W lutym br. ukazało się ostatnie z zapowiadanych w ustawie Prawo wodne rozporządzeń wykonawczych ministra środowiska, dotyczących problematyki ochrony i użytkowania wód (rozporządzenie w sprawie klasyfikacji dla prezentowania stanu wód powierzchniowych i podziemnych, sposobu prowadzenia monitoringu oraz sposobu interpretacji wyników i prezentacji stanu tych wód).
W pracy przedstawiono wyniki badania efektywności uzdatniania wody powierzchniowej oraz usuwania chloroformu przy zastosowaniu procesu odwróconej osmozy, nanofitracji i ultrafiltracji. Przeprowadzono modelowanie wydajności wymienionych procesów filtracji przy wykorzystaniu modelu matematycznego opartego na zmianach czasowych oporów transportu masy oraz modelu filtracji w warunkach stałego ciśnienia (model J. Hermii), umożliwiającego określenie najbardziej prawdopodobnego mechanizmu blokowania porów membrany.
EN
The paper presents results of the effectiveness of surface water treatment and the removal of chloroform with the application of reverse osmosis, nanofiltration and ultrafiltration. Modelling the flux of using mathematical model based on time changes of mass transport resistance and filtration model in constant pressure conditions (J. Hermia's model), allowing to determine the most probable mechanism of membrane pores blocking, were considered.
Artykuł dotyczy problematyki zasolonych wód kopalnianych. Na tle poszczególnych rodzajów górnictwa wybijają się szczególne problemy zanieczyszczenia wód Wisły i Odry słonymi wodami z kopalń Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Woparciu o dane posiadane w związku z prowadzonym nadzorem urzędów górniczych nad ruchem zakładów górniczych przedstawiono postęp prac w latach 1990-1996 dla ograniczenia zrzutu zasolonych wód kopalnianych do cieków powierzchniowych.
EN
The article deals with the problems of saline mine waters. Against the background of the other types of mining, especially outstanding are the problems of pollution of the waters of Vistula and Oder rivers with saline waters from collieries of the Upper Silesia Coal Area. On the basis of the data collected in connection with the supervision of mining operations, in the units concerned, conducted by the Inspectorates of Mines presented is the progress of work conducted in the years I990-1996 with the aim to reduce the amount of discharge of saline mine waters to the surface water courses.
Możliwość wykorzystania wód powierzchniowych jako źródło wody pitnej z uwagi na ograniczone zasoby wody w Polsce jest bardzo ważna. Wody powierzchniowe charakteryzują się dużą zmiennością w ciągu roku. Uzyskanie powtarzalnej jakości wody pitnej wymaga w przypadku metod tradycyjnych zastosowania skomplikowanych układów technologicznych. Zastosowanie technologii ZeeWeed pozwala uprościć układ technologiczny oraz ustabilizować jakość wody pitnej.
EN
The possibility of using the surface waters as a potable water source is very important, due to the decreasing water resources in Poland. The surface water parameters are highly unstable throughout the year. Achieving the stable potable water quality by means of traditional technologies requires the application of complicated technolgical systems. The use of the ZeeWeed technology allows for simplifyng the technological flowsheet and stabilising the potable water quality.
W pracy przedstawiono wyniki badań nad zawartością kofeiny, ibuprofenu, karbamazepiny, diclofenaku i naproksenu w wodach powierzchniowych zlewni Czarnej Przemszy. Badania wykazały, że zawartość badanych leków zależy zarówno od umiejscowienia punktu poboru wody powierzchniowej, a także od sezonu poboru. Wskazano, że duże aglomeracje miejskie, mogą być ważnym źródłem wzrostu zawartości leków w wodach powierzchniowych rzek.
EN
In the paper the results of concentration caffeine, ibuprofen, carbamazepine, diclofenac and naproxen in surface water of Czarna Przemsza River were presented. The investigations presented that the concentration of some drugs changes with situation and receive time. The study indicated that great city agglomeration may be the major sources concentrations medicines in surface water.
