In the paper, the research results on the removal of aliphatic hydrocarbons (C7 to C30) on constructed wetlands have been presented. The research has been realized on the semi-technical scale constructed wetlands. planted with reed Phragmites australis. The experimental installation is located on the filling station in Balice and treats the fraction of stormwater from this utility. The concentrations of total aliphatic hydrocarbons in analyzed stormwater were between 96.02 μg/dm3 and 6177.33 μg/dm3, and from 47.55 μg/dm3 to 5011.14 μg/dm3 in effluent from the installation. The average total aliphatic hydrocarbons removal effectiveness was 48%, the values ranged from 19% to 81%. Hydrocarbons C14 to C18 were removed with the lowest effectiveness (26%–32%), the lighter hydrocarbons – with higher one (39%–68%), however the highest removal effectiveness were observed for the hydrocarbons with the highest carbon atoms numbers (from 51% for C20 to 92%–93% for C26–C30).
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań nad usuwaniem węglowodorów alifatycznych (C7 do C30) przez złoże hydrofitowe. Badania zostały przeprowadzone z wykorzystaniem oczyszczalni hydrofitowej obsadzonej trzciną pospolitą Phragmites Australis. Oczyszczalnia w półtechnicznej skali została zbudowana w okolicy stacji benzynowej w Balicach i oczyszcza część ścieków deszczowych powstających na jej terenie. Obserwowane wartości stężeń sumy węglowodorów alifatycznych w ściekach deszczowych wynosiły od 96,02 žg/dm3 do 6177,33 žg/dm3, a w ściekach oczyszczonych od 47,55 žg/dm3 do 5011,14 žg/dm3. Średnia efektywność usuwania sumy węglowodorów alifatycznych wynosiła 48%, poszczególne wartości zmieniały się od 19% do 81%. Alkany od C14 do C18 były usuwane z najniższą skutecznością (26%–32%), lżejsze węglowodory – z wyższą (39%–68%), jednak najwyższą efektywność zaobserwowano dla węglowodorów z największą liczbą atomów węgla w cząsteczce (od 51% dla C20 do 92%–93% dla C26–C30).
The paper presents the results of experiments on the influence of the organic matter’s characteristics on the formation potential of water chlorination by-products – representatives of the following groups: trihalomethanes, haloacetonitriles, haloketones, chloral hydrate and chloropicrin. The products of water fractionation (the hydrophobic and hydrophilic acids, hydrophobic and hydrophilic bases, and hydrophobic and hydrophilic neutral fractions) were chlorinated with sodium hypochlorite. Its dose was adjusted to obtain a residual free chlorine concentration between 3 and 5 mg/dm3 after 24 h. After this time, the water chlorination by-products were analyzed with gas chromatography. The results’ analysis has defined the fractions, which have the highest potential to form particular groups of volatile organic water chlorination by-products.
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań nad wpływem jakości materii organicznej na potencjał tworzenia się produktów ubocznych chlorowania wody z grupy trihalometanów, haloacetonitryli, haloketonów oraz wodzianu chloralu i chloropikryny. Badania przeprowadzono na próbkach wody rzecznej, pobranej w okolicach miasta Krakowa. Materia organiczna każdej próbki wody została rozdzielona na sześć frakcji na trzech typach złóż jonitowych (DAX-8, AG-MP-50 i WA-10). Otrzymane w wyniku rozdziału kwasy hydrofobowe i hydrofilowe, zasady hydrofobowe i hydrofilowe, a także obojętne frakcje hydrofobowe i hydrofilowe chlorowano podchlorynem sodu, taką dawką żeby uzyskać 3-5 mg/l pozostałego chloru wolnego po 24 h. Po tym czasie za pomocą chromatografii gazowej oznaczano powstałe produkty uboczne chlorowania wody. Analiza otrzymanych wyników pozwoliła wytypować frakcje, które charakteryzują się największym powinowactwem do tworzenia się poszczególnych grup lotnych organicznych produktów ubocznych chlorowania wody.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The article presents the results of the research on the water samples taken from the Krakow water distribution system and their pollution by haloacetic acids: monochloroacetic acid, monobromoacetic acid, dichloroacetic acid, trichloroacetic acid, bromochloroacetic acid and dibromoacetic acid. The water samples were taken from the extremities of the distribution systems (Raba and Bielany) in the city of Krakow. Both analyzed plants use the chlorination as the water treatment process, however, water for Raba and Bielany comes from different surface waters and differs in quality and organic matter concentration. These plants also apply different water treatment processes and their distribution systems have a different size. The objective of this study was to measure the haloacetic acids levels in these two water distribution systems, asses the correlation between the total trihalomethanes and the sum of six haloacetic acids, determine if trihalomethanes can be a good indicator to predict haloacetic acids concentration in water distribution systems.
