Artykuł przedstawia prognozę zmian struktury technologicznej mocy zainstalowanej i dywersyfikacji bazy paliwowej sektora energetycznego w okresie do 2020 r. podkreślając, że przyjęta strategia jego rozwoju kładzie m.in. większy nacisk na wzrost udziału gazu i ograniczenie mocy węglowych. Stara się znaleźć odpowiedź na pytanie, jakie będą kierunki modernizacji i rozwoju krajowego sektora energetycznego w okresie do 2020 r. przy obecnych uwarunkowaniach. Dochodzi m.in. do wniosków, że sektor energetyczny uzyskuje większą zdolność do spełnienia wymogów unijnej polityki klimatycznej w stosunku do wynikającej z Polityki energetycznej Polski do 2030 r. Wyniki sektora w latach 2005-2007 oraz przyjętej strategii rozwoju posłużyły autorowi do wariantowego oszacowania wielkości puli bezpłatnych uprawnień do emisji CO2 w latach 2013-2020.
EN
The article provides a forecast for changes in the technological structure of installed power capacity and diversification of the fuel mix in the power industry until the year 2020. The adopted development strategy assumes an increase in gas share, including base load units powered by gas and steam, and a growing limitation of coal use. The utilities industry shall thus have more capabilities to meet the EU climate targets resulting from Poland's Energy Policy until 2030. The results achieved by the sector in the period 2005-2007 have been used as a basis for variant calculations of free CO2 emissions allowances in 2013-2020.
Opracowanie zawiera analizę efektywności kosztowej 14 spółek dystrybucyjnych sektora energetycznego w Polsce, której wyniki mogą zostać wykorzystane do oceny wysokości uzasadnionych kosztów operacyjnych ponoszonych przez spółki oraz w procesie ustalania cen energii elektrycznej. Podstawę analizy stanowi model ekonometryczny opisujący zależność ponoszonego kosztu operacyjnego, rozważanego w różnych kategoriach, od szeregu czynników o charakterze techniczno-ekonomicznym, determinujących jego poziom. Oszacowany model pozwala na ocenę uzasadnionych kosztów operacyjnych, oszacowanie kosztów nadwyżkowych wynikających z nieefektywnego działania oraz obliczenie wskaźników efektywności kosztowej będących podstawą oceny stopnia potencjalnej redukcji kosztów. Przeprowadzona analiza opiera się na koncepcji stochastycznych modeli granicznych, wykorzystujących w swojej konstrukcji mikroekonomiczną teorię producenta oraz koncepcję nieefektywności działania obiektów (przedsiębiorstw), związaną z występowaniem wewnątrz jednostek systematycznych czynników odpowiedzialnych za ponoszenie kosztu wyższego niż uzasadniony w danych warunkach techniczno-ekonomicznych. Modele graniczne, jak do tej pory, były szeroko wykorzystywane do oceny efektywności działania przedsiębiorstw i innych podmiotów takich jak: banki, linie lotnicze, szpitale, gospodarstwa rolne itp., pozwalając na obiektywizację kryteriów oceny i uwzględnienie specyfiki funkcjonowania danego środowiska, m.in. poprzez rozważenie efektywności danego obiektu w stosunku do obiektu uznanego za efektywny w pewnej grupie. Estymacja granicznej funkcji kosztu dla danych przekrojowo-czasowych wykorzystuje metody wnioskowania bayesowskiego, pozwalające na rozwiązanie szeregu problemów występujących na gruncie ekonometrii klasycznej, związanych z wrażliwością wyników empirycznych, określaniem niepewności (dotyczącej zarówno parametrów strukturalnych modelu granicznego, jak i wskaźników efektywności) oraz umożliwiające bezpośrednie testowanie wpływu czynników egzogenicznych na średni poziom efektywności obiektów. Analizę efektywności na danych przekrojowo-czasowych uzupełnia estymacja stochastycznego modelu granicznego na danych przekrojowych, w celu ilustracji problemów metodologicznych i porównania rezultatów. Opiera się ona na uproszczonych technikach estymacji stanowiących modyfikację metody najmniejszych kwadratów (MNK). W szczególności rozważono Skorygowaną MNK, szeroko wykorzystywaną w praktyce ze względu na łatwość w implementacji, posiadającą jednak szereg bardzo restrykcyjnych założeń oraz mogącą prowadzić do znacznej wrażliwości wyników empirycznych. Estymację dla konkurencyjnych zbiorów zmiennych egzogenicznych i kategorii kosztu operacyjnego uzupełnia prezentacja wyników po oszacowaniu modelu na zbiorze danych uzyskanym po eliminacji największych i najmniejszych spółek oraz analiza zmienności w czasie.
