Cultural landscape is a historically formed part of geographical space which emerged as a result of natural and cultural impacts. It reflects the co-existence of people and nature. The paper presents the cultural landscape of a part of the Warta valley near Uniejów and undertakes its evaluation. The analysis took into account the land use forms and the degree of anthropogenic transformation of the landscape. Several centuries of human habitation have created a harmonious rural culture landscape in the Warta valley in the Uniejów region. The land use structure shows adjustment to the natural elements of the valley. Arable land and forests take up the largest area – 37.5% and 36.2% respectively; meadows, which are so typical of river valleys, constitute 21%, and built up land – only 1.8% of the area. The most attractive landscape has formed above the flood plain, with mosaic-shaped land use forms, long baulks, groups of trees among the fields and rows of trees along water flows.
PL
Krajobraz kulturowy jest historycznie ukształtowanym fragmentem przestrzeni geograficznej, powstałym w wyniku oddziaływań przyrodniczych i kulturowych. Odzwierciedla on współżycie ludzi z przyrodą. W artykule przedstawiono krajobraz kulturowy fragmentu doliny Warty w okolicach Uniejowa oraz dokonano próby jego oceny. Analizowano formy użytkowania terenu i stopień antropogenicznego przekształcenia krajobrazu na podstawie oceny udziału linii prostej w panoramie. Kilka wieków użytkowania ukształtowało w dolinie Warty w okolicach Uniejowa harmonijny wiejski krajobraz kulturowy. Struktura użytkowania ziemi wykazuje dostosowanie do przyrodniczych elementów środowiska doliny. Największą powierzchnię zajmują grunty orne (37,5%) i lasy (36,2%). Łąki, tak charakterystyczne dla den dolinnych, stanowią 21%, a tereny zabudowane zaledwie 1,8% powierzchni. Najatrakcyjniejszy krajobraz dolinny został ukształtowany w obrębie terasy nadzalewowej niskiej. Występują tu największa mozaikowość użytkowania ziemi, długie miedze, liczne śródpolne zadrzewienia i szpalery drzew wzdłuż cieków wodnych. Przyrodniczo najcenniejsza jest terasa denna, pomimo dużego przekształcenia sieci rzecznej. W jej obrębie występują głównie łąki i lasy, zachowało się także najwięcej granic ekotonowych.
W artykule przedstawiono podstawy zrównoważonego rozwoju wsi. Jednym z narzędzi implementacji zasad ekorozwoju jest gospodarka odpadami. Problem dużej masy wytwarzanych odpadów występuje na wielu obszarach wiejskich. Rozwojowi technologicznemu w dziedzinie unieszkodliwiania i wykorzystania odpadów musi towarzyszyć wzrost świadomości ekologicznej społeczeństwa. Zaproponowano projekt ulotki ekologicznej dla podniesienia świadomości ekologicznej przedsiębiorców branży spożywczej.
EN
This paper presents the basis of sustainable development of rural areas. Waste management is one of the tools for implementing the idea of sustainable development. Large quantity of waste is a problem that occurs in numerous rural areas. Technological development in utilization and waste disposal should be associated with an increase of environmental awareness and society involvement in the correct waste management. A design of leaflets was proposed to raise the ecological awareness of the entrepreneurs involved in the organic food industry.
W artykule przedstawiono zagadnienie niekontrolowanego powstawania wielkiej masy odpadów komunalnych w środowisku wiejskim. Opisano strukturę wiejskich odpadów bytowo-gospodarczych, w których przewaŜają odpady nieorganiczne (metale, szkło, ceramika, guma). Wskazano zagroŜenia, jakie stwarzają nielegalne wysypiska odpadów powstających w wyniku działalności bytowej ludności wiejskiej.
EN
The article presents the problem of uncontrolled creation of the great mass of municipal waste in rural areas. The structure of rural economic waste existentially with predominantly inorganic wastes (metals, glass, ceramics, rubber) was described. Pointed out the risk posed by illegal dumping of waste resulting from activities of living conditions of rural population.
The issue of the demand on the clean environment plays in the case of agriculture, especially in the sustainable one, the crucial role. On one hand the demand on the clean environment comes from production circumstances, on the other hand the agriculture could cause some hazards for the environmental components. The main aim of the article is presenting the problem of the demand on the clean environment in the light of sustainable development idea.
Rozwój osadnictwa powoduje duże zapotrzebowanie na nowe tereny. Poprzez rewitalizację nieużytków możliwa jest redukcja przeznaczenia terenów rolniczych na tereny osiedlowe i komunikacyjne. W wielu przypadkach powierzchnie są zahamowane w swoim rozwoju poprzez zanieczyszczenia, których usunięcie często niesie ze sobą wysokie i nie do końca przewidywalne koszty. Nieodzownym czynnikiem skutecznej rewitalizacji jest finansowanie.