Powstające samoistnie na terenach zdegradowanych przez przemysł ekosystemy wodnoszuwarowe i bagienne mogą być wykorzystywane do oczyszczania wód powierzchniowych. Takie naturalne oczyszczalnie hydrofitowe i stawy ściekowe mogą przez cały rok podczyszczać przepływające przez nie wody, nie wymagając stałej obsługi i konserwacji urządzeń. Jest to tani i prosty sposób wspomagania i uzupełniania konwencjonalnych metod oczyszczania wód. Dostosowanie ekosystemów podmokłych do roli oczyszczalni hydrofitowych wymaga stosunkowo niewielkich prac ziemnych, jednak zawsze musi być poprzedzone wstępnymi badaniami pilotażowymi.
EN
Reed and other hydrophyte ecosystems spontaneously emerging in industrially degraded regions such as Silesia can be used to effectively treat surface waters. Such natural hydrophyte treatment systems and sewage ponds can be used all year long to reduce pollution levels with minimal maintenance. It is relatively easy and inexpensive method of aiding and supplementing the conventional water treatment processes. Little or no earthworks are required to convert spontaneously created wetlands into active treatment systems yet such a conversion should always be preceded with thorough pilot research.
Techniki odsalania roztworów stosowane są w świecie w bardzo szerokim zakresie. Od blisko 150 lat do otrzymywania wody pitnej z wody morskiej używa się metody destylacji. W latach 50. ubiegłego wieku rozwinięto na skalę przemysłową metodę elektrodializy, a w latach 60. metodę odwróconej osmozy.
The objective of the work was to assess the degree of pollution of running surface waters in the Gdańsk Municipality by heavy metals, and to attempt an evaluation of the impact of these waters on heavy metals load in the Gulf of Gdańsk waters. Investigations were carried out at 22 measurement stations, located on 14 flows (5 rivers, 5 streams, 2 rain water collectors and 2 channels), which either directly ("Kołobrzeska" collector and its tributary rain water collector from Brzeźno, and Jelitkowski Stream and its tributary Rynarzewski Stream) or indirectly (through flows discharging into the Martwa Vistula) discharge into the Gulf. Measurements were carried out once every month in the period April--October 2004. Water samples were tested for content of the following elements: Pb, Cu, Zn, Ni, Cd, Cr, As, Hg, Fe, Mn, Ca, Mg, B, Ba, Sr, Ag, Al, V, Co. Mercury was determined by atomic absorption, cold vapour technique. Ali the other elements were determined by emission spectrometry with inductive excited plasma The work included also an assessment of the quality of investigated surface waters (from the point of view of heavy metals content) in accordance with regulations in force, and chemical-metric analysis of obtained results. The carried out investigations of heavy metals content in open water flows in the Gdańsk Municipality are of practical and research value especially for the investigated area. It was found that quality class of the flows depended mainly on the concentrations of: Hg, Fe, Mu, Ca, Mg and Al, and the most often occurring elements in the Class V waters were Fe and Al. Therefore, extending monitoring of open water flows in the Gdańsk Municipality to include also Ca, Mg, Fe, Mn, Al should be seriously considered, since their concentrations, as has been shown in the present work, may have a significant influence on the quality of these waters.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przeprowadzono analizę wpływu antropopresji na wody dwóch potoków w zlewniach cząstkowych dorzecza górnej Wisłoki. Badania terenowe były prowadzone raz w miesiącu przez cały rok kalendarzowy. W wyznaczonych przekrojach pomiarowych dokonywano pomiarów: temperatur wody i powietrza, pH, potencjału redoks, przewodności elektrolitycznej, stężenia tlenu rozpuszczonego, a także nasycenia wód tlenem. Na podstawie wzorów empirycznych określono dodatkowo skalę redoks i mineralizację ogólną. Wpływ funkcjonowania gospodarstw domowych został doskonale odzwierciedlony w przewodności elektrolitycznej w zabudowanej zlewni potoku Świerzówka, w odróżnieniu od pozbawionej tego rodzaju antropopresji potoku Rzeszówka. Tendencja zmian wartości badanych wskaźników od części źródliskowej w kierunku ujścia na potoku Świerzówka świadczy o niekorzystnym wpływie zabudowy mieszkalnej i gospodarczej na jakość wody. Jakość wód Rzeszówki w całym biegu była zależna od jakości okolicznych źródeł wód podziemnych.
