Dom - to pojęcie jest najbardziej podstawowym doświadczeniem każdego człowieka i nie przekłada się wcale bezpośrednio na architekturę. Domem może być kabina ciężarówki, kajuta na statku, jaskinia w skale. Dom to nasz świat i kąt w przestrzeni. Jako kategoria architektoniczna zmienił się bardzo w formie budowanej przede wszystkim w sensie wyposażenia technologicznego. Domy wieśniaków w XVI wieku miały palenisko lub piec kuchenny tylko w głównej izbie i żadnego ogrzewania w pozostałej części domu. Inaczej żyło mieszczaństwo: w długich, dwupoziomowych, wąskich budynkach z piwnicą, z pomieszczeniami, które były puste, w których głównym sprzętem było krzesło. Szuflady służące do przechowywania rzeczy, pojawiły się najpierw we wnętrzach kościelnych, potem przyswoił je prywatny dom. Istotną rewolucję w budowaniu przestrzeni mieszkalnych spowodowały instalacje hydrauliczne i kanalizacja miast, centralna dystrybucja prądu elektrycznego, gazu i ciepła, a także windy. Konsekwencje zmian niesionych przez społeczeństwo informacyjne dla obrazu przestrzeni mieszkaniowych będą też z pewnością ogromne.
EN
A house: this idea is the most basic experience of any man and it is not at all directly translated to architecture. A house can be a driver's cockpit, a cabin at the ship or a rock cave. The house is our world and our own place in space. As an architectural category it changed significantly: in the constructed form above all in the sense of technological equipment. Peasants' cottages in the 16th century had hearths or cooking stoves only in the main room and no heating in the remaining part of the house. The townsfolk lived differently: in long, two-storey narrow buildings with cellars and empty rooms, where the main piece of furniture was a chair. Drawers used for storing things appeared originally in churches and were only later adapted for private houses. A significant revolution in constructing residential premises was introduced by plumbing installations and sewage systems in cities, central distribution of electricity, gas and heating as well as elevators. The consequences of changes brought about by the information society to the image of residential areas will certainly be just as important.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Współczesna relacja do sacrum jest efektem rozciągnięcia przenośnego rozumienia pojęcia świętość na poszerzoną sferę życia duchowego mieszkańców miast. Sacrum w przestrzeni wybudowanej może być umiejscowione tylko w obiektach i przestrzeniach religijnych, ale współczesne miejsca zbiorowej pamięci poświęcone czci czynów heroicznych i ofiar w imię dobra ogółu, czci ofiar zamachów terrorystycznych, wojen, prześladowań uznaje się za miejsca uświęcone. Elementem wspólnym jest obietnica nieśmiertelności, jaką dają religie i o jaką starają się społeczeństwa w miejscach świeckich, w których pamięć o ważnych dla nich wydarzeniach, związanych z cierpieniem, chcą wyrazić. Autorka stawia hipotezę, że być może z charakterystyczną dla współczesności konwersją obiektów sakralnych na obiekty świeckie wiąże się nowa formuła duchowości znajdująca również wyraz w uświęconych świeckich miejscach pamięci.
EN
The contemporary attitude towards sacrum is a result of extending the understanding of the term sanctity over the expanded field of the spiritual life of the citizens of the cities. Sacrum In the built environment can be located in the religious spaces only, but the so called lieux de memoire are considered as the holy places also. The element which is common to the religious sanctity and secular holiness is the immortality - promised by religions and expected from the memorial spaces, often devoted to suffering. The author presents a hypothesis that the phenomenon of observed conversions of the religious buildings into the secular use can be related to the accelerated emerging of the secular spiritual places showing the new formula of the human spirituality.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Architecture finds itself caught between the complex of not being artistic enough and of being too artistic which is perceived as the form of architectural arrogance. The reason for the complex is the stereotype that architecture is utilitarian and therefore can not be treated as the pure art. The present author argues that the other arts are also utilitarian and the real reason for limiting the artistic freedom for the architects lies in the necessity of real localization. Genius loci can be used for the benefit of the architecture as well as for imposing limits. Architecture can never be arbitrary. Should that be a reason for a complex though?
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Pojęcie "dzieło" architektury należy zdefiniować od nowa, ponieważ jego znaczenie zostało zatarte poprzez wymienne używanie z terminem "ikona". Jest to efekt wpływu kultury masowej na architekturę, czego objawem jest również działający system "star-architects" skutkujący intronizacją dzieł "wybitnych" poprzez aklamację w oparciu o mechanizmy rynkowe i stosowanie coraz dalej idącej literalności reprezentacji, wypierającej autentyczne wartości architektoniczne.
