Nowa wersja platformy, zawierająca wyłącznie zasoby pełnotekstowe, jest już dostępna.
Przejdź na https://bibliotekanauki.pl
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 17

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  tąpnięcia
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
PL
Analiza tąpnięć w kopalniach węgla kamiennego GZW w latach 1989-2009, dotycząca 130 zdarzeń wykazała, że 55 z nich zaistniało w otoczeniu wyrobisk chodnikowych. W oparciu o Bank danych o tąpaniach, wytypowano mierzalne parametry warunkujące lub mające wpływ na miejsca występowania tych przypadków. Dla poszczególnych rzeczywistych wartości parametrów wyselekcjonowanych tąpnięć, dopasowano ich rozkłady teoretyczne, i na tej podstawie określono ich prawdopodobieństwo.
EN
On the basis of the analysis of tremors that occurred neighborhood headings in coal mines in the Upper Silesian Coal Basin from 1989 to 2009, the parameters influencing the location of the problem have been selected. The theoretical distribution has been compared with particular real measurable tremor parameters and thanks to this the probability has been estimated.
PL
Przedstawiono aktualny stan zagrożenia tąpaniami w kopalniach KGHM Polska Miedź SA. Scharakteryzowano zjawiska dynamiczne ze skutkami w wyrobiskach górniczych, które wystąpiły w 2006 roku. Omówiono wybrane przykłady tąpnięć i odprężeń. Wskazano na utrzymujący się wysoki poziom aktywności sejsmicznej górotworu i utrzymywanie się dużego potencjalnego zagrożenia tąpaniami.
PL
Z analizy uszkodzeń obudowy zmechanizowanej podczas tąpnięć wynika, że najczęściej uszkodzonym elementem tej obudowy są stojaki hydrauliczne, a skutecznym sposobem ochrony stojaka przed skutkami obciążeń dynamicznych jest wyposażenie go w zawór upustowy o odpowiedniej charakterystyce działania. Konstrukcja zaworu upustowego powinna charakteryzować się krótkim czasem jego otwarcia oraz małą histerezą działania.
EN
From the analysis of damages to the powered roof supports during bumps it results that the hydraulic legs are components which are damaged most frequently. The efficient method for protection of the leg against overload is to fit it with a fast relief valve of the proper characteristics. The short time of opening and small hysterezis of operation should characterize the valve design.
|
|
tom nr 5
9-20
PL
Omówiono trzy podejścia do wyznaczania ryzyka zaistnienia tąpnięcia w chodniku węglowym, a mianowicie - podejście ogólne (punktowe), systemy eksperckie oraz metodę opartą na statystyce tąpań. Podano charakterystykę programu komputerowego. Omówiono specjalne typy kotwi stosowanych za granicą do zabezpieczenia wyrobisk przed skutkami tąpań
EN
Disscussed here are approaches to determining the risk occurence of a rock burst in as coal gallery, namely - a general one (spot-wise), expert's systems and a method based on the rock burst statistics. Discussed are 4 types of software used for quantitative designing of a variety of gallery protection systems. Discussed as well are special types of rock bolts used abroad for protection of workings against the effects of rock bursts.
EN
Due to the strong impacts of rockbursts in Ostrava-Karvina coalfield, which affect especially roadways and cross-cuts of longwall panels, it is necessary to strengthen standard steel roadways and breakthroughs supports. However it is a little different task in comparison with main solved problems of mining safety (Kidybinski, 2011), the use of reinforcing complementary bolts seems to be very effective. A varietes of numbers and locations of such rockbolts have been analyzed and compared from the viewpoint of the stability under dynamic events on the base of 3D mathematic modeling. The method used for komputer modeling has been FEM applied by ANSYS code. It deals with the shape and nature the following issues: the deformation of a steel support, strain and deformation of reinforcing bolts, the critical energy by which a permanent strain is caused and the influential interaction of the adjacent rock on the above mentioned characteristics. A recommendation for number and location of reinforcing complementary bolts is also contained.
