W artykule przedstawiono stan wiedzy dotyczący zjawiska kruchości pod wpływem działania ciekłych metali. Opisano wyniki eksperymentalnych badań zjawiska LME, przyczyn jego powstawania oraz wpływu na nie różnych parametrów. Przedstawiono wybrane stanowiska badawcze oraz stosowane metody badawcze dostępne w literaturze. Było to podstawą do opracowania stanowisko umożliwiło przeprowadzenie prób na próbkach ze stali poddanych naprężeniom rozciągającym przy różnych wartościach i sposobach obciążania w trakcie metalizacji zanurzeniowej. Przeprowadzony proces metalizacji zanurzeniowej był testem oceniającym sprawność i przydatność utworzonego stanowiska do badań zjawiska kruchości pod wpływem ciekłych metali. Określono zakres pracy urządzenia oraz możliwości przeprowadzania eksperymentów
EN
Article presents the state of knowledge relating occurrences of liquid metals embrittlement. The results of experimental investigations of the LME phenomenon, reasons of its formation and influence of different parameters are described. Selected ideas of the research stands and applied research methods accessible in different works are presented. It was a base for developing of own stand, its designing and producing. The executed stand made it possible to test tensions stretching on steel samples at different values and kinds of loading during the hot dip metallization. Hot dip metallization process was usefulness test of produced stand to carrying out liquid metal embrittlement investigations. The range of work and possibilities of tests were defined.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki badań procesu niszczenia (degradacji) łopatek turbiny silnika lotniczego, poddanych podczas eksploatacji silnym obciążeniom cieplnym. Łopatki były pokryte warstwami dyfuzyjnymi aluminidkowymi niskoaktywnymi (HTLA) oraz wysokoaktywnymi (LTHA), otrzymanymi metodą kontaktowo-gazową. Warstwa LTHA w stanie wyjściowym przed eksploatacją miała grubość 45 žm i zawierała fazę NiAl o zawartości poniżej 50%at. Al. Warstwa aluminidkowa HTLA zawierała powyżej 50% Al. Powłoki wytworzono na łopatkach turbiny silnika lotniczego wykonanych ze stopu na bazie niklu. Po kompleksowych badaniach naziemnych łopatki przekazano do eksploatacji i po testach silnikowych łopatki zdemontowano i przeprowadzono badania mechanizmów degradacji warstw. Wykazano, że ich niszczenie zachodzi w wyniku korozji na granicach ziarn fazy NiAl. Po osiągnięciu strefy przejściowej następuje odwarstwienie zgorzeliny. W warstwach aluminidkowych wysokoaktywnych atak korozji następuje poprzez wydzielenia bogate w pierwiastki trudnotopliwe oraz poprzez pęknięcia powstające w wyniku zmęczenia cieplnego. Przedstawiono przykłady struktur nowych typów powłok na stopach odlewniczych oraz na monokrystalicznym stopie CMSX-4. Przedstawiono również strukturę powłok aluminidkowych modyfikowanych platyną.
EN
The investigation results of the degradation process of aircraft engine turbine blades during operation which were subjected to strong cyclic thermal load have been presented in the paper. The blades were covered with chromoaluminised diffusion coatings (HTLA) and aluminium coatings (LTHA) using the gas-contact method. The coating in the initial state before operation had a thickness of 45 žm and contained the NiAl phase with a content below 50% at. Al. The aluminium coating above contained 50% at. Al. The coating was formed on the aircraft engine turbine blades made of the Ni base alloy and then after comprehensive laboratory tests they were sent for use. After operation tests the blades were dismounted and subjected to a test of the degradation mechanisms of the chromoaluminised (HTLA) and aluminium (LTHA) coatings. It was shown that the degradation process takes place as a result of corrosion on the grain boundaries of the NiAl phase until the transient zone is achieved and then there is delamination between the scale and transient zone. In the aluminium coatings the corrosion attack took place by precipitates which are rich in high-melting elements and by cracks formed as result of thermal fatigue. The structures of new types of coatings on casting alloys and on a CMSX-4 monocristalline alloy have been presented. Additionally, the structure of platinum modified aluminide coatings has been shown.
