Securitologia jest dyscypliną nauki zajmującą się ochroną człowieka przed zagrożeniami. W pracy podjęto próbę adaptacji osiągnięć tej nauki w odniesieniu do systemów zbiorowego zaopatrzenia w wodę (SZZW). Wyniki przedstawionych badań sondażowych wskazują jednoznacznie na potrzebę ochrony wody wodociągowej. Zaproponowano dwie definicje ryzyka: w odniesieniu do ochrony przed zagrożeniami oraz w odniesieniu do podatności na zagrożenia systemów technicznych.
EN
Securitology is a science discipline of the man protection against hazards. In the work the attempt of the science achievements adaptation was made with reference to the collective water supply system (CWSS). Outcomes of presented surveys denote the need of waterworks water protection. Two definitions of risk were suggested with reference to the protection against hazards and technical systems threats vulnerability.
Problem. The paper examines an impact of safety and physical culture on individualistic, behavioral and axiological determinants of functioning of a person in threat situations and a stereotype existing in common consciousness, related to individuals professionally associated with security. Method. The authors refer to the category of Type “A” Behavioral Pattern, on basis of which behavior of these individuals was examined in the context of security culture. Results and Conclusions. Studying the research group of students of security, martial arts and combat sports, the authors argue that presently this stereotype related to social expectations and close to used category of TABP has no confirmation. It is also noticed, that behavioral and axiological determinants of analyzed persons’ behavior in threat situations are closer to values associated with martial arts, than impulsive reactions comprehended as stereotypical.
PL
Praca stanowi wynik projektu badawczego dotyczącego behawioralnych, aksjologicznych i indywidualistycznych wyznaczników zachowania jednostek w sytuacji zagrożenia. Autorzy posłużyli się kategorią Wzoru Zachowań „A”, która identyfikuje szereg zachowań i tym samym ułatwia opis i badanie jednostek pod kątem funkcjonowania w różnych kontekstach związanych z kulturą bezpieczeństwa. Jako metoda badania WZA wykorzystana została tzw. Skala Aktywności Jenkinsa (JAS), w ramach której wyróżnione na drodze analizy czynnikowej zostały trzy wymiary Wzoru Zachowań „A”, wyznaczające występujące w jego ramach charakterystyczne cechy: (1) H-D (hard-driving, competitiveness): zaangażowanie, sumienność, dążenie do rywalizacji, (2) S-I (speed, impatience): dynamika zachowania, sposób mówienia, skłonność do irytacji, niecierpliwość, (3) J-I (job involvement): stopień zaangażowania w sprawy zawodowe. Wskazane cechy stanowią jednocześnie stereotypowe wyznaczniki zachowania osób postrzeganych jako liderzy, a także osób związanych zawodowo z ochroną bezpieczeństwa. Autorzy założyli, że badania ukażą przystosowawczy lub nieprzystosowawczy charakter WZA, który wynikałby z występujących w dużej mierze w ramach tego wzoru rysów intensywności zachowania. Postawili także ogólne pytanie dotyczące roli WZA w zachowaniu jednostki w sytuacji zagrożenia. Podstawą dla badań było jednocześnie pragnienie naukowej weryfikacji stereotypu dotyczącego osobowości i zachowań funkcjonariuszy służb mundurowych. Grupę uczestników badań stanowili studenci obojga płci szkoleni w zakresie sportów i metod walki. Wypełniali oni kwestionariusz JAS służący identyfikowaniu Wzoru Zachowań „A”, a uzyskane wyniki rozszerzono o dane demograficzne. Pytanie badawcze dotyczyło także wagi różnych zmiennych i ich wpływu na zachowanie jednostki w sytuacji zagrożenia. Autorzy, odwołując się do stereotypów funkcjonujących w świadomości zbiorowej i wyznaczających oczekiwania wobec zachowania przedstawicieli służb mundurowych, osób kształconych w zakresie sportów walki i zawodowo związanych z bezpieczeństwem, założyli możliwość zaniku owej tendencji w sposobie działania funkcjonariuszy, związaną ze zmianą społecznych oczekiwań. Uzyskano ujemne wyniki badań dla przedstawicieli obu płci w zakresie wszystkich analizowanych zmiennych, co dowiodło zasadności wysuwanych przez autorów wątpliwości dotyczących występowania WZA u adeptów sztuk walki.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.