Celem opracowania jest omówienie doświadczeń Finlandii dotyczących zmiany polityki energetycznej oraz wskazanie, jak doświadczenia te mogą zostać wykorzystane w modernizacji sektora energii w Polsce. Główny nacisk położono na działania związane z zapewnieniem bezpie-czeństwa energetycznego Finlandii, w tym na doświadczenia z dywersyfikowaniem struktury źródeł energii pierwotnej.
EN
The study aims to discuss Finland’s experiences with regard to changes to its energy policy and shows how they could be applied in Poland’s transformation of the energy sector. Furthermore, it highlights the activities that have guaranteed Finland energy security, including the process of diversifying the structure of the country’s primary energy sources.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł stwierdza, że dokonano wielu zasadniczych zmian w modelu i funkcjonowaniu sektora energetycznego w Polsce, a rynki gazu ziemnego i energii elektrycznej przeszły znaczącą transformację. Dodaje jednak, że pozostało jeszcze dużo do zreformowania i zmodernizowania, a na dodatek nie stworzono dotąd w kraju dobrych warunków ramowych, sprzyjających inwestycjom oraz stabilnego sytemu regulacyjnego. Autor podkreśla, że jedną z najpoważniejszych barier w rozwoju polskiej energetyki, z którymi nie zdołano sobie poradzić, są problemy infrastrukturalne.
EN
The article provides a summary of the major changes that have recently occurred in the energy sector model and its operations as well as in the natural gas and electricity markets. The author emphasizes the need for further reforms and modernization and points out that Poland still lacks good framework conditions to stimulate investments and a stable regulatory system. He closes with a conclusion that infrastructure challenges are a major barrier to the industry's growth.
Omówiono podstawowe problemy gospodarki energetycznej Królestwa Norwegii. Norwegia stanowi przykład kraju, który racjonalnie wykorzystuje swoje zasoby, w tym energetyczne, budując na ich podstawie potęgę ekonomiczną kraju i dobrobyt jego obywateli. Szczególnego podkreślenia wymaga troska o ekologiczny charakter rozwoju energetyki, przy wykorzystaniu hydroenergii, bez szkód środowiskowych oraz energooszczędny charakter wzrostu ekonomicznego.
EN
Discussed are the main problems of the Kingdom of Norway energy economy. Norway is the example of a country which rationally utilizes its resources, including the energy ones, and builds on their basis the economy power and welfare of the citizens. Care about the ecological character of power industry development - utilization of hydroenergy with no harm to the environment and the energy saving character of the economic growth - must be particularly emphasized.
The article concerns working capital and its role in strategy of the company. The factors which create the level of working capital were described. The analysis of working capital in the company from energy sector was also showed. In the last stage the results of the research of the demand for working capital were introduced. The working capital in the company was also estimated.
The paper outlines a methodology for development of the power generation and capacity planning models with an employment of mathematical programming approach. These models, after their implementation in a modelling platform, can be incorporated as modules into long-term global simulation models, which usually lack sufficient representation of the power sector. Also the mathematical formulae of these models were presented. In the case of the power generation module, apart from the standard formulation, also some possible improvements were addressed. They are related to the following issues: (i) storage of energy - pumped hydro and compressed air systems, (ii) fixed market shares of selected technologies, and (iii) inclusion of emission limits for selected countries. The paper ends with the conclusions.
PL
W artykule przedstawiono metodologię budowy sub-modeli sektora elektroenergetycznego z zastosowaniem metodyki modelowania matematycznego: (i) wytwarzania energii elektrycznej oraz (ii) planowania budowy nowych mocy wytwórczych. Modele te zaimplementowane na odpowiedniej platformie modelowania matematycznego mogą być włączone do długoterminowych modeli symulacyjnych sektora energetycznego o zasięgu międzynarodowym, w których właściwe odwzorowanie funkcjonowania sektora wytwarzania energii elektrycznej jest dość skomplikowane, ze względu na specyfikę modeli symulacyjnych. Następnie przedstawiono matematyczne ujęcie rozważanego problemu.
