W artykule omówiono ogólny obraz wgłębnej budowy geologicznej, scharakteryzowano zbiorniki wód geotermalnych, dokonano oceny zasobów wód i energii cieplnej zawartej w poszczególnych zbiornikach. Szczególną uwagę poświęcono mapie spągu nasuniętych utworów fliszowych i mapie geologiczno-strukturalnej podmioceńskiej. Mapa geosynoptyczna spągu fliszu (ryc. 1) wykazuje zapadanie się płaszczyzny spągowej fliszu, na długości około 60 km od rzędnej +200 m, w części północnej, do rzędnej -7000 m, w części południowej, w rejonie Pienin. Mapa geosynoptyczna morfologii i geologii podmioceńskiej (ryc. 2) ukazuje strop utworów jako płaszczyznę zapadającą się od rzędnej +100 m, w części północnej, do rzędnej -9000 m, w okolicy Pienińskiego Pasa Skałkowego, pod nim -11 000 m, by wynurzyć się w części południowej na rzędnej -10 000 m, a dalej ku południowi na -9000 m. Płaszczyzna ta jest pocięta serią uskoków o przebiegu równoleżnikowym i skrzydłach zrzuconych ku południowi, uskoki o przebiegu południkowym są krótsze, skrzydła zrzucone są częściej ku wschodowi. Stropy utworów występują na rzędnej: karbonu górnego węglowego od +100 m do -3100 m, karbonu dolnego od -1000 m do -1300 m, triasu na -2100 m, dewonu w okolicy Bielska -1100 m, Osielca -4500 m, jury od +200 m do -9000 m, proterozoiku -1500 m w okolicy Żywca do -9000 m w rejonie Pienińskiego Pasa Skałkowego. Proterozoik zajmuje około jednej trzeciej powierzchni podmioceńskiej omawianego obszaru. Scharakteryzowano warunki termiczne omawiając mapy temperatur na głębokości 500 m: 14-37°C (ryc. 3), 1000 m: 25--46°C (ryc. 4), 2000 m: 40-81 °C (ryc. 5), 3000 m: 58-115°C (ryc. 6). Wskazano na możliwość czerpania energii geotermalnej z czynnych studni, o wydajnościach 30-50 m3/h, za pomocą pomp cieplnych i wykorzystanie jej w ciepłownictwie indywidualnym, socjalnym i rolniczo-warzywniczym. Jest około 12 miejscowości i osiedli, które mogą to zrealizować (ryc. 7). Wody o wyższych temperaturach można czerpać z istniejących otworów wiertniczych, z głębokości od 500 m do około 4000 m. Wskazano 8 takich miejscowości: Bielsko-Biała, Kęty, Andrychów, Wadowice, Sucha Beskidzka, Kalwaria Zebrzydowska, Lanckorona, Maków Podhalański, oraz poza obszarem arkusza mapy: Cieszyn, Ustroń, Skoczów i Oświęcim - które mogą sięgnąć po ten typ energii.
