Technika satelitarna GPS znajduje coraz szersze zastosowanie w różnych dziedzinach działalności gospodarczej wymagających pozycjonowania punktów stałych i ruchomych na powierzchni ziemi. W zależności od potrzeb, dokładności oraz czasu określenia pozycji obserwacje satelitarne GPS można wykonać metodą statyczną lub kinematyczną (RTK, DGPS). W pracy przedstawiono rozważania na temat wdrożenia metody statycznej GPS do monitorowania deformacji górotworu dużej kopalni odkrywkowej węgla brunatnego. Dokładność określenia deformacji przestrzennych obserwowanych na poziomie plus minus(5-10) mm pozwala na wykrywanie zagrożeń osuwiskowych i innych z dużym wyprzedzeniem. Zasygnalizowano również możliwość wdrożenia metody kinematycznej (RTK i DGPS) do procesu doskonalenia cyklu wydobywczego w górnictwie odkrywkowym.
EN
The GPS Satellite Technology finds ever wider and wider application in various fields of economic activity that require positioning of stationary and moving points on the earth surface. The GPS satellite observations can be performed with the static or kinematic method (RTK, DGPS), depending on the requirements, thc accuracy and time for determining the position. Presented in the work are considerations about implementing the GPS static method for monitoring the strata deformation in a Iarge opencast brown coal mine. The accuracy of determining spatial deformations of observed points, at a level of +/- (5-IO) mm allows for detecting landslide hazards and others well in advance. Sygnalized as well is a possibility of implementing the kinematic method (RTK and DPGS) in the procedure of improvement of mining cycle in opencast mining.
Przedstawiono główne przyczyny wprowadzania narzędzi informatycznych wspomagających projektowanie eksploatacji w KWB Turów. Omówiono kolejne etapy budowy systemu informatycznego, począwszy od stworzenia numerycznej mapy wyrobisk górniczych poprzez bazę danych geologicznych, numeryczny model geologiczny złoża, kończąc na właśnie wdrażanych narzędziach wspierających planowanie i harmonogramowanie eksploatacji pokrótce przedstawiono także efekty zastosowania narzędzi informatycznych oraz role takich narzędzi w dalszym funkcjonowaniu kopalni.
EN
The article shown the main reasons of the implementation of the computer devices responsible for mining design in the Turów mine. Described in this article are the steps of building a computer system as a whole. It began with creating a digital terrain model (DTM) of the mine, through building a geological database (I dare say the most sophisticated geological database in Poland. It contains ca. 7 mln celss!). the next step was to build a numeric geological of the Turów bed. Finally the most important step was to implement both software and procedures used in mining design and scheduling 9it is just taking place now). In the last part of this paper the main effects and advantages of using this system in the further mining activity of the Turów mine will be shown.
Referat dotyczy rekultywacji zwałowiska zewnętrznego w KWB TURÓW. Charakteryzuje pierwsze prace rekultywacyjne z lat 60-tych oraz obecnie wykonywane zabiegi. O skali wykonywanych prac świadczy zrekultywowanie 1669 ha z 2175 ha ogólnej powierzchni zwałowiska. Szczegółowo przedstawiona została istota funkcjonowania systemu hydrotechnicznego oraz jego rola w procesie rekultywacji. Omówione są efekty prowadzonych działań i wpływ na środowisko, co ma szczególne znacznie z uwagi na przygraniczne położenie kopalni.
EN
This article describes the process of the recultivation of the external dumping area in the Turów mine. It shows the first recultivation efforts made in the sixties and recently made works concerned with land reclamation. The external dump of the Turów mine currently occupies the area of ca 2175 ha. From this amount around 1669 ha there is a recultivation area. This paper briefly describes the main elements of the hydrotechnical system (a system of reservoirs and other hydrotechnical devices) and it's role in the land reclamation process. Shown in this article will be the effects of this activity and it's influence on the surroundining area. This influence ie seally important because of location of the mine. The Turów mine is located at the junction of the territories of there states: Czech republic, Germany and Poland.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W serii nadkładowej złoża Turów występują wkładki iłów ogniotrwałych, kamionkowych oraz biało wypalających się, określone jako iły turoszowskie. W przeszłości wielokrotnie próbowano udokumentować zasoby tego surowca. Przy szacowaniu potencjalnych zasobów często nie brano jednak pod uwagę słabego rozpoznania zalegania i jakości. W ten sposób pierwsze informacje o występowaniu przewarstwień ilastych ( Ciuk, 1951 ) przerodziły się z czasem w mit o występowaniu w złożu węgla ogromnych ilości kopaliny towarzyszącej bardzo wysokiej jakości. Wzrastające wymagania jakościowe odbiorców, przede wszystkim w zakresie niezmiennych parametrów fizykochemicznych, powstawanie nowych technologii w zakresie materiałów ogniotrwałych oraz konkurencja ze strony państw byłego bloku wschodniego spowodowały w pewnym okresie znaczne zmniejszenie zainteresowaniem iłami ze złoża Turów. Kopalnia w ostatnich latach zakończyła zdejmowanie nadkładu w północnej części złoża, gdzie udział iłów przydatnych do pozyskania jako surowce towarzyszące był zasadniczo większy a górniczo-technologiczne warunki ich wydobycia znacznie korzystniejsze. Aktualnie, gdy przedmiotem eksploatacji jest południowa część złoża, gdzie udział iłów czystych w masie nadkładowej jest znikomy występują trudności z zaspokojeniem nawet zmniejszonego zapotrzebowania. Dokumentacja geologiczna złoża nie da podstaw do wykazania nagromadzenia kopaliny, które spełniłoby wymagania kryteriów bilansowości. Nie przewiduje się jednak całkowitego zaniechania pozyskiwania surowców towarzyszących. Ich selektywne wybieranie możliwe jest dzięki istnieniu pewnych rezerw wydajności układów KTZ w okresach mniejszego zapotrzebowania na węgiel. Pozyskanie nawet niewielkich ilości surowca z nadkładu złoża przyczynia się do zmniejszenia potrzeb uruchamiania nowych wyrobisk o znacznych rozmiarach w rejonach dotychczas nieprzekształconych przez górnictwo.
EN
The overburden Turów deposit contains fire-proof, stoneware and white-baked clays inclusions which are called Turoszów clays. In the past there were many trials to record the clayey material reserves. Potential reserves estimating did not pay attention of the fact that geological recognition of the material quality and geological structure was not sufficient. In this way first information about clay interbedding occurrence (Ciuk, 1951) turned gradually into the myth of huge quantity very high quality accompanying mineral. In the certain period of time the interest of the Turoszów clays decreased considerably. It was caused by higher and higher requirements of consumers concerning quality mainly in constant physical-chemical parameters, new technologies in the fire- -proof materials area as well as the appearance of new competitors from the Old Soviet Union block countries. When exploitation moved from the north mining field to the south company started not to be able to supply even reduced demand because the percentage of pure clay in the overburden mass was extremely low. According to The Geological Study there is no possibility in this part of deposit that clay accumulation would so significant that the requirement of economic resource criteria for accompanying mineral would be fulfilled. However nowadays the clay material mining level is low the company does not intend to totally abandon it. Selective mining of these materials is possible during the periods of smaller coal demand when exist certain reserves in efficiency of KTZ (excavator-transport-dumping conveyor) system. Gaining even small amount of clay from the Turów deposit overburden makes opening new deposits unnecessary. It protects the regions that are not converted by mining activity from arising new large exploitation hollow.