Przedstawiono przegląd metod wytwarzania powłok zanurzeniowych. Określono stosowane technologie wytwarzania wyrobów z powłokami zanurzeniowymi metodą indywidualnego zanurzenia i ciągłą, oraz wybrane problemy technologiczne wytwarzania powłok w stosowanych kąpielach metalowych. Przedstawiono kinetykę wzrostu, strukturę oraz wyniki badań korozyjnych powłok otrzymywanych w kąpielach stopowych w warunkach testu w obojętnej mgle solnej. Na podstawie przeprowadzonej analizy właściwości użytkowych tradycyjnych powłok zanurzeniowych wykazano potrzebę ich modyfikacji, głównie w aspekcie poprawy ich odporności korozyjnej. Przeprowadzone testy wskazują, że poprawę tych właściwości można uzyskać w efekcie zastosowania kąpieli stopowych na bazie cynku i aluminium. Określono kierunki rozwoju technologii metalizacji zanurzeniowej w odniesieniu do nowych kąpieli metalicznych oraz technologii wytwarzania powłok z ich zastosowaniem.
EN
The paper reviews methods of dip coatings preparation. Applied technologies for the manufacture of the products dip coated by the continuous or individual dipping methods and selected technological problems encountered during parts coatings in the metal baths, have been described. Kinetics of a coating growth, its structure, and results of corrosive tests with coatings obtained in alloy baths in the conditions of a test in a neutral salt mist, are presented. Analysis of applicational properties of traditional dip coatings showed the necessity of their modification in order to increase their resistance to corrosion. The tests carried out indicated that these properties could be improved using zinc and aluminium-based alloy baths. Development trends of the technologies for metal dip coating in reference to new metal baths and of technologies for coating manufacture and their application have been presented.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Odporność korozyjna powłok cynkowych na wyrobach ze stopów żelaza wzrasta w wyniku zwiększania udziału aluminium w kąpieli metalizującej. W pracy przedstawiono wyniki badań wstępnych nad otrzymywaniem powłok w kąpielach stopowych zawierających Al-Zn-Si, a także nad doborem topnika używanego w procesie obróbki powierzchniowej poprzedzającej zabieg zanurzania stopów żelaza w tej kąpieli. Określono kinetykę wzrostu powłok w badanych stopach, w warunkach zmiennej temperatury kąpieli i czasu zanurzania. Ujawniona została struktura powłok i ich skład fazowy. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że wzrost grubości całkowitej powłok w funkcji czasu zanurzania przy stałej temperaturze ma charakter zbliżony do parabolicznego, natomiast wzrost warstwy przejściowej ma charakter zbliżony do liniowego.
EN
The aluminium addition in the zinc bath couses an increase in corrosion resistance of the obtained coatings. The work presents investigation results of obtaining coatings by batch hot dip method in the alloy bath containing Zn + 55% Al + 1,6% Si. The surface treatment process of iron alloys before metallization was presented. Kinetics of the coating growth in the tested alloys was determined in the changeable conditions of bath temperature and dip time. The structure of coatings and their phase composition was revealed. As the result of the performed tests in has been found that an increase in total thickness of coatings in the dip time function at stable temperature has character close to parabolic, whereas an increase in the transient layer has character close to linear. Moreover the corrosion resistance of coatings in neural salt spraying test was investigated. The corrosion products were identified by XRD analysis and the surface morphology of coatings were tested by SEM.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wyroby z żeliw wykazują w środowiskach agresywnych niedostateczną odporność korozyjną. Skuteczną metodą zabezpieczania przed korozją powierzchni żeliw jest metalizacja zanurzeniowa. Peoces cynkowania stopów żelaza z węglem w postaci grafitu jest trudny. W pracy przedstawiono metodę aluminiowania zanurzeniowego żeliwa szarego oraz sferoidalnego o różnej strukturze i postaci grafitu. Określono kinetykę wzrostu powłok na badanych materiałach w zależności od temperatury i czasu zanurzania. Przedstawiono strukturę powłok na tych materiałach. W celu wyjaśnienia charakterystycznej budowy powłoki na żeliwach, przeprowadzono porównawcze badania rozpuszczania żeliw szrego i sferoidalnego oraz żelaza Armco w kąpieli aluminiowej. Proces rozpuszczania analizowano na podstawie położenia granicy rozdziału ciało stałe-ciecz w zależności od temperatury kąpieli i czasu wzajemnego kontaktu. Rozpuszczanie stopów żelaza z węglem w postaci grafitu, przebiega bardziej intensywnie niż technicznie czytego żelaza. Przeprowadzono także porównawcze badania korozyjne w obojętnej mgle solnej powłok aluminiowych i cynkowych na żeliwie. Wykazano lepszą odporność korozyjną powłok aluminiowych niż cynkowych.
