Motorization pollutants, benzene, benzene alkylated derivatives, profiles, car's fuels, engine exhaust gases, air pollution. Abstract: Main sources of emission of benzene and its alkylated derivatives to the atmospheric air, particularly the vehicular ones, are characterized in the paper. Growing use of fuels, especially unleaded gasoline, leads to emission of considerable amounts of these aromatic hydrocarbons. The paper presents and discusses results of determinations of the content of benzene and its alkylated derivatives in engine fuels. Also emission factors of these hydrocarbons from commonly used in Poland types of cars, both with spark- and self-ignition engines, are considered. Profiles of investigated hydrocarbons in fuels and exhaust gases were determined. Respectively compared profiles proved the motor vehicles responsible for main part of the benzene and its alkylated derivatives in air in the vicinity of communication arteries.
PL
W artykule scharakteryzowane zostały główne źródła emisji benzenu i jego pochodnych alkilowych do powietrza atmosferycznego, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł motoryzacyjnych. Wzrost zużycia paliw silnikowych, a zwłaszcza benzyn bezołowiowych, prowadzi do emisji dużych ilości tych aromatycznych węglowodorów do powietrza atmosferycznego. W artykule zaprezentowano i omówiono wyniki badań własnych dotyczących określenia zawartości benzenu i jego pochodnych alkilowych w paliwach silnikowych oraz wskaźników emisji tych węglowodorów z powszechnie eksploatowanych w Polsce typów pojazdów samochodowych z silnikami z zapłonem iskrowym (Zl) i zapłonem samoczynnym (ZS). W oparciu o uzyskane wyniki określono profile badanych węglowodorów w paliwach silnikowych i spalinach z silników samochodowych. Porównanie odpowiednich profili dowiodło, że pojazdy samochodowe są głównym źródłem emisji benzenu i jego pochodnych alkilowych w rejonach tras komunikacji samochodowej.
Emission of air pollutants from lluidized bed furnaces is not as well known as emission from the traditional technologies of energetic combustion of fuels, the main source of air pollution in Poland. Boilers with circulating fluidized beds (CFB), working in Poland, proved their technical, technological economical and ecological advantages, gaining good perspective for their applications in municipal, industrial and national energetic - the more so, as they may be fueled with coal, coal slime, recycled wastes and bio-fuels. To fulfil the gap in knowledge concerning properties of dust and gases emitted to the atmospheric air from such boilers, measurements, analyses and investigations of emissions from four selected CFB boilers were performed. The examined CFB boilers belonged to the Polish heat generating plants Tychy, Chorzów EL-CHO, Katowice and Jaworzno III (Department II). Emission of dust from each of these four CFB boilers was measured, the dusl granulometric composition was determined and hazardous substances, such as polycyc-lic aromatic hydrocarbons (PAHs), compounds of trace elements (including heavy metals), polychlorinated dibenzodioxins (F'CDD) and polychlorinated dibenzofurans (PCDF), accumulated on the dust particles, were analysed. Emissions of sulphur dioxide, nitrogen dioxide, carbon monoxide, hydrogen chloride, hydrogen fluoride and volatile organic compounds (VOCs) were measured. The granulometric composition of dust was determined by using a cascade impactor- this allowed avoiding errors due to dust coagulation occurring when measuring filters are used. The investigations, with their approach and methodology, are continuation of the authors' earlier investigations of emissions from combustion of coal. They present actual information on gas and dust emissions from the CBF boilers, allowing for complete evaluation of these emissions from the perspective of the environmental hazard. A synthetic result of the work is the factors for emission of total dust, PM2.5, I'M 10, sulphur dioxide, nitrogen dioxide, carbon monoxide, hydrogen chloride, hydrogen fluoride, PAHs, VOCs, dioxins and furans from the CFB boilers, expressed in grams of emitted substance per 1 Mg of combusted fuel. All received results confirmed ecological advantages of combusting coal and coal slime in the CFB boilers - particularly, the low emissions of sulphur dioxide and nitrogen dioxide as well as minimal emissions of hydrogen fluoride, dioxins and heavy metals. Also, due to application of highly efficient electro-filters, the dust emission is low. The results revealed the effect of conditions of fuel combustion on emissions of some pollutants, especially PAHs and carbon monoxide.
