Związek między ilością i jakością spożywanej żywności a rozwojem i zdrowiem człowieka jest przedmiotem nauki o żywieniu człowieka, Międzynarodowa Unia Nauk Żywieniowych (IUNS) za propozycją Bergera1' wskazuje, że chodzi tu o "związek miedzy pożywieniem a organizmem człowieka na poziomie molekularnym, komórki, tkanki, organizmu i populacji".
Introduction: Quality of bathing water is of key importance for bathers’ health, mainly due to the fact, that each year millions of people use bathing sites as places for recreation and sport activities. Most of the bathing sites are of adequate quality of water, but still there are cases of health risk because bathing water is polluted. One of the main health risk factor in bathing water are cyanobacteria and their blooms. Cyanobacteria are microorganisms of morphological features of bacteria and algae. They live in colonies, which in large quantities show up as streaks, dense foam on the water surface. The aim of this paper was to assess the impact of cyanobacteria blooms on health regarding bathing water quality in Poland. Materials and methods: Assessment covered all bathing sites in Poland supervised by Polish National Sanitary Inspection (PIS) in the period from 2007 to 2009. The base was data collected during bathing water monitoring conducted by PIS and their formal decisions of bathing bans introduced in response to revealed bathing water pollution. Results and discussion: The results of assessment indicate, that about one-fourth of all bathing bans in Poland was due to cyanobacteria blooms. Conclusions: Every fifth bathing sites located on artificial lake or water reservoir and every tenth on the sea bathing sites were polluted. Average period of bathing ban due to cyanobacteria blooms in Poland varies. Relatively the shortest bathing bans were observed on the sea bathing sites (no longer than one week on average). Much longer were bathing bans on lakes and artificial lakes (one month on average).
PL
Wstęp: Jakość wody w kąpieliskach ma kluczowe znaczenie zdrowotne, głównie z uwagi na fakt, że każdego lata miliony ludzi wykorzystuje obiekty wodne w celach rekreacyjnych i sportowych. Pomimo, że jakość wody w zdecydowanej większości kąpielisk jest odpowiednia, to nadal spotyka się miejsca, gdzie występuje ryzyko zdrowotne wynikające z zanieczyszczenia wody. Jednym z głównych czynników zagrożeń zdrowotnych związanych z jakością wody w kąpieliskach są sinice – mikroorganizmy wykazujące cechy morfologiczne bakterii i glonów. Mogą one występować w koloniach i większych skupieniach, które w przypadku masowego pojawienia się najczęściej tworzą widoczne w wodzie smugi, gęstą pianę lub kożuch. Celem pracy była ocena wpływu zakwitów sinic na przydatność wody do kąpieli w Polsce. Materiały i metody: Oceną objęto wszystkie kąpieliska nadzorowane przez Państwową Inspekcję Sanitarną (PIS) w latach 2007–2009. Podstawę oceny stanowiły dane PIS, pochodzące z monitoringu jakości wody wyniki analiz oraz wydane przez Inspekcję formalne decyzje o zakazie kąpieli. Wyniki i dyskusja: Uzyskane rezultaty oceny pokazują, że blisko jedna czwarta wszystkich zakazów kąpieli w Polsce w omawianym okresie związana była z pojawieniem się w wodzie zakwitów sinic. Wnioski: Sytuacja taka dotyczyła co piątego kąpieliska zlokalizowanego nad zalewem lub zbiornikiem retencyjnym oraz co dziesiątego nad Bałtykiem. Średni czas trwania zakazu kąpieli z powodu zakwitu sinic w skali kraju był znacznie zróżnicowany. Relatywnie najkrócej trwał na kąpieliskach nadmorskich (średnio nie przekraczał tygodnia). Znacznie dłużej zakaz kąpieli obowiązywał w przypadku obiektów organizowanych nad jeziorami i zalewami (przeciętnie około miesiąca).