EN
Cast iron products show unsatisfactory corrosion resistance in the aggresive media. An effective method of protection against corrosion of the cast iron surface is hot-dip galvanising process. Galvanising process of cast iron alloys with carbon in the form of graphite is difficult. Hot dip aliminising and galvanising of grey or spheroidal cast iron with different structure and in the form of graphite is presented in the work. Kinetics of coatings growth in the tested materials depending on temperature and dip time was determined. The structure of the base materials and coatings on those materials was presented. In order to explain the characteristic structure of a coating on cast irons. Comparative tests of dissolution of gray cast iron and Armco cast iron in the aluminium bath were conducted. The dissolution process was analysed on the basis of behaviour of solid-liquid interface depending on bath temperature and time of mutual contact. Dissolution of iron alloys with carbon in the form of graphite takes place in more intensive way than technically pure iron. Comparative corrosion tests of hot dip aluminised and zinc galvanised coatings on the cast iron were also conducted in the neural salt spray. Better corrosion resistance of aluminised coatings than zinc galvanised ones was shown.
Odporność korozyjna powłok cynkowych na wyrobach ze stopów żelaza wzrasta w wyniku zwiększania udziału aluminium w kąpieli metalizującej. W pracy przedstawiono wyniki badań nad otrzymywaniem powłok w kąpielach stopowych zawierających Al-Zn-Si uzyskanych w różnej temperaturze procesu metalizacji. Określono strukturę i skład fazowy wytworzonych powłok. W celu określenia odporności korozyjnej powłok, w odniesieniu do powłoki cynkowej oraz próbki nie pokrytej ze stali St3, przeprowadzono przyspieszony laboratoryjny test w obojętnej mgle solnej. Określono szybkości korozji powłok oraz omówiono charakter procesu degradacji powłoki. W celu określenia odporności korozyjnej w wilgotnej atmosferze zawierającej dwutlenek siarki przeprowadzono przyspieszony laboratoryjny test zgodnie z normą PN-85/H-04636. Prowadzona była dokumentacja fotograficzna oraz badania grawimetryczne w celu określenia jednostkowych zmian masy. Badania elektrochemiczne prowadzono na urządzeniu Potentiostat/Galvanostat PG201 francuskiej firmy Radiometer. Badania te obejmowały: pomiar potencjału ogniwa otwartego, potencjodynamiczną charakterystykę powłok w 5% r-rze NaCl. Za pomocą programu Voltamaster-1 rejestrowano wartości potencjału badanej próbki w funkcji czasu. Następnie rejestrowano zależność prądu od potencjału. Uzyskane krzywe były podstawą do wyznaczenia prądu korozji. W tym celu wykorzystuje się obszary zbliżone do potencjału równowagowego i stosuje się zależność Tafela, według której potencjał elektrody E jest liniowo zależny od logarytmu prądu (E=alfa+ beta log i).
