Opis uproszczonego modelu sprężysto-plastycznego dla torfu.. Wpływ obciążeń cyklicznych na przebieg osiadania. Przykład wyznaczenia parametrów charakteryzujących ściśliwość torfu. Badań dla innych rodzajów gruntów organicznych.
EN
Description of simplified elasto-plastic model of peat. Impact of cyclic loads on soil settlements. Example of determination of compression parameters for peat and some investigations for other organic soils.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Badania laboratoryjne zmian własności preparowanych próbek torfu na skutek ubijania dynamicznego. Metodyka badań i przygotowanie preparowanych próbek torfu badanych w aparacie Proctora dla różnej wilgotności i energii zagęszczania. Porównania i analizy wyników badań.
EN
Laboratory tests on dynamically tamped peat specimens. Methodology of investigations and preparation of the peat specimens tested in Proctor compaction apparatus at various moisture content and compaction energy. Comparison and analysis of test results.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
There are hundreds kilometers of low embankments (up to 2.5 m high) constructed from organic soils in Poland. The degradation process of such embankments is very intensive. The cracks and craters on the crest and slopes of the embankment, the increase of permeability and diminishing of the embankment height are observed. The causes of unfavourable processes in the embankment as well as the protective action against them are discussed in the article.
PL
W Polsce wybudowane są setki kilometrów niskich (do około 2,5 m wysokości) nasypów z gruntów organicznych spełniających rolę wałów przeciwpowodziowych, odwałowań kanałów i doprowadzalników melioracyjnych, grobli stawów rybnych, zapór zbiornikowych. Większość z tych nasypów została wykonana przed kilkunastu i kilkudziesięciu laty, tj. w latach 70. i 80., a znaczna część nawet przed rokiem 1939. Nasypy te charakteryzują się w znacznej większości złym stanem technicznym. Większość nasypów wymaga pilnie przeprowadzenia prac modernizacyjnych. Przy ich modernizacji używa się na ogół również gruntów organicznych, jako gruntów miejscowych położonych najbliżej. Zły stan techniczny nasypów z gruntów organicznych, objawiający się m.in. powstawaniem szczelin i wyrw na koronie i skarpach, wzrostem przepuszczalności prowadzącym do przesiąków przez korpus, obniżeniem wysokości nasypu, związany jest w głównej mierze z procesem jego następującej w czasie degradacji. Przeprowadzone badania wykazały, że przyczyną degradacji nasypów są w głównej mierze zmiany zachodzące we właściwościach gruntów organicznych, określane jako proces murszenia, jak też niszcząca działalność drobnych ssaków zasiedlających te nasypy. Murszenie jest spowodowane działaniem wielu czynników, które można podzielić na fizyczne (procesy kurczenia i pęcznienia), biochemiczne (humifikacja i mineralizacja), atmosferyczne (mróz, wiatr, słońce). W nasypach procesem murszenia objęty jest praktycznie cały grunt wbudowany w korpus. Intensywność procesu murszenia zależy od czasu, stopnia uwilgotnienia gruntu, zawartości powietrza w gruncie. Degradacja nasypów może być częściowo ograniczona poprzez zwalczanie drobnych ssaków, a także zapobieganie procesowi murszenia na co wpływ ma głównie ochrona wilgotności gruntu w nasypie (np. poprzez obsypki mineralne, darniowanie darnią z gruntów mineralnych bądź obsiew, poszerzenie korpusu nasypu), a także zmniejszenie ilości substancji organicznej (mieszanki mineralno-organiczne, dodatki chemiczne) oraz ograniczenie ilości powietrza (dobre zagęszczenie gruntu w nasypie). Rozpoznanie przyczyn procesu degradacji gruntów organicznych wbudowanych w korpus nasypu ziemnego pozwala na podanie sposobów umożliwiających zdecydowanie ograniczenie tego procesu. Biorąc pod uwagę znaczną ilość takich nasypów w Polsce, wymagających pilnie modernizacji ze względu na ich niezadowalający stan techniczny, zagadnienia te mają istotne znaczenie dla praktyki inżynierskiej.
At the turn of the 19th and 20th centuries large peatland areas of the Stołowe Mountains were drained for the forestry use. The aim of the study was to assess the real impact of the natural (climate) and anthropogenic (forestry drainage) factors on the actual nitrogen mineralization in the shallow organic soils in the Stołowe Mountains National Park (SMNP). For the needs of the study, two research transects were established on the fen peatlands located in the central part of the SMNP. Each transect consisted of three sampling plots. The soil samples for the basic soil properties analysis were sampled in April, while undisturbed soil samples for mineral nitrogen were collected in April (spring), July (summer) and October (autumn) to show the seasonal dynamics of nitrogen mineralization. The obtained results revealed that the currently investigated fen peatland soils were rather slightly affected by the drainage network remains. A vast domination of ammonium over the nitrate form observed in the study soils during the growing season might indicate a periodical soil moisture increase limiting the mineralization process. The amount of precipitation and soil moisture had dominant impact on the N mineralization process, especially on the N-NO3 concentrations.