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań wody pochodzącej z krakowskich wodociągów, na zawartość kwasów halogenooctowych - kwasu monochlorooctowego, kwasu monobromooctowego, kwasu dichlorooctowego, kwasu trichlorooctowego, kwasu bromochlorooctowego i kwasu dibromooctowego. Wodę pobierano w końcówkach sieci systemów dystrybucji wody pitnej miasta Krakowa, zaopatrywanych z Zakładu Uzdatnia Wody (ZUW) Raba i ZUW Bielany. Obydwa rozpatrywane Zakłady Uzdatniania Wody stosują chlorowanie jako proces uzdatniania wody pitnej. Woda ZUW Raba i ZUW Bielany różni się zarówno jakością, jak i ilością materii organicznej, ponieważ pochodzi z różnych źródeł wody powierzchniowej. Zakłady te różnią się również procesem uzdatniania wody pitnej, a także wielkością sieci dystrybucji wody. Celem przedstawionych badań był pomiar stężeń kwasów halogenooctowych w systemach dystrybucji wody zasilanych przez ZUW Raba i ZUW Bielany, określenie korelacji pomiędzy sumą trihalometanów i sumą sześciu kwasów halogenooctowych, ustalenie czy zawartość trihalometanów może służyć jako indykator do przewidywania stężeń kwasów halogenooctowych w systemach dystrybucji wody.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono możliwość zastosowania modelu komputerowego HELP3 do wykonania bilansu wodnego dla polskich składowisk odpadów komunalnych. Część pierwsza zawiera charakterystykę programu, omówiono tam również dane wejściowe niezbędne do wykonania symulacji, krótko zaprezentowano przebieg obliczeń realizowanych przez model. Część druga ma na celu przedstawienie wyników symulacji bilansu wodnego wykonanych dla trzech wybranych składowisk. W części tej omówiono cechy konstrukcyjne obiektów, zastosowane w nich zabezpieczenia oraz ilość zdeponowanych odpadów. Następnie w tabelach oraz na wykresach zaprezentowano wyniki obliczeń. Osobny podrozdział jest poświęcony dyskusji otrzymanych wyników oraz próbie oceny użyteczności modelu w naszych warunkach.
EN
A possibility of application of an American HELP3 program for water balance on Polish landfill has been discussed. First part contains a description and characteristic of the program, and required data for simulation as well as calculations run by program. Second part of the paper presents the results of simulations of water balance for three Polish landfills. Description of construction and operation of these landfills are presented too. The results presented in a form of tables and figure with proper notes. As it is shown in the discussion of the results the program is applicable to simulation of water balance for the Polish landfills.
The paper presents three projects combining education with the practical activities for sustainable water management, which were carried out in close cooperation with local partners. The first project was organized in Dziewin in 2006 and resulted in a decision to build a constructed wetland to treat wastewater from this settlement. The subject of two other practical projects, which were realized within the summer school “Challenges of Sustainable Development in Poland”, was water management in Przysłop and Zawoja.
Learning by doing is inherent in educational activities run by the Sendzimir Foundation in cooperation with business and other market institutions. The article presents the idea and examples of practice–oriented projects carried out within the ‘Challenges of Sustainable Development in Poland’ summer school and other educational activities of the Sendzimir Foundation. The purpose of those projects was to implement sustainable development principles in business.