PL
Z uwagi na silne skutki tąpnięć występujących w obszarze zagłębia węglowego Ostrava-Karlina, których skutki najsilniej odczuwane są w rejonie chodników i przecinek konieczne jest wzmocnienie stalowych obudów tunelowych i obudów w przejściach. Jest to jednak drobny problem w porównaniu z głównymi problemami zapewnienia bezpieczeństwa kopalni (Kidybiński, 2011), jako że zastosowanie kotwienia do dodatkowego wzmocnienia obudowy wydaje się zabiegiem skutecznym. Przeanalizowano lokalizację i ilość zastosowanych kotwi. Wyniki porównano z wynikami badań stabilności w warunkach dynamicznych, przeprowadzonych z wykorzystaniem trójwymiarowego modelowania matematycznego. Modelowanie przeprowadzono w oparciu o metodę elementów skończonych, z wykorzystaniem programu ANSYS. W oparciu o metodę określa się kształt i charakter odkształceń obudów stalowych, naprężenia i odkształcenia wzmocnień kotwi, graniczną wartość energii przy której następuje trwałe odkształcenie oraz wzajemne oddziaływania z otaczającymi skałami i ich wpływ na wyżej wymienione charakterystyki. Podano także rekomendacje odnośnie ilości i lokalizacji uzupełniających kotwi.
PL
Eksploatacja złoża rudy miedzi w LGOM generuje wstrząsy górotworu o różnych wartościach energii, jednakże nie przekraczających rzędu 10(9) J (około 4,0 ML). Tąpnięcia notowane są w zasadzie od energii rzędu 10(6) J (około 2,4 ML), rzadkie są przypadki tąpnięć lub odprężeń przy energiach niższych rzędów. Każdemu tąpnięciu towarzyszy wstrząs górotworu, natomiast rzadko który wstrząs górotworu powoduje tąpnięcie (lub o niższej skali uszkodzenia wyrobiska-odprężenie). Stąd zbiór tąpnięć można uważać za podzbiór wstrząsów górotworu. Na bazie statystyki wstrząsów górotworu, tąpnięć (odprężeń) i wypadków nimi powodowanych określono: zależność liczby wstrząsów (nw) od ich energii jako charakterystykę sejsmiczną zagłębia przy danym natężeniu wydobycia i technologii eksploatacji, zależność liczby tąpnięć (nt) od energii wstrząsów jako charakterystykę tego podzbioru, prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia dynamicznego (tąpnięcia, odprężenia) jako funkcję charakterystyki sejsmicznej zagłębia, ryzyko wystąpienia wypadku śmiertelnego i pozostałych wypadków. Charakterystyczne jest, że ryzyko wypadków śmiertelnych oraz ryzyko wypadków pozostałych powodowanych tąpnięciami wzrasta wraz z energią wstrząsu, podczas gdy częstość tych wypadków wyłącznie w nieznacznym stopniu zależy od energii wstrząsu powodującego tąpnięcie.
EN
The copper ore mining operations in the Legnica-Głogów Copper District (LGOM) induce mine tremors varying in energy, but of the order not exceeding a value of 10(9) J (around 4.0 ML). The rockbursts of the energy of the order higher than 10(6) J (around 2.4 ML) have usually been recorded, however, those and the other destressing events of the lower energy only rarely occurred. Each rockburst was accompanied by a mine tremor could induce a rockburst or a small scale destressing event causing minor damage to mine workings. Thus, the rockburst data set can be considered as the subset of the mine tremor data set. From the statistical analysis for mine tremors, rockbursts (destressing events) and the relating incidents the following results have been obtained: relationship between the number of mine tremors (nw) and their energy characterizing the seismicity of the LGOM copper ore field with respect to the given mineral substance extraction rates and mining techniques, relationship between the number of rockbursts (nt) and the energy of mine tremors characterising the data subset, occurrence probability of a dynamic event (rockburst, destressing) as a function of the LGOM's seismicity characteristics, occurrence risk of the fatal and the other incidents. It should be noted that the rockburst involved fatal incident risk and the other rockburst involved risk increases with the energy of mine tremors.