EN
The aluminium addition in the zinc bath causes an increase in corrosion resistance of the obtained coatings. The work presents investigation results on obtaining coatings by batch hot dip method in the alloy bath containing Al-Zn-Si. The structure of coatings and their phase composition were determined. To specify corrosion resistance of obtained coatings a test in neutral salt spray was made. The corrosion speed and characteristics of degradation of coating were determined. Coating obtained were also investigated in corrosion test in humid atmosphere containing sulfur dioxide according to polish norm PN-85/H-04636. Photographic documentation and gravimetric investigations during tests were made. Electrochemical investigations were made on Potentiostat/Galvanostat PG201 (Radiometer company). The investigations comprised: open cell potential measurement, potentiodynamic characteristics of caotings in 5% NaCl solution. Relation of sample potential to time of investigation was recorded by Voltamaster-1 program. Dependence of current to potential was also recorded. Obtained curves were base to assign corrosion current. To achieve it the areas close to equilibrium potential and Tafel equation (E=alpha+beta log i) were used.
W artykule przedstawiono wyniki badań nad otrzymywaniem powłok w kąpielach cynkowych w temperaturach odbiegających od tradycyjnie stosowanych w procesie nakładania powłok cynkowych. Określono kinetykę wzrostu zanurzeniowych powłok cynkowych na podłożu żelaza Armco dla temperatury cynkowania 460, 540 i 560 stopni Celsjusza. Przeprowadzono również badania strukturalne powłok powstających w wysokich temperaturach kąpieli. Ujawniono strukturę powłok i skład fazowy oraz określono skład chemiczny poszczególnych składników strukturalnych powłok otrzymanych na podłożu żelaza Armco w temperaturze 540 stopni Celsjusza.
EN
Results of investigations on obtaining coatings in the zinc baths at temperatures different from traditionally used in the galvanizing process, are presented in this work. Kinetics of growth of hot-dip zinc coatings on the Armco iron base was determined for galvanizing temperature 460, 540 and 560 degrees centigrade. Structural examinations of coatings obtained at high temperature baths were also made. The structure of coatings and phase composition were revealed and the chemical composition of particular structural components of coatings formed on the Armco iron substrate at 540 degrees centigrade was determined.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono budowę powłok cynkowych otrzymywanych metodą zanurzeniową. Przeanalizowano zjawiska związane z procesem tworzenia się warstwy zewnętrznej powłoki cynkowej. Stwierdzono, że jej właściwości wywierają istotny wpływ na zakres zastosowań tych powłok. Dotyczy to zwłaszcza wyglądu zewnętrznego powłok oraz ich plastyczności. Na podstawie analizy wyników badań korozyjnych powłok cynkowych o różnej grubości warstwy zewnętrznej w obojętnej mgle solnej (NSS) stwierdzono, że korozja warstwy zewnętrznej jest bardziej intensywna niż jej warstwy przejściowej. Uzasadnia to dodatkowo konieczność uszlachetniania powierzchni powłoki cynkowej warstwami konwersyjnymi lub powłokami malarskimi.
EN
The structure of galvanized coatings obtained in the batch method has been presented in the paper. The processes connected with the development of the outer layer of a galvanized coating have been analyzed. It was determined, that its properties have a considerable influence on the range of applications for this type of coating. This especially concerns the appearance and plasticity of the coating. Based on corrosion analyses of galvanized coatings of varying outer thickness in a neutral salt spray (NSS), it was determined, that the corrosion of the external layer is more intensive than that of its intermediate layer. This justifies the need to refine the galvanized layer with conversion layers or paint coatings.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przedstawiono wyniki badań odporności korozyjnej powłok cynkowych otrzymanych w kąpieli z dodatkiem NiBiSn na stalach z różną zawartością krzemu. W trakcie badań określono kinetykę wzrostu powłok podczas zanurzania w kąpieli Zn-NiBiSn, Zn-Ni oraz Zn-Al. Ujawniono także strukturę powłok na stalach o różnej zawartości krzemu. W celu określenia odporności korozyjnej przeprowadzono badania zużycia korozyjnego w warunkach przyspieszonych oddziaływania obojętnej mgły solnej.
