Środowisko przyrodnicze Małopolski wyróżnia się unikalnymi walorami. Wiele cennych przyrodniczo obszarów jest lub będzie częścią europejskiej sieci ekologicznej. Jest to duży naturalny potencjał, który powinien być postrzegany jako istotny wkład w dziedzictwo przyrodnicze Europy. W artykule poruszono problemy związane z ochroną i kształtowaniem cennych przyrodniczo terenów w obszarach miejskich. Jako przykłady wybrano tereny chronione Krakowa i Oświęcimia. Szczególnie zwrócono uwagę na tereny chronione w formie użytków ekologicznych.
EN
The natural environment of Małopolska has many unique values. Many of the ecologically significant areas are (or are going to be) a part of the European ecological network. This is a great natural potential, which should be viewed as an important input nito the European nature heritage. This paper concerns problems connected with protection and shaping of naturalny sites in urban areas. As an example, two urban areas were chosen, that of Cracow and of Oświęcim. Special attention were paid to the areas that are protected as ecological sites.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest określenie na przykładzie podstref Krakowskiego Parku Technologicznego w Pychowicach i Czyżynach potencjalnego oddziaływania parków technologicznych na możliwości realizacji projektów wpływających na modernizację struktury przestrzennej Krakowa. Wpływ ten może uwidaczniać się poprzez inwestycje prowadzone w parku oraz działania realizowane w obszarze miasta. Udział funduszy europejskich w tym procesie może odegrać znaczącą rolę. Autorka przedstawia "pakiety projektów" działań modernizujących strukturę przestrzenną Krakowa w celu poprawy funkcjonowania dwóch podstref Krakowskiego Parku Technologicznego w Pychowicach i Czyżynach.
EN
The aim of the article is to describe, on the example of subzones of Kraków Technology Park in Pychowice and Czyżyny, the potential impact of technology parks on the realization possibilities of projects influencing modernization of Kraków spatial structure. This effect may be revealed in investments undertaken in the park and measures taken within the city. The participation of European funds may play a major part. The author presents 'sets of projects' of measures modernising Kraków spatial structure the aim of which is to improve the functioning of two subzones of Kraków Technology Park in Pychowice and Czyżyny.
W strukturze przestrzennej miasta obszary zielone pełnią wielofunkcyjne zadania w zakresie ochrony oraz kształtowania środowiska i klimatu. Decydują one także o krajobrazie miejskim, rozwoju rekreacji i doznań estetycznych oraz pełnią funkcje społeczno-usługowe na rzecz mieszkańców. Przeprowadzone badania ankietowe wśród uczniów szczecińskich szkół średnich wykazują, że relatywnie wysoki jest odsetek młodzieży usatysfakcjonowanej stopniem zazielenienia swego najbliższego otoczenia w miejscu zamieszkania. Jednocześnie większość badanych oceniła zasoby terenów zielonych w przestrzeni całego miasta jako zbyt małe. Respondenci wykazali się także dużą znajomością terenów zielonych Szczecina i okolic, zróżnicowaną jednakże z uwagi na profil klasy, typ szkoły oraz miejsce zamieszkania.
EN
In the spatial structure of the town, the greens fulfill multifunctional tasks in the field of protection and shaping of the environment and the climate. They also decide about the urban landscape, development of recreation and esthetic sensations as well as fulfill the social and service functions for citizens. The poll investigations carried out among the young citizens from secondary schools in Szczecin revealed that relatively high percentage of youth was satisfied as far as the degree of greenery in their neighbourhood was concerned. Simultaneously the most of school children estimated that resources of greens within the space of the whole city were too small. Respondents demonstrated a great knowledge of green ares in Szczecin and its neighbourhood. Certain differentiation depended on a profile of class, a type of school and a place of residence.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest przedstawienie ekologicznych aspektów funkcjonowania parków technologicznych oraz możliwości ich wykorzystania w planowaniu przestrzennym dla zrównoważonego rozwoju obszarów zurbanizowanych. Związek pomiędzy parkiem technologicznym a działalnością na rzecz poprawy jakości środowiska zachodzi w odniesieniu do jego funkcji, działalności i uwarunkowań funkcjonalnych oraz układu przestrzennego. Wprowadzenie i urządzenie terenów zieleni, stosowanie technologii ekologicznych w parkach technologicznych w dużej mierze spełnia także postulaty ochrony środowiska. W tym kontekście park może być instrumentem realizacji polityki przestrzennej ukierunkowanej na poprawę jakości środowiska w obszarach zurbanizowanych, w szczególności dużych miast i obszarów metropolitalnych.