PL
W artykule omówiono zmiany w filarowo-komorowym systemie eksploatacji złóż rud miedzi od początku lat 70. w aspekcie ograniczania zagrożenia tąpaniami i zawałami oraz obniżania kosztów eksploatacji. Scharakteryzowano kolejne modyfikacje filarowo-komorowego systemu eksploatacji z omówieniem najnowszej jego odmiany z tzw. "filarem ruchowym zamykającym".
EN
The changes of the room-and-pillar mining methods for the copper ores, which were aimed to reduce the bumps hazard and to lower the operating costs, since seventies are discussed in the paper. The overall description of the subsequent modifications of the room-and-pillar system together with the newest type, with so called "mobile, closing pillar", is presented here as well.
PL
Praca zawiera krótki opis kontynuacji wieloletnich badań autorów nad praktycznie bezbłędną predykcją trzęsień ziemi. Dotąd udało się autorom opracować numeryczną technologię wyznaczania dni sejsmicznych. Technologia ta polega na zliczaniu na osi czasu dla określanego subregionu sejsmicznego impulsów nutacyjnych, generowanych przez nutację w przedziale okresów od kilku do kilkuset dni. Bada się następnie gęstość tych impulsów. Ostateczna wersja technologii w postaci programu AL Nutation Model daje dokładność wskazania krytycznego dnia sejsmicznego, z odchyleniem standardowym 1.3 dnia (próba kilkuset trzęsień). Około 80-90 procent dni o maksymalnym wskaźniku zagęszczenia impulsów to daty katastrofalnych trzęsień. Jednakże do wskazania konkretnego dnia sejsmicznego, w którym kataklizm nastąpi potrzebna jest dodatkowo informacja o stresie górotworu. Ten stres autorzy proponują wyznaczać jako potencjał stresowy (stosunek ciśnienia do gęstości, wymiar m2/s2). Potencjał ten sumuje się z potencjałem grawitacyjnym jako skalar i może wpływać na czas swobodnego spadku ciała uwolnionego z wysokości h. Mierząc permanentnie czas swobodnego spadku w wybranym punkcie górotworu, można zidentyfikować na zasadzie ceteris paribus potencjał stresowy jako składnik ogólnego potencjału w górotworze. Autorzy proponują zbudowanie prostego i taniego urządzenia, nazwanego potencjoskopem, do pomiaru czasu swobodnego spadku dla ustalonej wysokości h. Proponują też ustanowienie odpowiedniego projektu badawczego, w odniesieniu do trzęsień-tąpnięć w kopalniach.
EN
This work compires a short description of long-running research of earthquake prediction performer by the authors. So far, the authors hale developer the numerical technology of seismic days prediction. This technology is based upon accumulating – on the time axis for a given seismic sub-region – impulses which were generated by nutation over periods ranging from a few days to a few hundred days. Then, the density of these impulses is evaluated. The final version of the technology, the software knows as the AL Nutation Model, identifies critical seismic days with the accuracy of a standard deviation of 1.3 days (assuming the sample of a few hundred seismic events). Approximately 80%-90% of days of the maximum density of impulses, are the days of actual earthquakes. However, additional information about orogenic stress is required in order to pinpoint the actual day of the possible cataclysm. The authors propose to calculate this stress as the potential stress (the pressure to density ratio, in m2/s2). This potential adds up with the gravitational potential as a scalar, and it can influence the time of free-fall of an object from the height h. Measuring the time of a free-fall from a chosen height at the selected orogen point, and using the rule of ceteris paribus, the stress potential can be identified as a component of the total potential. The authors propose to construct a simple and low-cost apparatus, named a potentioscope, for measuring the time of a free-fall from a specified height h. The proposal is to initiate a research project to investigate earthquakes/tremors in mines.
