Wykazano, że naprężeniowe pękanie korozyjne stopów Al-Zn-Mg i Al-Zn-Mg-Cu może być wyjaśnione jakościowo przez wnikanie i wpływ wodoru na strukturę i własności stopów. Podatność do pękania związana jest z pułapkowaniem wodoru przez wydzielenia na granicach ziaren i obniżeniem stężenia wodoru poniżej wartości krytycznej, koniecznej do uruchomienia poślizgu dyslokacji. Przejściowy wzrost plastyczności przy rosnącej polaryzacji katodowej jest zwiazany z osiągnięciem stężenia wodoru, przy którym następuje tworzenie się mikropęcherzy i spadek stężenia wodoru sieciowego.
EN
Stress corrosion cracking has been explained in qualitative terms by hydrogen entry and its effects on microstructure and properties of alloys. The decreasing susceptibility to sress corrosion cracking is related on increasing hydrogen trapping by grain bonduary precipitates and hydrogen concentration decreasing below critical value necessary to facilitate the dislocation movement. Certain increase in plasticity observed at growing cathodic polarisation may be associated with reaching the hydrogen content at which the hydrogen microbubbles may be formed decreasing the hydrogen lattice concentration
W oparciu o rozwój materiałów, które mają i powinny być obrabiane cieplnie, wyodrębniono w artykule 5 głównych, nierozerwalnie związanych ze sobą kierunków rozwoju obróbki cieplnej, do których zaliczono: ewolucję sposobów grzania, ewolucję struktury technologii (obróbek objętościowych i powierzchniowych), minimalizację energochłonności procesów obróbki cieplnej, dążenie do maksymalnej proekologiczności stosowanych i opracowywanych technologii oraz automatyzację i komputeryzację procesów obróbki cieplnej.
EN
One the basis of development of materials, which can and have to be put on the heat treatment, in this article are separated five main trends of development of heat treatment inseparatedly connected one with other. These main trends are: evolution of manner of heating: evolution of technology of structure (surface heat treatment and bulk heat treatment), minimize of energy-consumption of heat treatment processes: aspiration for maximum environmentally friendly applied and developed technologies and automatization and computerization.
Od 29.05.2002 r. w całej Unii Europejskiej obowiązuje dyrektywa 97/23/WE dotycząca urządzeń ciśnieniowych, a od 1.05.2004 r. obowiązuje ona również w Polsce. Normy PN-EN 12952 „Kotty wodnorurowe i urządzenia pomocnicze" i PN-EN 12953 „Kotty płomieiicowo-płoimieniówkowe" to przepisy normujące większość procesów związanych z budową i eksploatacją kotfów.
Obiektem badań był wielkogabarytowy, monolityczny wał korbowy po operacjach obróbki cieplej i wstępnej obróbki mechanicznej. Cykl pomiarowy realizowany był elektrostykową sondą radiową przez program zainstalowany na specjalizowanej tokarko-frezarce.Na podstaw wyników pomiarów i wg PN -EN ISO 1101 określono, czy odchyłki kształtu: okrągłości, prostoliniowości i walcowości badanego wału korbowego mieszczą się w polu tolerancji określonej dokumentacji technologicznej.
