Azadyrachtyna jest substancją aktywną dopuszczoną do ochrony roślin w rolnictwie ekologicznym i stosowana w innych krajach europejskich. Istnieje bardzo silna potrzeba, aby również w Polsce została ona włączona do środków ochrony roślin dozwolonych do stosowania. Pod nazwą "neem" jest ona stosowana w ochronie jako środek owadobójczy, repelentny i antyfidantny, ma właściwości regulowania rozwoju i zdolności rozrodczych. W sumie około 400 gatunków owadów okazało się wrażliwymi na działanie tej substancji. Niniejsza praca zawiera wyniki badań laboratoryjnych dotyczących wykorzystania azadyrachtyny do ograniczania szkodliwości stonki ziemniaczanej (Leptinotarsa decemlineata L.). Stosowano środki zawierające azadyrachtynę w różnych dawkach, które stosowano w dwóch koncentracjach: 300 ppm i 500 ppm. Opryskom poddano stadium jaja, stadia larwalne oraz owady dorosłe. Owady testowe miały podawany pokarm w postaci liści ziemniaka opryskanych środkiem. W przypadku jaj, oprysk wykonano na liściach, na których znaleziono złoża jaj. Wyniki wskazują, że oprysk azadyrachtyną całkowicie wstrzymuje rozwój jaj, powoduje wysoką śmiertelność larw L1 i L2 oraz znacznie obniża tempo rozwoju fizjologicznego. Obserwowano stopniowy wzrost odporności na azadyrachtynę u starszych stadiów rozwojowych szkodnika, jednocześnie obserwowano słabszy wylęg chrząszczy z populacji opryskanych larw L4, które rozpoczynały okres zejścia do gleby w celu przepoczwarczenia. Stwierdzono również hamujący wpływ azadyrachtyny na aktywność płciową owadów dorosłych i niską liczbę złożonych przez nie jaj. Skuteczność testowanych środków jest zbliżona do siebie, jednocześnie stwierdzono możliwość ich stosowania w dawce obniżonej. W kolejnym roku wykonane zostaną badania polowe. Po zarejestrowaniu w Polsce testowanych środków ochrony roślin mogą one stać się zalecanymi do ochrony upraw ziemniaka, szczególnie w systemie ekologicznym.
EN
The investigations were carried out in laboratory conditions using a commercially available neem extract: NeemAzal-T/S and Treex Bio containing 10 g of azadirachtin A and 30 g of azadirachtin A+B, respectively. The effect of different concentrations (300 ppm and 500 ppm) of azadirachtin on the mortality, growth and number of laid eggs was tested. All stages of development of Leptinotarsa decemlineata were used. Mortality of treated eggs and larvae L1, L2 was very high. The highest mortality of larvae L3 was done for NeemAzal in concentration 300 ppm and Treex Bio in concentration 500 ppm, 66,6% and 56,6%. respectively. Treated larvae L4 were inhibited in their development. In case using NeemAzal - T/S at the recommended dose 45% of imago of second generation was done and 33% after application Treex Bio, only. Reproductive effect was observed when adult insects were fed with foliage treated with two products separately applied in different concentrations. The numbers of hatching eggs mass were very high reduced. These results suggest that both products could be use in protection against this pest in organic potatoes. Results should be further evaluated in field conditions.