PL
Przedstawiono wyniki badań mechanizmu ognisk wstrząsów, przeprowadzonych w dwóch rejonach (kopalnie Śląsk i Bielszowice) metodą inwersji tensora momentu sejsmicznego. Wykazano, że rozszerzony zbiór parametrów opisujących mechanizm ognisk wstrząsów posiada wyraźny związek z budową tektoniczną oraz lokalnymi warunkami geologiczno-górniczymi prowadzonej eksploatacji, a uzyskiwane wyniki wpływają na wzrost informatywności metody sejsmologii górniczej i na związaną z nią bezpośrednio efektywność oceny stanu zagrożenia tąpaniami. Ponadto stwierdzono, że zastosowana metoda badania mechanizmu ognisk wstrząsów górniczych pozwala na uzyskiwanie informacji o głębokości położenia ognisk wstrząsów. Fakt ten stwarza także szansę dla lepszej efektywności rozpoznania stanu zagrożenia sejsmicznego i tąpaniami w kopalniach
EN
The results of the study on tremor focal mechanism conducted at two test sites of the Śląsk and Bielszowice coal mines using a method of seismic moment tensor inversion are presented. It has been found that the extended data set of the tremor focal mechanism parameters shows a marked relationship between the tectonic setting and the local mining and geologic condition existing in the area of mining operations. The obtained results can contribute to an increase in informativeness of the method of mining seismology and the related effectiveness of assessment of the rockburst hazard state. Also, it has been found that the method if applied to the mine tremor focal mechanism study can be helpful in obtaining information on the tremor source location depths. The latter fact gives the chances that it will succeed in a better understanding of the state of seismic and rockburst hazards in mines
10
Content available KGHM : ziemia się trzęsie…
63%
EN
The rock burst that occurred on November 29, 2016, in the "Rudna” copper mine has had tragic consequences. Eight miners were killed in the heavy machinery compartment located in the safest area of the safety pillar. This is not the first accident of its kind. It was caused by the collapse of the overlying anhydrite layer that is approximately 200 m thick in this region. The mining operation is based on the room and pillar system that results in stress accumulation within the anhydrite layer, which, at some time, causes a rock burst. The best method to prevent this phenomenon is the use of backfill. The entire mined surface of a deposit is greater than 100 square kilometres. Such amounts of sands are not stored within the mines. It is therefore necessary to carry out operations to adapt more than 1 billion tonnes of tailings accumulated in the "Żelazny Most” reservoir to the needs of backfilling of mine workings. The widespread use of hardened backfill should prevent such great rock bursts in copper mines.
PL
Podziemne wydobywanie kopalin przeobraża rozkład masy w przypowierzchniowych warstwach skorupy ziemskiej. W rejonach wyrobisk górniczych następuje jej rozrzedzenie poprzez zmniejszenie gęstości objętościowej górotworu. W górotworze otaczającym rejony z wyrobiskami następują duże zmiany zagęszczenia masy. Zjawisko to powoduje wstrząsy górotworu o dużej energii, które czasami powodują dynamiczne przemieszczenia skał do wyrobisk górniczych, ich deformacje, a także wypadki wśród załóg górniczych. Wstrząsy w kopalniach mogą być monitorowane pomiarami grawimetrycznymi. W artykule opisano wyniki ciągłych pomiarów zmian pola grawitacji w roku 2019 na stanowisku w Rybniku (KWK ROW). Pomiary przeprowadzono systemem opracowanym przez firmę Micro-g LaCoste, składającym się z grawimetru pływowego gPhoneX oraz zautomatyzowanej platformy samopoziomującej ODIN. Platforma ta amortyzuje ruch podłoża grawimetru po wystąpieniu wstrząsu, zapewniając instrumentowi utrzymanie poziomu w trakcie dalszych faz drgań podłoża. Przeanalizowano również zbiór danych o wysokoenergetycznych wstrząsach o magnitudzie lokalnej M>3, które wystąpiły w trakcie prowadzenia jednej ze ścian w pokładzie węgla 703/1 przez KWK ROW Ruch Rydułtowy. Na tej podstawie sformułowano wnioski w zakresie możliwości wykorzystania danych z monitorowania grawimetrycznego w problematyce badania i przeciwdziałania zjawiskom geodynamicznym w podziemnych wyrobiskach eksploatacyjnych. Przedstawiono również relacje pomiędzy energią wstrząsów określaną z danych sejsmologicznych a amplitudą sygnałów grawimetrycznych i na tej podstawie propozycję grawimetrycznej skali intensywności wstrząsów górniczych.
