Artykuł przedstawia badania związane z projektem klasyfikatora do urządzenia rozpoznającego barwy dla osób niewidomych. W ramach badań przeprowadzono analizę przydatności modelu RGB i HSV na potrzeby projektu. Sprawdzono także możliwości zastosowania teorii zbiorów przybliżonych w połączeniu z danymi o barwie przedstawionymi w obu modelach.
EN
The article describes researches for classificator for the color recognition device for blind people. In researches was analized data in RGB and HSV model for project necessaries. It was checked also possibility apply rough sets theory with data in both models.
Artykuł przedstawia zasady tworzenia stron WWW dostępnych dla osób niepełnosprawnych wzrokowo. Tak opracowane strony umożliwią osobom niewidomym, używającym specjalizowanego oprogramowania wspomagającego i popularnych przeglądarek WWW dostęp do prezentowanych informacji. W pracy omówiono metody testowania dostępności dla osób niewidomych opracowanych stron WWW. Przedstawiono również dostępne oprogramowanie umożliwiające automatyczne testowanie dostępności stron WWW dla osób niepełnosprawnych.
EN
Article presents rules of development WWW pages accessible for visually impaired people. Such pages can be read by blind people using special assistive software and popular web browsers. We discuss how to evaluate accessibility of WWW pages for blind people. Software that automatically verifies WWW pages accesibility was also presented.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki badań charakterystyk kierunkowych głośników oraz omówiono ich wpływ na zrozumiałość mowy. Adaptacja systemu nawigacji Step Hear miała na celu umożliwienie bezpiecznego poprowadzenia osoby niewidomej bądź słabowidzącej po trasie testowej (od wejścia do budynku do unikalnych laboratoriów akustycznych: studia nagrań, komory bezechowej oraz komory pogłosowej). Dobór rozmieszczenia głośników i wyznaczenie miejsc niebezpiecznych, określenie poziomu głośności komunikatów oraz ich zrozumiałość zweryfikowano przy udziale grupy 15 studentów Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, Katedry Mechaniki i Wibroakustyki. Badania charakterystyk kierunkowych głośników przeprowadzono w warunkach akustycznego pola bezechowego oraz w warunkach rzeczywistych.
EN
In the paper, the results of examinations of directional characteristics of loudspeakers and their impact on speech intelligibility, are presented. The adaptation of the navigation system Step Hear aimed at facilitating the blind person to move safely through the test path (from the entrance of the building to the unique acoustics laboratories: recording studio, anechoic chamber and reverberation chamber). The placement of loudspeakers and designation of hazardous areas, as well as the assessment of volume level of messages and their intelligibility were subjected to verification by a group of 15 students of the AGH University of Science and Technology in Kraków, Department of Mechanics and Vibroacoustics. The directional characteristics of the speakers were measured in the acoustic anechoic chamber and in real conditions.
Wstęp: Palpacja jest podstawowym narzędziem diagnostycznym. Jednak występujące trudności w uzyskiwaniu jednoznacznych wyników i ich rejestracji zmniejszają jej wiarygodność. Ciągle aktualne są pytania o rzetelność palpacji, nasuwają się także pytania o predyspozycje osób wykorzystujących to badanie, o rodzaj czynników wpływających na palpację oraz o możliwość ich modyfikacji. Cel: Przeprowadzona analiza była badaniem eksperymentalnym bez randomizacji mającym na celu określenie wpływu wieku i stażu pracy na zdolności palpacyjne masażystów. Materiał i metody: Przebadano 58 osób, które podzielono na 2 grupy. Pierwszą grupę stanowiło 45 masażystów (uczniów lub praktyków). Do grupy kontrolnej zakwalifikowano 13 osób niezwiązanych z masażem. W celu określenia zdolności palpacyjnych respondenci poddawani byli testowi włosa, testowi wagi oraz pomiarowi dyskryminacji dwupunktowej (STPD) w obrębie opuszek palców I-III, kłębu i kłębiku. Wyniki: Poziom dyskryminacji dwupunktowej pogarsza się wraz z wiekiem w obrębie opuszki palca II i III. W badanej grupie staż pracy wpływał pozytywnie na rezultaty testu włosa oraz poziom dyskryminacji dwupunktowej w obrębie kciuka i II palca. W pozostałych testach czynnik wieku i stażu pracy nie warunkował wyników. Wnioski: Głównym wnioskiem płynącym z badań jest to, iż istnieją czynniki kształtujące zdolności palpacyjne. Jednakże nie w każdym teście można zaobserwować wpływ analizowanych czynników na uzyskane wyniki. Jest to spowodowane zróżnicowaniem testów i obszarów poddanych pomiarom. Na podstawie badań staż pracy uznano za czynnik wpływający pozytywnie na zdolności palpacyjne. Wiek został uznany za czynnik pogarszający testowane zdolności.