Air Quality Index (AQ1) is a standardized summary measure of ambient air quality used to express the level of health risk related to particulate and gaseous air pollution. The index, first introduced by US EPA in 1998 classified ambient air quality according to concentrations of such principal air pollutants as PMIO, PM,5, ozone, SO_2 NO, and CO. Subsequently similar, index-based approach to express health risk was developed in France, Great Britain and Germany. No such environmental warning system exists in Poland, although some test-trials took place in Katowice area and the city of Gdańsk. However, the operational value of AQ1 under environmental circumstances in Poland remains unknown. The aim of the study was to examine current air pollution levels in Katowice area and to confront AQ1 categories with local air quality, also in terms of health impact on the population as expressed by daily total and specific mortality. The data on daily average PM|(| and sulphur dioxide concentrations available in regional network (P1OŚ in Katowice) and data on daily number of total deaths and deaths due to cardiorespiratory diseases from the Central Statistical Office in Warsaw were collected. The data covered the period 2001-2002. The percentage of days with individual Air Quality Index, created by American, French, British and German method of indexation was calculated. Then, the relationship between values of air quality indexes and daily total and specific mortality according to Spearman correlation coefficients was assessed. Finally, the obtained results were verified according to ANOVA Kruskal-Wallis test. The obtained results suggest significant discrepancy in the range of air quality categories depending on applied system of classification. Percentage of days with "unhealthy" air quality (in the period 2001-2002) was running from 0.1% (American method of indexation) to 11.2% (British method) and usually referred to winter season. Statistically significant Spearman correlation coefficients were obtained for the relationship between air quality and total number of deaths, as well as the number of deaths due to cardiovascular and respiratory diseases in elderly population (aged 65 and more). The observed values of correlation coefficients arc very low and do not exceed value 0.2 for each chosen method of indexation.
PL
Indeks jakości powietrza (AQ1) jest wskaźnikiem określającym jakość powietrza atmosferycznego i jednocześnie wskazującym potencjalne ryzyko zdrowotne ponoszone przez populację wskutek narażenia na standardowo mierzone stężenia zanieczyszczeń pyłowych i gazowych w danym regionie. Po raz pierwszy został użyty przez US EPA w 1998 r. i klasyfikował jakość powietrza atmosferycznego w oparciu o stężenia podstawowych zanieczyszczeń: PMln, PM,5, ozonu, SO,, NO, oraz CO. Podobne wskaźniki, oparte na danych regionalnych opracowano również we Francji, Wielkiej Brytanii i Niemczech. Właściwie w naszym kraju nie funkcjonuje spójny system komunikowania ryzyka zdrowotnego, który byłby oparty na własnym indeksie jakości powietrza, chociaż pewne próby podejmowane są w Katowicach i Gdańsku. Celem prezentowanej pracy była ocena jakości powietrza atmosferycznego w Katowicach na podstawie przyjętych kategorii AQ1 oraz porównanie uzyskanych danych z danymi opisującymi potencjalne ryzyko zdrowotnego wyrażone w postaci dobowej umieralności całkowitej lub specyficznej. Zebrano dane dotyczące średnich dobowych stężeń pyłu PM10 oraz dwutlenku siarki dostępne w ramach regionalnego monitoringu środowiska (P1OŚ w Kato-wicach) oraz dane dotyczące dobowej liczby zgonów ogółem i zgonów z powodu chorób układu oddechowego i krążenia pochodzące z bazy Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie. Wszystkie dane dotyczyły okresu 2001-2002. Obliczono odsetki dni z właściwym dla nich indeksem jakości powietrza stosując amerykański, francuski, brytyjski i niemiecki sposób indeksowania. Następnie oceniono zależność pomiędzy przyjętą kategorią jakości powietrza a dobową umieralnością ogólną i specyficzną z zastosowaniem współczynników korelacji Spearmana. Ostatecznie uzyskane wyniki zweryfikowano przy użyciu testu ANOVA Kruskal-Wallis. Uzyskane wyniki sugerują występowanie istotnego zróżnicowania w zakresie kategorii jakości powietrza atmosferycznego, zależnie od przyjętego sposobu klasyfikacji. Procent dni z tzw. "niezdrową" jakością powietrza kształtował się w badanym okresie (2001-2002) w zakresie od 0,1% (amerykański sposób indeksowania) do 11,2% (brytyjski sposób indeksowania) i zazwyczaj kategoria dotyczyła okresu zimy. Statystycznie znamienne wartości współczynników korelacji Spearmana uzyskano jedynie dla zależności pomiędzy jakością powietrza a dobową liczbą zgonów ogółem oraz zgonów z powodu chorób układu oddechowego i krążenia w grupie osób po 65 roku życia. Jednakże zaobserwowane wartości współczynników były niewielkie i nie przekraczały wartości 0,2 dla każdej z przyjętych metod klasyfikacji.