EN
The results of investigations of the corrosion resistance of zinc coatings obtained in a bath with an addition of NiBiSn on steels with different silicon content have been presented. The growth kinetics of the coatings during their immersion in Zn-NiBiSn, ZnNi and ZnAl baths were determined during the tests. The structure of the coatings on steels with different silicon content was also revealed. In order to determine the corrosion resistance, corrosion tests were carried out in an accelerated weathering environment of a neutral salt spray.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Rozpuszczanie powierzchni stali podczas cynkowania zanurzeniowego jest procesem złożonym a najistotniejszą rolę odgrywają w nim procesy cząstkowe: transport masy na drodze dyfuzji, konwekcji naturalnej i wymuszonej oraz zachodząca reakcja na granicy ciało stałe - ciecz. W pracy przedstawiono wyniki badań zjawisk rozpuszczania stopów żelazo-krzem w kąpieli cynkowej uzyskane w skrajnych warunkach modelowych procesu cynkowania. Przeprowadzono analizę rozpuszczania dyfuzyjnego w warunkach zapewniających ograniczenie wpływu ruchów konwekcyjnych na przebieg tworzenia się powłoki. W zakresie Sandelina (0,03-0,09% wag. Si) charakter współczynnika dyfuzji żelaza w ciekłym cynku różni się zdecydowanie od przebiegów obserwowanych dla procesu rozpuszczania czystego żelaza oraz stopów żelaza z wyższą zawartością krzemu. Dla tych materiałów obserwowane jest znaczne przyspieszenie reakcji w wyniku zmniejszenia się stabilności strukturalnej fazy. W warunkach rozpuszczania dynamicznego cała warstwa przejściowa ulega rozpuszczeniu w kąpieli cynkowej. Dowiedziono, że istnieje maksymalna szybkość rozpuszczania a ubytek masy próbki jest równoważny zmianie stężenia żelaza w kąpieli. W tym przypadku proces rozpuszczania opisany jest prawem liniowym niezależnie od zawartości krzemu a stała szybkości rozpuszczania kinetycznego w zakresie Sandelina osiąga maksimum wynoszące 191,4ź10-5 gźm-2źs-1.
EN
Dissolution phenomena occurring in the formation of intermetallic phases during hot dip galvanizing of steel with different silicon content are of vital importance. The dissolution of solid metals in liquid metals is a complex mechanism where partial processes such as diffusional mass transport, natural convection, forced convection and reactions that occur on the solid-liquid interface play the most crucial role. All these phenomena occur simultaneously and their influence on the formation of a coating is difficult to explain. The results of investigations of dissolution processes of model iron - silicon alloys in pure liquid zinc obtained in extreme dissolution conditions have been presented. An analysis of diffusive dissolution in conditions ensuring that the influence of convection and mechanical mixing are kept to a minimum and an analysis of dynamic dissolution with a maximum convection influence on the course of the reaction on the solid - liquid interface (in Nernst's layer) have been carried out.
Wyroby z żeliw wykazują w środowiskach agresywnych niedostateczną odporność korozyjną. Skuteczną metodą zabezpieczania przed korozją powierzchni żeliw jest metalizacja zanurzeniowa. Proces cynkowania stopów żelaza z węglem w postaci grafitu jest trudny. W artykule przedstawiono wyniki badań nad otrzymywaniem powłok cynkowych na wybranych gatunkach żeliw. Określono kinetykę wzrostu powłok na badanych materiałach w zależności od temperatury i czasu zanurzania. Przedstawiono strukturę powłok na tych materiałach. Otrzymane powłoki są ciągłe i równomierne a ich morfologia i grubość są porównywalne z powłokami cynkowymi otrzymanymi na stali.
EN
Cast iron products show insufficient corrosion resistance in the aggressive media. An effective method of corrosion protection of the cast iron surface is hot-dip metallization process. Galvanizing process of the iron alloys with carbon in the form of graphite is difficult. Results of investigations on forming zinc coatings on selected cast iron grades are presented in the article. Kinetics of coating growth on the materials tested was determined depending on the temperature and dip time. The coating structure on those materials is presented. The coatings formed are continuous and uniform and their morphology and thickness are comparable with galvanized coatings formed on steel.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.