Przemiany ludnościowe mające miejsce w Ameryce Łacińskiej w II połowie XX wieku i w pierwszej dekadzie wieku XXI charakteryzuje olbrzymia dynamika, a także różnorodność przes-trzenna. Nie zawsze jednak tendencje regionalne pokrywają się z procesami zachodzącymi w skali poszczególnych państw bądź lokalnej. W ciągu ostatnich sześćdziesięciu lat Amerykę Łacińską cechował nieprzerwany wzrost liczby ludności, która ze 167,3 mln w 1950 roku osiągnęła wartość 588,6 mln w 2010 roku.
Artykuł przedstawia wyniki badań różnorodności populacji w programowaniu genetycznym z reprezentacją grafową. Celem głębszego zrozumienia warunków pomyślnej ewolucji algorytmów programowania genetycznego zbadano kilka miar różnorodności związanych z pojęciem entropii. Analizę korelacji miar z jakością wyników przeprowadzono za pomocą standardowych statystyk.
EN
This paper presents a study of population diversity in genetic programming with graph representation. Several measures of diversity based on entropy are considered to gain a deeper understanding of the conditions under which the evolution of genetic programming algorithms is successful. Standard statistics are used to analyze their correlation with performance.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
A method was proposed for studying population density, microhabitat preference, daily activity and seasonal activity in small rodents. In this method, artificial tunnels (PVC pipes) imitating a natural system of burrows were applied. Their use by rodents was recorded by means of the electronic counters provided with a photoelectric cell. The study was conducted in an alder swamp 110 years old, located in the Kampinos National Park (52 [degree] 25'N, 20 [degree] 53'E) during 2003-2005. In this area, the bank vole Clethrionomys glareolus (Schreber, 1780) accounted for 90.99% of the captured rodents. The use of the tunnels by rodents (the number of passages) did not depend on their length within a range of 1.8 m applied in the experiment (P = 0.22). The tunnels were used by day and night, at the highest rate in the evening and at night. The use of tunnels increased when a bait was exposed in the vicinity (P = 0.001).It was positively correlated with population density (estimated with te CMR technique), and varied from season to season (in spring, summer, and autumn). The formula: density = 0.1717 + 0.0304 x mean number of passages per day, enabled the estimation of population density based on the number of passages through the tunnels. It has been found that a single tunnel was typically used by 5 individuals (mean 4.6 individuals, SD = 1.8). The location of tunnels had a significant effect on their use. Tunnels connecting fallen logs or bases of alders (hummocks) were more frequented than those leading to shrubby areas (P <0.000) or to microhabitats covered with herbaceous vegetation (P <0.001). This method enabled a multisided analysis of the behaviour of rodents at a minimum interference in the life of animals. Thanks to the application of electronic counters of passages, it was possible to obtain easily a large number of data.It is proposed to mark rodents with electronic transponders in the future studies to identify the individuals using artificial tunnels .h. This method could replace the methods used so far in the studies of small rodents, requiring trapping (CMR) or radio-telemetry.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The effect of a massive bloom of filamentous algae on the long-term abundance dynamics of the moss Warnstorfia exannulata (B., S. & G.) Loeske was studied in an acidic lowproductivity lake in NW Poland. Individuals were counted on 4 experimental plots, 1 x 1 m each, at a depth of 2.5 m. The studies were conducted for 36 months, every 30 days, by SCUBA diving. Over the three years the seasonal changes in water pH, conductivity, HCO3 - concentration, sediment hydration and pH were not statistically significant (P> 0.05), and light intensity was higher in winter than in summer. Over the three years 4 consecutive stages of population development were observed: regeneration, stabilisation of abundance (fluctuations), regression and repeated regeneration. These stages appeared and lasted at different temperatures and light intensity. The greatest monthly increase in abundance took place in summer and lasted until the beginning of autumn under conditions of high temperature and relatively low light intensity. Long-term abundance variations were strongly correlated with the appearance of filamentous algae, less strongly with the dynamics of the dominant species (Sphagnum denticulatum), and the least with water temperature, light intensity, water and sediment pH, conductivity and HCO3 - concentration. As a result of a massive bloom of these algae, light intensity decreased in the water, Warnstorfia shed its leaves, and then the entire population disappeared. In winter that year it began to regenerate from vegetative propagules (leafless shoots), which were the remains of individuals growing before the filamentous algae appeared. In softwater lakes such massive algal blooms are a common phenomenon which limits light transmission to the substrate and as a result leads to changes in the submerged vegetation structure, especially that of bryophytes.