The research was conducted to assess the total content of Cd, Pb and Zn in hydrogenic and semi-hydrogenic soils in the Babiogorski National Park. On the basis of the obtained results it was found that the contents of cadmium and lead in the analyzed areas exceed the permissible content stated in the Decree of the Minister of the Natural Environment dated 9 September 2002 on the quality standards of soil and lands of the protected areas counted to group A.
PL
Celem przeprowadzonych badań była ocena całkowitej zawartości Cd, Pb i Zn w glebach hydrogenicznych i semi-hydrogeincznych Babiogórskiego Parku Narodowego. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że zawartość kadmu i ołowiu w badanych glebach przekraczają wartości dopuszczalne określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziem dla gruntów ornych, leśnych i zabudowanych zaliczanych do grupy B.
W pracy przedstawiono wyniki badań bilansów azotu, fosforu i potasu w Zakładzie Doświadczalnym IMUZ w Biebrzy - gospodarstwie ukierunkowanym na produkcję mleka, bazującym na paszach z użytków zielonych położonych głównie na glebach torfowo-murszowych. W badaniach wykorzystano metodę bilansowania składników nawozowych "u wrót gospodarstwa" (ang. "farm gate balance"). Stwierdzono, że średnie nadwyżki azotu, fosforu i potasu w ZD IMUZ Biebrza latach 2002-2006 wynosiły kolejno 40,7 kg N·ha-¹ lub 18,9 kg N · 1000-¹ l mleka, 8,1 kg P·ha-¹ i 47,5 kg K·ha-¹, a wykorzystanie tych składników kształtowało się odpowiednio na poziomie: 28,4, 29,8 i 9,1%. Jednostkowe nadwyżki azotu, fosforu i potasu w Zakładzie były znacznie mniejsze od nadwyżek tych składników w indywidualnych gospodarstwach o podobnym profilu produkcji z podregionów łomżyńskiego i ostrołęckiego, posiadających w większości gleby mineralne. Uznano, że ilość stosowanych nawozów fosforowych w Zakładzie można zmniejszyć, natomiast celowe jest zwiększenie ilości potasu. Wskazano na potrzebę opracowania wskaźników ilości azotu mineralnego uwalnianego w procesie mineralizacji gleb organicznych, z uwzględnieniem różnych czynników wpływających na ten proces.
EN
Balances of nitrogen, phosphorus and potassium are presented for a dairy farm, the Experimental Farm IMUZ in Biebrza, basing on fodder from grasslands situated mainly on peat-moorsh soils. The method of nutrient balancing "at the farm's gate" was used in the study. Mean surplus of nitrogen, phosphorus and potassium for the years 2002-2006 in Experimental Farm IMUZ Biebrza was 40.7 kg N·ha-¹ or 18.9 kg N · 1000-¹ l milk, 8.1 kg P·ha-¹ and 47.5 kg K·ha-¹, and the efficiency of nutrient utilisation was 28.4, 29.8 and 9.1%, respectively. Specific surplus of nitrogen, phosphorus and potassium in the Experimental Farm was considerably smaller than the surplus of these components in private farms of similar production from łomżyński and ostrołęcki regions of mostly mineral soils. It was estimated that the level of phosphorus fertilization in the Experimental Farm could be diminished while an increase of potassium fertilization appeared reasonable. The need was underlined of elaborating the indices of mineral nitrogen release during mineralisation of organic soils with regard to various factors affecting this process.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Metodyka i wyniki terenowych badań geotechnicznych (SCPT i DMT) wykonanych w gruntach organicznych w celu określenia modułu ścinania G0 dla gytii. Porównanie wyników ilościowych i ocena ich zgodności.
EN
Methodology and results of field tests (SCPT and DMT) carried out in organic soils in order to determine shear modulus G0 for gytja. Comparison of quantitative results and assessment of their agreement.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Obtained Embankments of the Mała Wisła River are a typical example of "old", exploited for several dozen years flood embankments made of local soils taken up in a close vicinity of the constructed bank and the river. The soils were alluvial soils i.e. cohesive soils containing organic parts according to the geotechnical classification. Along a section of the Mała Wisła from its confluence with the Biała River to the outflow of the Przemsza a flood in July 1997 posed a threat to the security of areas protected by flood embankments. Water level between the banks sometimes reached the crest's ordinate; local seepage and water flow through the body and substrate of the banks were observed. Soon after the flood, a technical evaluation of the embankments involved all four sections of a combined length of c. 7.6 km, where these phenomena were recorded. The paper discusses results of this evaluation, which concluded that the studied embankments did not meet technical standards and requirements, which should be fulfilled by the flood banks. Their modernization along the whole stretch was found to be necessary. Conclusions drawn from detailed studies carried on the embankments of the Mała Wisła may be valid for most flood embankments in Poland.
