W artykule omówiono najważniejsze przemiany, jakie miały miejsce w ostatnich latach, w technice strzelniczej stosowanej w górnictwie odkrywkowym w Polsce. Omówiono zmiany w przepisach prawnych, wprowadzane od roku 2002, związane z naszym przystąpieniem do Unii Europejskiej. Wskazano na pewne mankamenty obecnych rozwiązań legislacyjnych i zaproponowano wprowadzenie kilku korekt. Krótko omówiono strukturę zużycia materiałów wybuchowych i aktualną ofertę przedstawioną polskim odbiorcom przez krajowych i zagranicznych producentów. Po krótkim omówieniu zmian w technologii wykonywania strzelań, przedstawiono przewidywane tendencje rozwojowe oraz zasygnalizowano ważniejsze kierunki badań naukowych, związanych z rozwojem techniki strzelniczej, szczególnie w górnictwie odkrywkowym. Przedstawiono również sugestię powołania Zespołu doradczego i opiniodawczego, ukierunkowanego na problematykę górnictwa odkrywkowego, w tym również techniki strzelniczej.
EN
This article presents the most important transformations in blasting techniques applied in open mining in Poland, which took place in recent years. Changes in regulations, introduced since 2002, connected with our European Union joining, have been discussed. Some shortcomings in current legislation and propositions of corrects have been indicated. The structures of explosives consumption and present offers from domestic and foreign suppliers for polish recipients have been presented. Expected development tendencies have been described after short description of changes in shooting technology, beside more important directions of research connected with shooting technology development, especially in open mines. The suggestion of appointment of advisory and consultative group, oriented towards open mine matters, shooting including, have been presented.
W artykule poruszono problematykę wymagań kwalifikacyjnych obowiązujących przy posługiwaniu się materiałami wybuchowymi przeznaczonymi do użytku cywilnego w górnictwie i w innych działach gospodarki. Omówiono również problematykę systemu szkolenia i egzaminowania osób w tych dwóch obszarach. Dokonano porównania przepisów i systemu szkoleń oraz wskazano na występujące pewne luki i mankamenty aktualnych rozwiązań. Wskazano na potrzebę i zaproponowano kierunki działań, dla wprowadzenia zmian i ujednolicenia wymagań kwalifikacyjnych oraz szkolenia i egzaminowania osób mających wykonywać czynności z użyciem materiałów wybuchowych.
W artykule poruszono problematykę określania granulacji urobku po strzelaniu. Po przedstawieniu ograniczeń i dotychczasowych sposobów określania składu ziarnowego urobku, omówiono sposób wykonywania analiz przy zastosowaniu programu komputerowego Split-Desktop.
EN
The problems of determination of output granulation after blasting works was shown in this paper. There was shown the way to run analysis using computer programme - Split Desktop.
W artykule omówiono zmiany w metodach robót strzałowych, zachodzące w górnictwie skalnym w Polsce po drugiej wojnie światowej i na tym tle - skalę problemu, jakim są bryły nadwymiarowe po strzelaniu. Następnie, wychodząc z hipotezy objętościowej E Kicka, rozważano różne możliwości i aspekty mechanicznego rozdrabniania takich brył. W podsumowaniu zwrócono uwagę na konieczność dostosowywania już w przodkach granulacji urobku do możliwości stosowanych w danym zakładzie kruszarek.
EN
In the paper are discussed changes in blasting operations in rock mining in Poland after the ll-nd Word War and the scale of the proble' of oversized rock shown on that background. Forwardly coming from the volume hypothesis of F. Kick are considered various possibilitis of mechanical disintegration of such rocks. In the summary there is underlined the necessity to accomplish the material granulation in minir fronts to possibilities of crushing machines used in the factory.
W artykule omówiono problematykę powoływania i funkcjonowania rzeczoznawców z zakresu stosowania materiałów wybuchowych, ujętą w przepisach ustaw: Prawo geologiczne i górnicze oraz Prawo budowlane. Krótko przedstawiono także sprawę trybu powoływania biegłych sądowych. Stwierdzono, że poza górnictwem podziemnym i odkrywkowym, w pozostałych obszarach zastosowań materiałów wybuchowych, ze względów formalnych lub z uwagi na brak uregulowań prawnych, rzeczoznawcy nie mogą być obecnie powoływani. Zaproponowano utworzenie przy Stowarzyszeniu Polskich Inżynierów Strzałowych zespołu rzeczoznawców z zakresu cywilnych zastosowań materiałów wybuchowych.
EN
The article discusses the issue of appointment and functioning of experts in the field of use of civil blasting equipment that is laid down in the Act of Geological and Mining Law and the Building Law. The issue of appointment of expert witnesses is also outlined. It is concluded that outside underground and opencast mining, in other areas of blasting equipment use, experts can not be appointed because of formal reasons or lack of legal provisions. Setting up of a special unit of experts in the field of blasting equipment use that would work within the structure of the Association of Polish Blasting Engineers is proposed.
W artykule ogólnie omówiono problematykę doboru MW do wykonania strzelań w nawiązaniu do różnie definiowanego pojęcia efektu strzelania. Rozważając potencjalne zakresy badań nad wpływem właściwości strzelniczych MW na różne efekty strzelania, zwrócono uwagę na możliwości i pewne ograniczenia takich badań, wśród których należy wymienić dostępność zarówno odpowiedniej aparatury badawczej, jak i środków strzałowych o możliwie szerokim zakresie zmienności poszczególnych najważniejszych parametrów. W dalszej części podano zmiany wielkości użycia oraz asortymentów materiałów wybuchowych i zapalników, jakie miały miejsce w analizowanym okresie, w górnictwie odkrywkowym i podziemnym. W podsumowaniu stwierdzono, że zarówno zmienność właściwości oferowanych przez różnych producentów MW, jak i dostępność specjalistycznej aparatury stwarzają możliwości prowadzenia badań nad omawianym zagadnieniem.
EN
The paper shows the issues of explosives' selection for blasting works, with reference to concept of blasting effect. The changes of quantity of explosives' consumption and assortment of explosives and fuses were shown. In summary authors affirmed, that both: variation of offered explosives' properties and the accessibility of specialist measuring apparatus, give the possibilities to conduct researches on talked over problem.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.