The paper describes the main findings of the NEEDS Integrated Project, which aimed to evaluate the full costs (i.e. direct + external) of energy technologies. The results of the external costs calculations generated by the Polish power plants are presented. Results are based on the EcoSenseWeb model, which is a comprehensive tool developed within the ExternE projects. Nine most typical Polish power plants - using hard coal and lignite - have been chosen to estimate their environmental impact and external cost production. As it has been shown the external costs generated by the emissions of main pollutants are the highest for the lignite-based technology. The average value for lignite power plants is 7.40 Euro cents/kWh and for hard coal power plants - 6.7 Euro cents/kWh. These values are much higher than the unit cost of electricity production in Poland, which is about 3.4 Euro cents/kWh. Most harmful is PM emissions, mainly for a local scale, for which the estimated cost equals (on average for PM2.5 and PM10) 11300 Euro/Mg. SO2 emissions generate less damages (7100 Euro/Mg) and relatively low value 5700 Euro/Mg applies to NOx. The external costs calculations - for a limited range - were also performed for upstream and down-stream processes. Two types of reference power stations were selected: Kozienice power plant using hard coal as a main fuel and Belchatow lignite power plant - the biggest conventional power plant in Europe. The analysis of the fuel cycles takes into account coal extraction and transport, time extraction and transport, operation and disposal of wastes. Due to lack of data only the air emissions impacts and occupational health impact for upstream processes (coal mining, limestone extraction, transport of coal and limestone), power generation impacts (without plant construction and dismantling) and partly downstream process (waste transport) were analysed. The results show that impacts calculated for the upstream and down-stream processes are a minor part of externalities and amounts to 8% (hard coal power plant) and 3% (lignite power plant) of the total external costs. A general conclusion is that the negative impact of power plants is very high and externalities exceed the level of private cost. It rationalizes the stringent EU environmental policy for energy sectors.
PL
Artykuł opisuje najważniejsze wyniki projektu NEEDS, którego celem było określenie pełnych kosztów (to jest bezpośrednich i zewnętrznych) technologii energetycznych. Przedstawiono wyniki własnych szacunków kosztów zewnętrznych powodowanych przez krajowe elektrownie zawodowe. Wyniki otrzymano na podstawie obliczeń modelu EcoSenseWeb, który jest podstawowym narzędziem stworzonym w ramach projektu ExternE. Do badań wybrano dziewięć typowych krajowych elektrowni zawodowych spalających zarówno węgiel kamienny, jak i brunatny. Jak wskazano, największe koszty zewnętrzne powodowane emisją zanieczyszczeń gazowych powodowane są przez elektrownie opalane węglem brunatnym. W ich przypadku średni poziom kosztów zewnętrznych wynosi około 7,40 Euro centów/kWh, dla elektrowni zasilanych węglem kamiennym ich wysokość szacowana jest na poziomie 6,7 Euro centów/kWh. Wielkości te są dużo wyższe niż średnie koszty produkcji energii elektrycznej w Polsce, które dla porównania wynoszą około 3,4 Euro centów/kWh. Najbardziej szkodliwe oddziaływanie związane jest z emisją pyłów, głównie w skali lokalnej, dla których oszacowany koszt zewnętrzny (średnio biorąc pod uwagę emisję frakcji PM2.5 i PM10) wynosi 11300 Euro/Mg. Emisja SO2 generuje mniejsze straty na poziomie około 7100 Euro/Mg, a stosunkowo najniższy poziom kosztów zewnętrznych można przypisać emisji NOx, które wynoszą około 5700 Euro/Mg. Podjęto również próbę - w ograniczonym jednak zakresie - szacunku kosztów zewnętrznych powodowanych w całym łańcuchu pozyskania paliw, transportu, generacji i składowania odpadów. W tym celu wybrano dwie typowe elektrownie zawodowe: Kozienice, spalającą węgiel kamienny, oraz Bełchatów, zasilaną węglem brunatnym. W związku z brakiem odpowiednich danych analizowano jedynie ne-gatywne oddziaływanie związane z emisją zanieczyszczeń gazowych i efektami zdrowotnymi powodowanymi na etapie produkcji węgla i mączki kamiennej, ich transportu do elektrowni, gene-racji energii elektrycznej (bez uwzględnienia budowy i kosztów likwidacji elektrowni) i częściowo transportu odpadów poprodukcyjnych. Wyniki wskazują, że te etapy są mniej istotne w stosunku do produkcji energii i stanowią około 8% dla elektrowni opalanych węglem kamiennym i 3% dla elektrowni opalanych węglem brunatnym. Ogólna konkluzja wynikająca z tych badań jest taka, że negatywne efekty powodowane emisją zanieczyszczeń gazowych przez krajowe elektrownie zawodowe są bardzo duże i przekraczają poziom prywatnych kosztów produkcji. Fakt ten racjonali-zuje restrykcyjną politykę Unii Europejskiej w zakresie ochrony środowiska w sektorach energetycznych.