EN
The test object was a large-size monolithic crankshaft after heat treatment and pre-machining operations. The measuring cycle was carried out by means of radio-touch probe using a program on a specialized turning lathe machine. Based on the results of measurements and PN-EN ISO1101specifiedthatdeviations of shape: roundness, straightness and cylindricity crank shaf tare within the specified tolerance field of technological documentation
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Purpose: Main aim of this paper is to describe the structure of the MCMgAl12Zn1 magnesium cast alloy as-cast state and after a heat treatment. Design/methodology/approach: The following results concern metallographic examinations, the X-ray qualitative and quantitative microanalysis, X-ray diffraction method. Findings: The different heat treatment kinds employed contributed to the improvement of mechanical properties of the alloy with the slight reduction of its plastic properties. Research limitations/implications: According to the alloys characteristic, the applied cooling rate and alloy additions seems to be a good compromise for microstructures, nevertheless further tests should be carried out in order to examine different cooling rates and parameters of solution treatment process and aging process. Practical implications: The concrete examples of the employment of castings from magnesium alloys in the automotive industry are elements of the pedals, dashboards, elements of seats, steering wheels, wheel bands, oil sumps, elements and housings of the gearbox, framing of doors and sunroofs, and others, etc. Originality/value: Contemporary materials should possess high mechanical properties, physical and chemical, as well as technological ones, to ensure long and reliable use. The above mentioned requirements and expectations regarding the contemporary materials are met by the non-ferrous metals alloys used nowadays, including the magnesium alloys.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Własności tytanu takie jak: duża wytrzymałość w stosunku do masy, odporność na korozję sprawiają, że jest on powszechnie stosowany w różnych gałęziach przemysłu. Można wymienić dla przykładu przemysł lotniczy, kosmiczny, motoryzacyjny. Oprócz wymienionych cech, tytan ma także duzą biokompatybilność z organizmem ludzkim. Fakt ten, w połączeniu z własnościami wytrzymałościowymi sprawiają, iż jego stopy maja wiele zasto-sowań biomedycznych. Aby polepszyć jego biozgodność i odporność na korozję, wytwarza się na jego powierzchni warstwę tlenków, której grubość wynosi 10-20um. Jedna z metod uzyskania warstwy utlenionej jest obróbka cieplno-chemiczna w złożu fluidalnym. Właściwe przeprowadzenie takiego procesu technologicznego powoduje poprawę wymienionych własności. W niniejszym artykule zostanie przedstawiony schemat stanowiska do utleniania tytanu w złożu fluidalnym. Zaprezentowany zostanie przykładowy przebieg obróbki cieplno-chemicznej, który poddany będzie rozważaniu w aspekcie ekonomicznym. Analiza procesu wykaże wpływ parametrów technologicznych, na zużycie mediów niezbędnych w tym procesie.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Because of assecuration of requirements for commercial production of ductile cast iron castings were provided the tests of heat treatment of these castings for achieving the desired strength, hardness and ductility. High-strength cast iron can be assured by heat treatment - isothermal refinement or hardening with tempering. Achieved results shown the way of realization this kind of heat treatment and its utilization in practical conditions.
W pracy przedstawiono w uproszczeniu proces technologiczny wytwarzania półwyrobów (prętów płaskich) ze stali mikrostopowej z niobem o symbolu BwOBGNbA. Omówiono własności mechaniczne (wytrzymałościowe, udarność i twardość) oraz strukturalne półwyrobów w stanie dostawy, po normalizowaniu oraz normalizowaniu i sferoidyzacji. Oceniono przydatność stali BwOBGNbA do wytwarzania tulei wysokociśnieniowych.
Przedstawiono własności mechaniczne stali niestopowej specjalnej Bw30G przeznaczonej na tuleje wysokociśnieniowe. Ponadto przedstawiono warianty obróbki cieplnej zwiększjącej podatność półfabrykatów do głębokiego tłoczenia. Własności mechaniczne tej stali odpowiadają wymaganiom stawianym stali na łuski produkcji zachodniej.
W pracy omówiono proces technologiczny wytwarzania półwyrobów (prętów płaskich i taśm) ze stali mikrostopowej z niobem o symbolu Bw08GNbA ze szczególnym uwzględnieniem własności mechanicznych (wytrzymałościowe, udarność i twardość) oraz strukturalnych półwyrobów w stanie dostawy, po normalizowaniu oraz normalizowaniu i sferoidyzacji. Przedstawiono własności mechaniczne i struktury wyrobów gotowych - łusek strzeleckich o kalibrze 7,62 mm oraz łusek artyleryjskich przeciwlotniczych o kalibrze 23 mm i 35 mm. Oceniono przydatność stali Bw08GNbA do wytwarzania łusek.
Potrzeba wytwarzania odlewów spełniających wysokie wymagania użytkowe, skłania do poszukiwania coraz to lepszych i efektywniejszych metod poprawy właściwości staliwa. Cele te mogą być realizowane poprzez zmniejszenie zanieczyszczeń (wtrącenia i gazy) w ciekłej stali, modyfikację mikrostruktury. a także przez obróbkę cieplną. W artykule przedstawiono wpływ modyfikacji staliwa niskostopowego o zawartości 0,22%C; 0,8%Si; 1%Mn; 0,7%Cr; 0,15%Mo; 1%Ni za pomocą tytanu i boru. Wykazano, że wprowadzenie 0,002%B wywiera silny wpływ na strukturę w stanie lanym. Po ulepszaniu cieplnym, zarówno mikrostruktura jak i właściwości mechaniczne różniły się nieznacznie na korzyść staliwa modyfikowanego borem.
