the paper regarding the standard PN-EN 13463-2 titled: "Non-electrical equipment for use in potentially explosive atmospheres - Part 1: Basic methods and requirements" harmonized with the ATEX Directive 94/9/WE. A methodology of experimental calculation of parameters of a mathematical model has been described in the paper. This methodology is a base for determining of a maximal temperature at a surface of the teeth. The mesh is a place where the maximum values of temperatures occur in a gear working under nominal rating.
Restrukturyzacja to pojęcie definiowane w różnorodny sposób w literaturze przedmiotu oraz dla konkretnych potrzeb praktyki gospodarczej. Zakres znaczeniowy definicji jest jednak zbliżony. I tak, A. Nalepka określa restrukturyzację jako "przemyślaną reorientację celów (misji) przedsiębiorstwa, stosownie do zaszłych lub mających zajść w przyszłości zmian w otoczeniu i przystosowanie do tego techniki, organizacji, ekonomiki i kadr" [9]. A. Stabryła stwierdza, że restrukturyzacja "stanowi postępowanie diagnostyczno-projektowe, mające na celu usprawnienie systemu zarządzania i systemu eksploatacyjnego przedsiębiorstwa, przy czym zmiany odnoszą się przede wszystkim do przekształcania formy organizacyjnej, systemów decyzyjnych zarządzania, zasobów ludzkich" [16]. I. Durlik definiuje restrukturyzację jako "systemową przebudowę, modernizację i unowocześnienie, czy też dostosowanie do współczesnego poziomu techniki rozwoju myśli organizatorsko-menedżerskiej struktury przedsiębiorstwa, firmy czy instytucji" [1]. C. Suszyński przyjmuje, że "restrukturyzacja to złożony proces istotnych, często fundamentalnych zmian w przedsiębiorstwie, którego celem jest bieżące (operacyjne) i długofalowe (strategiczne) kształtowanie atrybutów jego podmiotowości pod kątem zmian w otoczeniu i wewnętrznych potrzeb samego przedsiębiorstwa". Cytowane definicje określają restrukturyzację przedsiębiorstwa jako głęboką zmianę dotyczącą systemu zarządzania, techniki i technologii, zasobów ludzkich finansowych, statusu organizacyjno-prawnego w kierunku uzyskania zgodności z celami przedsiębiorstwaoraz wymaganiami otoczenia, a także usprawnienia.
EN
The article presents the essence, aims, classifications and the outline of the methodology of the restructuring of the enterprises. Authors point out the shortcomings of the traditional, functional and territorial approach to the structural changes in an enterprise. The general process-minded approach is presented with all its advantages and conditions of its effective application. Authors compared the most important features of both methods.
W artykule opisano zainstalowany w Cementowni Nowiny system monitorowania przekładni zębatych umożliwiający ciągły pomiar drgań, gromadzenie danych w specjalizowanej bazie danych oraz ułatwiający interpretację wyników analiz.