PL
W porównaniu z tradycyjnymi technologiami energetycznego spalania paliw, stanowiącymi główne źródło emisji zanieczyszczeń w Polsce, mało zbadana jest emisja zanieczyszczeń z palenisk fluidalnych. Pracujące w kraju kotły z cyrkulacyjnym złożem fluidalnym wykazały zalety techniczne, technologiczne, ekonomiczne i ekologiczne, co sprawia, że otwiera się przed nimi perspektywa szerokiego zastosowania w energetyce komunalnej, zakładowej i zawodowej do spalania węgla, mułów i przerostów oraz paliw z odpadów i biopaliw. Aby wypełnić istniejącą lukę, jeśli idzie o znajomość właściwości emitowanego pyłu i zanieczyszczeń gazowych, przeprowadzono pomiary, analizy i badania czterech wybranych kotłów z cyrkulacyjnym złożem fluidalnym w elektrociepłowniach EC Tychy, EC Chorzów ELCHO, EC Katowice i El. Jaworzno III (Zakład II). Zmierzono emisję pyłu, jego skład ziarnowy i zanalizowano nagromadzone na cząstkach pyłu niebezpieczne substancje: wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne i związki pierwiastków śladowych, w tym metali ciężkich oraz polichlorowane dibenzodioksyny i polichlorowane diben-zolurany (PCDD/PCDF). Zmierzono emisję ditlenku siarki, ditlenku azotu, tlenku węgla, chlorowodoru, fluorowodoru i lotnych związków organicznych. Do badania składu ziarnowego emitowanego pyłu stoso.wa-no impaktor kaskadowy, co pozwala uniknąć błędów spowodowanych koagulacją pyłu występującą podczas pomiaru za pomocą filtra mierniczego. Przeprowadzone badania są, pod względem sposobu podejścia i metodyki, kontynuacją wcześniejszych prac autorów nad emisją zanieczyszczeń towarzyszącą spalaniu węgla i stanowią zbiór aktualnych informacji o zanieczyszczeniach gazowych i pyłowych emitowanych przez kotły z cyrkulacyjnymi paleniskami fluidalnymi, pozwalający na pełną ocenę emisji w aspekcie zagrożenia środowiska. Syntetycznym rezultatem pracy są wskaźniki emisji z palenisk fluidalnych pyłu ogółem oraz frakcji PM2,5 i PM10, ditlenku siarki i azotu, tlenku węgla, chlorowodoru i fluorowodoru, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i lotnych związków organicznych oraz dioksyn i furanów wyrażone w g/Mg spalonego paliwa. Wyniki badań, pomiarów i analiz potwierdziły ekologiczne zalety spalania węgla i mułów węglowych w paleniskach z cyrkulacyjnym złożem fluidalnym, a w szczególności niską emisje tlenków siarki i azotu oraz znikomą emisję chloro- i fluorowodoru, dioksyn i metali ciężkich. Wskutek stosowania wyso-kosprawnych elektrofiltrów bardzo niska jest też emisja pyłu. Uwidocznił się wpływ warunków spalania na emisję niektórych zanieczyszczeń, a zwłaszcza w odniesieniu do WWA i tlenku węgla.
Przedstawiono problem kosztów zewnętrznych i sposobów wpływania na ochronę środowiska instrumentami ekonomicznymi. Rozwijając stosowane już metody określania skumulowanej energochłonności produktu zaprezentowano koncepcję skumulowanego wskaźnika uciążliwości względem środowiska produktu, przydatnego do lepszego zarządzania środowiskiem.
EN
The paper deals with the problem of external costs and methods of influencing the environmental protection by economic instruments. On the basis of methods of defining the cumulative ecological noxiousness of product useful for better environmental management has been presented.
