In this paper I am going to argue on the existence of somatic consciousness, which has a special importance in resolving the mind-body problem. The discussion will include such issues as the range of somatic consciousness and the possibility of improving such an idea not only by interdisciplinary scientific studies but also through contemporary analytic philosophy of mind.
The reflection on form (eidos, morphe) is situated at the core of Aristotle’s philoso-phy. Not only it was the bone of contention with Plato and other academic philosophers, who maintained the separateness and immutability of forms, but mature Aristotle’s theory of form provided him with an adequate theoretical equipment for all fields of scientific inquiry, so the concept of form proved to be all-pervasive (transcendental). This issue is examined in the paper. The article also deals with some issues characteris-tic of the contemporary (postmodern) debate, such as the question of sense and intellec-tual cognition, the problem of identity, the mind-body problem. Finally, the parallel topic of matter is addressed by showing that Aristotle’s conception still proves incisive in contrasting several theories, lending itself—more or less implicitly—to the Neopla-tonic conception.
In my paper I show the relevance of cultural-activity theory for solving the puzzles of the concept of consciousness which encounter contemporary philosophy. I reconstruct the main categories of cultural-activity theory as developed by M.M. Bakhtin, L.S. Vygotsky, G.H. Mead, and J. Dewey. For the concept of consciousness the most important thing is that the phenomenon of human consciousness is consider to be an effect of intersection of language, social relations, and activity. Therefore consciousness cannot be reduced to merely sensual experience but it has to be treated as a complex process in which experience is converted into language expressions which in turn are used for establishing interpersonal relationships. Consciousness thus can be accounted for by its reference to objectivity of social relationships rather than to the world of physical or biological phenomena.
The aim of the article is to consider the philosophical consequences of the evolutionary paradigm in mind examination and to examine some methodological problems connected with evolutionary explanations. The article consists of four parts. The theory of evolution and contemporary controversies related to it are outlined in the first part. The second concerns the evolutionary paradigm applied to mind examination, especially from the methodological perspective. The third is entirely dedicated to an analysis of the philosophical consequences of the evolutionary paradigm, and the last is a summary. The result is the recognition of the evolutionary paradigm as an interesting perspective, which doesn’t demand far-reaching ontological assumptions, which allows for the rejection of some views concerning the mind-body problem. But the evolutionary paradigm cannot be the only universal paradigm, and some of the evolutionary explanations are nothing more than hypotheses or speculations.
PL
Celem artykułu jest rozważenie filozoficznych konsekwencji, jakie niesie za sobą przyjęcie paradygmatu ewolucyjnego w badaniach nad umysłem, a także zbadanie metodologicznych trudności związanych z generowaniem wyjaśnień ewolucyjnych. Artykuł składa się z czterech części. W pierwszej zarysowana zostaje teoria ewolucji i współczesne kontrowersje wokół niej, w szczególności wokół jej statusu. W drugiej omawia się paradygmat ewolucyjny w badaniach nad umysłem, a także pewne aspekty metodologiczne z nim związane. Trzecia poświęcona jest analizie filozoficznych konsekwencji przyjęcia paradygmatu ewolucyjnego, a czwarta stanowi próbę oceny jego głównych wad i zalet, z odniesieniem do przyszłości badań nad umysłem i dociekań z zakresu filozofii umysłu. Rezultatem jest stwierdzenie, że paradygmat ewolucyjny stanowi interesującą perspektywę badawczą, nie nakładającą zbytnich zobowiązań ontologicznych i pozwalającą na odrzucenie niektórych stanowisk odnoszących się do problemu psychofizycznego. Jednakże ze względu na trudności metodologiczne nie może być to paradygmat jedyny i uniwersalny, a do wielu wyjaśnień ewolucyjnych należy podchodzić z odpowiednią rezerwą.
