The subject of this work is to present the process of forming car industry in Poland and the influence of the current economic crisis on its shape and condition. The aim of the work is to indicate changes that are observed in the current structure of the Polish automotive industry.The article presents changes of the spatial structure of automotive industry in Poland in years 1918−2009. In the second part, an issue of the influence of the current economic crisis on general condition of the automotive industry in Poland is described. Moreover, the causes of changes of the spatial structure of the Polish automotive industry (resulting from the global economic crisis) are indicated and analyzed.
Problemy transformacji struktur przemysłowych w Polsce i krajach Europy Środkowej dokonujące się w procesie przechodzenia do gospodarki rynkowej są niezwykle aktualne i wymagają ciągłych badań empirycznych oraz wypracowywania coraz doskonalszych syntetyzujących ujęć teoretycznych i modelowych. Ciągle więc aktualna jest potrzeba śledzenia procesów transformacji dla wypracowywania coraz lepszych koncepcji strategicznych zarówno w skali przedsiębiorstw jako układów mikroekonomicznych jak i mezoekonomicznych układów organizacyjno-kapitałowych tworzących różnej skali terytorialne formy koncentracji przemysłu (skupienia przemysłowe, zespoły, ośrodki i okręgi czy kompleksy przemysłowe) a także układów makroekonomicznych państwa czy układów globalnych. Równocześnie należy przyjąć, i ż zaznaczające się przemiany w środkowej części Europy dokonują się w powiązaniu z globalnymi procesami rozwoju cywilizacyjnego
Obserwacje i badania zmian zachodzących w przemyśle w jego rozwoju, strukturze, czy rozmieszczeniu przestrzennym - mogą opierać się na bardzo różnych miarach i wskaźnikach. Obok wartości bezpośrednio charakteryzujących poszczególne gałęzie przemysłu, takich jak wielkość produkcji, liczba zatrudnionych, wydajność pracy podczas badań warto sięgnąć również: po miary pośrednie. Mają one między innymi także tę zaletę, że przedstawiają przemysł nie jako zjawisko samoistne, ale osadzone w szerszym kontekście gospodarczym i powiązane z pozostałymi działami gospodarki.
Process of management in the modern world forces enterprises to take many decisions at the strategic level. The ultimate goal of these decisions is to improve the competitiveness of enterprises and the competitiveness of the countries in which they conduct their business. Management of companies imposes a necessity of having in mind the need for the changes – necessary from the perspective of broader competitiveness – as well as ensuring their implementation in shorter time than the competitors can. It is true that new management conditions pose new challenges for companies and open up new opportunities. But it would be advisable to carry out accurate identification of the factors where the necessary changes should be made first, then implement these changes, so as to be able in future to exploit these factors for companies’ development.
Zarządzanie finansami było zawsze istotną częścią zarządzania przedsiębiorstwem, ale jako dyscyplina naukowa pojawiło się dopiero na początku XX wieku. Od tego momentu zarówno praktyczna jak i naukowa odmiana finansów w przedsiębiorstwie uległy znacznej przemianie. Na początku ubiegłego stulecia w zarządzaniu finansami kładziono nacisk na prawne aspekty związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstw, dotyczące głównie ich powstawania, łączenia oraz pozyskiwania kapitału. W latach trzydziestych, a więc w latach kryzysu gospodarczego, w zarządzaniu finansami koncentrowano się na badaniu płynności, zyskowności przedsiębiorstw, a także na prawnych aspektach dotyczących regulacji rynków kapitałowych . Znaczący wpływ na rozwój zarządzania finansami w przedsiębiorstwie miały przemiany w podejściu do jego naukowego odpowiednika oraz wzrastające wykorzystanie komputerów, rozwój matematycznych i statystycznych modeli.
The author of article analyses in case of transformation the changes of subjective structure, production and technological Polish economy. He establishes on basis this analysis the successes and failure of restructuring. In article was postulated the acceleration of technological convergence, which would make possible the expansion of economy based on knowledge. It is her condition economic growth steered on growth of productiveness across development of human capital strategy and fair social unevenness.
Pozycję podmiotów gospodarczych w określonych strukturach społecznych i ekonomicznych wyznaczają w zasadniczy sposób założenia społeczno-ustrojowe państwa, w ramach którego funkcjonuje dany podmiot. W Polsce nakazowo-rozdzielczy system gospodarowania do końca lat osiemdziesiątych powodował centralne planowanie, kierowanie i zarządzanie. Odpowiednie resorty koordynowały rozwój poszczególnych dziedzin życia społeczno- gospodarczego. Przedsiębiorstwa przemysłowe posiadały niemal całkowicie określone reguły funkcjonowania. Zachowań przestrzennych nie regulowały, w tym przypadku, ani ekonomiczne analizy kosztów i korzyści, ani percepcja przestrzeni społeczno-ekonomicznej kraju (Parysek 1994). Jednocześnie brak mechanizmów rynkowych i otwarcia na gospodarkę światową spowodował zanik konkurencyjnych zachowań przedsiębiorstw oraz niedocenianie innowacji , nakładów na badanie i rozwój, a w konsekwencji lukę technologiczną oraz niską jakość, słabą dynamikę i małą efektywność produkcji przemysłowej (Stryjakiewicz 1999).
