W artykule zostaje podjeta problematyka duchowo-religijnego wymiaru dobrowolnej prostoty oraz minimalizmu. Problematyka dobrowolnej prostoty, jak dotychczas, interesowała przedstawicieli nauk społecznych, w tym socjologii, w perspektywie popularyzacji postawy antykonsumpcjonistycznej. W artykule autor proponuje spojrzenie na te kulturowe ruchy jako na przykłady implicit religion. Zostają tutaj połączone ze sobą dwie perspektywy: socjologiczna oraz antropologiczna. Autor na przykładzie duchowości prostoty stara się podjąć problematykę relokacji sacrum, zwracając szczególną uwagę na fenomen antropofanii oraz uważności.
W szkicu niniejszym zarysowana zostanie problematyka wagi kryterium estetycznego w klasyfikacji dzieł architektury dwudziestego wieku. Czy możliwe jest wskazanie pozaeste-tycznych przesłanek pozwalających domniemywać ciągłości tytułowych kategorii? Rozważania oparte będą na analizie porównawczej wybranych aspektów, rozdzielonych pięćdziesięcioletnim okresem, zjawisk modernistycznej awangardy i współczesnego minimalizmu. Zestawione zostaną kategorie redukcjonizmu i odpowiedniości, standaryzacji i indywidualizmu, awangardo-wości i kontekstualności, użyteczności i piękna. Tak obrany punkt widzenia będzie pretekstem do postawienia pytania o zasadność obecnego we współczesnej krytyce architektonicznej pojęcia neomodernizmu.
EN
As the most of the aspects of present-day culture, contemporary architecture is under the pressure of commercial expectations. Accordingly the importance of a visual factor is continually expanding and outer aesthetical impact of a building is taken as a significant objective. The article is concerned with the visual criterion for classification of work of present-day architecture. Phenomena of the early twentieth century Modernist Avant-garde and nowadays architectural minimalism are broadly outlined and their non-aesthetical divergences are indicated. The pairs of reductionism and correspondence, standardisation and individualization, avant-garde and context, utility and beauty concepts are considered. As a result the question of visual criterion validity as the main criterion for architectural criticism is raised.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Z perspektywy historii Zachodu kontrkulturowy ruch hipisowski można potraktować jako kolejną ekspresję pojawiającej się co pewien czas tendencji kulturowej, w której odradza się pragnienie uwolnienia od posiadania rzeczy, zakwestionowanie wartości charakterystycznych dla społeczeństwa wysokiej konsumpcji, powrót do ideału życia prostego. Celem artykułu jest analiza współczesnego zjawiska, określanego mianem minimalizmu, w wielu punktach nawiązującego do kontrkulturowych postulatów, choć niebędącego prostą kontynuacją hipisowskiej kontestacji. Zjawisko to, dla którego opisu najbardziej adekwatnym terminem wydaje się termin „styl życia”, wiąże się przede wszystkim z blogosferą, a do najbardziej popularnych minimalistów należą: Leo Babauta, Joshua Becker, Joshua Fields Millburn czy Ryan Nicodemus. Choć minimalizm jest postrzegany przede wszystkim jako styl życia, w którym ludzie starają się uwolnić od nadmiaru rzeczy, w artykule zjawisko to zostanie potraktowane jako forma antykonsumpcjonistycznej duchowości, której źródeł należy poszukiwać w zachodniej (głównie w USA) fascynacji buddyzmem zen. W artykule zostanie podjęta także próba pokazania istnienia strukturalnych podobieństw między minimalizmem i buddyzmem zen.
EN
From the standpoint of the history of the West, the countercultural hippie movement can be treated as another manifestation of a certain recurring cultural tendency in which the wish to break free from possessions is reborn, as well as questioning the values of high consumerism society and a return to the ideal of simple life. The article aims at the analysis of the contemporary phenomenon called minimalism, which in many points refers to countercultural postulates despite not being a simple continuation of the hippie contestation. This phenomenon can be most adequately referred to as „lifestyle” and is mostly associated with the blogosphere. The most popular minimalists are: Leo Babauta, Joshua Becker, Joshua Fields Millburn, and Ryan Nicodemus. Although minimalism is perceived mainly as a lifestyle in which people tend to free from the excess of things, in this article it will be treated as a form of anti-consumerist spirituality whose sources should be traced back in the western (taking place mostly in the US) fascination with Buddhism Zen. What will be also attempted in this study is showing the existence of structural similarities between minimalism and Buddhism Zen.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Po erach: przemysłowej, post-industrialnej i informacyjnej w miastach europejskich rozpoczyna się era konceptualna. Powrót do wzruszeń, wrażliwości, subiektywnych dramatów, uczuć i przeżyć, które nie mogą być zastąpione przez komputer i maszyny, a które zostały przez poprzednie epoki odrzucone, to naczelne zadanie rozpoczynającej się ery konceptualnej. Należy mieć nadzieję, iż kształtowane przez kulturę ludzkie zdolności i wrażliwość przywrócą w kolejnej epoce niszczony świat przyrody oraz świat kultury i sztuki.
EN
After industrial, post-industrial and informative eras, conceptual era begins within European cities. The comeback of subjective feelings, which can not be replaced by the computer and machines, and which have been rejected by the previous eras, is the main goal of the conceptual era. One can hope, that the destroyed world of nature, culture and art will be restored.
This article discusses minimalism as an example of anti-consumer-oriented social practices. The first section focuses on the assumptions of minimalism. The following parts refer to different variants of the relationship between minimalism and derivatives of consumption, i.e. anti-consumption and hyper-consumption (consumerism). The author also considers minimalism as a style of consumption and as a form of conscious consumption. The analysis is based on minimalist blogs and books.