EN
The aim of this article is to present ecological aspects of operation of technology parks and the possibility of using them in spatial planning for the sustained development of urban areas. The relation between a technology park and work for the improvement of quality of environment exists in respect to its functions, activity, as well as functional conditions and spatial arrangement. The introduction and arrangement of green areas, application of ecological technologies in technology parks also fulfils the demands of environment protection to a large extent. In such a context, a park can be an instrument of execution of spatial policy aiming at improving the quality of environment in urbanised areas, in particular big cities and metropolitan areas.
The author’s aim was to present the spatial structure transformations within one of the old part of the Mysłowice city – Nowe Miasto (New Town). The genesis of this area dates back to 19th century, when its functional and spatial development connected with boundary functions and railway transport (an important international railway hub since 1847) was observed. Fundamental source concerning the morphologic state of Nowe Miasto are archival and contemporary town plans, showing different evolution stages of study area. Research procedure was based on chronological comparison of these cartographic materials, according to M.R.G. Conzen’s method. The next step of research included interpretation, verification and comparative analysis of the plans through their overlapping. The final result is visualization of spatial structure dynamics within the study area over the 1859–2013 period. Three phases of the spatial and functional development of Nowe Miasto urban space were identified: initial (second half of 19th cent.), culminate (early 20th cent.) and spatial regression (the are of 21th cent.).
PL
Celem artykułu jest przedstawienie przemian struktury przestrzennej tzw. Nowego Miasta – jednej z dwóch historycznych części śródmieścia Mysłowic. Geneza tej przestrzeni sięga XIX wieku, gdy rozpoczął się jej rozwój funkcjonalno-przestrzenny w oparciu o funkcje graniczne oraz transport kolejowy (ważny węzeł międzynarodowy od 1847). Podstawowym źródłem informacji o stanie morfologicznym obszaru badań były archiwalne i współczesne plany miasta, przedstawiające Nowe Miasto w poszczególnych etapach jego ewolucji. Metodyka postępowania badawczego polegała na chronologicznym zestawieniu wybranych materiałów kartograficznych, zgodnie z metodą analizy planów miasta M.R.G. Conzena. Kolejny krok obejmował interpretację, weryfikację oraz analizę porównawczą treści planów poprzez ich nałożenie na siebie. Efektem badań była wizualizacja dynamiki przemian struktury przestrzennej obszaru badań w latach 1859–2013. Wyróżniono trzy fazy (stadia) rozwoju struktury przestrzennej Nowego Miasta: inicjalną (druga połowa XIX w.), maksymalnego wypełnienia urbanistycznego (początek XX w.) oraz regresu przestrzennego (początek XXI w.).
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono dowody, że konsekwentny rozwój systemu transportu jest efektywnym narzędziem stymulowania założonej struktury funkcjonalno-przestrzennej miasta/zespołu miejskiego. Dowód przeprowadzono na przykładzie 4 przypadków: Kurytyba i Kopenhaga to przykłady konsekwentnej realizacji koncepcji uporządkowanej struktury przestrzennej, której kluczowym elementem była koncepcja systemu transportu, w tym przede wszystkim transportu publicznego. Przekształcenie przestrzenne Warszawy w ostatnich latach świadczą, że niepełne uwzględnienie przesłanek obsługi transportowej powoduje niekiedy przekształcenia struktury przestrzennej w niepożądanym kierunku. Przypadek Skopje wybrano ze względu na to, że plan odbudowy tego zniszczonego przez trzęsienie ziemi miasta opracowany był przez planistów polskich z zastosowaniem metody optymalizacji warszawskiej. Jednym z kluczowych elementów tej metody była analiza kosztów infrastruktury transportu i eksploatacji.