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Studies on sexual dimorphism in reference to vegetative features and on the sex ratio in different environmental conditions were carried out in lowland populations of dioecious species Aruncus sylvestris. It was shown that female individuals of Aruncus sylvestris produced higher flowering shoots, longer inflorescences, more leaves and longer and broader leaves than the male ones. All listed differences were statistically significant. In populations of Aruncus sylvestris growing in optimum ecological conditions (fertile and wet soil, half-light) the sex ratio M/F is close to 1:1. Changes of ecological conditions along the gradient of fertility, habitat moisture (estimated by the types of phytocoenoses) and intensity of solar radiation caused marked drift of sex structure towards the male domination. Light intensity was the crucial factor for the sex ratio in studied populations. Populations growing in half-light showed sex ratio M/F [is approximately equal to] 1:1 irrespective of habitat. Those growing in shade and in full light showed significant shift to male dominance. The largest deviation from 1:1 sex ratio (M/F [is approximately equal to] 1.0:0.2) was observed in extremely unfavorable habitat conditions (full sun irradiance, dry soil, strong competition from Elymus repens (L.) Gould). Obtained results demonstrated that female individuals of Aruncus sylvestris had markedly higher habitat requirements compared with the male ones.
Poznanie zasad ekologii krajobrazu i zgodne z nimi formowanie drobnoziarnistej mozaiki ekosystemów, która powstała za sprawą człowieka na rozległych niegdyś obszarach homogennych biomów jest najskuteczniejszym sposobem na utrzymanie całego bogactwa form życia.
EN
Learning the principles of landscapes ecology and appropriate development of this fine-grain mosaics of ecosystem that has been established by humans on the originally extensive areas of homogenic bioms is the most effective ways of maintaining the abundance of life forms in the most transformed and populated areas of the world. It is important that all species may satisfy their needs on areas occupied and managed by humans.
In the paper, a discussion on the basic problems of the population balance modelling is carried out and the application of the population balances to modelling of several chemical reactor processes is presented. This includes precipitation of particles from aqueous solutions, formulation of particulate products with supercritical fluids, liquid-liquid dispersions and effects of particulate populations on suspension rheology.
PL
Przedstawiono podstawy metod bilansowania populacji oraz przegląd zastosowania bilansu populacji do opisu procesów przebiegających w reaktorach chemicznych. Przedstawiono proces precypitacji w środowisku wodnym z uwzględnieniem aglomeracji, metodę formułowania produktów z użyciem płynów w stanie nadkrytycznym, dyspersję w układzie ciecz-ciecz oraz metodę opisu wpływu populacji cząstek na reologię zawiesin.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Long-term annual variation in the timing of egg laying, clutch size and relationship between clutch size and the progress of the season was analysed for the Pied Flycatcher Ficedula hypoleuca nesting in a mature deciduous woodland in central Poland in 2002-2010. The earliest mean egg laying date was 8 May (2005) and the latest 18 May (2008), resulting in the maximum difference of 10 days between averages for years. No long- term trend was found. The total average of annual mean laying dates was 12 May. For all nine years the average of annual mean clutch sizes was 6.54 [plus or minus] 0.28 (SE) eggs; for individual seasons mean clutch size ranged from 6.0 to 7.1 eggs but differences among years were not significant. Clutch size clearly tended to decline with the progress of the breeding season within years, with some variation between years; correlation for pooled standardized data was -0.49. This supports the idea that in long-distance single-brooded passerine birds clutch size should decrease with the course of the breeding season due to progressively deteriorating food conditions.
