Po kryzysie energetycznym lat 70. następował stopniowy odwrót od dominującej koncepcji keynesizmu w polityce ekonomicznej, której założenia opierały się na dość silnie akcentowanym pobudzaniu popytu inwestycyjnego i konsumpcyjnego gospodarstw domowych oraz aktywnej roli państwa w gospodarce. Cały okres powojenny, zwłaszcza w Europie charakteryzował się budowaniem państwa dobrobytu, wysoką redystrybucyjnością dóbr oraz skupianiem uwagi na coraz większym dostępie szerokich kręgów społeczeństwa do zasobów i dóbr publicznych. Początek obecne-go stulecia przynosi nowe wyzwania dla polityki publicznej, związane jest to ze stałą ewolucją systemu rynkowego, w tym zmienną rolą państwa i instytucji publicznych w tym systemie. Dyskusja wokół państwa opiekuńczego w Europie toczy się już od co najmniej dwu dekad w związku z postępującym procesem globalizacji, ale także ostatnim kryzysem (początkowo finansowym, a później również gospodarczym). Ostatni kryzys jest także okazją do tworzenia nowych rozwiązań i koncepcji zarówno w obszarze polityki gospodarczej jak i polityki społecznej (a te dwie polityki są przecież ze sobą nierozerwalnie powiązane). Istotnym dopełnieniem skutecznej polityki gospodarczej jest efektywna polityka społeczna nakierowana na osiąganie celów mająca za zadanie włączanie szerokich grup społecznych w tworzenie PKB, a także aktywizację grup szczególnie zagrożonych marginalizacją i wykluczeniem. Współcześnie następuje odejście od pasywnej dystrybucji pomocy w kierunku aktywnego oddziaływania – to właśnie cechuje aktywną politykę społeczną.
EN
After the energy crisis of the 70s gradual retreat of the dominant conception of Keynesian economic policy, whose principles were based on quite heavily accented stimulate investment and consumption demand of households and the active role of the state in the economy. The entire post-war period, especially in Europe was characterized by the building of the welfare state, high redystrybucyjnością goods and primary focus attention on increasing the general public access to resources and public goods. The beginning of this century brings new challenges for public policy, it is connected with the constant evolution of the market system, including the variable role of the state and public institutions in the system. Talk about the welfare state in Europe has been going on for at least two decades in connection with the ongoing process of globalization, but also the recent crisis (financial initially, and later economic). The recent crisis is also an opportunity to create new solutions and concepts both in the area of economic policy and social policy (and these two policies are still inextricably linked). An important contribution to effective economic policy is effective social policy aimed at achieving the goals mandated to enable large social groups to GDP, as well as the activation of groups at particular risk of marginalization and exclusion. Today takes a departure from the passive distribution of aid towards active interaction – it is characterized by active social policy.
Ład gospodarczy i społeczny w krajach Europy Zachodniej został oparty na koncepcji państwa dobrobytu. Jednakże państwo dobrobytu nie spełniło pokładanych w nim nadziei. Nie udało mu się bowiem zapewnić zarówno szybkiego wzrostu gospodarczego, jak i postępu społecznego. Dlatego polityka kształtowania ładu gospodarczego w UE wymaga zasadniczej reorientacji.
EN
Economic and social order in West-European countries was based on a concept of the welfare state. However, the welfare state proved to be a great disappointment because it stimulated fast economic growth as well as social progress insufficiently. Therefore it is necessary to improve economic system policy in the EU significantly.
Celem tekstu jest zaprezentowanie relacji pomiędzy państwem dobrobytu oraz jego kryzysem a dynamiką procesów sekularyzacyjnych chrześcijaństwa na Zachodzie. W pierwszej części tekst wskazuje na powiązania pomiędzy chrześcijaństwem oraz modelami państwa dobrobytu. W drugiej ukazane zostają argumenty za tezą mówiącą, że wefare state dynamizuje procesy sekularyzacyjne, natomiast obecny kryzys państwa dobrobytu przyczynia się do wzrostu tendencji sekularnych w świecie zachodnim. Ostatnia część tekstu jest analizą wybranych kulturowych efektów kryzysu państwa dobrobytu oraz ich związków z procesami sekularyzacyjnymi. Problematyka tekstu rozpatrywana jest z pozycji filozoficznych oraz kulturoznawczych. Bazując na badaniach ilościowych, artykuł koncentruje się na normach, wartościach oraz konstrukcjach filozoficzno-politycznych.
EN
The aim of the paper is to present the link between the crisis of welfare state and the dynamics of the secularization in the Western Christianity. The first part of the paper describes the relations between the social Christian ethic and the models of the welfare states. The second part is to consider the thesis that welfare state boosts the secular processes if not increases the secular tendencies of the Western World. The last part considers the cultural aspects of the crisis of welfare state and its impact to religion. The methodological perspective of the paper is philosophical and cultural: basing on empirical data the plot is focused on the norms, values and ethical considerations.