EN
The paper proves that a goal-oriented development of transport system is an effective mean of stimulating the desirable development of functional and spatial city structure. The proof was carried out using 4 examples. Curitiba and Copenhagen are examples of a consequent realization of organized spatial structure concept with a transport system element as a key factor. Recent spatial transformations in Warsaw prove that ignoring transport factors may cause the spatial structure transformations heading in a wrong direction. The case of Skopje have been chosen, because reconstruction plans of the city, which had been destroyed by an earthquake, were prepared by Polish town planners using Warsaw optimization method. One of the key elements of this method were the costs of the transport investment and operation.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Niniejszy artykuł autor dedykuje Profesorowi Tadeuszowi Bartkowiczowi jako wyraz wdzięczności za to, że nauczył swoich studentów szanować wartości decydujące o harmonii środowiska i wskazał im drogę uprawiania sztuki urbanistycznej, na której wiedza i umiejętności inżynierskie spotykają się z poetycką wrażliwością, a projektowanie miasta jest zarazem formą dotykania rzeczywistości i przybliżania jej do archetypów, jakimi od zarania kultury urbanistycznej wyrażano szacunek i podziw wobec praw natury. Z perspektywy ekologicznej, urbanistyka to umiejętność budowania struktur podtrzymujących życie miejskie i sterowania ich rozwojem zgodnie z prawami natury i kultury oraz nauka o podstawach racjonalnego wykonywania tych zadań w ramach różnorodnych instytucji społeczeństwa obywatelskiego. W ujęciu tym kryteria ekologiczne muszą być logicznie skojarzone z pozostałymi wymiarami przestrzeni urbanistycznej, czyli innymi podstawowymi aspektami "porządku urbanistycznego": kulturowym, społecznym, technicznym, ekonomicznym, prawnym, politycznym i menedżerskim.
EN
This paper is dedicated to Professor Tadeusz Bartkowicz one of the author's masters who taught us - his students and followers - how to practice the art of urban planning and design with high sensitivity to these values which decide upon the harmony of the environment. In his vision of urbanism, knowledge and technical skill meets sensitivity to the poetics of urban space. In this school of thought, designing of the city implies decision making process including both: "the touch of urban reality" and constant reinterpretation of the archetypes which - from the beginning of urban culture - expressed respect to the laws of nature. From ecological perspective, urbanistica is the art of building structures sustaining urban life and controlling their development according to the law of nature and culture and the science on the principles governing rational performance of these tasks within the framework of various institutions of civic society. In this approach, ecological criteria must be logically related to other basic dimensions/aspects of "urbanistic order": cultural, social, technological, economic, legal, political and managerial.
Celem artykułu jest przedstawienie przemian struktury przestrzennej tzw. Nowego Miasta – jednej z dwóch historycznych części śródmieścia Mysłowic. Geneza tej przestrzeni sięga XIX wieku, gdy rozpoczął się jej rozwój funkcjonalno-przestrzenny w oparciu o funkcje graniczne oraz transport kolejowy (ważny węzeł międzynarodowy od 1847). Podstawowym źródłem informacji o stanie morfologicznym obszaru badań były archiwalne i współczesne plany miasta, przedstawiające Nowe Miasto w poszczególnych etapach jego ewolucji. Metodyka postępowania badawczego polegała na chronologicznym zestawieniu wybranych materiałów kartograficznych, zgodnie z metodą analizy planów miasta M.R.G. Conzena. Kolejny krok obejmował interpretację, weryfikację oraz analizę porównawczą treści planów poprzez ich nałożenie na siebie. Efektem badań była wizualizacja dynamiki przemian struktury przestrzennej obszaru badań w latach 1859–2013. Wyróżniono trzy fazy (stadia) rozwoju struktury przestrzennej Nowego Miasta: inicjalną (druga połowa XIX w.), maksymalnego wypełnienia urbanistycznego (początek XX w.) oraz regresu przestrzennego (początek XXI w.).
EN
The author’s aim was to present the spatial structure transformations within one of the old part of the Mysłowice city – Nowe Miasto (New Town). The genesis of this area dates back to 19th century, when its functional and spatial development connected with boundary functions and railway transport (an important international railway hub since 1847) was observed. Fundamental source concerning the morphologic state of Nowe Miasto are archival and contemporary town plans, showing different evolution stages of study area. Research procedure was based on chronological comparison of these cartographic materials, according to M.R.G. Conzen’s method. The next step of research included interpretation, verification and comparative analysis of the plans through their overlapping. The final result is visualization of spatial structure dynamics within the study area over the 1859–2013 period. Three phases of the spatial and functional development of Nowe Miasto urban space were identified: initial (second half of 19th cent.), culminate (early 20th cent.) and spatial regression (the are of 21th cent.).
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.