EN
Underground mining transforms the distribution of mass in the subsurface layers of the Earth’s crust. In the areas of mining excavations, it is diluted by reducing the volumetric density of the rock mass. In the rock mass surrounding the areas with workings occur large changes in density. This phenomenon causes tremors of the rock mass of high energy, which sometimes cause rock bursts into mining excavations, their deformation as well as accidents among mining crews. Shocks in mines can be monitored by gravimetric measurements. The article describes the results of continuous measurements of changes in the gravity field in 2019 at the site in Rybnik (KWK ROW). Measurements were carried out with a system developed by Micro-g LaCoste, consisting of a gPhoneX tide gravimeter and an automated self-levelling platform ODIN. This platform absorbs the movement of the gravimeter’s ground after a shock has occurred, ensuring that the instrument maintains its level during further phases of ground vibrations. The data set on high-energy tremors with a local magnitude M> 3, which occurred during the driving of one of the walls in the 703/1 coal seam by the Coal Mine ROW Ruch Rydułtowy, was also analyzed. On this basis, conclusions were formulated regarding the possibility of using data from gravimetric observations in the research and counteracting geodynamic phenomena in underground mining excavations. The relationship between the energy of tremors determined from seismological data and the amplitude of gravimetric signals was also presented, and on this basis a proposal of a gravimetric scale of mining tremors intensity was presented.
12
Content available Seismicity in mines due to roof layer bending
63%
EN
The experience, which has been obtained in Polish mining allow us to conclude that the bending of the roof layer over an exploited seam is one of the most important factors influencing the risk of strong seismic emissions. The seismic consequences of plastic deformations during roof layer bending are discussed in the paper. The linear distribution of seismic shock epicentres and trends in the development of seismic energy and event frequency, are expected before very strong seismic events that greatly increase rock-burst risk. The proposed model of inelastic deformations allow us to correlate the seismic data and results of mining observations, such as convergence of the roof layer and the changes of wells diameter drilled In the roof layer in assessing the risk of rock-bursting.
PL
Doświadczenia uzyskane w polskim górnictwie wskazują na to, że uginanie warstw stropowych nad eksploatowanym pokładem jest jednym z najważniejszych czynników, które zwiększają ryzyko wystąpienia silnej emisji sejsmicznej w kopalniach podziemnych. W artykule przedstawiono rozważania dotyczące związku pomiędzy sejsmicznością a rozwojem deformacji plastycznej w uginającej się warstwie stropowej. Jedną z konsekwencji tej deformacji jest liniowy rozkład epicentrów wstrząsów i istnienie trendów wzrostowych w rozwoju energii sejsmicznej i trendów spadkowych w rozwoju częstości pojawiania się wstrząsów w okresie poprzedzającym bardzo silną relaksację energii sejsmicznej. Taka relaksacja jest bezpośrednio związana z ryzykiem powstania tąpnięcia. Zaproponowany w artykule model deformacji niesprężystej pozwala korelować dane sejsmiczne z wynikami obserwacji górniczych, takich jak konwergencja stropu czy zmiana średnicy otworów wierconych w stropie eksploatowanego pokładu, które zgodnie z dotychczasowym doświadczeniem są związane z ryzykiem powstania tąpnięcia.