EN
The need of producing castings fulfilling high functional requirements inclines to looking for better and more efficient methods of cast steel properties improvement. These aims can be realised by reducing contaminations (inclusions and gases) in liquid steel, modification of its microstructure and by a heat treatment. An influence of the modification of low alloyed cast steel containing: 0.22%C; 0.8%Si; 1%Mn; 0.7%Cr; 0.15%Mo; 1%Ni by means of titanium and boron - is presented in the paper. It was shown that introduction of 0.002%B has a strong influence on the structure in as-cast condition state. After the heat treatment, both the microstructure and mechanical properties differed slightly in favour of the boron modified cast steel.
Szybki wzrost produkcji blach ocynkowanych ogniowo jest związany z ro- snącym zapotrzebowaniem na ten produkt przede wszystkim w przemyśle samochodowym oraz w budownictwie, ale także w produkcji artykułów gospodarstwa domowego. Struktura warstwy wierzchniej ocynkowanej ogniowo stali obejmuje nałożoną powłokę stopu oraz warstwę pośrednią pomiędzy po- włóką a podłożem stalowym zawierają związki międzymetaliczne aluminium, żelaza i cynku. Grubość każdego z tych obszarów jest zależna od parametrów technologii. Galfan jest powłoką stopową Zn zawierającą 5 do 7% Al. Jest to skład bliski punktowi eutektycznemu na wykresie równowagi faz Al-Zn. Nazwę galfan stosuje się do pokryć z dodatkiem około 0,05% mas. miszmetalu (pierwiastki ziem rzadkich), podczas gdy dla powłok z dodatkiem 0,1% mas. Mg zamiast mischmetalu używa się nazwy superzinc. Oczekiwano, że pokrycia typu galfan pozwolą na uniknięcie tworzenia się na styku z podłożem stalowym kruchych związków międzymetalicznych żelaza i cynku, co pozwoli na podwyższenie tłoczności blach ocynkowanych. W badanej powłoce (meto- dami SEM, EPMA, XRD, TEM/STEM/EDS/ED) galfan stwierdzono strukturę dwufazową: bogata w cynk przedeutektoidalna faza eta (?) jest otoczona mieszaniną eutektyczną składającą się z płytek beta (?) aluminium oraz eta (?) cynku. Warstwę pośrednią stanowi faza międzymetaliczna Fe2Al5Znx (wtórny roztwór cynku) na bazie ortorombowej fazy Fe2Al5. Dla pokryć galfan grubość warstwy przejściowej oceniana jest na 500 nm lub więcej. Jednak warstwa przejściowa może też mieć strukturę dwuwarstwową Fe2Al5Znx/FeAl3Znx.
EN
The rapid growth of hot-dip zinc coatings invention seems to be a re- sponse to the market expectations (mainly the automobile industry). The outer layer of hot-dip galvanized steel is composed of Zn-Al alloy coating and the transition layer between the coating and steel substrate. The latter consists of the ternary Fe-Al-Zn intermetallics. The galman is the type of Zn alloy coating and contain 5÷7% of Al and this com- position is close to the eutectic point of the Zn-Al equilibrium phase diagram. It is expected the galfan coatings allow to avoid formation of brittle Fe-Zn compounds at the substrate-coating interface. The application of several experimental techniques (SEM, EPMA, XRD, TEM/STEM/EDS/ED) allowed to demonstrate the two-phase struc- ture of the alloy coating in primary samples: Zn-rich pre-eutectoid ? phase grains are surrounded by lamellar eutectic mixture of ?-Al and ?-Zn. The transition layer with the considerably higher Al content Has been determined to be the orthorhombic Fe2Al5Znx phase whereas In the annealed sample (600°C/3 min) a double-layered structure of the Fe2Al5Znx/(monoclinic) FeAl3Znx composition was revealed by an elec- tron diffraction.
