Badano produkty konwersji n-heksadekanu (model bazy olejowej) powstające podczas tarcia granicznego w węźle ze stali. Wśród produktów oksydacji tribochemicznej, odłożonych na powierzchni tarcia, występowały głównie związki tlenoorganiczne (kwasy, ketony, estry), a w obecności tlenku miedzi powstawały także alkohole i alkeny.
EN
It has been investigated n-hexadecane (model base of lube oil) conversion products formed under boundary friction conditions, in steel-steel system. Among tribochemical oxidation products, accumulated on the friction surface, there were mainly organic compounds containing oxygen (acids, ketones, esters) and during the friction in a presence of copper oxide - alcohols and alkenes as well.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Heksadekan ulega utlenianiu w warunkach tarcia granicznego w różnych układach materiałowych systemu tribologicznego. W wyniku tych procesów powstają między innymi kwasy karboksylowe, które w reakcji z metalem powierzchni tarcia mogą tworzyć sole lub związki kompleksowe. Jednak przebieg tych procesów, chociaż w ogólnym zarysie analogiczny dla poszczególnych materialów, nie musi prowadzić do identycznych skutków w różnych układach materiałowych.
EN
Hexadecane oxidises during the boundary lubrication process on different material systems. Usually it has been pointed out that carboxylic acids are formed which - reacting with metal from rubbing surfaces -generate salts or complex compounds. This paper aims at presenting what type of chemical products are formed under boundary friction conditions different material systems.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Eksploatacyjna warstwa wierzchnia (EWW) powstaje na powierzchni tarcia wskutek chemisorpcji polarnych związków i następnie ich reakcji z utlenioną powierzchnią metalu. Wcześniejsze badania niepolarnych olejów modelowych po tarciu nie pozwoliły wykryć w nich produktów trobooksydacji. W artykule przedstawiono widma w podczerwieni ekstraktów metanolowych. Stwierdzono, że wprowadzenie CuO do heksadekanu zmienia kierunek tribooksydacji. W rezultacie powstaje EWW o innym składzie i zmniejsza się zużycie próbki stalowej.
EN
Service generated layer (SGL) is formed on the friction surface by chemisorption of polar compounds and theirs reaction with surface metal oxides .This mechanism is impossible with non-polar lubricants. It was found that the wear of steel sample lubricated with CuO dispersion in hexadecane was significant lower than in case of pure hexadecane (FIG.1). The SGL formed in CuO presence includes more kinds and more amounts of different oxidorganic compounds, in particular soaps and esters (L.3,4). In IR spectra of methanol extracts separeted from model oils after friction were detected (FIG.3): - aldehydes, ketones and alcohol's (in case of pure hexadecane-line 1), - only ketones in case of CuO dispersion (line2). This means, that different polar compounds formed in oil during friction forms different SGL's on friction surfaces.The final result is difference between tribological properties of friction pairs in cases with CuO and without CuO.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Badano produkty destrukcji n-heksadekanu (jako modelu węglowodorowej bazy olejów smarowych ) ,powstające w wyniku utleniania laboratoryjnego w temperaturze 180 oC oraz w warunkach tarcia granicznego w węźle ze stali w obecności lub nieobecności tlenku miedzi.Wśród produktów oksydacji chemicanej dominowały węglowodory alifatyczne C8-C13 oraz szereg związków tlenoorganicznych, głównia kwasy karboksylowe.Podobnie w przypadku produktów oksydacji tribochemicznej, odłożonych na powierzchni tarcia, występowały głównie związki tlenoorganiczne (kwasy, ketony , estry ), a podczas tarcia w obecności tlenku miedzi powstawały także alkeny.
EN
It has been investigated n-hexadecane (as a hydrocarbon model base of lube oil ) destruction products formed during laboratory oxidation at 180 oC, under boundary friction conditions, in steel friction pair,at presence or absence of copper oxide.Among products of chemical oxidation, C8-C13 aliphatic hydrocarbons and a number of organic compounds containing oxygen (mainly carboxylic acids ) werw predominated.Similarly, in the case of tribochemical oxidation products pounds containing oxygen (acid, ketones, esters) and during the friction in a presence of copper oxide-alkenes as well.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This paper describes tribochemical conversions of n-hexadecane used as a model hydrocarbon base of lube oils.Tribological tests werw realized in steel-steel contact st a temparature 20,40,60 and 80oC.Spectralanalysis (FTIRM) of tribochemical products, layred on working surfaceof friction pair made it possible to determine occuring processes directions. The presence of alcohols and chelate compounds on investigated surface was observered.Intensity of the reactions increased with the temperature.
PL
W niniejszym artykule opisano tribochemiczne przemiany n-heksadekanu, stosowanego jako modelowa baza węglowodorowa olejów smarnych.testy tribologiczne prowadzono w styku sta-stal w temperaturze 20,40,60, 80oC.Analiza spektralna (FTIRM) produktów reakcji tribochemicznych, odłożonych na roboczych powierzchniach węzła tarcia pozwala na okreslenie kierunków zachodzących procesów.Stwierdzono na badanych powierzchniach obecność alkoholi i związków chelatowych. Intensywność zachodzących przemian wzrasta wraz ze wzrostem temperatyry prowadzenia testu tribologicznego.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono wybrane problemy smarowania w warunkach tarcia granicznego.Na kanwie wyników badań dotyczących tribochemii najprostszych dodatków tribologicznych (kwasy, alkohole, estry) i modelowej bazy olejowej (n-heksadekan) przedyskutowano dane stanowiące podstawę klasycznej teorii smarowania granicznego w odniesieniu do tych związków. Wykazano, że z punktu widzenia tribochemii istnieje potrzeba innego spojrzenia na proces smarowania granicznego. Podstawą nowego podejścia do tego zagadnienia jest mechanizm anionorodnikowy NIRAM, który zakłada inicjowanie reakcji tribochemicznych głównie poprzez oddziaływanie niskoenergetycznych elektronów z cząsteczkami substancji smarowej.
EN
Selected problems concerning the boundary lubrication process are discussed in this paper. Based on most recent research advancement on tribochemistry of simple trobological additives (fatty acids, alcohols, esters) and a model base fluid n-hexadecane some basic classical reaction aspects of boundary lubrication approach are considered in detail. It has been emphasised that there is essential to develope a new look on the boundary lubrication process, particularly from the view-point of tribochemistry. The importance of the Negative-ion-radical Action Mechanism (NIRAM) in initiating tribochemical reactions under boundary friction conditions is presented and an experimental evidence confirming this approach is demonstrated.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.