PL
W artykule omówiono minimalizm jako przykład antykonsumpcjonistycznie zorientowanych praktyk społecznych. W pierwszej części autor prezentuje główne założenia minimalizmu. W kolejnych punktach analizuje różne warianty relacji między minimalizmem a pochodnymi konsumpcji: antykonsumpcją i hiperkonsumpcją. Autor rozważa również minimalizm jako styl dyskretnej konsumpcji oraz jako formę świadomej konsumpcji. Podstawą analiz są książki i blogi pisane przez minimalistów.
This article focuses upon the issue of the political meaning of art. It discusses the possibility of making art political. It also attempts to define the ways in which political art functions and points out two ways: as undertaking a political topic or as a form which adopts a political meaning. The research field of the article is the period 1960-1980 when art was especially political, and conceptual art in particular. Even though conceptual art fairly rarely refers directly to politics, its political content has a deeper, philosophical character. The article concentrates on the following aspects of art from the period 1960-1980: 1. The choice of the artist to occupy a position on the margin of society, contradicting the myth of the artist-genius, surrounded by glory, success and the recognition of society 2. The stance of the artist as the organiser of “artistic life”: galleries, archives, festivals, exhibitions, etc. 3. The concept of art as a specific kind of research on reality, which would then allow art to be properly placed within a university structure and treat the teaching of it as a form of an artistic practice. 4. The analytic tendency to research media used by art. 5. Problematic issues relating to the body, which, contrary to dominating models, is present in many conceptual art projects. 6. The self-reflective stance of the artist towards art, a stance that aims to criticise the term and to confront the social artistic practice, which was a feature of artistic conflict during the period 1960-1980. The conclusion points out one particular and at the same time, typical form of conceptual art which was the artist’s book. This kind of book is political by its form and is an example of making discourse political by the way art acts, not necessarily by undertaking a political discussion.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wiele powojennych przed- i posoborowych kościołów - wzorcowych i kanonicznych - weszło do annałów historii polskiej architektury. Jednak pytania o kondycję współczesnej architektury sakralnej w Polsce wciąż pozostają bez odpowiedzi. Posoborowe otwarcie się Kościoła na świat, spowodowało upowszechnienie naśladownictwa, bezguścia, kiczu i tandety, a nawet żartu architektonicznego. Być może przyszedł czas na minimalizm, prostotę i skromność - panaceum na utarty i spowszedniały już zestaw form eklektyczno-historycznych? Niniejszy tekst próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy dominującą kategorią dzisiejszej sztuki sakralnej jest oryginalność - ponad wartościami estetycznymi czy funkcjonalnością.
EN
Numerous model and canonical postwar churches from before and after the Second Vatican Council entered in the annals of the history of Polish architecture. However, questions about the condition of contemporary sacral architecture in Poland are still left unanswered. Opening the Church to the world after the Council disseminated imitation, tastelessness, kitsch, trash and even architectural jokes. Perhaps the time has come for minimalism, simplicity and modesty - a panacea to a widespread and commonplace collection of eclectic historical forms. This text attempts to answer the question if the prevailing category of today's sacral art is originality - above aesthetic values or functionality.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Witruwiusz posiadał unikalną osobowość, jest czołową postacią w historii architektury - jako projektant, myśliciel i pisarz. Jego dziedzictwo było i jest aktualne, wybitnie przydatne dla zastanowienia nad porządkowaniem chaosu myślowego i projektowego w architekturze nowego milenium.
EN
Vitruvius had been a unique Personality, he is a leading Person in the History of Architecture - as designer, intellectualist, and writer. His Heritage was, and is still actual now, It is useful when thinking about making order with an intellectual and artistic chaos in the field Architecture in the new Millennium.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł jest próbą omówienia znaczenia fenomenu oszczędności w kształtowaniu współczesnej kultury i architektury. Oszczędność - pojęcie z dziedziny ekonomii - transponowane jest na różne dziedziny życia. Skoncentrowano się na dwóch jej aspektach. Pierwszym jest świadome dążenie do oszczędności przekazu (ekonomii informacji), począwszy od zasady brzytwy Ockhama poprzez eliminację ornamentu przez Adolfa Loosa do współczesnego minimalizmu. Drugim aspektem jest społeczna rola oszczędności i jej związki z dążeniem do egalitaryzmu: asceza - jej różne postacie, asceza "wewnętrzna" ("wewnątrzświatowa") w ujęciu weberowskim, walka ze "zbytkiem" filozofów francuskiego oświecenia, walka z marnotrawstwem "konsumpcji na pokaz" w ujęciu Veblena. Obydwa te aspekty oszczędności "spotykają się" i integrują we współczesnej rzeczywistości, sztuce i architekturze.
EN
The paper constitutes an attempt to discuss the meaning of the phenomenon of frugality in the shaping of contemporary culture and architecture. Frugality - the concept belonging to the sphere of the economy - is transposed on to various walks of life. The author focuses on two of its aspects. The first one is a conscious striving towards the economy of communication (economy of information), beginning with the principle of Ockham's razor, through the elimination of ornament by Adolf Loos, to the contemporary minimalism. The second aspect is the social role of frugality and its links with the striving towards egalitarianism: asceticism - in its different forms and shapes, "internal" ("inner-worldly") asceticism in the Weber conception, the struggle with "excess", as represented by the philosophers of the French Enlightenment, the struggle with the wastage of" conspicuous consumption" in Veblen's theory. Both aspects of frugality "meet" and become integrated in the contemporary reality, art and architecture.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.