W artykule przedstawiono podstawowe dane i wskaźniki dotyczące kształtowania się zagrożenia metanowego i wypadków zaistniałych na skutek zapalenia metanu w polskim górnictwie węgla kamiennego w minionym okresie, ze szczególnym uwzględnieniem lat 2002-2004 oraz omówiono działania podjęte dla ograniczenia tych negatywnych zjawisk.
EN
In this article presented are the basic data and indices pertaining to the shaping of methane hazard and incidence of accidents caused in the Polish coal mines in the past period by ignition of methane, with particular attention paid to the period of 2002-2004. Also the measures undertaken to reduce the negative phenomena have been discussed.
W artykule dokonano przeglądu i oceny rozwiązań krajowych I zagranicznych stosowanych dotychczas do zwalczania zagrożeń metanowych w kombajnach pracujących w kopalniach węgla kamiennego. Przedstawiono nową opracowaną w CMG KOMAG powietrzno-wodną instalację zraszającą dla kombajnów ścianowych przeznaczoną do zwalczania zagrożeń metanowych i pyłowych. Opisano istotę i budowę tego rozwiązania, zasadę działania i podano parametry techniczne. Omówiono również zrealizowany zakres badań, prób i testów oraz podano aktualny stan wdrożenia.
EN
In the article a review and assessment of domestic and foreign solutions for methane hazard fighting has been made, as applied hitherto in heading machines operating in hard coal mines. Presented has been the new, developed by CMG KOMAG air and water sprinkling system for heading machines aimed at fighting methane and dustiness hazards. Described has been the nature and construction of this solution, as well as the principle of its operation and its technical parameters have been mentioned. Treated has been also the scope of concluded research work, of trials and tests and information on the present status as regards practical application has been given.
Zasoby metanu w jeszcze nieudostępnionych jak i wcześniej eksploatowanych pokładach węgla kamiennego w Polsce stanowią potencjalne źródło istotnego uzupełnienia krajowego bilansu wydobycia gazu ziemnego. Oprócz korzyści ekonomicznych duże znaczenie ma ograniczenie zagrożenia metanowego w kopalniach węgla kamiennego. W artykule odniesiono się do prowadzonych już prób pozyskiwania metanu w przeszłości oraz przedstawiono wstępną ocenę możliwości prowadzenia dalszych prac.
EN
Methane resources both in not opened deposits and in the mined hard coal mining seams constitute the potential source of supplement of the natural gas output national reserve balance. Despite economic advantages a crucial importance has the reduction of methane hazard in hard coal mining plants. The article discusses the attempts of methane acquiring in past; presented is a preliminary assessment of further work possibilities.
Utrzymywanie właściwych gabarytów wyrobisk w rejonie ściany oraz na drogach doprowadzenia i odprowadzenia powietrza w zasadniczym stopniu wpływa na warunki bezpiecznej eksploatacji. Wyniki przeprowadzonych przez Główny Instytut Górnictwa - KD "Barbara" badań dołowych zagrożenia wentylacyjno-metanowego w ścianach przewietrzanych w układzie na "U" po caliźnie węglowej oraz wyniki obliczeń symulacyjnych pozwoliły na wypracowanie kryteriów bezpieczeństwa związanych z wymaganiami stawianymi przekrojom chodników przyścianowych w ścinach metanowych, które przedstawiono w Instrukcji nr 17 GIG pt. "Zasady prowadzenia ścian w warunkach zagrożenia metanowego", stosowanej w kopalniach metanowych od 2005 roku.
EN
Maintenance of the suitable excavations' overall dimensions in the area of longwall as well as on the roads of air feed and outlet has an impact on the safe extraction conditions. The results of performed by the Central Mining Institute -Barbara Experimental Mine underground tests of the ventilation -methane hazard in longwalls ventilated in the "U" flow through coal solid as well as results of simulated calculation allowed for the elaboration of the safety criteria related with the requirements for section of entries in methane longwalls that are laid down in the instruction number 17 under the title: "Rules of extraction in the conditions of methane hazards" used in methane mining plants since 2005.
Zapalenia, wybuchy oraz wyrzuty metanu wywołują gwałtowne zjawiska gazodynamiczne, którym towarzyszą stany nieustalone parametrów powietrza o dużej dynamice. W artykule przedstawiono zaburzenia parametrów powietrza zarejestrowane w czasie i po zapaleniu, wybuchu oraz wyrzutach metanu. Szczególnie zjawiska wyrzutu metanu i skał stanowią wyjątkowe zagrożenie, gdyż towarzyszy im uwolnienie znacznych ilości metanu do przestrzeni wyrobisk, co powoduje gwałtowny wzrost stężenia metanu. Doświadczenia po wyrzutach metanu (KWK Pniówek, KWK Zofiówka) pokazują, że w wyrobiskach kopalń przez długi czas utrzymują się nie tylko stężenia wybuchowe metanu, ale również atmosfera niezdatna do oddychania. Zasięg oraz dynamika zjawisk wymaga szybkiej reakcji systemu na powstające zagrożenie wybuchu metanu oraz życia i zdrowia górników, stąd przy tych zagrożeniach wydaje się konieczne stosowanie rozwiązań zintegrowanych, umożliwiających zarówno wyprzedzające wyłączenia energii jak i rozgłaszanie komunikatów dla wyprowadzenia załogi ze stref zagrożonych.
EN
Ignitions, explosions and outbursts of methane cause violent gasdynamic phenomena accompanied by nonstationary states of high-dynamic air. Disturbances in air parameters recorded before and after ignition, explosion and outburst of methane have been presented in the paper. In particular methane and rock outbursts are very hazardous phenomena because they are accompanied by emission of high volumes of methane to the workings causing a violent increase in methane concentration. The experiences after methane outbursts (at the coal mines Pniówek, Zofiówka) showed that not only the explosive gas concentrations remain a long time in the workings but also the air is unfit for breathing. The range and dynamics of these phenomena require a quick response of the system to growing methane explosion hazards and health/life risk. Therefore it seems to be necessary to use integrated solutions which allow both the safety anticipative shutdown and broadcasting of messages to withdraw the people from hazardous areas.
Przedstawiono podział ogólny inicjałów zapłonu metanu. Przypomniano też następstwa inicjałów wynikające z uwarunkowań ich zaistnienia. Na przykładzie zapłonów metanu z ostatniego dziesięciolecia polskiego górnictwa pokazano rozkład różnorodności ich inicjałów. Omówiono podstawowe czynniki charakteryzujące roboty strzałowe, a wpływające na ich aktywność jako inicjału jawnego. Podkreślono konieczność analizy niebezpieczeństwa zapłonu metanu przy wykonywaniu robót strzałowych w rejonie zrobów wypełnionych mieszaniną metanowo-powietrzną, której mogą wykorzystywać symulację komputerową dla określania takich stref. Na koniec zasygnalizowano możliwość wykorzystania inertyzacji przy wykonywaniu robót strzałowych dla wywołania zawału stropu w szczególnie niebezpiecznych uwarunkowaniach współwystępowania zagrożeń tąpaniami i metanowego.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.