INTRODUCTION In recent years, toys have become the products most often classifi ed as hazardous products. They are a cause of physical injuries and they are posing a serious risk of chemical poisoning. The aim of this study was to investigate young mother’s awareness about the health risk associated with using toys by children, which do not meet quality standards. Women’s knowledge about the meaning of the trademarks certifying the safety of toys and knowledge about agencies which supervise the safety of toys in Poland was also examined. MATERIAL AND METHODS The questionnaire survey by the author’s questionnaire, containing 19 questions, closed and open was conducted. The study involved 143 mothers of children attending kindergartens and early grades of primary schools in Zabrze in 2009. The study involved also young mothers who fi lled out the questionnaire over the internet. RESULTS Young mother’s awareness about harmful chemicals potentially occurring in toys is very weak. More than half of the questioned women couldn’t identify any chemical compound, which poses a health risk. Almost all interviewed women are not aware of the link between exposure to xenobiotics potentially contained in toys and hormonal disorders and development disorders, both physical and mental. Women’s knowledge about agencies which supervise the safety of toys in Poland is also unsatisfactory. It was proven that there is a signifi cant link between age, education level and the level of health risk perception, associated with the usage of unsafe toys and knowledge about agencies which supervise the safety of products available on local market. CONCLUSIONS There is a need of taking action for raising the society’s awareness in the safety of toys.
PL
WSTĘP W ostatnich latach zabawki stały się produktami najczęściej klasyfikowanymi jako produkty niebezpieczne. Są one przyczyną urazów fizycznych, jak również stwarzają poważne ryzyko zatrucia substancjami chemicznymi. Cel. Celem niniejszej pracy było zbadanie świadomości młodych matek w zakresie ryzyka zdrowotnego związanego z wykorzystywaniem przez dzieci zabawek nie spełniających wymogów jakościowych. Analizowano również wiedzę kobiet na temat znajomości znaków towarowych poświadczających bezpieczeństwo zabawki, a także organów nadzorujących bezpieczeństwo zabawek w Polsce. MATERIAŁ I METODY Przeprowadzono badania kwestionariuszowe przy użyciu autorskiego kwestionariusza zawierającego 19 pytań zamkniętych i otwartych. Badaniami objęto 143 matki dzieci uczęszczających do zabrzańskich przedszkoli i klas początkowych szkół podstawowych w 2009 roku oraz użytkowniczki forum internetowego skierowanego do młodych matek. WYNIKI Świadomość młodych matek w zakresie szkodliwych substancji chemicznych potencjalnie występujących w zabawkach jest bardzo słaba. Ponad połowa badanych kobiet nie potrafiła wskazać ani jednego związku chemicznego, który stwarza zagrożenie dla zdrowia. Niemal wszystkie respondentki są nieświadome istnienia związku między narażeniem na ksenobiotyki potencjalnie występujące w zabawkach, a zaburzeniami hormonalnymi oraz zaburzeniami rozwojowymi: fizycznymi i psychicznymi. Wiedza kobiet na temat organów nadzorujących bezpieczeństwo zabawek w Polsce jest również niezadowalająca. Wykazano istotny wpływ ekswieku oraz poziomu wykształcenia na poziom percepcji ryzyka zdrowotnego związanego z wykorzystywaniem niebezpiecznych zabawek, a także na stopień znajomości instytucji sprawujących kontrolę nad bezpieczeństwem produktów dostępnych na rynku. WNIOSKI Istnieje potrzeba podjęcia działań na rzecz podniesienia świadomości społeczeństwa w zakresie bezpieczeństwa zabawek.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Municipal water supply system operation is connected with potential health risks for water consumers. This risk is directly proportional to the probability of the appearance of undesirable events, and inversely proportional to the methods of water supply system protection. In this work, basic definitions connected with health risk analysis and assessment have been presented. The categories of harmful chemical substances that can have a negative influence on human health as a result of drinking polluted water have been given. A method for risk management has been developed, taking into account social attitude towards hygienic and sanitary conditions. Quantitative limits of risk connected with poor-quality drinking water have also been proposed.
PL
Funkcjonowanie wodociągu publicznego wiąże się z ryzykiem zdrowotnym konsumentów wody. Ryzyko jest wprost proporcjonalne do prawdopodobieństwa zajścia zdarzenia niepożądanego i strat z nim związanych oraz odwrotnie proporcjonalne do metod ochrony systemu zaopatrzenia w wodę. Przedstawiono podstawowe definicje związane z analizą i oceną ryzyka zdrowotnego. Podano kategorie substancji chemicznych, które mogą negatywnie oddziaływać na zdrowie człowieka, który pije skażoną wodę. Opracowano metodę zarządzania ryzykiem, uwzględniając warunki higieniczno-sanitarne odpowiadające odczuciom społecznym. Zaproponowano ilościowe granice ryzyka związanego ze złą jakością wody do spożycia.