W artykule przedstawiono rezultaty badan stężenia formaldehydu w pomieszczeniach mieszkalnych. W przeprowadzonych badaniach zastosowano chromatograficzną. metodę oznaczania formaldehydu z pasywnym poborem próbek. Pomiary prowadzono w roku 1999 i 2000 w 17 obiektach mieszkalnych zlokalizowanych w Gliwicach, Bytomiu lub Tychach. Czas ekspozycji próbników wynosił 7 dni Parametry statystyczne zmierzonego stężenia w poszczególnych obiektach zestawiono w postaci tabelarycznej oraz graficznej. Analiza uzyskanych wartości wskazala, w większości pomieszczeń mieszkalnych w naszym kraju mogą występować przekroczenia dopuszczalnych wartości stężenia formaldehydu, a odpowiedzialne za to są głównie obecne w nich źródła emisji tego zanieczyszczenia. W większości badanych obiektów stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego stężenia średniodobowego formaldehydu w pomieszczeniach, utrzymujące się przez większą część czasu trwania pomiarów.
EN
The article presents results of research of formaldehyde concentration investigations in residential space. A chromatographic method with passive sampling was used for formaldehyde detection in the studies. The measurements were carried out in 17 residential facilities located in Gliwice, By tom and Tychy, in the years 1999 and 2000. Duration of samplers' exposure was 7 days. Statistical parameters of the measured concentration in individual office facilities have been presented in a form of a table and as figures. Analysis of the obtained data showed that exceedances of permissible formaldehyde concentrations might occur in majority of residential spaces in Poland due to sources of its emission that are present there. In majority of investigated residential facilities, exceedances of mean daily formaldehyde concentrations have been recorded which sustained throughout a significant length of measurement duration.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The emission of dust from coal fired furnaces introduces a lot of contamination into the environment, including dangerous metal compounds, which occur as trace elements in hard and brown coal. After the coal is burnt, they are contained in the grains of respirable dust, which creates health hazard. The results of investigations into the distribution of several trace elements in granular composition of ash emitted from CFB boilers used in coal-fired heat and power station are presented. The research material was taken by means of a cascade impactor, enabling a different granulometric fraction to be separated from a stream of dust that penetrated the electrofilter. The ICP-AES method (inductively coupled plasma atomic emission spectroscopy) was used to determine trace elements after prior mineralization of samples by microwave method. The Authors presented the results of measurements and analyses, determining the ranges of trace elements’ occurrence in dust, characterizing the distribution in PM1, PM2.5 and PM10 granulometric fractions and determining the emission factors.
PL
Emisja pyłu ze źródeł energetycznych powoduje wprowadzenie do środowiska wielu zanieczyszczeń, w tym związków niebezpiecznych metali, występujących jako pierwiastki śladowe w węglu kamiennym i brunatnym. Po spaleniu węgla znajdują się one w ziarnach pyłu respirabilnego, co stwarza zagrożenie dla zdrowia ludzi. Przedstawiono wyniki badań nad dystrybucją wybranych kilkunastu pierwiastków śladowych we frakcjach ziarnowych popiołu lotnego emitowanego z kotłów z cyrkulacyjnym złożem fluidalnym stosowanych w elektrociepłowniach opalanych węglem. Materiał badawczy został pobrany za pomocą impaktora kaskadowego umożliwiającego wydzielenie ze strumienia spalin odpylonych w elektrofiltrze frakcji pyłu o różnej wielkości ziarna. Do oznaczenia pierwiastków śladowych wykorzystano metodę atomowej emisyjnej spektrometrii o wzbudzeniu plazmowym ICP-AES po uprzedniej mineralizacji próbek metodą mikrofalową. Przedstawiono wyniki pomiarów i analiz, określając zakresy występowania pierwiastków śladowych w popiele lotnym, charakteryzując dystrybucję we frakcjach ziarnowych PM1, PM2,5 i PM10 i wyznaczając wskaźniki emisji.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Trace elements contained in coal escape with flue gas from energy sources into the air or move towards other components of the environment with by-products captured in electrofilters (EF) and flue gas desulphurisation (FGD) plants. The existing knowledge about the distribution of frequently dangerous trace elements contained in these products is insufficient. Studies were therefore undertaken in selected power plants to investigate the distribution of trace elements in coal, slag, as well as dust containment and flue gas desulphurisation products, such as fly ash captured in dust collectors, desulphurisation gypsum and semi-dry scrubbing FGD products. Using the technique of flame atomic absorption spectrometry (F-AAS) and mercury analyser, the following were determined in the research material samples: Cr, Cu, Hg, Mn, Ni, Pb and Zn. The studies have a reconnaissance character. The authors have presented the results of determinations for selected trace elements in samples taken at Jaworzno III and Siersza Power Plants, which burn hard coal, and in Bełchatów Power Plant, burning brown coal. A balance of the examined trace elements in a stream of coal fed into the boiler and in streams of waste and products carried away from the plant was prepared. The balance based on the results of analyses from Bełchatów Power Plant was considered encouraging enough to undertake further investigations. The research confirmed that due to the distribution in the process of coal combustion and flue gas treatment, a dominant part of particular trace elements’ stream moves with solid waste and products, while air emission is marginal. Attention was paid to the importance of research preparation, the manner of sample taking and selection of analytical methods.