EN
Introduction: Palpation is a basic diagnostic tool. However, difficulties in obtaining unambiguous results make it less reliable. Questions about the reliability of palpation are still valid. The abilities of people who use this type of examination and factors which affect palpation must also be taken into consideration. Aim: Analysis was conducted by means of an experimental study without randomisation. Its aim was to determine the influence of age and work experience on the palpatory skills of massage therapists. Materials and methods: 58 people were studied. They were divided into 2 groups. The first group consisted of 45 massage therapists (students or practitioners). The control group consisted of 13 people with no massage experience. The studied people were subjected to the “hair test”, the “weight test” and the measurement of Static Two-Point Discrimination (STPD) within the thumb-middle fingertips, the thenar and hypothenar. Results: The level of STPD worsens with age in the index and middle fingertips. In the study group, work experience positively influenced the “hair test” and STPD within the thumb and the index finger. In the other tests, the factor of age and work experience did not determine the results. Conclusions: In the research, it is indicated that there are factors affecting palpation skills. However, it is not possible to observe the influence of the analysed factors in each test. This is due to a variety of tests and areas to be measured. Work experience was considered a factor positively affecting palpation skills. Age was considered a factor worsening the tested abilities.
Każda rewaloryzacja zabytkowych założeń parkowych cieszy. Ta prowadzona w Owińskach powoduje podwójną radość, ponieważ posłuży do stworzenia pierwszego w Europie Parku Orientacji Przestrzennej, gdzie osoby niewidome będą mogły lepiej poznać otaczający je świat.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The purpose of this study was to determine whether a specially designed exercise program might significantly improve the development of motor coordination abilities in visually impaired children during physical education lessons. Blind and visually impaired boys aged 13-14 years participated in the study. The experimental (E) and the control (C) groups consisted of 9 boys. During each physical education class, a set of specific exercises was applied to develop four motor coordination abilities in the experimental group: space-time orientation, dynamic balance, speed of reaction, frequency of movements. The program was implemented during a 6 months period. Physical education classes enriched with a program to assist the development of motor coordination abilities in boys with visual dysfunction significantly improved space-time orientation and speed of reaction. Changes in balance and frequency of movement were insignificant.
Audiodeskrypcja polega na podawaniu (bez interpretacji i komentarza) tego, co dzieje się na przykład w filmie lub spektaklu teatralnym między dialogami bohaterów, ale także na opisywaniu zabytków czy dzieł sztuki. Przekład treści obrazów na słowa, czyli inaczej werbalny opis warstwy wizualnej spektakli teatralnych, produkcji audiowizualnych, sztuk plastycznych oraz wydarzeń widowiskowych, sprawia, iż stają się one dostępne osobom niewidomym, ociemniałym i słabowidzącym. Audiodeskrypcja w Europie działa od lat 80. XX wieku. Od 2006 roku popularyzowana jest również w Polsce. W szkicu zostanie ukazana jej istota, zarysowana historia, zostaną omówione podstawowe założenia warsztatowe i rola w krzewieniu kultury.
