Hutsebaut i współpracownicy (1996, 2000; Fontaine i in., 2003) skonstruowali Skalę Przekonań Postkrytycznych (PCBS) do pomiaru dwóch wymiarów: Włączenie vs Wykluczenie transcendencji oraz Interpretacja literalna vs symboliczna, za pomocą których Wulff (1991) opisał podejścia do religii. W prezentowanym artykule przedstawiono analizy struktury wewnętrznej polskiej adaptacji PCBS. Rezultaty uzyskane w 10 próbach (N = 1775) sugerują, że wewnętrzna struktura polskiej wersji częściowo odzwierciedla założoną strukturę teoretyczną PCBS. Ponadto w artykule przedstawiono wyniki analizy głównych składowych oraz analizę rzetelności podskal PCBS w badanych grupach.
EN
Hutsebaut and his colleagues (1996, 2000; Fontaine et al., 2003) constructed the Post-Critical Belief Scale (PCBS) in order to measure the two dimensions along which Wulff (1991) summarized the various possible approaches to religion: Exclusion vs. Inclusion of Transcendence and Literal vs. Symbolic Interpretation. In the present article, the internal structure of the Polish version of the scale is analyzed. The results obtained in ten Polish samples (N = 1775) suggest that the internal structure of the Polish version partially reflects the assumed theoretical structure of PCBS. Furthermore, the results of principal component analysis and reliability analysis are presented in the article.
According to the later Wittgenstein, religious beliefs are ethically and existentially meaning- ful, being an important guidance in the life of a believer, and expressing a rule “clothed” in a pic- ture. In the article I try to determine the role of some religious pictures mentioned by the author of “Lectures on Religious Belief”, e.g. the picture of God and the Last Judgment. A key issue of this conception is a denial that religious pictures depict or denote metaphysical reality. The view that a language of religion is non-referential means its deontologisation and is the core of non- cognitivism, within the scope of which Wittgenstein offers a functional approach: the philosopher’s task is to describe – by means of grammatical investigations – the use of religious pic- tures in the practice of a believer. Does Wittgenstein subscribe to radical reductionism, reject metaphysics and reduce religion to ethics? I point out that his analysis of the grammar of the word “God” can be interpreted in the spirit of negative theology. Religious concepts are dis- similar to the ordinary language concepts; the meaning of religious beliefs regarded as cognitive assertions is not clearly defined, they have, so to speak, no (clear) meaning. Hence, one may venture to say that the later Wittgenstein leaves to metaphysics a blank area for “the Inexpres- sible”. If so, it brings to mind a famous sentence from the Tractatus Logico-Philosophicus: “Whereof one cannot speak, thereof one must be silent”.
PL
Wedle późnego Wittgensteina przekonania religijne mają znaczenie etyczne i egzystencjalne, pełnią rolę ważnego drogowskazu w życiu wierzącego, wyrażając regułę „ubraną” w obraz. W artykule staram się określić rolę wymienianych przez autora Wykładów o wierze obrazów religijnych, m.in obrazu Boga i Sądu Ostatecznego. Istotnym punktem omawianej koncepcji jest odmówienie obrazom religijnym funkcji odwzorowywania rzeczywistości metafizycznej. Uznanie, że język religii jest niereferencyjny oznacza deontologizację przekonań religijnych i jest podstawowym wyznacznikiem nonkognitywizmu, w ramach którego Wittgenstein proponuje ujęcie funkcjonalne: zadaniem teoretyka religii jest opis - na drodze dociekań gramatycznych- użycia obrazów religijnych w praktyce wierzącego. Czy zatem dokonuje on radykalnego redukcjonizmu, odrzuca metafizykę i sprowadza religię do etyki? Zauważam, że rozważania Wittgensteina dotyczące gramatyki słowa „Bóg” można interpretować w duchu teologii negatywnej. Pojęcia religijne nie są podobne do pojęć potocznych; znaczenie przekonań religijnych traktowanych jak twierdzenia poznawcze, nie jest jasno określone, nie mają one, by tak rzec, żadnego jasnego sensu. Z tego powodu można zaryzykować twierdzenie, że późny Wittgenstein pozostawia dla metafizyki pewien pusty obszar niewyrażalności, co przywodzi na myśl słynne zdanie z Traktatu Logiczno-Filozoficznego: „O czym nie można mówić, o tym trzeba milczeć”.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wolność sumienia i wyznania jest jedną z fundamentalnych zasad współczesnych, demokratycznych społeczeństw, zakorzenioną w aktach krajowego i międzynarodowego porządku prawnego. Obejmuje ona wolność posiadania przekonań religijnych, przyjmowania i odrzucania religii według własnego wyboru a także wolność uzewnętrzniania indywidualnie lub wspólnie z innymi, publicznie lub prywatnie religii bądź przekonań. Uzewnętrznianie to może wyrażać się w uprawianiu kultu, modlitwach, praktykach religijnych bądź w nauczaniu. Gwarantem tej wolności są m.in. regulacje prawnokarne zakazujące dyskryminacji ze względów religijnych. W polskim prawie karnym zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność wyznaniową lub bezwyznaniowość zawiera expressis verbis art. 118 k.k.. art. 118a § 3 pkt.2 k.k., art. 119 k.k. art. 194 k.k. zaś w art. 256 k.k. i art. 257 k.k. ustawodawca penalizuje publiczne nawoływanie do nienawiści na tle różnic wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość oraz publiczne znieważanie grupy ludności lub poszczególnych osób z tych względów. Zagadnienie „mowy nienawiści” (hate speech) oraz przestępstw popełnianych z motywów dyskryminacyjnych, w tym na tle wyznaniowym (hate crime; biased-motivated crime) staje się coraz częstszym zjawiskiem i problemem zarówno na świecie, jak i w Polsce. Przekonanie o wzroście skali zjawiska nie znajduje jednakże przełożenia na ilość postępowań karnych prowadzonych w tym względzie w Polsce. Taki stan skłania do pytania o przyczynę owej nikłej efektywności organów ścigania w wymienionej materii. W artykule podjęto próbę odpowiedzi na to pytanie.
