W pracy omówiono mechanizmy niszczenia materiałów metalicznych, będące skutkiem zachodzenia w materiałach metalicznych zjawisk odkształcenia plastycznego i pękania. O udziale poszczególnych procesów w mechanizmie zniszczenia decydują zarówno naprężenia przenoszone przez pracujące konstrukcje, jak też środowisko pracy oraz struktura materiałów metalicznych. Dlatego w pracy oprócz różnych mechanizmów niszczenia materiałów metalicznych, zaprezentowano metody modyfikacji struktury w mogące zwiększać odporność materiałów oraz omówiono wpływ środowiska na pękanie materiałów. W opracowaniu zaprezentowano również metody badawcze służące określaniu parametrów wytrzymałościowych materiałów, pozwalających na ocenę odporności na pękanie materiałów metalicznych.
EN
This work reports mechanisms of deformation and fracture of metallic materials. Importance of various mechanisms of materials failure depends on the level of operating stresses, structure of materials and service environment of analyzed material. One of important issues of materials failure is influence if materials structure on fracture and deformation mechanisms. This report presents methods of materials fracture resistance improvement by structure modifications. Methods of materials strength and fracture resistance testing were also presented.
W pracy scharakteryzowano właściwości mechaniczne materiałów nanokrystalicznych (MNK). Charakterystyki tej dokonano na podstawie analizy danych literaturowych oraz wyników badań własnych autora. Przeprowadzono analizę definicji tej grupy materiałów. Zaproponowano użycie dominującego mechnizmu odkształcenia jako kryterium podziału na charakterystyczne podgrupy oraz dokonano podziału na podgrupy. Zanalizowano charakterystyczne wymiary i odległości w strukturze materiałów z uwzględnieniem ich wpływu na właściwości mechaniczne. Dokonano krótkiego przeglądu metod wytwrzania nanokrystalicznych metali, z uwzględnieniem charakterystycznych cech mikrostruktury i właściowści tych materiałów wytwarzanych różnymi metodami. Opisano podstawowe mechanizmy odkształcenia, uwzględniając specyfikę ich działania w nanokrystalicznych metalach. Omówiono wpływ nanostruktury na takie właściwości mechaniczne MNK, jak moduł sprężystości, ciągliwość, naprężenie uplastyczniające, wytrzymałość na rozciąganie i ściskanie, odporność na pękanie oraz wytrzymałość zmęczeniowa. Zaproponowano sposoby modyfikacji struktury MNK mające na celu podwyższenie ich wytrzymałości, ciągliwości oraz odporności na pękanie. Do najbardziej obiecujących metod zaliczono: modyfikację struktury granic ziaren poprzez domieszkowanie materiału lub duże odkształcenie plastyczne i obróbkę cieplną; tworzenie struktur hybrydowych; zwiększanie zdolności materiałów do generacji dyslokacji i do bliźniakowania mechanicznego poprzez takie ich domieszkowanie, które spowoduje obniżenie niestabilnej energii błędu ułożenia i niestabilnej energii bliźniakowania. Opisano praktyczne znaczenie właściowści mechanicznych MNK i przedstawiono prognozy zastosowań tych materiałów na elementy miniaturowych urządzeń elektromechanicznych (MEMS), na silnie obciążone elementy większych konstrukcji oraz jako warstw wierzchnich w urzadzeniach pracujących w warunakch dużych obciążeń mechanicznych.
EN
The paper delas with mechanical properties of nanocrystalline materials (MNK) with special consideration of bulk nanocrystalline metals. The study is based on literature reports and the author's own experiments. The definition of MNK was analyzed. It was suggested to use the dominating deformation mechanisms as a criterion of materials classification and a division into subgroups was made. Characteristic microstructure sizes and distances in the structure of material with consideration of their influence on mechnical properties were analyzed. A short review of methods of MNK processing was presented. Characteristic features of microstructure and properties of the materials produced with various methods were shown. Fundamental deformation mechanisms were described with special attention to characteristic features of MNK deformation. Influence of nanostructure on mechanical properties was described, i.e. on modulus od elesticity, ductility, yield stress, tensile and compression strenght, fracture toughness and fatigue strenght. Methods of structure modification to achieve improvement the most promissing methods: modification of grain boundaries structure by means of materials alloying or by severe plastic deformation connected with heat treatment of the materials; productions of hybrid microstructures; improvement of the materials' ability of dislocations emission and mechanical twinning by alloying causing so that unstable stacking fault energy and unstable twinning energy decreases. Practical impact of the mechanical properties of MNK was described and applications of the materials for Microelectromechnical Systems (MEMS), reliable elements of bigger structures and surface layer of devices working under heavy loads were suggested.
W pracy przedstawiono badania prędkości propagacji pęknięć zmęczeniowych w stali austenityczno-ferrytycznej X2CrNiMN23-5-3 w powietrzu i w warunkach katodowego nasycania wodorem. Badania prowadzono na próbkach w dwóch stanach mikrostrukturalnych: po walcowaniu na gorąco oraz po dodatkowej obróbce cieplnej. Stal po obróbce plastycznej na gorąco cechowała się drobnoziarnistą strukturą i silnym ukierunkowaniem obszarów ferrytu i austenitu w kierunku walcowania. Obróbka cieplna spowodowała rozrost ziaren obu faz oraz zanik anizotropii mikrostrukturalnej. Wykazano, że przy małej częstotliwości obciążeń, prędkość propagacji pęknięć zmęczeniowych jest znacznie większa w środowisku wydzielającym wodór w porównaniu do prób prowadzonych w powietrzu. W próbce po walcowaniu, prędkość propagacji pęknięć zmęczeniowych w środowisku wydzielającym wodór zależy od kierunku przyłożonych obciążeń względem kierunku walcowania. Ta anizotropia prędkości propagacji pęknięć zmęczeniowych nie występuje w próbkach po obróbce cieplnej. Oznacza to, że czynniki mikrostrukturalne mają większy wpływ na propagację pęknięć zmęczeniowych w środowisku wydzielającym wodór w porównaniu do prób realizowanych w powietrzu.