The paper presents the results of the integrated assessment of environmental and human health impacts of emissions released from different sectors in Poland. The analysis was performed with the use of the eurelian emissions transport model POLAIR 3D and the Regional Air Pollution Information and Simulation model RAINS. The models are briefly described. At present, this hybrid system can operate in a simulation mode and enables estimation of the emission and concentration/deposition levels of main air pollutants, emission control costs, environmental impacts and external costs associated with different energy scenarios. Emission levels of main air pollutants in 2005, 2010 and 2020 are presented for the selected energy scenario. Associated external costs and impacts on acidification have been estimated.
PL
W artykule przedstawiono rezultaty zintegrowanej analizy oddziaływania emisji z sektorów gospodarczych na życie ludzkie i środowisko. Szczególną uwagę poświęcono sektorowi energetycznemu. Analiza została przeprowadzona przy wykorzystaniu eulerowskiego modelu transportu zanieczyszczeń POLAIR 3D oraz modelu do zintegrowanych badań energetyczno-ekologicznych RAINS. Przedstawiona została wielkość emisji z sektorów w latach 2005, 2010, 2020 dla wybranego scenariusza energetycznego oraz wpływ sektora energetycznego na jakość powietrza. Oszacowano koszty zewnętrzne związane z realizacja scenariusza oraz ukazano regiony, w których ładunki krytyczne dla zakwaszania są przekroczone.
Co roku firma PricewaterhouseCoopers wnikliwie bada opinie zarządów przedsiębiorstw użyteczności publicznej na całym świecie. W zeszłym roku zbadano poglądy przedstawicieli sektora na temat "dużego kroku naprzód", który trzeba będzie uczynić, aby sprostać ogromnym wyzwaniom, wynikającym ze zmian klimatycznych i konieczności zapewnienia bezpieczeństwa dostaw. W wyniku badania ustalono, że sektor rozumie potrzebę zmian, ale w związku z przedłużającą się niepewnością regulacyjną nie jest zdecydowany, kiedy i jak należy je wprowadzić.
Artykuł jest próbą porównania stanowisk głównych sił politycznych w Polsce w kwestii kierunków rozwoju polityki energetycznej RP i szeroko pojętego bezpieczeństwa energetycznego. Szczególny nacisk położono na analizę wizji przyszłości bezpieczeństwa politycznego RP zawartych w programach wyborczych najważniejszych partii politycznych przed wyborami parlamentarnymi 2015 roku. Tekst stanowi także próbę wskazania ewolucji poglądów partii politycznych wobec wyzwań bezpieczeństwa energetycznego w okresie po 2010 roku.
EN
The article is an attempt to compare the attitudes of the major Polish political powers in terms of energy policy and energy security future development. Special attention was paid to the analysis of the political program of the major political parties before the parliamentary elections in 2015. The text tries to indicate the evolution of political attitudes towards the challenges of energy security in the period after 2010.