PL
Występujące w węglu pierwiastki śladowe uchodzą ze spalinami ze źródeł energetycznych do powietrza lub przemieszczają się do innych elementów środowiska poprzez produkty uboczne zatrzymane w urządzeniach odpylających i instalacjach odsiarczania spalin. Dotychczasowa wiedza o dystrybucji pierwiastków śladowych, często niebezpiecznych dla ludzi, w tych produktach jest niewystarczająca. W związku z tym podjęto badania w wybranych elektrowniach nad dystrybucją pierwiastków śladowych w: węglu, żużlu, a także w produktach odpylania i odsiarczania spalin: w popiele lotnym zatrzymanym w urządzeniach odpylających, w gipsie z odsiarczania oraz produktach z instalacji odsiarczania metodą półsuchą. W próbkach materiału badawczego, stosując metodę atomowej spektrometrii absorpcyjnej z atomizacją płomieniową F-AAS i analizator do rtęci oznaczono: Cr, Cu, Hg, Mn, Ni, Pb i Zn. Badania mają charakter rozpoznawczy. Przedstawiono wyniki oznaczeń wybranych pierwiastków śladowych w próbkach pobranych w E. Jaworzno III i E. Siersza, spalających węgiel kamienny oraz w E. Bełchatów, spalającej węgiel brunatny. Przeprowadzono próbę zbilansowania badanych pierwiastków śladowych w strumieniu węgla wprowadzanego do kotła i w strumieniach odpadów i produktów, wyprowadzanych z instalacji. Bilans przeprowadzono opierając się na wynikach analiz z E. Bełchatów i uznano za zachęcający do dalszych badań. Badania potwierdziły, że w wyniku dystrybucji w procesie spalania węgla i oczyszczania spalin dominująca część strumienia poszczególnych pierwiastków śladowych przemieszcza się z odpadami i produktami stałymi, a emisja do powietrza jest marginesowa. Zwrócono uwagę na znaczenie przygotowania badań, sposób poboru próbek i dobór metod analitycznych.
Przedstawiono społeczne i ekonomiczne uwarunkowania postępu w technologii i urządzeniach ochrony powietrza. Omówiono postęp dokonany w ostatnich latach w Polsce w dziedzinie odsiarczania spalin metodą mokrą wapniakową, w konstrukcji i eksploatacji urządzeń odpylających, w zastosowaniu nowoczesnych materiałów filtracyjnych i w biodegradacji substancji organicznych w gazach odlotowych.