EN
Audio description involves recounting (without interpretation and commentary) what is happening, for example, in a film or a theater play, in dialogues between characters, but it also attempts to describe the space, e.g.: monuments or works of art. Translation of visual content into words, or otherwise, verbal description of visible layers of plays, audiovisual productions, art and entertainment events makes them available to the blind and visually impaired as well as to those with poor eyesight. Audio description has been cultivated in Europe since the 1980s. Since 2006, it has been popularized in Poland too. In the sketch, we refer to the essence of audio description providing an overview of the history and discussing the basic workshop rules as well as its role culture promotion.
Przedstawiono ideę uniwersalnego systemu, w skład którego wchodzi dedykowany syntetyzator mowy oraz specjalistyczne oprogramowanie mające na celu dodanie przyrządom dodatkowej funkcji komunikacji głosowej, co może poprawić komfort ich użytkownikom, a nawet poszerzyć ich grono o osoby niewidome i niedowidzące.
EN
This paper presents the main ideas of the general purposes of systems, which consists of dedicated speech synthesizers and appropriate software. This software allows adding voice communication function to equipment, which is especially useful for blind people.
Analizie poddano kolory: biały, czerwony, błękitny. Przedstawiono z czym kojarzą się one badanym.Na wykresach zilustrowano procentową częstotliwość występowania poszczególnych skojarzeń. Otrzymane skojarzenia uszeregowano, m.in. ze względu na symbolikę oraz abstrakcyjność skojarzenia. Ostatnią częścią badania było porównanie skojarzeń symbolicznych, które pojawiły się przy poszczególnych barwach z symboliką uwzględnioną w słownikach symboli. Badanie odniesiono do tekstów audiodeskrypcji (AD) i sprawdzono czy korzystają one z bogatej symboliki barw ukutej w tradycji i kulturze.
EN
This paper is about sign perception of colors for sighted and blind people. We selected three different colours: white, red and blue. Associations are presented which are given to each of respondents in both groups. We then checked how answers corresponded with symbolic meaning of the three colors known from literary, psychological and linguistic stereotypes. We also checked if white, red and blue matter symbolize meaning in audio description, which is a technique to describe art for blind people.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W badaniach zaprezentowanych w artykule podjęto zagadnienie zdolności wyobrażeniowych niewidomych dzieci w zakresie skaningu i rotacji kształtu obiektów percypowanych dotykowo. Stwierdzono, że im starsze jest dziecko, tym lepiej różnicuje ono kształty dotykanych obiektów, ale jedynie w sytuacji, gdy kształty te względem siebie obrócono. Uzyskane wyniki wskazują na to, iż u niewidomych dzieci w okresie szkolnym doskonali się zdolność rotacji, zaś umiejętność skaningu jest osiągnięciem wcześniejszym rozwojowo. Zaobserwowano również, że trafność identyfikacji kształtu obiektów jest większa w sytuacji, gdy są one ustawione względem siebie w tej samej pozycji, niż gdy znajdują się w różnych pozycjach. Rotacja umysłowa stanowi więc dla niewidomych dzieci trudniejszą do wykonania operację wyobrażeniową niż skaning przestrzeni.
EN
The aim of the research was to explore the ability of spatial imagery in blind students, particularly their abilities to scan and mentally rotate tactile objects' shapes. The results demonstrate that the older the blind children are, the easier it is for them to differentiate shapes, but only in case when one of two objects is rotated. It may mean that the ability of mental rotation is developing during the school years, and the spatial scanning ability is achieved at an earlier age. It was also stated that identification of objects' shapes is more accurate in an aligned condition than in a rotated condition. It suggests that the mental rotation process is more complicated than the scanning process for blind children to perform.