W artykule zaprezentowano energooszczędne piece do obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej produkowane przez PUP. Piece energooszczędne są jednymi z szeregu pieców produkowanych dla potrzeb małych hartowni usługowych, narzędziowni i małych zakładów produkcyjnych. Nowoczesna konstrukcja i niska energochłonność zapewniają wysoką jakość i niskie koszty produkcji. Stosunkowo niska cena umożliwia organizowanie nowoczesnej obróbki cieplno-chemicznej przy małych nakładach inwestycyjnych.
EN
The following paper presents energy-saving furnaces for heat and for thermo-chemical treatment, which are manufactured in the Institute of Precision Mechanics (IMP). The energy-saving furnaces are of the type of furnaces produced to meet the needs of the small heat-treatment plants, toolmaker's shops and factories. Modern design and 1ow energy-consumption guarantee both high quality and low production costs. Relatively low price enables modern heat and thermo-chemical treatment to be carried out at a low level of cost.
Przedstawiono wyniki badań różnych sposobów obróbki cieplnej na skłonność do odaluminiowania brązów aluminiowych. Badania przeprowadzono na specjalnie opracowanych brązach aluminiowo-chromowych modyfikowanych cyrkonem CuAl10Cr 1,7Zr i CuAl8Cr 1,24Zr oraz standardowych brązach aluminiowych CuAl8Fe3 (BA83), CuAl9Fe3 (BA93) i CuAl10NiFe4 (BA1054). Po ekspozycji brązów aluminiowych w syntetycznej wodzi morskiej, 3% wodnym roztworze NaCl i 10% wodnym roztworze H2SO4 stwierdzono, że zmiany struktury przez stosowanie różnych sposobów obróbki cieplnej nie zapobiegają całkowicie korozji selektywnej spowodowanej odaluminiowaniem, ale mogą ograniczyć jej zasięg.
EN
The following results show the influence of the different ways of heat treatment on the susceptibility to dealumination of bronzes aluminium. The investigation was carried out on specially made aluminium-chrome bronzes modified by zirconium, CuAl10Cr 1,7Zr, CuAl8Cr 1,24Zr and standard industry aluminium bronzes CuAl8Fe3 (BA83), CuAl9Fe3 (BA93), CuAl10NiFe4 (BA1054). After exposure of aluminium bronzes in synthetic seawater, 3% NaCl water solution and 10% H2SO4- water solution it was confirmed the structural changes resulting from different heat treatments do not completely prevent from selective corrosion caused by dealumination but can restrict its range.
Opracowano wykres CTPc niestopowego żeliwa sferoidalnego austenityzowanego z podchłodzeniem od 1000 do 875 stopni C. Otrzymany wykres porównano z wykresem CTPc tego samego żeliwa, lecz austenityzowanego wyłącznie w temperaturze 875 stopni C.
EN
Continuous cooling transformation diagram (CCT diagram) of unalloyed spheroidal cast iron affter austenitization and precooling from 1000 to 875 grades C was carried out. The obtained diagram was compared with a diagram for the same iron but after austenitization only at the temperature 875 grades C.
Niestopowe żeliwo sferoidalne o osnowie ferrytycznej wygrzewano w temperaturze 830 i 870 stopni C. Wychładzanie przeprowadzono w temperaturze T[pi] = 400 stopni C w czasie t[pi] od 0,5 do 480 minut. Wykonano ilościowe badania strukturalne i rentgenowską analizę fazową oraz pomiary twardości żeliwa. Analizowano kinetykę przemiany i stan fizykochemiczny faz osnowy. Oceniono rolę temperatury wygrzewania oraz czasu przemiany izotermicznej na kształtowanie struktury i twardości żeliwa.