Powstające w ostatnich latach coraz większe plantacje wierzby energetycznej są narażone na atak owadów, które w trakcie gradacji mogą zniszczyć całą plantację. W pracy utworzono model matematyczny opisujący rozwój populacji owadów. Na bazie tego modelu oraz danych z rzeczywistych plantacji - takich jak: dane geograficzne (tj. wielkość plantacji, usytuowanie plantacji względem innych upraw i lasów i inne), dane wegetacyjne (wiek plantacji, okres rozwoju, pora roku i inne) - przeprowadzono modelowanie neuronowe w celu określenia najkorzystniejszego terminu zabiegów agrotechnicznych mających powstrzymać gradację ww. szkodników.
EN
Larger and larger energy willow plantations occurring in recent years are exposed to attack of insects, which may devastate the whole plantation during their gradation. The researchers developed a mathematical model describing insect population growth. This model and data from existing plantations - including geographical information (that is: plantation size, plantation location in reference to other crops and forests, and other), vegetation data (plantation age, growth period, season of the year, and other) - provided grounds to carry out neural modelling in order to determine the most advantageous time for agrotechnical measures intended to stop gradation of the above-mentioned pests.
W artykule przedstawiono wpływ nawożenia i zagęszczenia fasoli na wzrost oraz rozwój roślin. Rolnictwo i przemysł spożywczy są podstawową dziedziną gospodarki, której celem jest wyprodukowanie i przetworzenie żywności do konsumpcji jak najlepszej jakości. Wzrost roślin i powiększanie się masy organizmu roślinnego jest zależne od dostarczanych związków mineralnych podczas rozwoju roślin oraz od rozmieszczenia osobników roślinnych na powierzchni.
EN
In the paper the effects of fertilization and bean density on plant growth and development are presented. Agriculture and food industry are the basic fields of economy the aim of which is to produce and process food so as to obtain consumable products of the best possible quality. The growth of plants and an increase in their mass depend not only on the supply of mineral compounds during their development but also on plant spacing.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The response of coprophagous dung beetles Geotrupes stercorosus (Scriba, 1791) to the additional food supply in the habitat was examined, as well as their food preference, the effect of food and the daily rhythm of activity, and population density. The study was conducted in the summer and early autumn periods in four years (1998-2002) in a mixed coniferous forest Leucobryo-Pinetum (Matuszkiewicz, 1962) located in central Poland (52 [degree] 20'N, 27 [degree] 25'E). The insects were captured in baited traps functioning as Barber's traps do. They were marked by clipping wing covers (based on the CMR technique). In total, about 31 000 individuals were caught and marked. It has been found that among faeces of different mammals, the faeces of forest rodents are the most attractive food for dung beetles.Food stimulates movements of beetles towards its source (foraging activity). The peak activity coincides with the afternoon hours (5.43 individuals per trap, on average, P [is less than or equal to] 0.0001 as compared with the other periods of the day and night). There were years with a high number of captures (11.9 individuals per trap per day) and a low searching activity, and years with a low number of captures (5.06 individuals per trapper day) and a high searching activity. To compare differences in the number of beetles captured in pitfall traps with their genuine numbers in the habitat, the method of square sampling was used for evaluating their density (1.13 x 10 [^3] individuals per ha). There were days when the locomotor activity of the dung beetles was low and days when the number of captured beetles exceeded several times their genuine density on the area of 1 ha.