Artykuł stanowi kontynuację tematyki związanej z modernizacją i rozwojem krajowego sektora energetycznego, stymulowanego wymaganiami dotyczącymi emisji zanieczyszczeń do powietrza, w tym głównie CO2. Przedstawiono w nim, przy określonych założeniach, wyniki uproszczonej analizy zdolności redukcyjnych tego gazu w wyniku realizacji zgłoszonych przez operatorów źródeł wytwarzania przedsięwzięć inwestycyjnych w zakresie budowy nowych mocy w latach 2012-2020. Wynikający stąd zbiór nowych mocy został zweryfikowany i ograniczony do przedsięwzięć, które wydają się przesądzone na obecnym etapie, z pominięciem niedostatecznie określonych mocy (technologie wytwarzania, moce bloków energetycznych, lata uruchomienia) opartych na paliwach stałych. Zweryfikowany zbiór nowych mocy, ograniczony do 15,9 GWe, składający się głównie z przedsięwzięć inwestycyjnych przewidzianych do realizacji w energetyce zawodowej i przemysłowej uzupełniono o OZE, uzyskując w miarę kompletny, technologiczny przekrój sektora energetycznego. Założono przy tym marginalną rolę podsektora ciepłownictwa komunalnego, pozbawionego przez prawodawcę możliwości kreowania "zielonych certyfikatów" z ekologicznej produkcji ciepła. W rozważaniach uwzględniono również opcję wprowadzenia do KSE energii jądrowej z elektrowni Ignalin i "zerowy" bilans eksport/import energii elektrycznej, poprawiających istotnie zdolności sektora do redukcji emisji CO2 i pozostałych zanieczyszczeń do powietrza. W wyniku przeprowadzonych analiz uzyskano prognozy produkcji energii elektrycznej, zużycia paliw i wielkości emisji SO2, NOx, pyłu, CO2 w rozpatrywanym okresie lat 2008-2020 oraz określono wynikową strukturę paliwową produkcji energii. Na tej podstawie określono wysokość kosztów zakupu dodatkowych uprawnień do emisji CO2 w porównaniu do przydzia łów uprawnień przyznanych Polsce w ramach EU-ETS, na lata 2008-2012, w tym z uwzględnieniem wspomnianych opcji. Wanalizach nie uwzględniono trudnych do oszacowania skutków pogłębiającego się kryzysu gospodarczego. Mogą one mieć istotny wpływ na kształtowanie się niższych od prognozowanych wielkości emisji rozpatrywanych zanieczyszczeń do powietrza oraz kosztów zakupu dodatkowych uprawnień do emisji CO2 w najbliższych latach, wskutek ograniczeń w zapotrzebowaniu na energię.
EN
The article continues the discussion on modernisation and development of the national energy sector. This situation is stimulated by emission reduction requirements, concerning CO2 emission mainly. Taking into account some assumptions, findings of the simplified analysis of the CO2 emission reduction potential were presented and this reduction potential will come from power generation investments declared by the operators over the years 2012-2020. The number of the new investments was verified and limited to those ventures which seemed to be decided at that stage. All the proposed but not clearly defined investments using fossil fuels have been excluded (uncertainties about production technologies, rated thermal input or year of operating start). The verified number of new power generation investments was limited to 15.9 GWe foreseen in the energy and industrial sectors. Potential of the new investments was complemented by adding renewable energy sources, resulting as a complete technological outlook of the whole energy sector. The role of the district heating sub-sector was assumed asmarginal one because they are not allowed to sell "green certificates" of the ecological heat generation. The options of the nuclear energy from Ignalin power plant, introduced into national energy sector, and "0" scenario of neutral export/import balance of energy, were also considered. It would help to substantial improvement of reduction abilities of the energy sector against CO2 emission and other air pollutants. As a result of the analysis, taking into account adopted assumptions, the scenarios of power generation, fuel consumption and emission levels of SO2, NOx, CO2 and dust were projected for 2008-2020 period. Resulting fuel structure of energy production was also defined. This was the basis for calculation of the cost of additional allowances compared to the granted quota of CO2 emission, within the EU ETS over the years 2008-2012. The above mentioned option was taken into account. The analysis has not considered the costs of the increasing economical crisis, which are difficult to estimate. It might have a vital influence onto emission levels and they could be lower than projected. The potential costs of additional allowances of CO2 emission could be lower in next few years, too, because of possible decrease of energy demand.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.