EN
The investigations of fatigue crack propagation rate in austenitic-ferritic steel have been described. Fatigue tests have been performed in air and during cathodic hydrogen charging from aqueous solutions. Two various kinds of steel specimens have been tested: one of them issued from hot rolling, and the other one additionally annealed at high temperature. The hot rolled specimens had fine-grained microstructure and were composed of austenite and ferrite plates elongated in the rolling direction. The subsequent annealing induced the grain growth of both phases leading to more isotropic phase morphology. It has been shown, that at low loading frequency, the fatigue crack growth occurs at higher rate in hydrogen generating solution than in air. In the hot rolled samples the fatigue crack growth rate during hydrogen charging depended on the direction of loading, with respect to the rolling direction. This anisotropy of crack growth rate was absent in the annealed specimens. It means that microstructural factors have greater influence on the fatigue crack growth rate in hydrogen generating solution than that in air.
W pracy przedstawiono wyniki badań nanokrystalicznej stali austenitycznej. Nanostrukturę osiągnięto w wyniku dużego odkształcenia, uzyskanego na drodze skręcania pod ciśnieniem (HPT). Stal austenityczną typu 316L odkształcono tą metodą do wartości epsilon=10/11. Uzyskany materiał zbadano pod kątem struktury i właściwości mechanicznych. W wyniku zastosowanego procesu otrzymano średnią wielkość ziarna ok. 60 nm. Badany materiał odkształcono również do wartości epsilon=0,4/0,6 stosując walcowanie na zimno. Obróbka ta wprowadziła odpowiednio 50% i 90% zgniot w materiale. Wartości parametrów wytrzymałościowych materiału po procesie HPT, określonych w próbie rozciągania, wzrosły istotnie w stosunku do materiału z 50% zgniotem. Natomiast materiał z 90% zgniotem charakteryzował się wyższą wytrzymałością na rozciąganie, ale niższą twardością w porównaniu do materiału po HPT. W pracy przeprowadzono także pomiary stabilności termicznej uzyskanych struktur nanokrystalicznych.
EN
The results obtained on in the nanocrystalline austenitic stainless 316L are presented. The nanostructure was obtained by large deformation through the torsion under high pressure (HPT) to the logarithmic deformation value of epsilon=10/11. Mechanical properties and microstructure were investigated in the as deformed material. It has been shown that applied process reduces the grain size to approximately 60 nm. Measurements of hardness and tensile tests showed that HPT process increases significantly desired properties of nanocrystalline austenitic steel. Thermal stability of nanocrystalline structures has also been investigated.
W pracy dobrano materiały ceramiczne na powłoki na części maszyn. Wykonano powłoki przez natryskiwanie plazmowe oraz ich diagnostykę. Następnie wykonano serie części maszyn z powłokami do badań eksploatacyjnych.
EN
An aim of work is choice of ceramic materials for spare parts of machines coatings. Coatings were made by plasma spraying technology and their diagnostic. Then series of spare parts with coatings to exploitations were made.
Podczas badań zaprojektowano i wykonano nowe grzałki do pieca wykorzystywanego do wysokotemperaturowego odkształcania próbek w maszynie wytrzymałościowej MTS. Zmiana konstrukcji grzałek pozwoliła zapewnić im uzyskanie wysokiej temperatury, tj. 1400 st.C w strefie grzewczej oraz znacznie niższej na końcach grzałki (od 400st.C do 500st.C). Badania testowe wykonanych grzałek potwierdziły, że spełniają one postawione wymagania.
EN
In the present work new heaters which can be work in the furnice use to deform samples during high-temperature test in tensile test machine were designed and produced. The tests of work obtained heaters showed that they achieve needed temperatures: 1400 st.C in the heat-zone and only 400-500st.C at the ends. The SiC was used to produced heaters.
The use of adhesive bonding systems and composites in prosthetic dentistry brought improved and more aesthetic prosthetic restorations. The adhesive bonding of porcelain veneers is based on the micromechanical and chemical bond between tooth surface, cement layer and ceramic material. The aim of the study was to measure the thickness of the material layer formed during cementing of a ceramic restoration, and - in the second part of the study - to test tension of these cements. The materials investigated comprised dual-curing materials: Variolink II, KoNroot Cem, KoNroot Cem Viscous and Panavia F 2.0, as well as a light-curing composite: Variolink Veneer. The thickness was measured with the use of ZIP Lite 250 optical gauging apparatus. SEM microscope - Hitachi Tabletop Microscope TM-100 - was used to analyse the characteristics of an adhesive bond and filler particle size of particular materials. Tension tests of the cements under study were carried out on the MTS Q Test 10 static electrodynamic apparatus. The tests showed that KoNroot Cem exhibited the best mechanical properties of bonding to enamel and dentin among the materials tested. Variolink II base light-curing cement formed the thinnest layer. All the materials tested formed the layer not exceeding 1/3 of ceramic restoration thickness.
The paper is concerned with technology and properties of the two-component Al-21at%Ti alloy produced by powder metallurgy. The cast alloy was first crushed mechanically (to below 1 mm particle size) and, then, milled in a mortar mill for 5 hours. The powder was cold-pressed and then consolidated using an explosive technique. The paper presents the results of complex examinations of the powder and the consolidated solid material.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.