W artykule omówiono zagadnienie adaptacji podręczników szkolnych do potrzeb uczniów niewidomych w polskim systemie szkolnym. Zdefiniowano pojęcie adaptacji, zaprezentowano standardy tworzenia brajlowskich podręczników, uwarunkowania systemowe tego procesu oraz procedurę udostępniania podręczników uczniom niewidomym. Określono najważniejsze zasady adaptacji materiału treściowego oraz reprezentacji graficznych zawartych w oryginalnych podręcznikach. Na podstawie analiz zaadaptowanych materiałów dydaktycznych sformułowano tezy dotyczące stanu adaptacji podręczników brajlowskich w Polsce oraz postulaty poznawczo-praktyczne.
EN
The article discusses the issue of school textbooks adaptation to the needs of blind students in Polish educational system. It defines the concept of adaptation and presents standards of creation Braille textbooks as well as adaptation policy. The article shows also the main principles of adaptation concerning text formatting and graphic representations. Moreover, based on the analysis of adaptation of school textbooks to the Braille system, there are theses formulated on the current situation of Braille textbooks adaptation in Poland and scientific as well as practical demands in this area.
W artykule omówiono zasady i możliwości psychologicznego wsparcia osób niewidomych i niedowidzących. Autor analizuje elementy wsparcia psychologicznego osób z głębokim upośledzeniem wzroku: testy psychologiczne, psychoprofilaktykę, działania edukacyjne indywidualne i grupowe. Podkreśla znaczenie kompleksowego zakresu wsparcia psychologicznego. Poza tym zwraca uwagę na to, że praca korekcyjna z osobami niewidomymi i niedowidzącymi zakłada konieczność użycia materiałów psychodiagnostycznych dostosowanych do różnych etapów i poziomów niepełnosprawności.
EN
The author of the article analyses the principles and features of psychological support to blind and partially sighted. She also analyses the elements of psychological support to people with profound visual impairment: psychological testing, prevention and correction, individual and group educational activities. Emphasis has been placed on the importance of comprehensive psychological care in support of members of inclusive spaces. Attention is drawn to the fact that the work with the blind and visually impaired at different stages of their integration into the society implies, inter alia, the need to use diagnostic material proper for different levels of impairment, and to consider the effect of visual deprivation on the formation of personality.
At the beginning of the 21st century the world still deals with some of people's disabilities. Although there are many prostheses and special devices, some problems of disabled people are still unsolved. There are millions of visually impaired people around the world. Almost every blind person has to cope with everyday life activities only with the aid of a white stick. To help the blind people navigate and avoid obstacles and holes, a device is to be designed as a part of the MOBIANŠ project, which is being earned out by the authors. The holes detection is one of a rather difficult kind of obstacles to be detected when a blind person is moving. This detection will employ an infrared ranging which is hard to debug in a real-time environment. That is why a simulator is highly required. The obstacles detection will employ an array of ultrasonic sensors to increase sensing area width.
PL
Na początku XXI wieku ludzkość nadal boryka się ze zjawiskiem niepełnosprawności. Chociaż istnieje wiele protez oraz wyspecjalizowanych urządzeń, niektóre problemy ludzi niepełnosprawnych ciągle pozostają nierozwiązane. Na świecie są miliony osób niewidomych i prawie każda z nich korzysta z pomocy prostej laski dla niewidomych jako podstawowej pomocy przy przemieszczaniu się. W celu poprawy bezpieczeństwa osób niewidomych podczas poruszania się autorzy konstruują specjalne urządzenie w ramach projektu MOBIANŠ. Jednymi z trudniejszych przeszkód do wykrycia podczas poruszania się osoby niewidomej są dziury i uskoki w nawierzchni. W tym celu użyty został dalmierz na podczerwień. Do wykrywania przeszkód zastosowano wiele czujników ultradźwiękowych dla powiększenia obszaru wykrywania. Artykuł przedstawia projekt urządzenia do wykrywania przeszkód oraz dziur i uskoków nawierzchni.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.