W artykule zaprezentowano ewolucyjną metodę optymalizacji zestawu punktów pomiarowych, stosowanych do diagnostycznej identyfikacji stanu analogowego układu scalonego. Z uwagi na ograniczony dostęp do struktury układu, diagnoza jest ustalana poprzez monitorowanie statycznego poziomu prądu zasilania, tj. metodą testowania IDDQ. Dodatkowo, w celu poprawy obserwowalności diagnostycznej, pomiar prądu zasilania układu scalonego jest wykonywany dla różnych wartości napięć: zasilania VDD i pobudzenia VIN. Podczas optymalizacji ewolucyjnej, ustalany jest minimalny zbiór kombinacji wartości napięć, który zapewni najlepszą możliwą separację stanów identyfikowanych. Wprowadzenie marginesu niejednoznaczności zapewnia odporność metody na rozrzut tolerancyjny parametrów analogowej struktury scalonej oraz na inne praktyczne ograniczenia dokładności i powtarzalności punktów pomiarowych.
EN
An evolutionary method for optimal analog test poins determination is described in this paper. Due to limited access to internal nodes of analog integrated circuits, the power supply current monitoring is selected for fault identification (IDDQ aproach). Additionally, for fault coverage improvement, the current is measured for different values of voltages for: power supply VDq and stimulus VDD. The minimal set of test points is determined evolutionarily and it gives the best possible isolation for identified circuit states with minimal time of testing. The use of ambiguity sets assures the resistance of the approach for tolerance dispertion of analog circuit parameters and for limitation of accuracy and repeatibility of test point.
Zając szarak (Lepus europaeus) był do niedawna najliczniejszym gatunkiem zwierzyny drobnej. Od około 20 lat obserwuje się spadek liczebności populacji i jego pozyskania. Badania prowadzono na obszarze województwa opolskiego, gdzie wyznaczono cztery regiony badawcze. Wykorzystano dane dotyczące liczebności zajęcy i lisów pochodzące z rocznych planów łowieckich i wieloletniego planu hodowlanego. Odnotowano spadek liczebności i pozyskania zajęcy z towarzyszącym wzrostem populacji lisa. Otrzymano dodatnie współczynniki korelacji: pomiędzy zagęszczeniem zajęcy i lisów r = 0,89 w 1994 r., r = 0,51 w 2004 r. oraz zagęszczeniem zajęcy i zaludnieniem r = 0,57 w 2004 r. Przyczyn załamania się populacji zająca szaraka należy szukać w presji antropogenicznej skutkującej redukcją siedlisk zajmowanych przez zające. Wysoką zależność otrzymano pomiędzy zagęszczeniem zajęcy i lisów. Przeprowadzone badania pozwoliły określić zająca szaraka jako bioindykatora zmian środowiska przyrodniczego spowodowanych działalnością człowieka.
EN
Until recently, the European brown hare (Lepus europaeus) has been the most numerous species of a small game anima. For last about twenty years, a decrease of its numbers and acquisition has been ob-served. The survey was conducted in the area of the Opole province, where four study regions were distinguished. Data on numbers of hares and foxes taken from yearly hunting plans and many-year plans of breeding were used. A decrease in the number and acquisition of brown hares was recorded, accompanied by an increase of the population of the fax. Positive correlation coefficients were obtained: between the densities of foxes and hares in 1994 - 0.89, in 2004 - 0.51, and between the density of hares and human population in 2004 - 0.57. It was concluded that the breakdown of the population of the European brown hare could be caused by many reasons, none decisive factor was identified. One of the main fac-tor is anthropopressure, which causes reduction of habitats of hares. It is demonstrated in: changes in land use, changes in the structure of agriculture and mechanisation of agriculture. High correlation between the densities of brown hares and foxes was obtained. The conducted study allowed for identification of the European brown hale as a bioindicator of environmental changes caused by the influence of man.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
As with many countries worldwide, Namibia is, despite its relatively small population and stable government, facing some significant environmental problems. This research sought to determine how a group of potentially influential tertiary-level students perceived the state of the environment in Namibia. To this end, a cohort of 20 preservice science teachers were interviewed to determine their perceptions of the environmental issues facing Namibia. The majority of the cohort identified deforestation as the major such issue. They also associated this concern with other problems such as soil erosion, salinity, and desertification. Some also raised concerns about global warming and associated climate change; several of the preservice teachers believed the country was already experiencing the effects of this. Although the population of Namibia is quite small relative to its area, the future teachers perceived population growth as a problem contributing to both environmental and social problems. All viewed education as key to reducing family size and alleviating social and environmental problems. However, none of the cohort made any connection between increasing patterns of consumption and environmental degradation.