|
|
tom Vol. 65, no. 5
945--955
EN
Rockburst is divided into two types, one is strain-type resulting from rock damage and another is sliding-type resulting from fault slip events. Triggering mine pillar rockburst mainly consists of two steps: the occurrence of shear-band and the application of disturbance. In this paper, mechanical model of mine pillar subjected to uniaxial compression is established. By simplifying the complete stress-strain curve and the crack propagation behaviour, based on the derived energy expressions corresponding to different crack propagation stages, the type of rockburst that the disturbance-induced pillar instability belongs to is defined. Next, by establishing the model of mine pillar with one inclined shear-band and by simplifying the stress evolution on the band, based on the necessary physical characteristics for triggering dynamic events, the basic mechanical property of mine pillar required for triggering instability is derived. It shows that the post-peak modulus greater than or equal to the pre-peak modulus is the basic mechanical property required for triggering mine pillar instability. Finally, by conducting laboratory experiments, the proposed model is verified. The requirement that the post-peak modulus is greater than or equal to the pre-peak modulus may be the rea-son why triggered mine pillar rockburst is not often observed.
PL
W kopalniach KGHM Polska Miedź SA wydobywa się średnio 30 milionów Mg rud miedzi rocznie. Statystycznie rzecz ujmując, na 1 milion Mg wydobycia przypada 18 wysokoenergetycznych wstrząsów górotworu, każdy o średniej energii sejsmicznej 6x10\6 J. Wstrząsy te są przyczyną licznych tąpnięć, odprężeń górotworu, utraty stateczności wyrobisk górniczych i towarzyszących tym zjawiskom zagrożeń utraty zdrowia, a nawet życia załogi. Jedną z metod zwalczania skutków tego zagrożenia jest jego skuteczne prognozowanie. Dokonując analizy istniejących metod prognozowania wstrząsów górotworu, można wykazać, że nie ma aktualnie skutecznych metod predykcji czasu wystąpienia wstrząsu. Wobec tego wniosku zaproponowano wdrożenie do praktyki górniczej metody sterowania wysokoenergetycznymi wstrząsami górotworu przez prowokowanie górotworu robotami strzałowymi. W artykule wykazano, że grupowe strzelanie przodków eksploatacyjnych stanowi pośrednią metodę predykcji wstrząsów górotworu i ograniczenia ich skutków.
EN
KGHM Polska Miedź S.A. mines extract annualy ca. 30 million tones of copper ore. Statistically 18 high energy rock-mass tremors (each having average energy of 6x10\6J) occur per one million of the mined ore. The tremors cause numerous rockbursts, stress releases, looses of stability within the mine workings and thus health and life hazards for the mine personnel. One of the method of this hazards control is the efficient forecasting of the events. Analysis of the existiny methods of rock-mass tremors prediction revealed that we currently do not have any effective method of predicting the time of the rock tremor occurrence. Therefore it was suggested to implement in the mines the method of controlling the high energy tremors by the rock-mass provocation using the group face blasting. Author proved in the paper that the group face blasting is the indirect method of the rock-mass tremors prediction and simultaneously reduction of their effects.
PL
W referacie omówiono zagadnienia związane z konstruowaniem przyrządów przeznaczonych do pomiarów w deformacji górotworu w kopalniach. Na przykładzie znanych przyrządów pokazano, jakie czynniki decydują o przydatności przyrządów do pomiarów przejawów ciśnienia górotworu w oddziałach wydobywczych, dla oceny ryzyka zagrożeń od tąpań i zawałów.
EN
Paper describes the problems connected with constructing the gauges for rock-mass state parameters measurement. Examples of such gauges are described and main parameters that determine their utility for bump and roof-fall risk evaluation are shown.