EN
The term "canonic work of architecture and/or architectural masterpiece" should be redefined, because its meaning has been polluted by the interchangeably used term "icon". This is the result of the influence of the mass culture upon architecture, another symptom of which is the functioning of the "star-architects" system. All this results in enthronement of so-called masterpieces by acclamation, on the basis of the market mechanisms and literalness of representation, pushing out the authentic architectural values.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
"The attraction of constructing a new notion of beauty is practically the only thing that gives meaning to our profession" - so say the Spanish architects Abbalos and Herreros, trying to give the contemporary definition of beauty in architecture. What is that modern beauty and what is the way to get to it ? The way has been prepared by XX. century philosophers (R. Ingarden, W.Tatarkiewicz, W. Stróżewski), who, beyond classifying the values present in the phenomenon of the beauty as artistic and esthetic, stressed in their works the role of super-esthetical values, in the framework of which the essential values of the existence can be found. The new notion of beauty can be therefore build on the basis of understanding what is the essence if the super-esthetical values and this leads in the consequence to the problems of authenticity within beauty as well as within the architectural transmitting as a whole. Authenticity leads to the issues of architectural identity, extrapolated for the theory of identity formulated by psychological and sociological sciences, with the expression of identity and with the role of emotions, interpreted in the phenomenological way. The way to beauty in the contemporary architecture is not connected with any specific style, technology or ideology but derives from authenticity of the identity and of the architectural message.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Kryteria interpretacji architektury służą osiągnięciu możliwie najwyższego poziomu obiektywności w ocenie rozwiązań architektonicznych, co jest niezbędne w sytuacjach relacjonowania własnych projektów - dorobku Autorskiej Pracowni Architektury Kuryłowicz & Associates, połączonej z warszawskim Wydziałem Architektury poprzez osoby pracujących w nim od przeszło trzydziestu lat dwojga profesorów - Ewę i Stefana Kuryłowiczów. Pracownia, założona przez architekta Stefana Kuryłowicza w 1990 roku, zatrudnia obecnie wielu absolwentów szkoły oraz pięciu jego wykładowców i asystentów - architektów: Michała Adamczyka, Marcina Goncikowskiego, Pawła Grodzickiego, Mikołaja Kwieciński i Piotra Kudelskiego. Stosowane kryteria mieszczą się w pojęciu "inteligencji przestrzennej", łączącym w sobie zarówno sposób tworzenia jak i odbioru architektury, obejmującym celnie unikalność miejsca kreacji, jak i specyfikę użytkowników, do których jest ona adresowana. Pojęcie to zostało opisane przez teoretyka Leo van Schaika, który definiuje je jako jedną z siedmiu uznanych zdolności człowieka używanych przez niego podczas poruszania się w przestrzeni w różnych celach. Konstrukcja teoretyczna Van Schaika pomaga zidentyfikować unikalność architektury powstającej w Polsce, w Syrii, w innych miejscach Ziemi nie tylko na drodze klasyfikacji stylistycznych, historycznych czy klimatycznych, ale i na podstawie podstawowych mechanizmów rządzących poruszaniem się człowieka po świecie i umiejętnością odczytywania przestrzeni tego Świata.
EN
The below criteria of interpreting architecture are supposed to achieve the highest possible level of objectivity in assessment of architectural solutions, necessary in situations of reporting own designs - a fragment of the output of Autorska Pracownia Architektury Kuryłowicz & Associates connected with the Warsaw Faculty of Architecture by two professors who worked there for more than 30 years: Ewa and Stefan Kuryłowicz, established by the architect Stefan Kuryłowicz in 1990, currently employing many graduates of the school and five of its lecturers and assistants; architects: Michał Adamczyk, Marcin Goncikowski, Paweł Grodzicki, Mikołaj Kwieciński and Piotr Kudelski. The searched for and applied criteria comprise in the concept of "spatial intelligence" combing the manner of creation and reception of architecture, appositely embracing uniqueness of the place of creation and specificity of users to whom it is addressed. This concept was described by the theoretician Leo van Schaik, who defined it as one of seven recognised human abilities used to move in the space for various purposes. The theoretical construction of Van Schaik helps to identify the uniqueness of architectures developed in Poland, Syria, and other places across the world, not only by stylistic, historical or climatic classifications, but also derived from the basic mechanisms governing human movement on earth and the ability to decipher its space.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wysoka ranga teorii Witruwiusza w naszym kręgu cywilizacyjnym jest rezultatem faktu, iż traktat w którym została zapisana był pierwszym w historii architektury zbiorem porad i wytycznych napisanych przez architekta praktyka. Zawierał zarówno wskazania dotyczące wykształcenia architekta, jego relacji z klientem jak zasady ujęte w kategorie pozwalające na kontrolę jakości samej architektury. Teoria ta była bardzo mocno związana z współczesną Witruwiuszowi filozofią opartą na interrelacji człowieka i kosmosu i podobnie jak owa filozofia akcentowała wartości uniwersalne, co skutkowało dawniej i skutkuje nadal faktem, iż abstrakcja stała się niemal Zachodnią obsesją górując nad świadomością istoty powstawania i oceny architektury. Triada: trwałość, użyteczność, piękno współcześnie uzupełniona o znaczenie może w naszych czasach być traktowana jedynie metaforycznie, stanowiąc jednocześnie ogólnie zrozumiały odnośnik i płaszczyznę dyskusji.
EN
The high rank of the theory written by Vitruvius in our civilisation results from the fact that De Architectura containing this theory was the first treatise in the history of architecture written by the architect practitioner. Vitruvius work was dealing with education and duties of architect, the client' s role and the principles of designing architecture described in categories, allowing for controlling its quality. His theory was very tightly connected with the contemporary philosophical arguments, relying upon the deep belief of interrelation of Man with Cosmos, accentuating the universal values in the same manner, what indirectly caused the fact that abstraction became almost the Western prejudice, prevailing over examining the essence of creation and judging the architecture. The three categories: stability, function and beauty, nowadays supplemented by meaning in our era can be treated only metaphorically, however constituting versatile reference and setting the proper conditions for the discourse at the same time.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.