The object of analysis of this study is – postulated by the author – the future shape of EU social policy for 25 years. In the starting point – the possibility of achieve a uniform social model in Europe was subjected to a critical evaluation. The author believes that this scenario is not only unrealistic, but also socially harmful. Therefore – as an alternative – the author presents the assumptions and implications of the adoption of liberal (marginal) approach to social policy.
PL
Przedmiotem analiz tego opracowania jest – postulowany przez autora – przyszły kształt polityki społecznej Unii Europejskiej za 25 lat. W punkcie wyjścia krytycznej ocenie poddano możliwość osiągnięcia jednolitego modelu socjalnego w Europie – czegoś na kształt „europejskiego welfare state”. Zdaniem autora jest to scenariusz nie tylko nierealny, ale także społecznie szkodliwy. Dlatego jako alternatywne rozwiązanie przedstawiono założenia oraz konsekwencje przyjęcia liberalnego (marginalnego) podejścia do polityki społecznej.
Celem niniejszego artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, dlaczego w krajach Europy należących do zachodniego kręgu cywilizacyjnego w ostatnich latach wybuchł kryzys zaufania do demokracji liberalnej oraz w jaki sposób można go pokonać. Zdaniem autora, głównym powodem tego kryzysu jest bardzo instrumentalny stosunek dużej części obywateli tych państw do tej formy rządów. Darzą ją oni akceptacją i zaufaniem tylko do momentu, do którego zapewnia im dobrobyt i poczucie bezpieczeństwa, co obecnie – w ich przekonaniu – nie ma miejsca. Dlatego też, chcąc zmienić ten negatywny stan rzeczy, należy sprawić, by ponownie – w ramach demokracji liberalnej – ich potrzeby i aspiracje zaspokajane były na akceptowalnym przez nich poziomie. W tym celu konieczne jest spełnienie szeregu warunków, do których należy m.in.: przywrócenie zaufania obywateli do organów władzy oraz procedur wyborczych, podjęcie energicznych działań przeciwko rosnącym nierównościom społecznym, wzmożenie przez państwa działań na rzecz skutecznego zwalczania międzynarodowego terroryzmu – aczkolwiek z poszanowaniem liberalnych i demokratycznych wartości oraz wolności i praw człowieka – oraz rzeczywistej integracji przybyszy z innych kręgów cywilizacyjnych, przede wszystkim ze świata islamu. Jednocześnie politycy oraz przedstawiciele świata mediów powinni powrócić do dyskursu opartego na wartościach, na których zbudowane zostały ustroje państw europejskich należących do zachodniego kręgu cywilizacyjnego.
EN
The Financial Action Task Force (FATF) constitutes an important pillar in the regulatory system of international economic relations. The Group can be seen as a modern equivalent of the nineteenthcentury “concert of powers”. Five characteristics of the latter – 1) special role of great powers; 2) semi-openness; 3) main purpose of serving the interest of its members; 4) accepting intervention into affairs of non-members; 5) limited institutionalization – can also be used to describe FATF. The article elaborates on the multiple similarities, while also discussing the differences between both systems. The conclusion is that despite its minor drawbacks, the FATF model is an efficient and effective tool in combating crime and terrorism, and as such is beneficial for the whole international community, not only the very members of the Group.
Artykuł przedstawia opis przemian transformacyjnych zachodzących w polskiej gospodarce po 1989 roku, w kontekście dążenia Polski do zaadoptowania modelu społecznej gospodarki rynkowej. Główna teza artykułu zakłada, że w Polsce nigdy nie doszło do pełnej realizacji scenariusza budowy gospodarki bazującej na zasadach społecznej gospodarki rynkowej, co skutkuje nadal nierozstrzygniętym dylematem dotyczącym docelowego modelu polskiej gospodarki. W efekcie od ćwierćwiecza polska gospodarka dryfuje w atmosferze sporu między ordo- i neoliberalizmem. Problem ten wydaje się dzisiaj (w okresie nowych rządów prawicowych) nie tylko ważki i aktualny, ale także atrakcyjny badawczo. Konkluzje zawarte w prezentowanym artykule bazują na przeglądzie realnych zmian ustrojowych polskiej gospodarki w latach 1989 – 2016 i ich ocenie w kontekście teoretycznych zasad społecznej gospodarki rynkowej oraz na materiale statystycznym, obrazującym faktyczne preferencje społeczne dotyczące modelu gospodarki w Polsce.
EN
The new edition of a dispute about Polish economy model - Ordoliberalism vs. neoliberalism The article presents a description of transformation process taking place in the Polish economy after 1989, in the context of efforts to adopt the social market economy model in Polish reality. The main argument of the article assumes that Poland has never completed the scenario of economy based on the principles of the social market economy. This results in still unresolved dilemma regarding the target model of the Polish economy. As a result of that, during last 25 years Polish economy is drifting in the atmosphere of a dispute between ordo- and neo-liberalism. This problem seems to be today(in the new right-wing governments) not only critical and current, but also attractive from the point of view of economic research.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.