EN
This paper reports a study concerning anthropogenic pressures on water quality of two streams in upper Wisłoka river watershed. Samples were taken from three sites of two streams "every month (twelve occasions). Sampled waters were made subject to determinations of water and air temperature, pH, dissolved oxygen, conductivity and redox potential. Influence of houseaids was observed in the Świerzówka watershed, where conductivity was higher than in the Rzeszówka watershed. In the Rzeszówka influence of groundwaters was noted.
The paper presents overview of literature pointing up usefulness of two chemometric methods of data exploration: cluster analysis (CA) and principal component analysis (PCA) for interpretation of multidimensional data obtained during surface water monitoring programme. The exceptional importance of fresh water quality rests on the fact that it determines condition and development of all human beings as well as animals and plants. In sections 1 and 3 a concise description of the two methods of pattern recognition was presented. CA provides visual presentation of clustering mode of samples or variables in the form of tree-like scheme called dendrogram [3, 9]. Samples which exhibit considerable similarity fall into one cluster and at the same time they differ to the greatest extent from samples belonging to other clusters [1, 70-74]. PCA enables significant reduction of data matrix dimension without an excessive loss of information [5, 6, 82]. In addition, PCA provides intelligible graphic visualization of the data structure by scattering samples, described by many variables, on plane formed by the following principal components [74]. In CA methods of calculation the distance between different clusters or objects in a hierarchical dendrogram were also mentioned [75]. They define whether two clusters or objects are sufficiently similar to be joined together into one cluster. It was also denoted that among most commonly applied methods Ward's clustering method turns out to be the best and most effective for surface water monitoring results as it gives the largest number of correctly classified observations. The sections 2 and 4 present several examples of the two multidimensional chemometric techniques application in assessment of surface water quality. It was perceived that CA and PCA allow classification of sampling stations in relation to chemical composition of water and therefore permit to pinpoint areas with similar water quality [5, 82]. CA and PCA also help to indicate areas with distinctive chemical composition of water [6, 73, 90, 105]. They also help to identify factors which determine water quality at different regions [4, 5, 88, 113]. When applied for the results acquired from one watercourse at different sites CA and PCA enable to examine changes of water quality downstream [73, 80, 114]. The two chemometric methods are also useful tools for determination if season of sampling or specific weather conditions can influence variation of physicochemical parameters of water [90, 95, 103]. Other chemometric methods applied for monitoring results evaluation are mentioned in section 5 [74, 75, 116].
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W referowanej pracy przedstawiono stan środowiska wodnego w jednej z tatrzańskich dolin. W Dolinie Lejowej, której wody są przedmiotem niniejszych badań, w okresie letnim odbywa się tzw. kulturowy wypas owiec, a także ma miejsce wzmożony ruch turystyczny, co może w istotny sposób wpływać na czystość tych wód. Zaistniała więc konieczność sprawdzenia jakości potoków i źródeł górskich w Dolinie Lejowej w aspekcie ich chemizmu oraz czystości mikrobiologicznej. Wykonane analizy chemiczne obejmowały oznaczenie pełnego składu chemicznego substancji obecnych w badanych wodach oraz ich stężenia. W ramach badań mikrobiologicznych, pozwalających scharakteryzować mikroflorę wód, określono ilościowo i jakościowo mikroorganizmy bakteryjne i grzybowe występujące w tych wodach, ze szczególnym uwzględnieniem obecności pałeczek kałowych gat. Escherichia coli. Badania wykonano w 3 różnych porach roku. Uzyskane wyniki pozwalają określić możliwość i sposób wykorzystania tych wód.
EN
The paper presents the state of the aquatic environment in one of the Tatra glen. In the Valley Lejowa, whose waters are the subject of the study, during the summer is called Cultural grazing sheep, and there is increased tourist traffic, which can significantly affect the purity of these waters. There was therefore necessary to verify the quality of mountain streams and sources in the Valley Lejowa in terms of their chemistry and microbiological purity.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.