Fiber metal laminates are a new kind of hybrid materials. There are good candidates for advanced aerospace structural applications due to their high specific mechanical properties. The study researches the resistance to low-velocity impact of hybrid laminates based on aluminum alloys and a carbon/epoxy composite (Al/CFRP). These are completely new materials which have higher strength properties compared to other materials of this type (GLARE, ARALL), high fatigue strength, low weight, etc. The tested laminates were prepared by the autoclave method, which provides the best possible and repeatable quality of the received components. The laminates were analysed in terms of a comparison of their impact resistance according to different layer configurations and different energy levels. The laminates response to low velocity impact using a hemispherical tipped impactor (diameter 12.7 mm) were analyzed. The variation of the impact load as a function of force-time for different layer systems at each energy level was determined. After the tests, the damage zone was evaluated by using ultrasonic and image analysis methods. On this basis the dependencies of the damage zone area and maximum depth of the deformation depending on the layer configurations and energy level were determined. It was noted that Al/CFRP laminates are innovative materials characterized by high impact damage resistance (at low-velocity) because of the superior properties of both metals and fibrous composite materials with strong adhesion bonding. There is a combination of high stiffness and strength from the carbon/epoxy composite layers and good mechanical, ductile properties from aluminum. Generally, specific parameters such as incipient load (Pi), peek load Pm, maximum depth and damage area increased with impact energy. For lower impact energies (up to 10 J) and the first stage of the impact process, minor matrix cracking and delamination in the polymer composite and at the aluminum/composite interface may be observed. However, as the impact energy increased, fiber failures were observed to be the dominant damage mode. The first crack of FMLs (on the back side) was connected with the fiber directions in the finally layer of the carbon epoxy composite. The ply configuration (fiber directions) in Al/CFRP laminates has been particularly important for their impact resistance. The FML with (0/90) and ((± 45) ply sequences in the carbon fiber reinforced composite have the best behavior followed by the (0) configuration.
PL
Laminaty metalowo-włókniste (FML) są nowoczesnymi materiałami hybrydowymi mającymi potencjalnie szerokie zastosowanie w technice lotniczej ze względu na wysokie właściwości mechaniczne (szczególnie wytrzymałość zmęczeniową, odporność na uderzenia). W pracy scharakteryzowano odporność na uderzenia (impact) przy niskiej prędkości laminatów metalowo-włóknistych na bazie stopu aluminium i kompozytu węglowo-epoksydowego (Al/CFRP). Materiały te, będące w sferze zainteresowań przemysłu lotniczego, powstały na podstawie prowadzonych badań i zastosowań innych laminatów FML (typu GLARE oraz ARALL). Badane laminaty Al/CFRP wytworzono metodą autoklawową, zapewniającą możliwie najwyższą i powtarzalną jakość otrzymanych elementów. Laminaty charakteryzowano pod kątem porównania ich odporność na impact w zależności od konfiguracji warstw [(0), (0/90), (± 45)] i energii uderzenia (10 J, 20 J, 25 J). Zastosowano urządzenie typu drop-weight oraz półsferyczny impactor o średnicy 12,7 mm (0,5"). Wyznaczono przebieg siły uderzenia w czasie, siłę maksymalną oraz siłę, przy jakiej występuje początek procesu zniszczenia materiału (Pi). Ocenie poddano także strefę zniszczenia metodami ultradźwiękowymi oraz technikami analizy obrazu. Określono obszar zniszczenia oraz głębokość odkształcenia w stosunku od układu warstw i energii uderzenia. Odnotowano, że laminaty Al/CFRP charakteryzują się wysoką odpornością na impact (przy niskich prędkościach uderzenia) związaną z właściwościami poszczególnych komponentów: sprężysto-plastycznego metalu i wysoką sztywnością kompozytu epoksydowo-węglowego. Wartości siły maksymalnej, inicjacji uszkodzenia, maksymalnego odkształcenia i strefy zniszczenia wzrastają wraz ze wzrostem energii uderzenia. Przy energiach nieprzekraczających 10 J odnotowano delaminacje pomiędzy aluminium i kompozytem oraz pękanie osnowy kompozytu polimerowego. Kierunek pękania badanego laminatu FML jest ściśle związany z kierunkiem ułożenia warstw w kompozycie polimerowym. Konfiguracja warstw kompozytu w laminacie Al/CFRP ma bezpośrednie znaczenie na odporność na impact. Laminaty (0/90) i (š45) charakteryzują się wyższą odpornością na impact w porównaniu do laminatów o jednokierunkowym ułożeniu warstw (0) w kompozycie epoksydowo-węglowym.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Kompozytowe konstrukcje sandwiczowe są stosowane na szeroką skalę w konstrukcjach lekkich. W lotnictwie wewnątrz paneli stosowane są niemetaliczne struktury sandwiczowe zawierające wypełniacz ulowy Nomex jako standardowy rdzeń. Niektóre z defektów takie jak nieciągłości, pustki lub deformacje w ściankach wypełniacza ulowego mogą powstawać podczas procesu wytwarzania, stąd niezbędna staje się ocena jakości struktury. Nieciągłości w kompozytowych panelach sandwiczowych wykonywanych na pokrycia śmigłowca zostały poddane analizie wykorzystując technikę rentgenowskiej mikrotomografii komputerowej. Szczegółowe obserwacje struktury wykazały obecność nieciągłości w obszarze przejścia z wypełniacza ulowego do laminatu oraz w przekrojach ukośnych wypełniacza. Wydłużone nieciągłości stanowiły powyżej 80% defektów, wykazując tym samym charakter delaminacji. Rozmiar i ilość defektów przekroczył dopuszczalny poziom akceptowalności przyjętej w lotnictwie.
EN
Composite sandwich constructions are widely used in various lightweight structures. The non-metallic sandwich structures containing Nomex honeycomb as a standard core are used for interior panels for aircraft. Some defects as discontinuities, voids or deformation of honeycomb walls can be formed during manufacture, so the quality inspection of the structure is necessary. The discontinuities in a composite sandwich panel of helicopter cover were analyzed using X-ray computed microtomography techniques. The detailed observations of the structure showed the discontinuities presence in the area with diagonally cut across honeycomb and in the laminate. Elongated of the discontinuities constitute above 80% of the defects. They have a delamination character. The size and amount of manufacturing defects exceed acceptable limits in aerospace technology.