w artykule przedstawiono analizę wyników porównań międzylaboratoryjnych oznaczania metanonośności pokładów węgla, przeprowadzonych w lipcu i listopadzie 2007 roku, w których uczestniczyli rzeczoznawczy ds. ruchu zakładu górniczego upoważnieni przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w zakresie badania metanonośności pokładów węgla.
EN
The article presents analysis of results comparison of interlaboratory coal seams methane designation conducted in July and November 2007. In this comparison experts on mining plants operation authorized by the President of the State Mining Authority to examine methane content in coal seams took part.
Określenie zawartości metanu w pokładach węgla jest ważnym krokiem do oceny zagrożenia metanowego w nowo rozcinanych partiach złoża. Prowadzenie eksploatacji o dużej koncentracji na coraz to większych głębokościach powoduje wzrost poziomu występujących równocześnie zagrożeń naturalnych (metanowego, pożarowego, tąpaniami, wyrzutowego), których wzajemne oddziaływanie ma charakter kumulacyjny. Celem niniejszej publikacji jest przedstawienie oceny stanu zagrożenia metanowego w południowo-wschodniej części Górnośląskiego Zagłębia Węglowego na tle budowy geologicznej złoża.
EN
The determination of methane content in coal deposits is a major step to the methane hazard assessment in newly splitted deposit lots. The conducting of high-concentrated operation on more and more large depths causes an increase in the level of natural hazards occurring at the same time (methane, fire, rock burst hazard as well as outburst), the mutual interaction of which has a cumulative character. The present publication aim is presentation of methane hazard status assessment in the south-eastern part of Upper Silesian Coal Basin against a background of geological structure of coal deposit.
W artykule przeprowadzono analizę, która pozwala odpowiedzieć na dwa istotne pytania: 1) czy przy rosnącej koncentracji wydobycia węgla z pokładów metanowych występuje bariera ograniczająca zdolność wydobywczą ścian? 2) czy należy liczyć się ze wzrostem lub obniżeniem koncentracji wydobycia w pokładach silnie metanowych? Na etapie planowania eksploatacji, jedynym czynnikiem spośród kształtujących metanowość ściany podczas jej eksploatacji, na który można wpływać, jest projektowana długość ściany. Analiza wariantowych obliczeń prognozowanego wydzielania metanu do środowiska ściany, dla projektowanej wielkości wydobycia, przy zmieniającym się postępie eksploatacyjnym oraz jej długości, wskazuje na ważność problemu, jakim jest dobór długości ściany w silnie metanowym złożu, dla spełnienia warunków bezpiecznej eksploatacji.
EN
The article carries out an analysis, which allows to answer two significant questions: 1) whether there is a barrier limiting the mining capacity of long walls by the increasing concentration of coal mining from methane coal seams 2) whether one should take into account the increase or reduction of mining concentration in strongly methane coal seams. At the stage of planning mining, the only factor that shapes the methane bearing capacity during mining, which can be influenced is the designed length of the long wall. The analysis of optional calculations of the predicted evolution of methane to the long wall environment, for the designed mining quantity, by the changing mining progress and its length indicates the significance of the problem, which is the selection of the length of the long wali in the strongly methane deposit to meet the conditions of safe mining.
Artykuł wskazuje na możliwość powstania niekontrolowanych wypływów metanu z otaczającego eksploatację silnie metanowego złoża w warunkach kopalń Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, na przykładzie ściany nr 6C8w w pokładzie 408/4 w KW S.A. kopalni "Sośnica-Makoszowy". Wskazania czujników metanometrii automatycznej w okresie kilkudniowego wypływu metanu, jak i wyniki badań dołowych, pozwoliły na przeprowadzenie syntetycznej analizy, która zidentyfikowała okoliczności zaistniałego zdarzenia wypływu metanu rozpoczętego w rejonie ściany nr 6C8w w dniu 4.04.2008 roku. Przy braku jednoznacznych kryteriów klasyfikacji tego typu zjawisk, to zdarzenie można uznać za długotrwały wypływ metanu lub słaby fukacz metanowy.
EN
The paper points at the possibility of arising of uncontrolled outflows of methane from strongly methanated deposit surrounding exploitation, in conditions of Upper-Silesian Coal Basin, on the example of longwall No. 6C8w in 408/4 seam of KW S.A. "Sośnica-Makoszowy" Hard Coal Mine. Indications of automatic methanometry sensors in a period of a few days' outflow of methane, as well as results of underground investigations, enabled to conduct a comprehensive analyses, which identified circumstances of methane outflow event, which began in the panel of longwall No. 6C8w, and occurred in April 4th, 2008. At the face of lack of explicit criteria of classification of this type of phenomena, this event may be recognized as a long-lasting outflow of methane or weak methane blower.
Artykuł przedstawia wyniki analizy procedur przygotowania i przeprowadzenia badań metanonośności w pokładach węgla, w tym procedur obowiązujących w laboratorium badawczym. Analiza ta pozwoliła na opracowanie jednolitej procedury pobierania próbek węgla i wyznaczania zawartości metanu w próbce w laboratorium. W celu określenia strat metanu w trakcie pobierania prób węgla przeprowadzono badania sorpcji i desorpcji metanu na próbkach węgla w różnych wartościach ciśnienia nasycenia. Wykonane badania pozwoliły na ustalenie zależności umożliwiającej obliczenia strat metanu. W wyniku przeprowadzonych badań i analiz zaproponowano ujednoliconą metodę określania metanonośności pokładów węgla.