Introduction: Total rating impact of particulate matter in ground air layer recently takes on particular significance in evaluation of health risk. Indeed particulate matter is of interest to many research centres, however in so far PM related works the probability of adverse health impacts were not taken into account triggered with impact of additional presence of particulate matter from secondary dusting. The aim of the work: The work target was determination of secondary emission of Cu, Ni and Pb measured in streets with high traffic volume in many towns of Silesia Voivodeship. Materials and methods: Dust collected from the distance of about 200 m from busy roads in Upper Silesia cities was analyzed by the method of plasma spectrophotometry. The phenomenon of secondary dusting was defined by few coefficients of: secondary emission, enrichment, contamination and parameter of extra mass of a given metal in widespread air pollution. Results: It was concluded that absorbed dose of Cu and Pb changes depends on the area under study and decreases along with child’s age. Decrease of absorbed age depending doses is explained, so far, by significant increase of body mass in comparison to anatomically conditioned size of respiratory system.Also health risk estimated in relation to children residing in selected areas is diversified.. And it also decreases along with the children growing older. It appears, however, that health risk is determined by the volume of secondary PM emission and to children mostly threatened with Ni belong those who are particularly exposed to secondary emission of this metal. The secondary dusting is particularly dangerous for respiratory system and plays more important role than averaged content of this chemical in the environment.
PL
Wstęp: Sumaryczna ocena oddziaływania zanieczyszczeń pyłowych [ZP], obecnych w przyziemnej warstwie powietrza, nabiera ostatnio szczególnego znaczenia w szacowaniu ryzyka zdrowotnego. Wprawdzie ZP są przedmiotem zainteresowania wielu ośrodków badawczych, to jednak, w dotychczas poświęconych im pracach nie uwzględniano prawdopodobieństwa występowania negatywnych skutków zdrowotnych, wywoływanych oddziaływaniem dodatkowej ich obecności (zjawisko wtórnego pylenia). Cel badań: Celem pracy było określenie wtórnej emisji Cu, Ni i Pb mierzonej w sąsiedztwie ulic o nasilonym – choć zróżnicowanym – natężeniu ruchu samochodowego w wielu miastach województwa śląskiego. Materiał i metody: Materiałem do przeprowadzenia badań były próbki pyłu zebrane w odległości ok. 200 m od ruchliwych ulic miast Górnego Śląska i Zagłębia w latach 2006–2010 i analizowane metodą spektrometrii plazmowej. Zjawisko wtórnego pylenia opisano współczynnikami: wtórnej emisji, wzbogacenia, kontaminacji i parametru dodatkowej masy danego metalu w ogólnym zanieczyszczeniu powietrza. Wyniki: Stwierdzono, że wchłaniana dawka Cu i Pb, zmienia się w zależności od badanego obszaru i zmniejsza się z wiekiem dziecka. Zmniejszanie się wchłanianych dawek w zależności od wieku tłumaczy się – jak dotąd – znaczącym przyrostem ogólnej masy ciała w porównaniu do uwarunkowanej wiekiem, anatomicznie określonej wielkości układu oddechowego. Również ryzyko zdrowotne szacowane w odniesieniu do dzieci zamieszkałych w wybranych okolicach jest zróżnicowane i zmniejsza się wraz z dorastaniem dzieci. Okazuje się jednak, że ryzyko zdrowotne jest ponadto determinowane wielkością wtórnej emisji pyłów, a do dzieci najbardziej zagrożonych Ni należą te, które narażone są w sposób szczególny na wtórną emisję tego metalu. Wspomniana emisja jest niebezpieczna dla układu oddechowego i odgrywa większą rolę aniżeli uśredniona zawartość tego pierwiastka w szeroko pojętym środowisku.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper contains methodology of health risk valuation related to drinking water pollution. The methods of estimation of recommended admissible concentration resulted from health conditions are shown. The work describes an influence of basic chemical indicators in drinking water for human's health. A health risk concept and his environmental conditions were defined. The paper shows introduction to the subject of health risk valuation, it's aim was showing modern methods of treshold values estimating and calculating of drinking water indicators related to health risk.