EN
Ferrite ductile cast iron was subject to austenitising at the temperature of 830 and 870 grades C. Austempering was performed at T[pi] = 400 grades C within time frames from t[pi] 0,5 to 480 minutes. A structural quantitative study and an X-ray diffraction and hardness test analyses were perfomed. A study of the transformation kinetics of the upper bainite and the physicochemical conditions of the phases were also conduted. The influence of the holding temperature and the time of the isothermal transformation on the shape of the structure and hardness of the ductlile cast iron were determined
Artykuł obejmuje piątą część badań stali szybkotnącej SW7M realizowanych w ostatnich latach w IOS. Badania dotyczą oceny możliwości kształtowania narzędzi w obniżonej ( w porównaniu do obróbki plastycznej na gorąco) temperaturze. Badania miały na celu wyznaczenie przedziału podwyższonej plastyczności charakteryzującego się występowaniem obniżonego oporu plastycznego i dużym odkształceniem granicznym. Oceniono również wpływ obróbki plastycznej w zakresie temperatury obniżonego oporu plastycznego na strukturę i własności badanej stali po zoptymalizowanej obróbce cieplnej.
EN
The article presents the fifth part of the research on high-speed steel SW7M preformed in last years in the Metal Forming Institute. The research was aimed to assess the possibility of forming the tools in the lower (as compaerd to hot plastic forming) temperature. One of the tasks of the research was to delimit the scope of the temperature of the highest plasticity characterized by lower plasticizing stress and biggest elongation. The impact of the deformation in the range of lower plasticizing stress temperature on the structure and properties of the steel after optimalized heat treatment was determined.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The model, based on the internal variable theory, describing behaviour of metals during hot plastic deformation, is presented. This model is coupled with a typical thermal-mechanical finite-element solution for hot metal forming processes. Problems connected with simulation of hot forming of steel and aluminium alloys in the variable conditions are discussed. Two types of materials are considered: i) those showing a delay of the response in transient conditions, ii) those reaching without delay a new level determined by the equation of state for new conditions of deformation. The model is verified experimentally.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Results of investigation of as-cast and heat treated Ni3Al phase - based intermetallic with alloying additions Zr and B are presented in the paper. A long-lasting homogenization of the investigated material leads to total homogenizing of a phase composition via y phase ordering (gradual y-"y' phase transition) and a tendency to the y' monophase structure. It was stated that annealing temperature has essential influence on homogenization process of the investigated alloy, much more essential than time and environmental conditions. It was observed that annealing atmosphere clearly influences investigated alloy hardness -this fact was related to the process of so called "dynamic oxidation". The essential influence of heat treatment on mechanical properties was confirmed during static tension test carried out for the at homogenized material room temperature in air. As a result where about 10% lowering of the yield point and 40% increase in tensile strength for more than two-fold elongation were found. Impact resistance tests, like static tension tests, proved an essential influence of heat treatment on ductility of the investigated alloy - an increase of 30-40% in ductility in comparison with as-cast condition. High impact resistance was obtained (KV 300/5 for 100-150 J/cm2) for the primarily coarse-grained material (without plastic working).
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań stopu na osnowie fazy międzymetalicznej Ni3Al (Zr, B) z dodatkami stopowymi Zr i B, poddanego obróbce cieplnej. Długotrwałe wygrzewanie ujednoradniające badanego materiału prowadzi do całkowitego ujednorodnienia składu fazowego poprzez porządkowanie fazy y (stopniowa przemiana y->y') i dążenie do jednofazowej struktury y'. Stwierdzono, że temperatura wygrzewania ma istotny wpływ na proces homogenizacji badanego stopu, znacząco większy niż czas i środowisko obróbki. Atmosfera w jakiej prowadzone jest wygrzewanie zauważalnie wpływa na twardość badanego stopu - zjawisko to powiązano z procesem "dynamicznego utleniania. Istotny wpływ obróbki cieplnej na właściwości mechaniczne potwierdzono w trakcie statycznej próby rozciągania w temperaturze pokojowej, w atmosferze powietrza, uzyskując dla materiału po homogenizacji ok. 10% obniżenie granicy plastyczności, 40% wzrost wytrzymałości materiału na rozciąganie przy ponad dwukrotnym wzroście wydłużenia Badania udarności pozwoliły, podobnie jak przy statycznej próbie rozciągania, na potwierdzenie istotnego wpływu obróbki cieplnej na ciągliwość badanego stopu - wzrost o 30-40% w odniesieniu do stanu po odlewaniu. Uzyskano wysoki (KV 300/5 od 100 do 150 J/cm2) jak na materiał o pierwotnej strukturze grubokrystalicznej (bez obróbki plastycznej) poziom udarności.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.