PL
Obwałowania rzeki Małej Wisły są dość typowym przykładem ilustrującym stan "starych", eksploatowanych od kilkudziesięciu lat obwałowań przeciwpowodziowych wykonanych z miejscowych gruntów pobieranych w bezpośrednim sąsiedztwie budowanego wału i rzeki, którymi były gleby zwane madami, tj. wg klasyfikacji budowlanej grunty spoiste zawierające części organiczne. Na odcinku Małej Wisły od ujścia rzeki Białej do wylotu Przemszy w trakcie powodzi w lipcu 1997 roku wystąpiły zjawiska zagrażające bezpieczeństwu położonych tam obszarów chronionych wałami przeciwpowodziowymi. Poziom wody w międzywalu dochodził miejscami do rzędnej korony, występowały lokalne przesiąki i przecieki przez korpus i podłoże wałów. Wkrótce po powodzi wykonano ocenę stanu technicznego obwałowań, którą objęto wszystkie odcinki (tj. 4 o łącznej długości ok. 7,6 km) na których zanotowano te zjawiska. W artykule omówiono wyniki tej oceny, która doprowadziła do stwierdzenia, że badane odcinki obwałowań nie spełniają warunków technicznych i wymagań, jakim powinny odpowiadać wały przeciwpowodziowe i konieczna jest ich modernizacja na całej długości. Wnioski opracowane na podstawie badań szczegółowych przeprowadzonych dla obwałowań Małej Wisły można odnieść do ogromnej większości obwałowań przeciwpowodziowych w Polsce.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
A decrease in the ground water table and the formation of extremely drained areas are observed in the surroundings of towns and industrial plants. The extreme decrease of surface waters results in the formation of a depression funnel and in unfavorable changes in meadow habitats and communities. The studies were carried out in the depression funnel of brown coal opencast mine near Belchatow. Botanical composition, yield and micro-relief of grasslands were evaluated. The extreme draining of meadows situated on organic soils resulted in a great transformation of the soil mass and in a release of large amounts of mineral nitrogen. Initially these changes were reflected by an abundant growth of meadow plants, the simplification of meadow communities and by an increase in their productivity. Simplified communities were dominated by two grass species: Alopecurus pratensis and Poa pratensis. The prolonged influence of unfavorable water conditions was followed by further unfavorable changes in botanical composition, by a decrease in the viability of the present plants, which were replaced by annual ones. Later on, even annual plants retreated giving way to perennial herbs and weeds typical of dry sites. The sward became loosened with many empty, moss covered places. Degraded communities of low productivity resulted, which lost, as did the habitats, their character of meadow communities. Initial seasonal changes of meadow communities became successional and the process of habitat dying proceeded.
PL
W sąsiedztwie zakładów przemysłowych oraz miast obserwuje się obniżanie poziomów wód gruntowych i powstawanie obszarów nadmiernie odwodnionych. Nadmierne obniżanie się wód powierzchniowych powoduje powstanie leja depresji i niekorzystnych zmian w siedliskach i zbiorowiskach łąkowych. Badania prowadzono w leju depresji powstałym w sąsiedztwie kopalni węgla brunatnego Bełchatów. Oceniano: skład botaniczny, plon oraz mikrorzeźbę użytków zielonych. Głębokie odwodnienie łąk położonych na glebach organicznych powoduje bardzo duże przeobrażenia masy glebowej i uwalnianie się dużej ilości azotu mineralnego. Początkowo następuje bujny rozwój roślinności łąkowej i upraszczanie zbiorowisk łąkowych oraz wzrost ich produkcyjności. W uproszczonych zbiorowiskach dominowały dwa gatunki traw: Alopecurus pratensis i Poa pratensis. Przedłużające się oddziaływanie niekorzystnych warunków wodnych powoduje dalsze niekorzystne zmiany składu botanicznego, zmniejszenie się żywotności roślin budujących zbiorowisko, których miejsce zajmują rośliny jednoroczne. Następnie wypadają z runi również rośliny jednoroczne. Ich miejsce zajmują wieloletnie gatunki ziół i chwastów stanowisk suchych. Ruń jest rozrzedzona, z dużą ilością pustych miejsc porośniętych mchem. Powstają zdegradowane zbiorowiska o niskiej produkcyjności, które zatraciły charakter zbiorowisk łąkowych, podobnie jak i siedliska. Początkowe zmiany sezonowe zbiorowisk łąkowych przechodzą w sukcesyjne, postępuje proces grądowienia siedlisk łąkowych.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.