The study presents the modified formula of air quality index, based on Cairncross's concept of API index (DAPPS system for Cape Town, South Africa), enabling an assessment of additive effects of short-term exposure to the main air pollutants. The API index refers directly to health risk, since it is based on the factors of the total incremental daily mortality risk. The results of air quality classification using modified API were exemplified by the data originating from the monitoring station in Dąbrowa Górnicza (urban background) for the year 2006.
PL
Zaprezentowano zmodyfikowaną formułę indeksu jakości powietrza, opartą na koncepcji API według Cairncrossa (system DAPPS dla Cape Town, RPA), umożliwiającą ocenę sumujących się skutków krótkookresowej ekspozycji na główne zanieczyszczenia powietrza. Indeks API nawiązuje wprost do ryzyka zdrowotnego przez wykorzystanie wskaźników dobowego ryzyka wzrostu umieralności ogólnej. Na przykładzie danych z 2006 r. ze stacji monitoringu w Dąbrowie Górniczej (miejskie tło zanieczyszczeń) przedstawiono wyniki klasyfikacji jakości powietrza z użyciem zmodyfikowanego indeksu API.
Naświetlono - z punktu widzenia technika - problematykę narażeń elektromagnetycznych powodowanych przez stacje bazowe systemów telefonii komórkowej i związanego z tym ewentualnego ryzyka zdrowotnego. Część pierwsza artykułu ma charakter ogólny - wprowadzający. Przedstawiono ogólną koncepcję wielokrotnego wykorzystania kanałów częstotliwościowych i zalety systemów komórkowych. Krótko omówiono interfejs radiowy systemów GSM 900 i DCS 1800 z naciskiem położonym na stacje bazowe i te ich parametry, które są najważniejsze dla oceny narażeń.
EN
The paper deals - from the technical viewpoint - with consiederations of possible adverse health effects from human exposure to radio-freguency radiation from base stations of cellular telephony. In the first, introductory part of the paper, the advantages of the frequency reuse concept and benefits of mobile phone cellular technology are described. The GSM 900 and DCS 1800 radio interfaces are briefly characterized with emphasis placed on the frequency bands and channel separations, architecture and power classes of cellular base stations and general characteristics of base station antennas.
WSTĘP: Produkty zbożowe, zwłaszcza pieczywo, odgrywają istotną rolę w żywieniu ludzi na całym świecie. Jednak ze względu na uwalnianie nadmiernych ilości zanieczyszczeń do środowiska produkty zbożowe mogą również zawierać pewne ilości pierwiastków potencjalnie toksycznych, które mogą mieć negatywny wpływ na organizm człowieka. MATERIAŁ I METODY: Celem pracy jest analiza zawartości metali ciężkich w wybranych chlebach glutenowych i bezglutenowych dostępnych na polskim rynku oraz ocena nienowotworowego i nowotworowego narażenia konsumentów na kadm (Cd) i ołów (Pb). Ocena ta obejmowała narażenie ośmiu grup wiekowych. Zawartość Cd i Pb oznaczono metodą ET-AAS. WYNIKI: Najwyższą średnią zawartość Cd odnotowano w pieczywie pszenno-żytnim (0,072 mg/kg), najniższą w pieczywie bezglutenowym (0,021 mg/kg). Ogólny rozkład Cd w poszczególnych rodzajach chleba przedstawiał się następująco: pszenno-żytni > pszenny > żytni > bezglutenowy. WNIOSKI: Oszacowanie narażenia na Cd i Pb konsumentów pieczywa pszennego i pszenno-żytniego wykazało, że w populacji dzieci w wieku < 11 lat może wystąpić istotne ryzyko zdrowotne.
EN
INTRODUCTION: Grain products, especially bread, play an essential role in the nutrition of people around the world. However, due to the release of excessive amounts of pollutants into the environment, grain products may also contain some amounts of potentially toxic elements, which may have a negative effect on the human body. MATERIAL AND METHODS: The aim of the study is to analyze the content of heavy metals in selected gluten and gluten--free breads available on the Polish market, and to assess the non-cancerous and cancerous exposure of consumers to cadmium (Cd) and lead (Pb). This assessment covered the exposure of eight age groups. The content of Cd and Pb was determined by the ET-AAS method. RESULTS: The highest mean concentration of Cd was recorded in wheat-rye bread (0.072 mg/kg), the lowest in gluten--free bread (0.021 mg/kg). The general distribution of Cd in individual types of bread was as follows: wheat-rye > wheat > rye > gluten-free bread. CONCLUSIONS: The estimation of exposure to Cd and Pb of the consumers of wheat and wheat-rye bread showed that a significant health risk may occur in the population of children < 11 years of age.