PL
Jak wiele krajów na całym świecie, Namibia, poza względnie niewielką populacją i stabilnym rządem, boryka się z poważnymi problemami środowiskowymi. Artykuł przedstawia wyniki badań ukierunkowanych na określenie, w jaki sposób grupa potencjalnie wpływowych studentów trzeciego stopnia pedagogiki postrzega stan środowiska w Namibii. W tym celu przeprowadzono wywiady z grupą 20 przyszłych nauczycieli, aby zbadać ich postrzeganie wyzwań środowiskowych, przed jakimi stoi Namibia. Większa część respondentów stwierdziła, że głównym problemem jest wylesianie. Kojarzyli oni również zagrożenia środowiskowe z erozją, zasoleniem oraz pustynnieniem. Niektóre osoby wskazywały na globalne ocieplenie i powiązane z nim zmiany klimatyczne, kilku studentów uważało, że kraj już cierpi z powodu tych zjawisk. Pomimo że populacja Namibii jest dość niewielka w porównaniu do jej powierzchni, przyszli nauczyciele uznali wzrost liczby ludności za problem zarówno środowiskowy, jak też społeczny. Wszyscy respondenci postrzegali edukację jako klucz do zmniejszenia wielkości rodzin oraz złagodzenia problemów środowiskowych i społecznych. Jednak żaden z uczestników badania nie powiązał degradacji środowiska z umacniającymi się wzorcami konsumpcyjnymi.
Tekst omawia pokrótce historię i rozwój kształcenia ustawicznego w Europie, jak również powołanie przez profesora Pierre’a Vellasa ruchu U3A (uniwersytetów trzeciego wieku). Od czasu powstania ruchu U3A w Wielkiej Brytanii w 1982 roku, nastąpił jego znaczący rozwój. Z roku na rok ruch ten stale się rozwijał, by w 2016 roku celebrować powstanie tysiąca uniwersytetów. W artykule przedyskutowany zostanie zakres możliwości oferowanych uczestnikom uniwersytetów trzeciego wieku oraz korzyści płynące z uczestnictwa, gdzie liczba słuchaczy przekroczyła już 360 000. Fundusz powołał Międzynarodowy Komitet promujący internacjonalny charakter ruchu U3A, współpracujący z Międzynarodowym Stowarzyszeniem Uniwersytetów Trzeciego Wieku (AIUTA) i innymi organizacjami, takimi jak Sojusz Azji i Pacyfiku, w celu wspierania jego rozwoju, i zachęca do wymian, wizyt szkoleniowych, kontaktów partnerskich oraz powiązań na tle językowym między poszczególnymi uniwersytetami trzeciego wieku, a także do uczestnictwa w międzynarodowych wydarzeniach.
EN
The history and development of Lifelong Learning in Europe will be covered briefly together with the founding of the U3A Movement by Professor Pierre Vellas. The development of the U3A Movement in the United Kingdom has been a notable success since its founding in 1982. It has grown steadily every year and will celebrate its One-Thousandth U3A in 2016. The range of opportunities offered to members and the benefits accruing to the whole membership which already exceeds 360000 will be discussed. The Trust has an International Committee which promotes knowledge of the international nature of the U3A Movement, works with AIUTA and other bodies such as the Asia Pacific Alliance, to support its development, and encourages exchanges, study tours, twinning and foreign language links between U3As and attendance at international events.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.