PL
Na podstawie kilku wyrzutów gazów i skał oraz wstrząsów górniczych w kopalniach Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, autor dokonał próby określenia: okresu, strumienia i ilości wydzielonego metanu. Stwierdzono, że ilość wydzielonego gazu opisuje efektywnie zależność potęgowa, natomiast wartość początkową strumienia gazu opisuje zależność logarytmiczna. Ponadto stwierdzono, że istotny wpływ na ilość i strumień wydzielonego gazu ma metanonośność pokładu węgla. Z analizowanych przykładów wynika, że przypadek wyrzutu gazów i skał w kopalni .Zofiówka. (2005 r.) nastąpił w rezultacie działania gwałtownego wydzielania się gazu z górotworu. Z uwagi na mniej gwałtowny charakter wydzielania się gazu w czasie wyrzutu w kopalni .Pniówek. (2002 r.), sprowokowanego robotami strzałowymi, ten wyrzut należy przypisać działaniom sił górotworu i zawartego gazu w górotworze.
EN
On the basis of seevral gas and rocks outbursts and mining quakes in the mine of Upper Silesian Coalfield, the author performed an attempt to determine: time span, streams and volume of emitted methane. It has been determined that the volume of emitted methane is effectively described by involuation dependence whereas initial value of the gas stream is described by logarithmic dependence. Besides it has been stated the gassiness of coal seam has an essentila impact upon the volume and stream of emitted gas. It results from the analysed examples that the case of gas and rocks outburst in "Zofiówka" mine (2005) took place following the occurrence of a sudden emission of gas from the strata. Because of less sudden character of gas emission during gas outburst in "Pniówek" mine (2002), provoced by shot-firing works, this outburst can be attributed to the forces of the strata and the gas comprised in the strata.
PL
Ocena zagrożenia tąpaniami oraz ocena stateczności wyrobisk podziemnych w kopalniach węgla wymaga znajomości nie tylko obciążeń statycznych, ale również obciążeń dynamicznych. Analiza skutków wstrząsów w kopalniach Górnośląskiego Zagłębia Węglowego w postaci różnego typu i intensywności uszkodzeń wykazała, że występowały one wówczas, gdy ogniska tych wstrząsów były zlokalizowane blisko (przeważnie do 100 m) od wyrobisk. Potwierdza to fakt, że parametry drgań w tych odległościach mają decydujące znaczenie dla zaistnienia tąpnięcia, bowiem duże wartości parametru PPV są równoznaczne z występowaniem odpowiednio dużych obciążeń dynamicznych. W artykule pokazano geofizyczne empiryczne kryterium potencjalnego zagrożenia tąpnięciem. Analizując udokumentowaną bazę 120 tąpnięć, jakie zaistniały w GZW w latach 1988-2006, dokonano weryfikacji przedstawionego kryterium, stwierdzając, że 90% wszystkich tąpnięć wystąpiło w strefie, w której prędkość drgań PPV osiągała wartości od 0,05 m/s do 1 m/s. Wyniki badań przedstawione w artykule mogą być wykorzystywane do czasoprzestrzennego projektowania eksploatacji górniczej w warunkach prognozowanej dużej sejsmiczności górotworu, jak również do racjonalnego doboru obudowy i działań profilaktycznych zabezpieczających funkcjonalność wyrobisk i przyczyniających się do poprawy poziomu bezpieczeństwa pracy.
EN
To study the rockburst hazard and underground mine working stability it is essential to know not only the static loads but also the dynamic loads. The performed analysis of the effects of mine tremors from the Upper Silesian Coal Basin, and of their intensity and various types of damage, clearly shows that they only occurred when the tremor sources were located close to the openings (mostly up to 100 m). These observations show that the ground motions parameters at such distances may be crucial for the occurrence of a rockburst because the high values of the PPV parameter are proportional to high dynamic stresses and underground hazards. An empirical criterion for potential rockburst hazard has been developed based on the worked out correlation dependences. In analyzing the documented database of 120 rockbursts from the Upper Silesian Coal Basin that occurred during a period from 1988 to 2006, the above mentioned criterion was verified. It has been found, that 90% of the rockbursts occurred in the area where peak particle velocity (PPV) reached values ranging from 0,05 m/s to 1 m/s. The investigation results presented in this this paper may be used in both the spatial and time table planning of mining operations under predicted high seismicity conditions and the rational choice of support and preventive actions ensuring functionality of mine workings and improvement in work safety level.
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.