Amerykanizm to jeden z kluczowych elementów myśli urugwajskiego eseisty, José Enrique Rodó. Celem artykułu jest przedstawienie sposobu ewoluowania tego pojęcia w twórczości autora, z uwzględnieniem iberoamerykańskiego kontekstu filozoficzno- kulturowego oraz stosunków międzyamerykańskich na przełomie wieków XIX i XX. Szczególny nacisk został położony na heroiczny wymiar amerykanizmu, ukazany przez Rodó w tekstach o Simonie Bolivarze, Juanie Montalvo oraz José Gervasio Artigasie.
EN
The Americanism is one of the key concepts in the work of Uruguayan essayist, José Enrique Rodó. The aim of the paper is to present how the idea of Americanism was evolving in the author’s output, within the frames of Ibero-American philosophy and culture as well as inter-American relations in the end of 19th Century and the beginning of the 20th. Special emphasis was set on the heroic dimension of Americanism, presented by Rodó in the texts about Símon Bolívar, Juan Montalvo and José Gervasio Artigas.
W 2013 roku Centrum Studiów Latynoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego opublikowało obszerną pracę zbiorową pt. Ameryka Łacińska XXI wieku. Nowe oblicza, nowe struktury, nowe tożsamości. Jest to efekt kilkuletniej pracy inicjatora i pomysłodawcy projektu (zmarłego w 2009 roku) Andrzeja Dembicza oraz kontynuatora jego dzieła, redaktora Adama Elbanowskiego.
Projekty zniesienia niewolnictwa zdominowały politykę ostatniej dekady brazylijskiego cesarstwa. Nie tylko prowadziły do podziałów wewnątrz dwóch najważniejszych partii, w Izbie Deputowanych i w rządzie, ale także odcisnęły piętno na debacie publicznej i życiu społecznym. Artykuł przedstawia polityczne tło najważniejszych abolicyjnych aktów prawnych w Brazylii, a także sylwetki trzech głównych animatorów ruchu: Joaquima Nabuco, José do Patrocínio i André Rebouçasa. Abolicja w Brazylii była efektem starań zarówno liberałów jak i konserwatystów, zwolenników monarchii jak i republiki. W rzeczywistości stanowiła koniec niezwykle złożonego i wielowymiarowego procesu, w którym trudno wskazać zdecydowanych zwycięzców.
EN
Anti-Slavery projects determined political life thorought the whole last decade of the Brazilian Empire. Not only were they dividing two major parties, Deputee Chamber and the government, but also strongly influenced public opinion and social life. The article shows the political context of the crucial legislation acts of brazilian abolition as well as the profiles of three main abolitionist leaders – Joaquim Nabuco, José do Patrocínio and André Rebouças. Brazilian abolition was the result of the efforts of both liberal and conservative politicians, both monarchist and republican supporters; in fact it was a very complex and multidimensional process with no clear winners.
Wydana w 1942 roku Formação do Brasil Contemporâneo („Formowanie się współczesnej Brazylii”) Caio Prado Juniora to jedna z najważniejszych brazylijskich książek historycznych XX wieku. Autor przedstawia w niej oryginalną interpretację procesów społeczno- ekonomicznych okresu kolonialnego oraz ich konsekwencje dla brazylijskiej współczesności. W artykule omówiona została koncepcja Caio Prado Juniora oraz jej znaczenie w dziejach myśli brazylijskiej.
EN
Formação do Brasil Contemporâneo („Formation of Contemporary Brazil”) published in 1942 by Caio Prado Júnior is one of the most important Brazilian history books in the 20th century. Its author presents his original interpretation of socioeconomic processes of the colonial period as well as their consequences for the Brazilian contemporaneity. The paper discusses Caio Prado Junior’s idea and the importance of his work in the history of Brazilian thought.
Pod koniec XIX wieku kwestia rasowa nie budziła w Brazylii większych kontrowersji. Często spotykany w literaturze pięknej wizerunek Indianina był jedynie dowodem twórczej wrażliwości na znaczenie lokalnego folkloru, a stan ówczesnych nauk nie dawał żadnych podstaw do zakwestionowania wyższości rasy białej nad wszystkimi pozostałymi. Ideologię wybielenia społeczeństwa1 przyjmowano jako mądry sposób na przyspieszenie narodowego rozwoju. Uwolnionych mocą abolicji z 1888 roku czarnych niewolników w ogóle nie dostrzegano. Prymitywni mieszkańcy interioru byli dla elit synonimem wstydliwego zacofania. Dopiero opublikowana w 1902 roku książka Os sertões Euclidesa da Cunhi stała się punktem zwrotnym w dziejach interpretacji etnicznego rodowodu Brazylijczyków i jednocześnie śmiałą konceptualną alternatywą dla powszechnego rozumienia sensu i docelowej formy brazylijskiej cywilizacji. Opisana na jej kartach wojna w Canudos niczym w soczewce skupiała wszystkie brazylijskie sprzeczności i paradoksy. A samego autora z czasem uznano za prekursora nowego „gatunku” w narodowej literaturze: eseju o interpretacji Brazylii.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.