EN
Settlement development causes a great demand on usage of land. By revitalizing derelict land, the usage of agriculture land for settlement and infrastructure could be reduced. Most sites are contaminated. So the development is hindered because of high and not totally calculable costs for remediation. The financing - including subvention and value creation - is essential for an effective revitalization.
Aim of the study: Analysis of nutrition disorders, learning about eating habits and characterising physical activity among primary school children at the age of 6–13, living in the rural areas of Silesia and Opole Provinces in Poland. Material and methods: The study included the parents of children at the age 6–13 attending selected primary schools and living in rural areas of Silesia (Wielowieś, Boruszowice, Wojska, Potępa, Świerklaniec) and Opole (Kielcza) Provinces. The research group comprised 410 pupils: 217 boys (52.93%) and 193 girls (47.07%). On the basis of obtained data, BMI index was calculated and a nutritional level was assessed. Moreover, the statistical analysis of dietary habits and physical activity of studied children was also performed. Results: Nearly 38% of studied children are overweight or obese. Furthermore, 17% are malnourished. Every second child has a proper number of meals per day. Above 60% of pupils eat first and second breakfast every day. Merely 3.66% of children eat five or more portions of fruit and vegetables daily. Less than 62% of students declare to drink milk or eat dairy products. Over 83% of the respondents declare that their children eat meat several times a week. Over 28% of children have sweets or salty snacks every day. As for physical activity, about 59% of children prefer spending free time outdoors but approximately 22% of pupils practise sport regularly. Conclusion: This study revealed that students attending primary schools in selected rural areas are characterised by improper dietary habits. Their way of eating is not balanced in a right way – it is mainly based on meat and snacks like sweets. Furthermore, children eat few fruit and vegetables, highfibre products and drink little milk. Behaviours connected with physical activity are also inappropriate – children dedicate too little time to physical activity a week.
PL
Celem pracy była analiza zaburzeń odżywiania i poznanie nawyków żywieniowych oraz scharakteryzowanie aktywności fizycznej dzieci szkolnych w wieku 6‒13 lat zamieszkałych na terenach wiejskich województw śląskiego i opolskiego. Materiał i metody: W badaniu wzięli udział rodzice dzieci z wybranych szkół podstawowych na terenach wiejskich województw śląskiego (Wielowieś, Boruszowice, Wojska, Potępa, Świerklaniec) oraz opolskiego (Kielcza). Badanie objęło 410 osób: 217 chłopców (52,93%) oraz 193 dziewczynki (47,07%). Na podstawie otrzymanych danych obliczono wartości współczynników BMI oraz dokonano analizy stopnia odżywienia. Wykonano analizy statystyczne dotyczące zwyczajów żywieniowych oraz aktywności fizycznej badanych dzieci. Wyniki: Prawie 38% badanych dzieci dotyczył problem nadwagi lub otyłości, natomiast aż 17% okazało się niedożywionych. Prawie co drugie z badanych dzieci spożywa prawidłową liczbę posiłków w ciągu doby. Ponad 60% uczniów codziennie je I i II śniadanie. Zaledwie 3,66% z nich zjada każdego dnia pięć lub więcej porcji warzyw i owoców. Tylko około 62% uczniów codziennie spożywa mleko lub jego przetwory. Ponad 83% respondentów deklaruje, że ich dziecko kilka razy w tygodniu je mięso. Ponad 28% dzieci codziennie sięga po słone przekąski lub słodycze. Około 59% w ramach aktywności fizycznej wybiera ruch na świeżym powietrzu, natomiast prawie 22% regularnie uprawia jakiś sport. Wniosek: Badania pozwoliły ustalić, że uczniowie szkół podstawowych mają niewłaściwe nawyki żywieniowe. Ich dieta jest nieodpowiednio zbilansowana, oparta głównie na produktach mięsnych oraz przekąskach – słodyczach. Ponadto dzieci spożywają niewystarczające ilości warzyw i owoców, ryb oraz mleka i wysokobłonnikowych produktów zbożowych. Zachowania zdrowotne w zakresie aktywności fizycznej wśród badanych uczniów również są nieodpowiednie – dzieci poświęcają zbyt mało czasu na aktywność fizyczną.
Przedstawiono wyniki pomiarów wybranych wskaźników zanieczyszczenia kilku małych zbiorników wodnych znajdujących się w miejscowościach położonych na Równinie Wrocławskiej. Badania zbiorników przeprowadzono w latach 2000-2003. Przedstawiono również wnioski, w których scharakteryzowano stan i przyczyny zanieczyszczenia badanych obiektów.