EN
The paper presents some social, technical and economical circumstances of a progress in technology and construction of air pollution control devices. Thus, improvements in flue gases desulphurisation with the wet limestone method, electrostatic precipitators construction and exploatations and biological methods for VOC emission abatement have been discussed.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents investigations ofdust fractional composition concerning combustion of hard coal in circulating liuidized bed boilers (CFBs). Experimentally determined emission factors for such boilers, and also typical pulverized-fuel furnaces, furnaces with mechanical stoker and domestic furnaces arc presented. They all have been obtained for Upper Silesian type of coal. Total dust and characteristic fractions: PM2.5 and PM10 are covered
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań nad Składem frakcyjnym pyłu pochodząeego ze spalania węgla kamiennego w kotłach z fluidalnymi złożami cyrkulacyjnymi (CFB). Dla kotłów tego typu, a także dla typowych kotłów pyłowych, kotłów z rusztem mechanicznym i palenisk domowych określono w drodze pomiarowej wskaźniki emisji pyłu całkowitego oraz charakterystycznych frakcji PM2,5 i PM10. Wskaźniki dotyczą spalania górnośląskiego węgla kamiennego
W artykule opisano metodykę oznaczeń wybranych jednopierścieniowych węglowodorów aromatycznych obejmującą etap poboru próbek na rurki sorpcyjne, desorpcję termiczną i analizę chromatograficzną,. Przedstawiono również otrzymane wyniki oznaczeń benzenu i jego alkilowych pochodnych w powietrzu atmosferycznym wzdłuż samochodowych tras komunikacyjnych w Gliwicach.
EN
A method for determination of selected monocyclic aromatic hydrocarbons, including the phase of collecting samp1es on sorption pipes, thermal de-sorption and chromatography analysis, has been described. Results of benzene and its alkyl derivatives determination in the air along Gliwice communication routes.
Ocena oddziaływania na stan czystości powietrza atmosferycznego źródeł lub zespołów źródeł emisji związanych ze spalaniem węgla wymaga uwzględnienia wielu substancji zanieczyszczających występujących w spalinach. Należą do nich: pył, SO2, NO2, CO, HCl, HF, WWA i pierwiastki śladowe. Na podstawie pomiarów i badań własnych ustalono wskaźniki emisji tych substancji. Uznano, że do przeprowadzenia wspomnianych ocen bardziej przydatne jest stosowanie scalonych wskaźników emisji obliczonych przy użyciu współczynników toksyczności i wyrażonych w równoważnej emisji SO2. Ostateczną postacią wskaźników jest bezwymiarowy, umowny wskaźnik emisji (UWE) wynoszący 26 dla palenisk pyłowych, 34 dla palenisk z rusztem mechanicznym i 213 dla palenisk domowych. Stwierdzono, posługując się UWE, że spalanie węgla w piecach domowych przyczynia się w stopniu 8-krotnie większym do zanieczyszczenia powietrza w porównaniu z paleniskiem pyłowym stosowanym w dużych obiektach energetycznych.
EN
Evaluation of influence of coal combustion sources on the air quality needs to take in consideration a wide range pollutants accompanying exhaust gases including fine dust, SO2, NO2, CO, HCl, HF, PAH and trace elements. On the basis of our own investigations the emission indexes of these pollutants have been determined. Because applicability of those indexes to compare and evaluate different sources or complexes of sources is limited the aggregate emission indexes calculated by means of toxicity factor of individual pollutant and expressed by equivalent emission of sulphur dioxide have been introduced. The final from of indexes is dimensionless conventional emission index (CEI). The value of CEI is 26 for pulverised coal fired furnaces, 34 for mechanical stoker furnaces and 213 for domestic stoves. It leads to conclusion that combustion of hard coal in domestic stoves is 8 times more noxious compared with big utility and power boilers.