EN
The freedom of conscience and faith is one of the most basic rules in contemporary and democratic societies, and is adopted in domestic and international law. It comprises the freedom of religious beliefs, the acceptance and rejection of any religion according to personal choice, as well as expressing, individually or together with others, publicly or privately celebrated religion and beliefs. This manifestation may be expressed in acts of worship, prayer, religious observances or in teaching. The adjustments in criminal law which prohibit religious discrimination are the guarantee of this freedom, which is expressively stipulated in the Polish Penal Code. According to arts. 188, 119 and 194, there is a ban on any discrimination because of denominational affiliation. Moreover, the legislator penalizes, in arts. 256 and 257, incitement to hatred in public due to religious beliefs or atheism, and insults to a group of people or individuals in public because of religious discrimination. The issue of “hate speech” and crimes committed because of discrimination, including religious discrimination, (hate crime; biased-motivated crime) is becoming a more frequent phenomenon, both in the world generally and in Poland. The awareness of the growth of this phenomenon is not visible, however, in the number of connected criminal procedures which are conducted in Poland. Such a situation leads to the question of the reason for such small effectiveness in this matter. This article tries to answer this question.
This article examines the concept of “The Presumption of Atheism” by Antony Flew. Flew claims that at the beginning of a debate on the existence of God we should adopt a standpoint of atheism and the opus of proof lies on the theists. I question different requirements that Flew puts on the representatives of theism and atheism. In responding, I raise an epistemological issue concerning how strong evidence for a particular belief should be in order for one to hold that belief. I claim that this depends on a subject’s circumstances and on his or her individual conditions. By means of these deliberations I try to reveal how various persons could reasonably demand from a theistic belief a different degree of probability than they do from an atheistic one. This shows, I think, that Flew’s procedure does not have to be rational for others, although it could be in his own case.
PL
Przedmiotem artykułu jest koncepcja “domniemania ateizmu” Antony’ego Flew. Flew twierdzi, iż w punkcie wyjścia debaty na temat istnienia Boga powinniśmy przyjąć stanowisko ateizmu a ciężar dowodu spoczywa na teście. W artykule kwestionuję różne wymagania stawiane przez Flew reprezentantom teizmu i ateizmu. Odpowiadając na propozycję Flew, analizuję problem epistemologiczny, jak silne świadectwa na rzecz danego przekonania są potrzebne, by podmiot przyjął to przekonanie. Twierdzę, iż zależne jest to od okoliczności, w jakich znajduje się dana osoba i jej indywidualnych uwarunkowań. Za pomocą tych analiz staram się wskazać, w jaki sposób różne osoby mogą racjonalnie wymagać od przekonania teistycznego innego stopnia prawdopodobieństwa niż od przekonania ateistycznego. Pokazuje to, jak sądzę, iż propozycja Flew nie musi być racjonalna dla innych osób, choć może być taką dla samego Flew.
O presente artigo objetiva apresentar um panorama geral de como as manifestações religiosas foram representadas na obra As religiões no Rio (1906), de autoria do jornalista e literato João do Rio (1881-1921). O recorte histórico eleito para tanto consiste na cidade do Rio de Janeiro, então capital do Brasil, durante o período da Primeira República. Os aportes teóricos utilizados para tanto consistem na História Cultural, por meio de autores como Roger Chartier, Michel de Certeau e Nobert Elias. Constatou-se que no processo de se evidenciar religiões presentes no Rio de Janeiro, João do Rio operacionalizou um dualismo classificatório ao designar as experiências religiosas nos finais do século XIX e inícios do XX. De um lado estariam as de influência francesa e praticado pela elite social, de acordo com os padrões tolerados pela elite, com as ideias de higienização, “civilização”, modernização e com o medo da periculosidade da pobreza. As demais, do outro lado, e de presença marcante nas ruas do Rio de Janeiro, e em extensão às ruas de toda a República brasileira, eram aquelas representadas como sinônimo de “incivilizado” e “atraso”
EN
This article presents an overview of how religious manifestations were represented in the book As religiões no Rio (1906), written by journalist and writer João do Rio (1881-1921). The historical approach is the city Rio de Janeiro, capital of Brazil during the First Republic. The theoretical contribution used for this research is the Cultural History and authors such as Roger Chartier, Michel de Certeau e Nobert Elias. It was realized that in the process of highlighting religions in Rio de Janeiro, João do Rio operationalized a classificatory duality to designate religious experiences in the late 19th and early 20th century. On the one hand there would be religions of French influence which were professed by the social elite, whose standards encompassed principles like sanitation, “civilization”, modernization and fear of risk of poverty. On the other hand, there were those religions regarded as “uncivilized” and “undeveloped”, which had a strong presence not only in the streets of Rio de Janeiro, but of the entire Brazilian Republic