In the paper the experience from 12 editions of the summer school “Challenges of Sustainable Development in Poland” has been described. The institutions organizing the school have been presented, as well as its goals and priorities, and recruitment process. The teaching methods have been presented, including two large practical projects “Sustainable Local Development” and “Sustainable Business” which are interesting applications of “learning by doing” philosophy.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedmiotowy artykuł prezentuje model mokradła, do którego odprowadzane są odcieki ze składowiska odpadów. Przy opracowywaniu modelu wykorzystywano analizę systemową zaproponowaną przez H.T. Oduma. Uwzględniono przepływy m.in. zawiesiny, metali ciężkich, toksyn organicznych oraz związków azotu i fosforu. Dla opisu oddziaływania ścieków z systemem ekologicznym opracowano diagram graficzny przedstawiający procesy i przepływy w systemie. Na podstawie diagramu utworzono zestaw równań matematycznych opisujących przepływy pomiędzy poszczególnymi komponentami systemu. Zestaw ten stanowi matematyczny model systemu mokradłowego, który, po ustaleniu wartości zmiennych, dobraniu współczynników liczbowych równań w celu skalibrowania modelu, można symulować system oraz dokonywać jego analizy.
EN
The paper presents a model of wetland to which the leachates from landfill are discharged. The approach proposed by H.T. Odum has been applied. The flow of suspended solids, heavy metals, toxic organics, nitrogen and phosphorous compounds were included in the system. For description of the interactions of the leachates with the ecological system, a graphic diagram has been developed for illustration of the processes and flows within the system. Based on the diagram the set of mathematical equations, which described the flows between the system's components, has been specified. This set is a mathematical model of wetland, which after specification of the constants and variables for model calibration can be used for simulation and analysis of the system.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł w pierwszej części omawia podstawy analizy systemowej interakcji systemów ekologicznych z ekonomicznymi proponowanej przez H.T. Oduma. Na tej bazie stworzono własny program komputerowy SPMiE służący do przeprowadzania symulacji przepływów masy i energii, przede wszystkim w systemach ochrony środowiska. Aplikacja została napisana z zastosowaniem języka Object Pascal i wymaga komputera zgodnego z IBM /PC, pracującego pod kontrolą sytemu operacyjnego Windows 9x lub Windows NT. Program działa jako edytor graficzny, pozwalając budować system w sposób interakcyjny. Wyniki symulacji mogą być przedstawione w postaci wykresów lub też mogą być eksportowane do aplikacji typu Word, Excel w celu dalszej obróbki. W drugiej części pracy przedstawiono również przykład zastosowania programu do symulacji systemów ekologicznych takich jak sukcesja naturalna prowadząca do stanu klimaksu dla tropikalnego lasu deszczowego. W przykładzie jedynym zewnętrznym źródłem energii jest słońce, a w momencie rozpoczęcia symulacji obszar jest porośnięty niewielką ilością traw przy niewielkiej produkcji biomasy. Po przedstawieniu równań matematycznych oraz danych początkowych opisana jest symulacja z krokiem czasowym równym 10 dni dla 1000 kroków czasowych. Wyniki symulacji podano w postaci wykresów.
EN
The system analysis of the interaction between ecological systems and economic ones proposed by H.T. Odum has been presented in the first part of this paper. SPMiE made to simulate mass and energy flow, especially in environmental protection systems has been created on this basis. The application has been written in Object Pascal and requires an IBM/PC compatible computer working with the operating system Windows 9x or Windows NT. The software works as graphic editor allowing building the system in an interactive way. The simulation's results can be presented as graphs or be exported to other application such as Word or Excel for further processing. An example of use of the program to simulate ecological systems as natural succession leading to the climax of the tropical rain forests has been presented in the second part. The sun is the unique outside energy source in this example and at the beginning of the simulation the area is covered by grass with low biomass production. After the presentation of the mathematical equations and the initial data, the simulation has been described with a time step of 10 days for 1000 time steps. The results of simulation have been presented as graphs.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.