W atrykule przedstawiono rezultaty badań stężenia formaldehydu w pomieszczeniach mieszkalnych. W przeprowadzonych badaniach zastosowano chromatograficzną metodę oznaczania formaldehydu z pasywnym naborem próbek. Pomiary prowadzono w roku 1999 i 2000 w 22 obiektach, znajdujących się w dwóch budynkach biurowych w Bytomiu i Gliwicach. Czas ekspozycji próbników wynosił 7 dni. Parametry statystyczne zmierzonego stężenia w poszczególnych obiektach zestawiono w postaci tabelarycznej oraz graficznej. Analiza uzyskanych wartości wskazała, że większości pomieszczeń biurowych w naszym kraju mogą występować nadmierne wartości stężenia formaldehydu, a odpowiedzialne są głównie źródła emisji tego zanieczyszczenia. W większości badanych obiektów stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego stężenia średniodobowego formaldehydu w pomieszczeniach, utrzymujące się przez znaczną część czasu trwania pomiarów. We wszystkich wystąpiły przekroczenia wartości 50 ug/m3, uznawanej jako wartość dopuszczalna stężenia formaldehydu w pomieszczeniach. W obiektach, w których przed rozpoczęciem pomiarów dokonano remontu i wymiany wyposażenia nie zaobserwowano większych stężeń formaldehydu, w porównaniu z pozostałymi obiektami znajdującymi się w tym samym budynku.
EN
The article presents results of research for formaldehyde concentration investigations in office space. A chromatographic method with passive sampling was used for formaldehyde detection in the studies. The measurements were carried out in 22 office facilities located in two office buildings in Bytom and Gliwice., in the years 1999 and 2000. Duration of samplers' exposure was 7 days. Statistical parameters of the measured concentration in individual office facilities have been presented in a form a table and as figures. Analysis of the obtained data showed thet excessive formaldehyde concentrations might occur in majority of office spaces in Poland due to sources of its emission that are present in the offices. In majority of investigated offices exceedances of mean daily formaldehyde concentrations have been recorded which sustained throughout a significant lenght of measurement duration. In all cases exceedances of the 50 ug/m3 value considered as permissible standard of formaldehyde concentration were observed. In those facilities in which renovations and replacement of furnishings were made, no exceeded formaldehyde concentrations were noted compared to other offices within the same building.
Ze względu na powszechność występowania i skutki oddziaływania, obecność ozonu w powietrzu wewnętrznym uważana jest za szczególne zagrożenie dla użytkowników pomieszczeń. Główną przyczyną obecności ozonu w większości pomieszczeń jest migracja wraz z powietrzem zewnętrznym, jednak niemal w każdym pomieszczeniu znaleźć można urządzenia zasilane energią elektryczną, pracujące pod wysokim napięciem lub wytwarzające promieniowanie ultrafioletowe, co może powodować emisję ozonu. Prezentowane badania prowadzono w roku 1999 i 2000, w 9 obiektach usługowych wyposażonych w kserokopiarki będące źródłami ozonu. Poboru prób dokonano metodą absorpcyjną wykorzystującą pochłanianie ozonu w roztworach jodku potasu. Próbki powietrza równocześnie pobierane były w pomieszczeniach, w których eksploatowane były źródła emisji ozonu oraz w celach porównawczych, w pomieszczeniach o zbliżonych warunkach wentylacyjnych, pozbawionych źródeł emisji tego zanieczyszczenia. Oznaczenie ilościowe wykonano metodą kolorymetryczną z użyciem dwumetylo-p-fenylodwuaminy. Zakres zmierzonych stężeń wyniósł 0,010-0,091 mg/m3. We wszystkich badanych pomieszczeniach posiadających źródła emisji ozonu, stężenia tego zanieczyszczenia były większe niż w porównywalnych pomieszczeniach pozbawionych źródeł emisji. Duże wartości notowano głównie w obiektach o niewielkiej kubaturze i pozbawionych systemów wentylacyjnych. W przypadku występowania zbliżonych warunków wentylacyjnych, większe stężenia mierzono w obiekcie, w którym rejestrowano bardziej intensywną pracę urządzeń. W żadnym z badanych obiektów nie stwierdzono przekroczenia wartości dopuszczalnych stężenia ozonu w pomieszczeniach.