EN
The paper gives a general view of the deep geological build, characteristic of geothermal water reservoirs, and assessment of geothermal water resources (with the energy enclosed) in the individual resorvoirs. Special attention has been paid to the map of the bottom of the overthrusted flysch strata and the geological-structural map of the sub-Miocene formation. The geosynoptic map of the flysch bottom (fig. 1) shows to the subsidence of the bottom flysch surface (to about 60 km of length) from the ordinate +200 m. in the north to the ordinate -7000 m in the south in the Pieniny region. The geosynoptic map of the sub-Miocene morphology and geology (fig. 2) shows the top of the formation as a surface subsiding from the ordinate +100 m in the north to the ordinate -9000 m in the region of Pieniny Klippen Belt, -11,000 m underneath, to loom in the south on the ordinate -10,000 m, and continue to -9000 m in the south. This surface is cut with a series of parallel-oriented faults and sides downthrown to the south; meridian-oriented faults are shorter with their sides more often downthrown to the east. The tops of the formations appear on the ordinate of the upper Carboniferous from +100 m to -3100 m, Lower Carboniferous from -1000 m to -1300 m, Triassic to -2100 m, Devonian near Bielsko-Biała -1100 m, Osielec -4500 m, Jurassic from -200 m to -9000 m, Proterozoic -1500 m near Żywiec to -9000 m within the Pieniny Klippen Belt. The Proterozoic strata occupy about one third of the sub-Miocene surface in the analysed area. The thermal conditions have been characterised based on the analysis of maps of temperatures at the depth of 500 m 14-37°C (fig. 3), 1000 m: 25-46C (fig. 4), 2000 m: 40-81°C (fig. 5), 3000 m: 58-115°C (fig. 6). The authors show to the possibility of recovering thermal energy from active wells of productivity equal to 30-50 m3/h with the aid of heat pumps to be later used for individual and social heating purposes as well as agriculture and vegetable production. There are about 12 towns and centres where this can be put to practice (fig. 7). Waters of higher temperatures can be produced from the existing wells from the depth of 500 m to about 4000 m. There are 8 such places: Bielsko-Biała, Kęty, Andrychów, Wadowice, Sucha Beskidzka, Kalwaria Zebrzydowska, Lanckorona, Maków Podhalański. Apart from them, there are also several other places staying beyond the limit of the sheets under consideration, i.e. Cieszyn, Ustroń, Skoczów and Oświęcim.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Prezentowane opracowanie przedstawia aktualny stan wiedzy o geologii i warunkach występowania wód geotermalnych w megakompleksach mezozoicznych w obrębie jednostek geologicznych północnej części monokliny przedsudeckiej i bloku Gorzowa. Obszar badań pokrywa się z nowopowstałym województwem lubuskim. Ideą opracowania jest zachowanie etapowości prac. W pierwszym etapie zgromadzone zostały dane, które umożliwiają wstępną ocenę zasobów wód geotermalnych i energii cieplnej w nich zawartej dla poszczególnych gmin województwa lubuskiego. Ocena zasobów pod poszczególnymi gminami umożliwiła oszacowanie zasobów energii geotermalnej dla całego województwa. Dokonane obliczenia metodą objętościową wskazują, iż w skalach zbiornikowych kompleksów kredowego, jurajskiego i triasowego znajdują się wody geotermalne o objętości ok. 675 km3, ilość energii cieplnej szacuje się na ok. 1,9 mld tpu. Najbardziej perspektywicznymi zbiornikami geotermalnymi są zbiorniki liasowe (ok. 400 km3 wody, 1 mld tpu energii cieplnej) oraz wapienia muszlowego (ok. 150 km3 wody, 0,6 mld tpu energii cieplnej). W artykule omówiono też zasady funkcjonowania pomp ciepła i możliwości ich zastosowania w omawianym rejonie dla zwiększenia mocy poszczególnych projektowanych zakładów geotermalnych. W końcowym rozdziale omówiono też oddziaływanie proponowanych rozwiązań geotermalnych na środowisko przyrodnicze.
EN
The paper gives the present state of geologic knowledge and conditions of occurrence of geothermal waters in Mesozoic megacomplexes within the geologic units of the north part of the Sudetes Monocline and Gorzów block. The investigated area coincides with the new Lubusko Voivodeship. The aim of the paper is to maintain the stage character of the investigations. First stage is devoted to data collection for preliminary evaluation of geothermal waters resources and the encapsulated thermal energy for individual counties in the Lubusko Voivodeship. Having made the assessment of resources under individual counties, it was possible to evaluate the geothermal energy within the whole voivodeship. The quantitative assessment of the resources shows to the presence of geothermal waters (about 675 km3, and thermal energy 1.0 mld tpu) in the Cretaceous, Jurassic and Trissic. The Liassic (about 400 km3 of water, 1 tpu thermal energy) and shell limestone reservoirs (about 150 km3 of water, 0.6 tpu of thermal heat) are most perspective. The principle of heat operation and possibilities of their application in the discussed region were presented in the paper in view of the planned geothermal plants. The final chapter was devoted to the environmental impact of the suggested geothermal solutions.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.