The purpose of this article is the answer to the following question: what is the influence of the transformations on the spatial relations of industry in the area of the Slupsk subregion. Making an overall estimation of the past processes, one can state that in the period of 1995–2003 a distinctive change took place. There has been a significant diminution of the cities’ role as the converging points of most of industrial production potential. Of course, it is still in the cities that most of industry’s staff potential is located. However, the communes situated in the suburban areas, but also those located in a considerable distance from the cities (The Kolczyglowy commune), or sometimes peripheral in relation to the subregion’s boundaries (The Wicko commune) tend to take over production functions, every year becoming more and more important among places of this type of activities. An essential fact is that of subregion’s division according to the flow of the number of those employed in the industrial sector to the northern and southern sections. The division is the consequence of the fact that subregion’s northern section no longer significantly assembles the working power. On the other hand, a considerable growth in that area has taken place in the subregion’s southern parts. Industrial spatial structure of the Slupsk’s subregion is therefore significantly varied, and the transformations taking place in the spatial relations prove that the adaptation processes are constant ones.
W opracowaniu zostały pokazane zmiany wybranych elementów systemu transportowego w Polsce w latach od 1990 do 2007. Ocenie zostały poddane wskaźniki głównych gałęzi transportu: transport kolejowy, samochodowy, lotniczy i wodny śródlądowy. W artykule przedstawiono zmiany w infrastrukturze, ilości taboru, przewozie pasażerów i ładunków oraz wskaźnik popularności środka transportu.
Globalization brings important effects in the strategic and spatial behaviour of enterprises, especially industrial enterprises. The contributing factors are organizational (production fragmentation), economic (search for other sources of economy optimization), technological (which influence the cost of transport and communication and facilitate running business in many countries), and political (systematic reduction of barriers in global goods, services and capital flow). As a consequence of mutual relations between these factors, in global economy the bonds between foreign trade, investments, capital flow and new technologies application are tightening - and so are spatial relations. Conditions of enterprise functioning, modified by globalization processes, call for a change in the scientific approach to the problems of development and functioning of industry in the 21st century, with special emphasis put on subjective and objective aspects and on precise labelling and re-defining phenomena, or defining the unknown ones that emerge as the result of changes. Thus this paper focuses on such phenomena connected with the new industry-location tendencies as production de-materialization, disindustrialization or relocation (regarded as the process of dislocation or outsourcing). In the conclusions, attention is drawn to the problem of measurement of relocation processes.
W latach 2003 i 2004 znowelizowano ustawę o drogach publicznych i ustawę o autostradach płatnych oraz uchwalono ustawę o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Powyższe akty prawne uporządkowały proces zarządzania drogami, usprawniły procesy inwestycyjne na drogach krajowych oraz ustaliły finansowanie dróg krajowych. Występuje pilna potrzeba znowelizowania przepisów techniczno budowlanych dotyczących dróg publicznych, autostrad płatnych i obiektów inżynierskich.
EN
In 2003 and 2004 the acts on public roads and on tall motorways were revised, and the new act on particular rules of preparation and implementation of the projects on the national roads was passed. The above acts arranged the process of road management, improved investment process on the national roads and fixed the national road financing. There is urgent need to revise the technical regulations related to public roads, toll motorways and engineering structures.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The Common Agricultural Policy (CAP) plays a special role in the European integration process and the implementation of a number of Community objectives beyond the traditional concept of functions of agriculture related to food production. Therefore, changes in progress, evolution and adaptation processes taking place in the framework of the CAP are characterised by high frequency and dynamics. They show how diverse and difficult conceptually and organisationally CAP system is. It fulfills the role in the evolution of economic and organisational solutions, economic development, the possibility of non-agricultural labour market, as well as the experience and changes in agriculture. The purpose of this article is a presentation of the Common Agricultural Policy of the European Union in Polish agriculture.
PL
Wspólna Polityka Rolna (WPR) Unii Europejskiej odgrywa szczególną rolę w procesie integracji europejskiej oraz w realizacji wielu celów wspólnotowych wykraczających poza tradycyjnie pojmowane funkcje rolnictwa związane z produkcją żywności. Dlatego dokonujące się zmiany, ewolucja i procesy przystosowawcze zachodzące w ramach WPR charakteryzują się dużą częstotliwością i dynamiką. Wskazują one, jak zróżnicowany i trudny koncepcyjnie i organizacyjnie jest system WPR, jaką rolę spełniają w tej ewolucji rozwiązania ekonomiczne i organizacyjne, rozwój gospodarczy, możliwości pozarolniczego rynku pracy, a także doświadczenia i zmiany w rolnictwie. W artykule zaprezentowano istotę finansowania założeń Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej.
Przedmiotem rozważań w tym artykule są dalsze losy Słownika gwar polskich PAN. Odpowiadając na postulaty środowiska językoznawczego, zaniepokojonego odległą perspektywą ukończenia tego monumentalnego dzieła, zespół autorski rozpoczął dyskusję nad wprowadzeniem zmian w sposobie opracowania SGP PAN. W artykule omówione zostały główne modyfikacje, które autorzy słownika zamierzają wprowadzić, a najważniejszą z nich jest przejście od tradycyjnej, drukowanej formy publikowania do wersji elektronicznej.
EN
The subject of the article includes the future of the Dictionary of the Polish Dialects of PAN. Responding to the postulates of the linguists, who are anxious about the length of time within which this monumental work may be finished, the team of authors have started a discussion on introducing changes in the way of preparing the DPD of PAN. The article presents the main modifications which the lexicon authors are about to introduce. The most important of those changes includes the transition from the traditional, printed form of publishing to the electronic version.