EN
The presence of ozone in indoor air is regarded especially hazardous to the indoor space users mainly due to the commonness of occurrence and its effects. The main reason for the presence of ozone in most of the indoor space is migration with outdoor air. However, nearly in any room there are electricity-powered pieces of equipment which require high voltage for operation or which generate UV radiation, both of which are sources of potential ozone emission. The research presented in this paper was conducted in the years 1999 and 2000, in 9 service points furnished with copy machines - sources of ozone emission. Air samples were taken using the method of ozone absorption in potassium iodide. Air was sampled simultaneously in rooms in which ozone sources were operated and in control rooms with similar ventilation conditions without ozone emission sources. Quantitative determination was made using colorimetric method with dimethyl-p-phenylodiamine. The measured ozone concentrations were in the range of 0,010-0,091 mg/m3. Ozone concentrations were higher in all rooms with sources generating ozone emission compared to control rooms. High concentration values were observed especially in rooms with small cubic capacity and without ventilation systems as well as in ventilated rooms but with recorded high intensity of equipment operation. No exceedances of permissible ozone concentrations were stated in any of the investigated rooms.
Zdefiniowana została wielkość emisji zastępczej głównych zanieczyszczeń przypadająca na 1000 PLN wytworzonego produktu krajowego brutto. Otrzymany wskaźnik został wyrażony w kg SO2/1000 PLN PKB i reprezentuje relację pomiędzy obciążeniem powietrza wybranymi substancjami zanieczyszczającymi tj.: SO2, NO2 i pyłem a wielkością wytworzonego PKB. Zagadnienie nadmiernego zużycia energii i związanego z tym zanieczyszczenia powietrza zostało zilustrowane bliżej na przykładzie Polski, jak również innych państw. Wybrany okres dla analizy to lata 1989-2000 ze względu na radykalne ekonomiczne, przemysłowe i socjalne transformacje, które miały miejsce w Polsce w tym czasie.
EN
Emission equivalent of main atmospheric pollutants corresponding to 1000 PLN of the Gross Domestic Product (GDP) generated in Poland has been defined. The received index has been expressed in kg of SO2/1000 PLN GDP and represents the relation between air pollution caused by selected contaminants e.g.: SO2, NO2 and particulate matter and the GDP. The issues of excessive energy consumption and atmospheric pollution related to it have been illustrated in a more detailed way on the example of Poland, as well as some other countries. The period selected for study were the years of 1989-2000 due to radical economical, industrial and social transformations that took place in Poland at the time.
Zwrócono uwagę na znaczenie społecznych, ekonomicznych i technologicznych uwarunkowań postępu w ochronie powietrza. Omówiono postęp dokonany w ostatnich latach w Polsce, podkreślając rolę transformacji ustrojowej i proklamowania polityki ekorozwoju. Przedstawiono korzystne zmiany w energochłonności i emisjogenności polskiej gospodarki, wskazując jednocześnie istniejące zapóźnienia. Podano przykłady rozwiązań technologicznych i technicznych w dziedzinie odpylania i oczyszczania gazów. Wskazano na nowe zadania wynikające z dostosowania do przepisów UE w zakresie najlepszych technik. Przedstawiono przykłady osiągnięć Katedry Ochrony Powietrza w zakresie poznania właściwości zanieczyszczeń, technik ochronnych i zarządzania środowiskiem.
EN
The paper presents some social, technological and economical circumstances of a progress in air protection pollution control devices. The progress in ambient air quality during last decade in Poland was presented in view of economic transformation and enforcement of sustainable development policy. During last years the indexes of energy consumption and indexes of main air pollutants emission in relation to gross domestic product have been declined. Some examples of most effective methods of abatement of dust and toxic gases in power station were described. Nevertheless due to the started accession process to the European Union which involves an adjustment Polish environmental law to the EU law the next steps of air quality improvement are necessary. A special attention should be pay to application of best available techniques. The achievements of the Department of Air Protection in researches on air pollutants, dust and gases emission abatement and environment management were presented.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
An increase in unleaded gasoline consumption causes growth of enussion of monocyclic aromatic hydrocarbons (MAHs) such as benzene and its a1ky1ated derivatives: toluene, ethylbenzene, isopropylbezene, and trimethylbenzenes (TMB). These compounds are highly toxic in both, direct and indirect effects on living organisms. This paper describes the applied method of measurements and presents results of a study on benzene and its homologues in car exhaust, obtained during driving test performed on a chassis dynamometer at Emission Testing Laboratory at the BOSMAL Automotive Research and Development Centre in Bielsko - Biala. Examples of some MAHs emission factors are reported. Effects of the use of a catalytic converter (TWC) and temperature conditioning of cars on MAHs emissions from examined vehicles were assessed. Results of determination ofMAHs content in various types of gasolines and in diesel fuel are also presented.