EN
In order to asses methods of determining methane content used to date, procedures of preparing and conducting methane content research in coal resources were analysed as well as procedures applicable in a research laboratory. The analysis of current methods of determining methane content made possible developing a uniform procedure of collecting coal samples and determining methane content in the sample in laboratory. The study of sorption and desorption of methane was performed on coal samples in order to evaluate the loss of methane while sampling coal for analysis. The research of sorption and desorption of methane for coal in various saturation pressures enabled determination of relations making possible calculation of losses of methane while sampling coal in excavations. Basing on the analyses a new method has been suggested which enables determination of methane content in coal resources.
Pracę oparto o wyniki analiz, badań i obserwacji prowadzonych dla potrzeb ruchowych kopalń węgla kamiennego. Wykorzystano także dane z różnego rodzaje dokumentów. Zebrany materiał obejmował wiele informacji, czasami tylko przybliżonych. Najważniejszymi były jednak pomiary: składu gazów kopalnianych i złożowych, metanonośności, metanowości względnej kopalń oraz ciśnienia atmosferycznego. Do badań generalnie użyto dobrze znanych metod, w tym statystycznych. Mniej znaną metodę geometryzacji pola metanonośności wykorzystano tylko do badań zmienności tego pola. W analizie związku koncentracji gazów kopalnianych z ciśnieniem barometrycznym brano pod uwagę dłuższe okresy ukierunkowanych zmian ciśnienia, nazwane trendami barycznymi.
EN
The work has been grounded on the results of analyses, investigations and observations made for the purposes of mines activity. Data from different kinds of documents have also been utilized. The gathered material has included a lot of information, sometimes only approximative. But the essential results were these of measurements of: (a) constitution of mine gases as well as those contained in rocks ("deposit gases"), (b) methane content of coal, (c) specific emission of mines, and (d) barometric pressure. Generally, for investigations well known methods have been used, including statistical ones. The less known method for geometrization of methane content field (see: [9]) has only been utilized to research variability of the field. While comparing concentrations
Pojemność sorpcyjna węgla jest jednym z podstawowych parametrów w układzie węgiel-gaz, decydującym o możliwości akumulacji metanu w pokładach węgla kamiennego. Wzrost temperatury jest czynnikiem ograniczającym zdolności sorpcyjne węgla względem metanu. W artykule przedstawiono wyniki badań sorpcyjnych na węglu odmienionym strukturalnie (przetartym), pobranym z rejonu szczególnego zagrożenia występowaniem wyrzutów metanu i skał oraz zwiększonego zagrożenia metanowego (tzw. pułapki gazowej). Badania prowadzono metodą równowagową, w temperaturze od 298 do 318 K w zakresie ciśnienia do 1,5 MPa. Wyniki przeprowadzonych badań pokazują, że istnieje liniowa zależność między pojemnością sorpcyjną węgla a temperaturą przy stałym ciśnieniu zapełnienia. W artykule przedstawiono odpowiednie wykresy oraz podano zależności funkcyjne między temperaturą, ciśnieniem i pojemnością sorpcyjną. Podane zależności mogą zostać wykorzystane m. in. do odtworzenia ciśnienia złożowego metanu na podstawie znajomości metanonośności i pojemności sorpcyjnej oraz przełożenia wyników pomiarów w temperaturze laboratoryjnej na warunki in situ.
EN
Sorption capacity of coal is one of the most important parameters in the coal-gas system, determining methane accumulation ability in coal seams. Temperature increase is the factor limiting methane sorption capacity of coal. Results of sorption studies carried out on structurally destructed coal (sheared coal), collected from outburst danger zone in the coal seam (so-called "gas pocket"). The investigations were carried out using volumetric method at temperature range from 298K to 318K and pressures up to 1.5 MPa. From the experimental results it may be seen a linear relationship between sorption capacity and temperature at constant pressure of coverage. In this work the appropriate graphs were presented and functional correlations among temperature, pressure and sorption capacity were done. Presented correlations may be applicable for methane seam pressure estimation.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono analizę wpływu obustronnego sąsiedztwa zrobów zawałowych na chodniki przy ścianowe parceli pomiędzy tymi zrobami. Warunki górniczo-geologiczne w opisywanym przypadku należy uznać za szczególnie trudne ze względu na duże zagrożenie metanowe oraz nachylenie pokładu, sięgające 24 °. Lokalizacja chodników przyścianowych powinna więc uwzględniać stateczność wyrobisk w sąsiedztwie zrobów oraz zabezpieczenie przed wypływającymi niebezpiecznymi gazami ze zrobów. W artykule poddano analizie również prognozę metanonośności dla projektowanych ścian, z uwzględnieniem wypływu ze zrobów ścian sąsiednich.
EN
The paper presents an analysis of the influence of double-sided neighborhood of goaf on longwall galleries in the plot between the caved faces. Mining and geological conditions in the analyzed case was very difficult. The location of longwall galleries should assume the stability of workings in the neighborhood of the goaf, as well as some protective measures against the migration of dangerous gases from the goaf. The paper also includes a methane content forecast for the designed walls, assuming gas migrations from the goaf of neighboring faces.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.