The problem of the relationship between soul and body is one of the most often discussed questions in philosophy. If we take into account contemporary philosophical anthropology, Krąpiec's conception, inspired by Aristotle and Aquinas' thought, is quite unique. Krąpiec says that man is a psycho-physical unity. The starting point of his considerations is human fact given in experience. We know, from our experience, that we perform various acts, the sum of which does not add up to the "I". All the “my” acts are performed by the independently existing subject "I". On the basis of analysis of the structure of higher mental acts, like thinking and wanting, we can say that the reason that justifies them is the spiritual factor, known in philosophical tradition as the soul. Krąpiec does not accept the soul as a principle at his point of departure; rather it is the reason making our experience non-contradictory. After proving the existence of the soul, we determine its relation to the body. The soul and the body are in full unity, substantial and essential. Man is a single being, but a complex one. Unity is possible because a man has one single existence. The soul, possessing its own act of existence, shares it with the body. Krąpiec, wanting to know the essence of man, remarks that the body is an important factor, because it is a necessary reason for the existence of the soul and it determines, at least to some extent, all human activities. Man is a psycho-physical being and each of his activities is both bodily and spiritual in some aspect. We experience the unity of soul and body, on the one hand, but on the other, we perform activities that require the acceptance of soul and body as the principles constituting the human being.
PL
Problem relacji między duszą a ciałem jest jednym z zagadnień najczęściej dyskutowanych w filozofii. Prezentowana koncepcja Krąpca, inspirowana myślą Arystotelesa i św. Tomasza z Akwinu, jest dosyć oryginalna na tle współczesnej antropologii filozoficznej. Krąpiec stwierdza, że człowiek jest psychofizyczną jednością. Punktem wyjścia w rozważaniach jest fakt ludzki dany w doświadczeniu. Na podstawie doświadczenia wiemy, że spełniamy różnorodne akty, których suma nie stanowi „ja”. Wszelkie akty „moje” są wykonywane przez samodzielnie istniejący podmiot – „ja”. Na podstawie analizy struktury wyższych aktów psychicznych, takich jak myślenie i chcenie można stwierdzić, że racją dla nich jest czynnik duchowy, który w tradycji filozoficznej nazywany jest duszą. A więc Krąpiec nie przyjmuje duszy jako zasady w punkcie wyjścia, ale jest ona racją uniesprzeczniającą nasze doświadczenie. Po wykazaniu istnienia duszy określamy jej relację z ciałem. Dusza i ciało są w pełnym zjednoczeniu, które jest jednością substancjalną, istotową. Człowiek to jeden byt, ale złożony. Jedność jest możliwa, ponieważ człowiek ma jedno istnienie. Dusza posiadająca własny akt istnienia udziela go ciału. Krąpiec chcąc poznać istotę człowieka zauważa, że ważnym czynnikiem jest ciało, które jest racją konieczną dla zaistnienia duszy oraz jest współczynnikiem wszelkiego ludzkiego działania. Człowiek to byt psychofizyczny i każda jego czynność w jakimś aspekcie nosi znamiona cielesności i duchowości. Z jednej strony doświadczamy jedności istnienia, ale z drugiej wykonujemy czynności, które domagają się przyjęcia duszy i ciała jako zasad konstytuujących człowieka.
The article below consists of two parts. In the longer first one, we present the salient features of Sellars’ conception of the manifest and scientific images of the world, and seek to determine the ways in which these two elements may be said to be related to one another. On the basis of this, we then point out one of the sources of the contemporary mind-body problem. In the shorter second part, we outline a variety of philosophical and neuroscientific proposals for resolving the issue of the relationship between our everyday intuitive understanding of what the mental states of a person amount to and their brain states as described in strictly scientific terms.
PL
Niniejszy artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej, dłuższej charakteryzujemy W. Sellarsa rozumienie manifestującego się i naukowego obrazu świata (manifest and scientific image) oraz określimy typy zachodzących pomiędzy nimi zależności. Na przykładzie tej charakterystyki wskażemy na jedno ze źródeł współczesnego problemu umysł - ciało. W drugiej części, krótszej omówimy kilka typowych - filozoficznych i neuronaukowych - propozycji rozwiązań kwestii zależności pomiędzy potocznie rozumianymi stanami mentalnymi osoby a naukowo opisywanymi stanami jej mózgu.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.