Knowledge on the physicochemical properties of PM emitted from industrial installations is necessary for assessing current state of ambient air and selecting proper methods for preventing suspended PM from degrading the air quality. Similar to many other industries, fast developing ceramic tile industry releases some amounts of PM to the atmosphere. Samples of PM were taken from main technological operations of three tile manufacturing installations, located in three various plants. The collected PM was examined for granular composition, morphology, phase composition and heavy metal content by using instrumental methods.
PL
Poznanie właściwości fizyko-chemicznych pyłów emitowanych z instalacji przemysłowych jest warunkiem oceny stanu aktualnego i doboru metod zapobiegania degradacji jakości powietrza atmosferycznego, spowodowanej obecnością w nim pyłu zawieszonego. Wśród branż przemysłowych emitujących pył znajduje się szybko rozwijający się przemysł ceramiczny, produkujący płytki ceramiczne. Z istotnych węzłów technologicznych instalacji produkującej płytki ceramiczne w trzech przedsiębiorstwach pobrano próbki pyłów. Stosując metody instrumentalne zbadano ich skład ziarnowy, morfologię, skład fazowy i zawartość metali ciężkich.
Granulometric composition of dust coming from main technological nodes - i.e. from the sinter plant, blast furnace and lead refinery - of the zinc smelter in Poland was investigated. Samples of dust trapped in bag filters were collected. The sieve analysis, sediment analysis and a laser analyzer of granulomeric composition were used in investigations. Mass and particle number contributions of the dust to nine granulometric fractions having aerodynamic diameters in intervals: 0-2.5, 2.5-5, 5-10, 10-20, 20-32, 32~40, 40-63, 63-100, 100-250 um were determined. To determine mathematical functions describing (mass and particle number) changes in the fractional composition of each dust the results were statistically analyzed by applying the nonlinear estimation. Using of the polynomial regression provided a very good correlation between the sought functions and results of measurements. The results of measurements are presented in tables and charts. High degree of granulometric diversity of the investigated dust samples, depending on the dust formation mechanisms, i.e. on the technology used and composition of raw materials, was noted. High share of the fine particles in the dust may be a serious hazard to human health, especially in the case of breakdown in functioning of dust collectors
PL
Przeprowadzono badania nad składem ziarnowym pyłu pochodzącego z głównych węzłów technologicznych jednej z hut cynku w Polsce, a mianowicie ze spiekalni, pieca szybowego i rafinerii ołowiu. Próbki pyłu pobrano z pyłu zatrzymanego w filtrach workowych. W badaniach zastosowano analizę sitową, sedymentacyjną i laserowy analizator składu frakcyjnego. Określono udział liczbowy i masowy pyłu występującego w dziewięciu przedziałach ziarnowych: 0-2,5, 2,5-5, 5-10, 10-20, 20-32, 32-40, 40-63, 63-100, 100-250 urn. Uzyskane wyniki poddano, stosując metodę estymacji nieliniowej, analizie statystycznej, której celem było wyznaczenie funkcji matematycznych opisujących zmiany składu frakcyjnego poszczególnych pyłów (liczbowego i masowego). Zastosowanie modelu regresji w postaci wielomianowej zapewniło wysoki stopień korelacji dopasowanych funkcji do danych pomiarowych. Wyniki badań przedstawiono w tabelach i w formie graficznej. Stwierdzono znaczne zróżnicowanie składu frakcyjnego badanych próbek pyłu zależnie od mechanizmu tworzenia się pyłu, a tym samym od warunków prowadzenia procesu technologicznego oraz składu przetwarzanych surowców. Duży udział cząstek respirabilnych w pyle może stanowić poważne zagrożenie dla populacji, zwłaszcza w przypadku awarii urządzeń odpylających w instalacjach produkcyjnych.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.