EN
The article presents the results of chosen pollution indicators measurement in several small reservoirs in localities situated on the Wrocławska Plain. The measurements were carried out in the years 2000-2003. The article also presents the conclusions, characterising the state and causes of the pollution in the examined reservoirs.
Na terenie wielu polskich wsi gospodarka ściekowa należy do najbardziej zaniedbanych obszarów. Około 80% ludności wsi (15 mln Polaków) pobiera wodę z wodociągów. Z sieci kanalizacyjnej korzysta jedynie co czwarty, a z oczyszczalni ścieków mniej niż 30% mieszkańców. Brak pełnej integracji systemu złożonego z infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej z oczyszczalnia ście-ków stanowi nadal duże ryzyko ekologiczne. Największe zagrożenie stwarzają mieszkańcy korzystający ze zbiorników przydomo-wych, których może być przynajmniej 5 min. Duża część tych obiektów nie spełnia norm i może powodować skażenie gleby i wód podziemnych. Na przykładzie typowej rolniczej gminy Józefów przedstawiono problemy gospodarki wodno-ściekowej wynikające z niepełnego uregulowania sanitacji wsi.
EN
The sewage management in the rural areas of Poland is one of the most neglected areas. About 80% of the village population (15 million of Pole) takes water up from water supply systems. Only every fourth of people are using from a sewer system and fewer than 30% from the sewage treatment plant. The shortage of full integration systems, be composed of the water and sewer infra-structure with the sewage treatment plant, still makes the high ecological danger. The greatest threat is created by inhabitants using septic tanks, whose can be about 5 million in the country. The most of these objects do not meet standards and can make the contamination of soil and underground waters. On the example of the typical rural Józefs' community problems of water and sewage management were described, which are results of the incomplete rural sanitation.
Zdefiniowano pojącie fitomelioracji krajobrazu terenu o zdegradowanej strukturze ekologicznej, ze szczegulnym uwzględnieniem nadmiernego wylesienia (urolniczenia) gruntów piaskowych. Omówinono: -rolniczą i techniczną degrafdację struktury ekologicznej -kwasową degradację gleby i potrzeby jej wapnowania -sposoby rekultywacji gruntów zniekształconych technicznie -firomeliorację terenów wiejskich.
Celem opracowania jest próba ukazania wpływu i znaczenia innowacji dla rozwoju przedsiębiorczości na wsi w skali lokalnej. Pozyskiwanie i wprowadzanie impulsów innowacyjności wpływa na dynamiczny rozwój nowoczesnych procesów i produktów, co skutkuje wzrostem poziomu lokalnej przedsiębiorczości. Jest to tym istotniejsze, że przedsiębiorczość na wsi nie tylko skupia się na poprawie oferty produktów, wykorzystaniu lokalnych możliwości czy tworzeniu miejsc pracy, ale również rzutuje na społeczeństwo i wpływa na rozwiązywanie lokalnych problemów. Zatem idea innowacyjności i animacji innowacyjnego rozwoju przedsiębiorczości winna być jednym z priorytetów dla przedsiębiorców na terenach wiejskich, ponieważ takie innowacyjne, endogeniczne zmiany stymulujące przedsiębiorczość poprawiają poziom działalności gospodarczej i sprzyjają zmniejszaniu istniejących nierówności społecznych.
EN
The aim of the study is an attempt to show the impact and importance of innovations for the development of rural entrepreneurship at the local level. Acquisition and introduction of innovations affect the dynamic development of modern processes and products, resulting in an increase in the level of local entrepreneurship. This is all more important that entrepreneurship in rural areas not only focuses on improving the range of products, using local capabilities and creating jobs, but also affects society by solving local problems. So the idea of innovativeness and animation of innovative entrepreneurship should be a priority for entrepreneurs in rural areas because such innovative, endogenous changes stimulating entrepreneurship improve the level of economic activity and contribute to the reduction of the existing social inequalities.
RU
Цель разработки – попытаться указать влияние и значение инноваций для развития предпринимательства на селе в локальном масштабе. Поиск и внедрение импульсов инновационности влияет на динамичное развитие совре- менных процессов и продуктов, что ведет к росту уровня местного предпринимательства. Это тем более существенно, что предпринимательство на селе не только сосредоточивается на улучшении предложения продуктов, использовании местных возможностей или создании рабочих мест, но и сказывается на обществе и влияет на решение местных проблем. Следовательно, идея инновационности и поощрения инновационного развития предпринимательства должна быть одним из приоритетов для предпринимателей на селе, поскольку такие инновации, эндогенные изменения, стимулирующие предпринимательство, повышают уровень экономической деятельности и способствуют умень- шению существующих социальных неравенств.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.